VI Ka 475/17

<p>Warszawa, dnia 8 grudnia 2017 r.</p> <p>Sygn. akt VI Ka 475/17</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie VI Wydział Karny Odwoławczy w składzie :</p> <p>Przewodniczący: SSO Adam Bednarczyk</p> <p>Protokolant: p.o. protokolanta sądowego Anna Tarasiuk</p> <p>przy udziale Prokuratora</p> <p>po rozpoznaniu dnia 8 grudnia 2017 r. w Warszawie</p> <p>sprawy <span class="anon-block">M. D.</span> syna <span class="anon-block">J.</span> i <span class="anon-block">T.</span> <span class="anon-block">ur. (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> oskarżonego z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 284;art. 284 § 2)">art. 284 § 2 k.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 12)">art. 12 k.k.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 284;art. 284 § 2)">art. 284 § 2 k.k.</a> </p> <p>na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę</p> <p>od wyroku Sądu Rejonowego w Wołominie</p> <p>z dnia 19 października 2016 r. sygn. akt II K 186/12</p> <p>zaskarżony wyrok uchyla i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w Wołominie do ponownego rozpoznania.</p> <p> <strong> <!-- -->VI Ka 475/17</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Wyrokiem z dnia 19 października 2016 r. Sąd Rejonowy w Wołominie oskarżonego <span class="anon-block">M. D.</span> w sprawie II K 186/12 uznał winnym popełnienia wszystkich trzech zarzucanych mu czynów z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 284;art. 284 § 2)">art. 284§2 kk</a>. z tym, że uznał te występki za jeden czyn popełniony w warunkach opisanych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 12)">art.12 kk</a>. i na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 284;art. 284 § 2)">art. 284§2 kk</a>. wymierzył mu karę 1 roku pozbawienia wolności; zaś na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 69;art. 69 § 1;art. 69 § 2)">art. 69§1 i 2 kk</a>. i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 70;art. 70 § 1;art. 70 § 1 pkt. 1)">art. 70§1 pkt.1 kk</a>. w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 4;art. 4 § 1)">art.4§1 kk</a>. wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres próby 4 lat; na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 46;art. 46 § 1)">art. 46§1 kk</a>. zobowiązał oskarżonego do naprawienia szkody poprzez wypłatę na rzecz pokrzywdzonych kwoty 12 781,30 zł; orzekł o kosztach postępowania.</p> <p>Wyrok ten na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 425;art. 425 § 1;art. 425 § 2)">art. 425§1 i 2 kpk</a>. i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 444)">art. 444 kpk</a>. zaskarżył w całości na korzyść oskarżonego jego obrońca.</p> <p>Jak wynika z treści zarzutów apelacji skarżący zarzucił wyrokowi przede wszystkim błąd w ustaleniach faktycznych, a nadto naruszenie przepisów postępowania a mianowicie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 7)">art. 7 kpk</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 410)">art. 410 kpk</a>. a nadto <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 366)">art. 366 kpk</a>.</p> <p>W konkluzji autor apelacji na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 437;art. 437 § 1;art. 437 § 2)">art. 437§1 i 2 kpk</a>. wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego od stawianych mu zarzutów lub o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Apelacja obrońcy oskarżonego, jest częściowo zasadna. Jej zarzuty i argumentacja spowodowały uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Natomiast pierwszy wniosek apelacji o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego jest przedwczesny. W ocenie, bowiem Sądu odwoławczego przedmiotowa sprawa nie nadaje się do merytorycznego instancyjnego rozstrzygnięcia na obecnym jej etapie.</p> <p>Na wstępie zaznaczyć trzeba, iż Sąd Okręgowy w pełni zdaje sobie sprawę z długotrwałości postępowania w przedmiotowej sprawie, jak też faktu, iż wyrok w niej jest po raz wtóry uchylany przez Sąd odwoławczy a sprawa kierowana do ponownego rozpoznania. Dlatego też dla swego rodzaju oczyszczenia przedpola wskazać trzeba na kilka faktów, które wynikają z dotychczasowego postępowania, a miały także duży wpływ na decyzje Sądu II instancji w tym przedmiotowym wyroku.</p> <p>Tym bardziej, iż jednym z zarzutów apelacji jest niewykonanie zaleceń sądu odwoławczego z poprzedniego wyroku uchylającego.</p> <p>Przypomnieć, zatem trzeba, iż wyrok w tej sprawie był już raz uchylany a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania wyrokiem Sądu Okręgowego Warszawa Praga w Warszawie z dnia 23 stycznia 2012 r. w sprawie VI Ka 919/11. Wskazanie owej daty jest nie bez znaczenia dla dalszych rozważań albowiem po uchyleniu tego wyroku pierwsze czynności merytoryczne zostały podjęte przez Sąd I instancji w dniu 3 września 2012 r. ( k-229). Polegały one na zażądaniu od pokrzywdzonej oryginałów dokumentów księgowych, które złożone zostały pierwotnie do akt sprawy w formie kserokopii niepotwierdzonych za zgodność. Była to czynność konieczna zgodnie z zaleceniami wyroku Sądu Odwoławczego, który uchylając wyrok wskazał, iż koniecznym jest po pierwsze zgromadzenie oryginalnej bądź potwierdzonej za zgodność dokumentacji finansowej <span class="anon-block"> firmy (...)</span>, a ponadto koniecznym jest dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu finansów, zgromadzenie dokumentacji dotyczącej formy zatrudnienia oskarżonego, oraz jego wynagrodzenia.</p> <p>Jak okazało się, pomimo, iż Sąd zwracał się o stosowne dokumenty także do kontrahentów <span class="anon-block"> firmy (...)</span> nie udało się uzyskać dokumentów odpowiednich to znaczy w formie oryginalnej, także z tego powodu, iż w przedmiotowej firmie miał miejsce nieszczęśliwy wypadek w postaci pożaru, w który miały owe dokumenty spłonąć jak też sprzęt komputerowy, który zawierał ewentualnie w swoich nośnikach pamięci ewentualne kopie takich dokumentów, jakie wskazane zostały wskazane w uzasadnieniu Sądu odwoławczego. Przy czym zauważyć należy, iż do owego pożaru doszło w kwietniu 2013 r. a więc w znacznym okresie po uchyleniu pierwszego wyroku skazującego oraz po zażądaniu owej dokumentacji przez Sąd orzekający w tym postępowaniu.</p> <p>W istocie, więc Sąd I instancji nie zgromadził dokumentacji, o jakiej mowa we wspomnianym wyroku Sadu Odwoławczego. Natomiast dopuścił Sąd opinię biegłego z zakresu rachunkowości i finansów. Już z jej pierwszej wersji wynika, iż dokumentacja jest niepełna, nieoryginalna, niezgodna z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19941210591" title="Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości - Dz. U. z 1994 r. Nr 121, poz. 591 ()">ustawą o rachunkowości</a>, nadto zawiera błędy, dopiski, pominięcia, a część to po porostu zapiski na luźnych kartkach. Biegła w swej opinii wskazała na potrzebę dołączenia oryginalnej dokumentacji. Wobec braku uzupełnienia dokumentacji biegła zdecydowała się jednak na wydanie opinii uzupełniającej, w której wprawdzie stwierdziła, jakie z kserokopii, którymi dysponowała wynikają kwoty, niemniej zaznaczyła, iż w żaden sposób a mianowicie jednoznaczny nie można ustalić kwoty ewentualnie przywłaszczonej przez oskarżonego kwoty, ani też ustalić zakresu odpowiedzialności oskarżonego, a wreszcie czy w ogóle załączone dokumenty dotyczą sprzedaży dokonywanej przez oskarżonego.</p> <p>W efekcie jednak Sad rejonowy w przedmiotowej sprawie uznał, iż można oprzeć się na tak sformułowanej opinii biegłego, albowiem kwota ewentualnego przywłaszczenia wyliczona przez biegłą, ale z zastrzeżeniami zaznaczonymi w opinii jest niemal tożsama z podawaną przez pokrzywdzonych kwotą. Otóż zauważyć trzeba, iż sąd orzekający jak się zdaje niezbyt dokładnie zapoznał się z opinią biegłego. Z żadnego, bowiem jej fragmentu nie wynika wyliczenie kwoty ewentualnie przywłaszczonych przez oskarżonego pieniędzy. Co więcej biegły wskazał, iż nie da się ustalić takiej kwoty w sposób jednoznaczny. A wreszcie czy wszystkie załączone faktury w ogóle dotyczyły sprzedaży dokonywanej przez oskarżonego.</p> <p>Skoro, zatem Sąd za podstawę ustaleń faktycznych w zakresie przywłaszczenia pieniędzy przez oskarżonego opisanych w zarzucie przyjął tak ocenioną i zinterpretowaną opinię biegłego to stwierdzić trzeba, iż poczynione w ten sposób ustalenia faktyczne nie mogły być trafnymi. A co za tym idzie samego zaskarżonego rozstrzygnięcia nie można uznać za prawidłowe.</p> <p>W istocie stwierdzić trzeba, iż sprawa znajduje się pomimo długotrwałego postępowania Sądu jak też niewątpliwie włożonego wysiłku na podobnym etapie jak przy poprzednim uchyleniu wyroku.</p> <p>Wprawdzie Sąd dopuścił opinię biegłego z zakresu finansów i rachunkowości, niemniej nie udało się uzyskać odpowiedniej dokumentacji, która pozwoliłaby na wydanie jednoznacznej i kategorycznej opinii. Choć trzeba przyznać, iż Sąd poczynił takie próby, jak też przesłuchał część część kontrahentów <span class="anon-block"> firmy (...)</span> wskazanych w załączonych przez pokrzywdzoną kserokopiach dokumentów. Niemniej jak wskazano wyżej wysiłki te nie doprowadziły do uzyskania materiału pozwalającego na wydanie jednoznacznej opinii przez biegłego z zakresu rachunkowości i finansów jak też, co za tym idzie do możliwości poczynienia niebudzących wątpliwości ustaleń faktycznych. Reasumując, więc, częściowo nie z winy sądu orzekającego, materiał dowodowy od czasu uchylenia wyroku po raz pierwszy stał się prawdopodobnie niemożliwy do zdobycia w postaci oryginał łów dokumentów ( pożar w <span class="anon-block"> firmie (...)</span>). Co jednak nie oznacza, iż brak było możliwości w ogóle poczynienia ustaleń faktycznych akceptowalnych w kontekście przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 7;art. 5;art. 5 § 2)">art. 7 i 5§2 kpk</a>.</p> <p>W ocenie Sądu odwoławczego przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd winien poczynić starania o przesłuchanie wszystkich uwidocznionych w kserokopiach dokumentacji finansowej kontrahentów <span class="anon-block"> firmy (...)</span> i biegły z zakresu finansów winien wydać opinię uzupełniającą, w której wskaże, jaka w tej sytuacji to jest przy dotychczas zgromadzonych dokumentach i tego, co wyniknie ewentualnie z przesłuchania w charakterze świadków kontrahentów pokrzywdzonych kwota wynika z tych dowodów, jako kwota nieulegająca wątpliwości ewentualnego przywłaszczenia dokonanego przez oskarżonego. Nie sposób, bowiem wywodzić i ustalać winy oskarżonego na tej podstawie, iż kwota wyliczona przez biegłego a wynikająca z niepewnej dokumentacji jest podobna do wskazanej przez pokrzywdzoną, tym bardziej, iż biegły wskazał, że po pierwsze nie można potwierdzić tych dokumentów a po wtóre wcale z nich nie wynika jak wspomniano wyżej, iż są to transakcje przeprowadzane właśnie przez oskarżonego.</p> <p>W przedmiotowym postępowaniu sąd orzekający już w ogóle nie odniósł się do braku dokumentacji dotyczącej zatrudnienia oskarżonego jak też kwestii wypłacenia mu wynagrodzenia, co ma istotne znaczenie w świetle jego linii obrony. Nawet brak dokumentacji w tym zakresie nie zwalnia sądu od zajęcia stanowiska w tym zakresie.</p> <p>Reasumując, jeśli spojrzeć na zakres koniecznego do przeprowadzenia ponownie postępowania jest jasnym, iż w istocie musi ono zostać przeprowadzone w istocie w całości, choć oczywiście jak wskazano sąd w tym postępowaniu uzyskał część oryginalnych potwierdzonych dokumentów jak też przesłuchał część kontrahentów i w tym zakresie jak się zdaje możliwym jest poprzestanie na odczytaniu tych zeznań, trudno, bowiem przypuszczać by świadkowie Ci pamiętali coś więcej po upływie kolejnego znacznego okresu czasu.</p> <p>Czyniąc ponowne ustalenia faktyczne, sąd ponownie podejmie próbę uzyskania dokumentów w takiej formie, o jakiej mowa w poprzednim wyroku sądu odwoławczego, a w przypadku niemożności ich uzyskania podejmie próbę weryfikacji poprzez przesłuchanie kontrahentów pokrzywdzonej. Tak uzyskany materiał wraz z już uzyskanym powinien przeanalizować biegły z zakresu finansów i rachunkowości i udzielić przede wszystkim odpowiedzi na pytanie, jaka kwota ewentualnego przywłaszczenia przez oskarżonego jest na tej podstawie weryfikowalna w sposób obiektywny i jednoznaczny. Jak się zdaje powinno to nastąpić w miarę możliwości w formie opinii uzupełniającej przez biegłą dotychczas opiniującą w sprawie, co usprawniłoby i jak się zdaje przyspieszyło postępowanie, albowiem biegła ta już analizowała zgromadzone dotychczas dowody i zna ich braki.</p> <p>Tak przeprowadzone postępowanie winno doprowadzić Sąd do trafnych ustaleń faktycznych a co za tym idzie do prawidłowego rozstrzygnięcia.</p> <p>Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy orzekł jak w wyroku.</p> </div>