II OZ 998/19

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.M. na pkt III postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 marca 2019 r., sygn. akt IV SAB/Wa 122/19 w sprawie ze skargi A.M. na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej postanawia oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z 11 marca 2019 r., sygn. akt IV SAB/Wa 122/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie umorzył postępowanie sądowe (pkt I), zwrócił na rzecz strony skarżącej A.M. kwotę 100 zł tytułem wpisu sądowego od skargi (pkt II) i oddalił wniosek o zasądzenie kosztów postępowania (pkt III). Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem pełnomocnik strony skarżącej złożył zażalenie wskazując, że Sąd I instancji dopuścił się naruszenia art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.), dalej: "p.p.s.a." Uzasadniając zażalenie pełnomocnik podniósł, że skarga na bezczynność została cofnięta ze względu na wydanie przez organ rozstrzygnięcia objętego złożoną skargą co oznacza, że rozstrzygnięcie zostało wydane w ramach autokontroli dokonanej przez organ. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W postępowaniu sądowoadministracyjnym zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Obowiązek zasądzenia zwrotu kosztów postępowania jest wyjątkiem od tej zasady, co powoduje, że przepisy dotyczące tej kwestii muszą być wykładane ściśle, a nie w sposób rozszerzający. Zgodnie z art. 200 p.p.s.a., w razie uwzględnienia skargi przez sąd I instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Zgodnie z art. 201 p.p.s.a. z uwzględnieniem skargi przez sąd ustawodawca zrównał uwzględnienie jej przez organ w trybie autokontroli z art. 54 § 3 p.p.s.a. Stosownie bowiem do art. 201 § 1 p.p.s.a. zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu także w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3 p.p.s.a. Norma z art. 54 § 3 p.p.s.a. dotyczy instytucji autokontroli organu, w ramach której organ może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Kiedy przedmiotem zaskarżenia jest decyzja, uwzględniając skargę w całości, organ uchyla zaskarżoną decyzję i wydaje nową decyzję. Natomiast w przypadku skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organ, uwzględniając skargę, stwierdza wystąpienie bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania i jednocześnie stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa. Nie jest natomiast uwzględnieniem skargi wydanie decyzji lub postanowienia przez organ w zwykłym trybie po wniesieniu przez stronę ponaglenia lub skargi do sądu administracyjnego, ponieważ tego rodzaju rozstrzygnięcie jest wykonaniem obowiązku ciążącego na organie na mocy przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Rozstrzygnięcia sprawy przez organ po wniesieniu skargi na bezczynność nie należy utożsamiać z uwzględnieniem skargi przez organ w oparciu o art. 54 § 3 p.p.s.a. Rozumowanie takie pozostaje w sprzeczności z brzmieniem tego przepisu i skutkowałoby znaczącym poszerzeniem zakresu jego zastosowania. Ponadto abstrahuje ono od brzmienia art. 149 § 1-1a p.p.s.a. z którego wynika, że sąd administracyjny uprawniony jest do orzekania także o tym, czy bezczynność w danej sprawie zaistniała i czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wydanie decyzji lub postanowienia w trybie postępowania administracyjnego, po wniesieniu ponaglenia lub skargi do sądu administracyjnego na bezczynność, nie jest tożsame z wykonaniem przez organ uprawnień autokontrolnych. Brak wydania decyzji przez organ w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. oznacza, że brak jest podstaw do zasądzenia kosztów postępowania na podstawie art. 200 w związku z art. 201 § 1 p.p.s.a. Należy ponadto podkreślić, że w tej sprawie skarżący, po wydaniu przez organ rozstrzygnięcia, którego dotyczyła skarga w przedmiocie bezczynności, nie czekał na rozstrzygnięcie przez sąd administracyjny skargi na bezczynność tego organu, lecz cofnął skargę do sądu administracyjnego. Sąd umorzył więc postępowanie na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z cofnięciem skargi. W tej sprawie nie zachodziła podstawa do umorzenia postępowania sądowego na mocy art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 54 § 3 p.p.s.a., gdyż organ nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie, o którym mowa w tym ostatnim przepisie. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.