II GZ 714/13

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Krystyna Anna Stec po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia R. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 3 października 2013 r., sygn. akt VI SA/Wa 2185/13 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi R. Z. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej postanawia: oddalić zażalenie UZASADNIENIE W skardze na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...], R. Z. (dalej: skarżący) wniósł o wstrzymanie wykonania decyzji w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej. W uzasadnieniu wniosku wskazano na treść art. 135 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 267, dalej: k.p.a.), zgodnie z którym organ odwoławczy może w uzasadnionych przypadkach wstrzymać natychmiastowe wykonanie decyzji. Skarżący podniósł, że wykonanie decyzji może prowadzić do nieodwracalnych skutków prawnych, a bierność organu odwoławczego oznaczałaby sankcjonowanie stanu niezgodnego z prawem. W myśl przedstawionej regulacji prawnej, organ odwoławczy uprawniony jest do wstrzymania wykonania decyzji w przypadkach uzasadnionych, do których - w ocenie skarżącego - zaliczyć należy prawdopodobieństwo wadliwości decyzji nieostatecznej i który to przypadek występuje w niniejszym postępowaniu. Postanowieniem z dnia 3 października 2013 r., sygn. akt VI SA/Wa 2185/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu Sąd I instancji powołał art. 61 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.) i stwierdził, że strona - składając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności - zobowiązana jest uprawdopodobnić, że istnieją przesłanki uzasadniające odstąpienie od zasady wykonalności orzeczeń ostatecznych. Sąd I instancji podniósł, że w przypadku braku uzasadnienia złożonego wniosku, sąd nie może działać za skarżącego, bowiem na stronie ciąży obowiązek wykazania, że wykonanie decyzji może narazić ją na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie skarżący nie przywołał żadnych okoliczności, które świadczyłyby o możliwości wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., co uniemożliwiło uwzględnienie złożonego wniosku. Zdaniem Sądu I instancji, wskazana przez skarżącego, ewentualna wadliwość zaskarżonej decyzji nie może być okolicznością przemawiającą za jego zasadnością, bowiem niezgodność rozstrzygnięcia z prawem będzie przedmiotem oceny Sądu w dalszym toku postępowania oraz jest kwestią niezależną od ochrony tymczasowej. Rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, Sąd nie jest zatem władny badać zasadność wniesionej skargi, wobec czego argumentacja dotycząca zasadności skargi nie może uzasadniać złożonego wniosku. Zdaniem Sądu I instancji, skarżący nie uprawdopodobnił zaistnienia w sprawie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Na powyższe postanowienie R. Z. wniósł zażalenie, zaskarżając orzeczenie w całości oraz domagając się jego uchylenia. W uzasadnieniu podniesiono, że zaskarżone postanowienie jest nieprzekonywujące, nie zawiera ono bowiem prawidłowego wyjaśnienia faktycznego i prawnego, co nie pozwala uznać, że rzeczywiście istniały przesłanki do odmowy wstrzymania wykonania decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego. W ocenie skarżącego, Sąd I instancji ograniczył się jedynie do wskazania, że strona zastosowała ogólnikowe stwierdzenia niepoparte dodatkowymi dokumentami, potwierdzającymi zasadność twierdzeń dotyczących wstrzymania rygoru natychmiastowej wykonalności. Skarżący podkreślił, że Sąd I instancji nie wezwał strony do uzupełnienia materiału potwierdzającego wyrządzenie znacznej szkody oraz ryzyko wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków. W zażaleniu podkreślono ponadto, że przeciwko skarżącemu toczy się 9 postępowań w analogicznym stanie faktycznym, zagrożonych łączną kwotą kary w wysokości 27.000 zł. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Sąd uprawniony jest do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wskazane powyżej ustawowe przesłanki wstrzymania wykonania decyzji należy rozumieć w ten sposób, że szkoda może, ale nie musi mieć charakteru materialnego, natomiast trudne do odwrócenia skutki, to skutki faktyczne lub prawne, które raz zaistniałe, spowodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po długim czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że Sąd I instancji ocenił zasadność wniosku zgodnie z wymogami przytoczonego art. 61 § 3 p.p.s.a. i trafnie uznał, że wobec braku wskazania przez wnioskodawcę okoliczności, które świadczyłyby o możliwości wystąpienia przesłanek, o których mowa w ww. przepisie, oraz wobec braku jakichkolwiek dokumentów, obrazujących rzeczywistą sytuację skarżącego, nie było podstaw do udzielenia ochrony tymczasowej. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego - pomimo przedstawienia na obecnym etapie postępowania dokumentacji m.in. w postaci oświadczeń o nieposiadaniu stałych dochodów, historii posiadanych rachunków bankowych oraz faktur, do uregulowania których skarżący jest zobowiązany - wniosek o uchylenie zaskarżonego postanowienia nie może być uwzględniony. Przedstawiona wraz z zażaleniem dokumentacja obrazuje jedynie sytuację materialną wnioskodawcy, która sama w sobie nie stanowi przesłanki wstrzymania wykonania i nie świadczy o ryzyku niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków – w przedstawionym wyżej rozumieniu. Zarówno rozpoznany wniosek jak i zażalenie zawierają jedynie ogólnikowe twierdzenia o szkodzie dla majątku. Brak natomiast wyjaśnienia, argumentacji, która pozwalałaby przyjąć, że faktycznie zachodzą przesłanki stricte określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd podejmujący rozstrzygnięcie w tej kwestii musi mieć natomiast możliwość dokonania analizy argumentów i podnoszonych przez wnioskodawcę okoliczności w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w konkretnej sprawie (por. postanowienie NSA z dnia 8 listopada 2012r., sygn. akt II GSK 199/12). W odniesieniu do twierdzenia skarżącego, że Sąd I instancji powinien był wstrzymać wykonanie decyzji z uwagi na prawdopodobieństwo wadliwości zaskarżonej decyzji administracyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że prawidłowość wydanych decyzji administracyjnych - ich zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego - nie podlega badaniu na obecnym etapie postępowania. Orzeczenie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jest orzeczeniem wydanym w postępowaniu wpadkowym, odrębnym od sprawy głównej, w której toczy się postępowanie sądowoadministracyjne (por. postanowienie NSA z dnia 27 sierpnia 2013r., sygn. akt II GZ 479/13). Na marginesie zauważyć należy, że walor ochronny ma również prawna możliwość zmiany lub uchylenia przez sąd w każdym czasie, z urzędu lub na żądanie skarżącej, własnego postanowienia w sprawie wstrzymania wykonania aktu, w sytuacji wykazania zmiany okoliczności, które warunkowały jego podjęcie. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.