II OZ 767/09

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Niewiadomski, , , po rozpoznaniu w dniu 17 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 22 maja 2009 r., sygn. akt II SA/Op 128/08 o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi A. K. i S. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...] lutego 2006 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji w sprawie wydania zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie odzysku odpadów innych niż niebezpieczne postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 22 maja 2009 r., sygn. akt II SA/Op 128/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 1 lipca 2008 r., sygn. akt II SA/Op 128/08, oddalającego skargę A. K. i S. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...] lutego 2006 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji w sprawie wydania zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie odzysku odpadów innych niż niebezpieczne z uwzględnieniem zbierania na terenie Zakładu zlokalizowanego w S. przy ul. [...]. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, Sąd pierwszej instancji wskazał, że dnia 8 września 2008 r. (data stempla pocztowego) A. K. wniosła o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku argumentując, że wcześniej była poważnie chora w związku z zagrożeniem ciąży, a stan zagrożenia życia i zdrowia utrzymywał się także po porodzie. Oprócz tego chorowała także nowonarodzona córka skarżącej. Skarżąca stwierdziła, że pozostaje pod stałą opieką lekarską, choć nie potrzebuje zwolnień lekarskich, ponieważ prowadzi firmę rodzinną. Do wniosku o przywrócenie terminu skarżąca dołączyła kserokopie zwolnień i zaświadczeń lekarskich obejmujących okres od dnia 9 sierpnia 2007 r. do dnia 22 kwietnia 2008 r. Postanowieniem z dnia 20 października 2008 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odmówił przywrócenia terminu ze względu na to, że zawiadomienie o rozprawie wraz z pouczeniem o konsekwencjach niestawiennictwa i koniecznością złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia, doręczono pełnomocnikowi strony na adres będący adresem strony, a w ocenie Sądu przedstawione zwolnienia nie obejmowały terminu rozprawy, tj. 1 lipca 2008 r. ani czasu po ogłoszeniu wyroku, a zatem skarżąca nie uprawdopodobniła złego stanu zdrowia jako okoliczności uzasadniającej niemożność dokonania czynności. Na skutek zażalenia skarżącej, Naczelny Sąd Administracyjny, postanowieniem z dnia 3 lutego 2009 r., sygn. akt II OZ 83/09, uchylił zaskarżone postanowienie z dnia 20 października 2008 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że Sąd pierwszej instancji powinien ustalić, kiedy skarżąca powzięła wiadomość o wydanym wyroku i w tym zakresie mieć na uwadze działania pełnomocnika ją reprezentującego, a następnie dopiero rozważać zasadność bądź niezasadność złożonego wniosku. Po przekazaniu akt sprawy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, Sąd ten wezwał skarżącą oraz jej pełnomocnika do przedłożenia wyjaśnień i na ich podstawie ustalił, że skarżąca o zapadłym wyroku dowiedziała się "najprawdopodobniej na początku sierpnia 2008 r.", a dopiero w połowie września przekazała tą informację swojemu pełnomocnikowi. Brak dokładnej wiedzy skarżąca wytłumaczyła brakiem pamięci w związku z chorobą. Postanowieniem z dnia 22 maja 2009 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu ponownie odmówił skarżącej przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że należało przyjąć i rozpoznać wniosek skarżącej o przywróceniu terminu z dnia 3 września 2008 r. Rozważając jednak przesłanki warunkujące przywrócenie terminu, podniósł okoliczność reprezentowania skarżącej przez profesjonalnego pełnomocnika. Adresem do doręczeń wskazanym przez pełnomocnika jest adres zamieszkania i siedziby firmy prowadzonej przez skarżącą. Na ten adres prawidłowo doręczono zawiadomienie o rozprawie do rąk dorosłego domownika. Z faktu udzielonego pełnomocnictwa wynika obowiązek dokonywania przez tego pełnomocnika wszelkich czynności w imieniu skarżącej. Skarżąca nie podała żadnej przyczyny, która usprawiedliwiałaby niezłożenie wniosku przez jej pełnomocnika - wskazała tylko, że "uznała, że tak będzie lepiej". Ze względu na powyższe, Sąd wskazał, że przy ocenie możliwości przywrócenia terminu należy uwzględniać wiedzę i konieczność zachowania należytej staranności przez ustanowionego przez stronę pełnomocnika, a zatem wniosek strony o przywrócenie terminu, któremu uchybił pełnomocnik, musi wskazywać brak winy w uchybieniu terminu ze strony tego pełnomocnika. Mocodawca ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się ustanowionego przez niego profesjonalnego pełnomocnika procesowego. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że w dniu 13 maja 2008 r. pełnomocnikowi prawidłowo doręczono wezwanie na rozprawę z dnia 1 lipca 2008 r., a zatem mógł on podjąć stosowne działania zmierzające do uzyskania wiedzy na temat treści zapadłego w sprawie wyroku i nie byłoby przeszkód do złożenia w terminie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Zatem, Sąd pierwszej instancji uznał, że uchybienie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie nastąpiło z winy pełnomocnika. Oprócz tego, zdaniem Sądu, skarżąca nie uwiarygodniła okoliczności, że nie była w stanie sama dokonać czynności sądowej, ponieważ przedłożone przez nią kserokopie zwolnień i zaświadczeń lekarskich obejmują okres do 22 kwietnia 2008 r. a zatem jeszcze przed rozprawą. Ogólnie zły stan zdrowia skarżącej nie przesądza o braku winy w uchybieniu terminowi dokonania czynności procesowej. Skarżąca, zdaniem Sądu, przebywając pod opieką rodziny, mogła skorzystać z pomocy bliskich przy wniesieniu o sporządzenie uzasadnienia wyroku, zwłaszcza, że została prawidłowo pouczona w wezwaniu na rozprawę o zasadach wnoszenia takiego środka procesowego. W zażaleniu na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 22 maja 2009 r., skarżąca podniosła, iż zaświadczenia lekarskie dotyczą okresu bezpośrednio przed uchybieniem terminu, a rodzaj i natężenie schorzeń związanych ze złym stanem zdrowia jej i nowonarodzonego dziecka, uzasadniają późniejsze komplikacje zdrowotne. Ponadto potrzebny jest jeszcze czas na powrót do normalnego funkcjonowania po przeżyciach związanych z chorobą jedynego dziecka. Skarżąca uznała, że jej sytuacja życiowa została zlekceważona przez Sąd. Ponadto, stwierdziła, że nie ma uwag do pełnomocnika, ponieważ to ona ustaliła, że adresem do korespondencji dla niego będzie adres pod którym prowadzi działalność gospodarczą. Na koniec, skarżąca nie zgodziła się z twierdzeniem Sądu pierwszej instancji, że mogła skorzystać z pomocy rodziny w załatwianiu jej spraw sądowych, ponieważ przebywanie pod opieką rodziny nie jest równoznaczne z "wykorzystywaniem tej rodziny do porad prawnych". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie może odnieść zamierzonych skutków. W niniejszej sprawie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu prawidłowo przyjął wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do rozpoznania, a następnie wskazał, że zasadnicze znaczenie dla rozpatrzenia tego wniosku ma fakt reprezentowania strony przez profesjonalnego pełnomocnika. Z tego względu, Sąd pierwszej instancji badał okoliczności, które mogłyby wskazywać brak winy pełnomocnika w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Jednakże taka okoliczność nie została wskazana ani w oświadczeniu skarżącej, ani pełnomocnika, wezwanych pismem z dnia 20 marca 2009 r. Dla rozstrzygnięcia nie jest istotne, że ze względu na żądanie skarżącej, adresem do doręczeń ustanowiono adres pod którym prowadziła działalność gospodarczą. Istotny jest fakt ustanowienia takiego adresu poprzez oświadczenie pełnomocnika na posiedzeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu w dniu 28 listopada 2006 r. Zgodnie z art. 67 § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), jeżeli ustanowiono pełnomocnika lub osobę upoważnioną do odbioru pism w postępowaniu sądowym, doręczenia należy dokonać tym osobom. Z tego względu, nawet jeżeli pismo zostało wysłane na adres skarżącej, to fakt odebrania go jest skuteczny wobec pełnomocnika. Podnoszone przez skarżącą okoliczności dotyczące jej stanu zdrowia miały znaczenie dla przyjęcia jej wniosku o przywrócenie terminu (przy czym wskazać należy, że załączone do akt zaświadczenia lekarskie obejmują okres do 30 maja 2008 r., a nie do 22 kwietnia, jak wskazywał Sąd), lecz nie mogły mieć zastosowania podczas rozpatrywania tego wniosku. Sąd nie zlekceważył sytuacji życiowej skarżącej, nie mógł natomiast wziąć jej pod uwagę, ponieważ był zobowiązany do analizy okoliczności, które mogłyby uprawdopodobnić brak winy pełnomocnika strony, w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że takie okoliczności nie zostały w sprawie wykazane. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji na mocy art. 184 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.