III SA/Gl 1268/10

SENTENCJA Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H.G. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...], nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej w kwestii wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata postanawia: 1. ustanowić adwokata dla skarżącego; 2. w pozostałym zakresie postępowanie umorzyć. UZASADNIENIE Wraz ze skargą na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...], nr [...], H.G. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu. W uzasadnieniu swojego wniosku, skarżący stwierdził, że jest jedynym żywicielem rodziny i utrzymuje się z emerytury górniczej w kwocie [...] zł miesięcznie. Z kwoty tej opłaca miesięcznie ratę hipoteczną za piętnastoletni kredyt mieszkaniowy. Rata ta stanowi praktycznie [...] jego emerytury. Wnioskodawca oświadczył, że ma problemy z zakupem opału oraz z efektywnym leczeniem się (ma chorobę nadciśnieniową). W zakupie jedzenia pomaga wnioskodawcy jego syn A. Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe ze swoją żoną A. Jego świadczenie emerytalne wynosi [...] zł brutto. Żona nie osiąga żadnego dochodu. Skarżący wraz z małżonką są właścicielami domu o powierzchni [...] m2. Dom ten jest jednak obciążony hipoteką. Wnioskodawca oświadczył, że nie posiada żadnego innego majątku oraz żadnych oszczędności, które przekroczyłyby kwotę 3.000 Euro. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia [...], skarżący nadesłał szereg dokumentów obrazujących jego aktualną i rzeczywistą sytuację majątkową. Z dokumentów tych wynika, że skarżący pobiera emeryturę, która jest wypłacana w kwocie [...] zł, natomiast żona skarżącego nie osiąga żadnego dochodu. Mieszkanie skarżącego jest obciążone umowną hipoteką kaucyjną, z kolei aktualna rata spłaty kredytu mieszkaniowego wynosi [...] zł miesięcznie. Wnioskodawca dołączył również rachunki, z których wynika, że ponosi następujące opłaty: podatek od nieruchomości ([...] zł na trzy miesiące); opłata za wodę ([...] zł); energia elektryczna ([...] zł). Syn skarżącego A.G. nadesłał oświadczenie z dnia [...], w którym stwierdził, że obecnie jego pomoc dla rodziców obejmuje dostarczanie najbardziej podstawowych środków do życia – tj. żywności i środków czystości. Generalnie wartość tej pomocy nie przekracza kwoty [...] zł miesięcznie. Syn skarżącego jest kierowcą, nie jest pewny stałości swojego zatrudnienia i rodzicom pomaga w miarę swoich możliwości. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Na wstępie należy zaznaczyć, że H.G. składając wniosek o prawo pomocy, zażądał przyznania prawa pomocy w pełnym zakresie, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata. W niniejszej sprawie, wniosek o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest jednak bezprzedmiotowy, ponieważ stosownie do art. 239 pkt 1 "e" P.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma w ogóle obowiązku uiszczania kosztów sądowych. W tej kategorii spraw obowiązuje z mocy samego prawa ustawowe zwolnienie z kosztów sądowych. Tak więc skarżący nie będzie ponosił w niniejszej sprawie jakichkolwiek kosztów sądowych (wpisów, ani opłat), związanych z tą sprawą. W tym stanie rzeczy, postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy w części obejmującej zwolnienie od kosztów sądowych należało umorzyć, jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 258 § 1 i § 3 P.p.s.a. Pozostał jednak do rozpoznania wniosek o prawo pomocy w zakresie ustanowienia dla skarżącego pełnomocnika procesowego z urzędu w osobie adwokata. Aktualnie wniosek skarżącego obejmuje więc jedynie częściowe przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym kontekście należy uznać, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że skarżący udokumentował swój aktualny stan majątkowy w sposób rzetelny i wyczerpujący. Z analizy przedłożonych przez niego dokumentów wynika, że spełnia on przesłanki skutkujące przyznaniem mu prawa pomocy w zakresie częściowym. Wnioskodawca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym ze swoją żoną. Jedynym dochodem w tym gospodarstwie jest jego emerytura. Żona nie osiąga żadnego dochodu. Istotnym obciążeniem dla wnioskodawcy jest z pewnością spłata kredytu. Jest to kwota, która w rzeczywistości pochłania ponad połowę emerytury strony. Pozostają jeszcze kolejne wydatki, związane z uiszczeniem opłat za tzw. "media", zakup opału oraz żywności. Faktem jest, że wnioskodawca i jego małżonka korzystają z pomocy finansowej syna, jest to jednak pomoc udzielana przez niego w miarę jego możliwości. W ramach wydatków ponoszonych przez stronę należy również uwzględnić wydatki związane z leczeniem zdiagnozowanego u wnioskodawcy [...]. Mając na względzie powyższe uznano, iż wnioskodawca wykazał w sposób dostatecznie wiarygodny, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skutkowało to ustanowieniem dla skarżącego adwokata z urzędu. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.