VI Ka 653/17
Суды общей юрисдикции2017-12-27
Номер дела
VI Ka 653/17
Дата решения
2017-12-27
Тип
SENTENCE
Судьи
Anna Zawadka (PRESIDING_JUDGE)
Правовое основание
Текст решения
<p>Warszawa, dnia 18 grudnia 2017 r.</p>
<p>Sygn. akt VI Ka 653/17</p>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
<p>Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie VI Wydział Karny Odwoławczy w składzie :</p>
<p>Przewodniczący: SSO Anna Zawadka</p>
<p>protokolant: p.o. protokolanta sądowego Katarzyny Pawelec</p>
<p>przy udziale prokuratora Agaty Stawiarz</p>
<p>po rozpoznaniu dnia 18 grudnia 2017 r.</p>
<p>sprawy <span class="anon-block">J. J.</span> syna <span class="anon-block">Z.</span> i <span class="anon-block">W.</span>, <span class="anon-block">ur. (...)</span> we <span class="anon-block">W.</span>
</p>
<p>oskarżonego z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 270;art. 270 § 1)">art. 270 § 1 kk</a>
</p>
<p>na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę</p>
<p>od wyroku Sądu Rejonowego w Otwocku</p>
<p>z dnia 21 lutego 2017 r. sygn. akt II K 805/13</p>
<p>zaskarżony wyrok zmienia w ten sposób, że uchyla orzeczenia z pkt. 1 i 2 części dyspozytywnej tego wyroku i przyjmując, że w ramach zarzutu aktu oskarżenia oskarżony <span class="anon-block">J. J.</span> w dniu 12 stycznia 2011r. w <span class="anon-block">O.</span>, woj. <span class="anon-block"> (...)</span>, w Wydziale Komunikacji i Transportu Starostwa Powiatowego w <span class="anon-block">O.</span> użył jako autentycznej umowy sprzedaży samochodu marki <span class="anon-block">S. (...)</span> o <span class="anon-block">nr rej. (...)</span> z widniejącym na niej podrobionym podpisem <span class="anon-block">G. J.</span> jako sprzedającego, czym wypełnił znamiona czynu z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 270;art. 270 § 1)">art. 270 § 1 kk</a>, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 66;art. 66 § 1;art. 66 § 2)">art. 66 § 1 i 2 kk</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 67;art. 67 § 1)">art. 67 § 1 kk</a> postępowanie karne o ten czyn wobec <span class="anon-block">J. J.</span> warunkowo umarza na okres próby jednego roku; zasądza od <span class="anon-block">J. J.</span> na rzecz Skarbu Państwa kwotę 100 złotych tytułem opłaty za obie instancje oraz pozostałe koszty sądowe w sprawie.</p>
<p>Sygn. akt VI Ka 653/17</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>
<span class="anon-block">J. J.</span> został oskarżony o to, że w dniu 13 grudnia 2010r. w <span class="anon-block">J.</span>, pow. <span class="anon-block"> (...)</span>, woj. <span class="anon-block"> (...)</span>, dokonał podrobienia podpisu <span class="anon-block">G. J.</span> na umowie sprzedaży samochodu m-ki <span class="anon-block">S. (...)</span> o <span class="anon-block">nr rej. (...)</span> a następnie użył umowy jako autentycznej w Wydziale Komunikacji i Transportu w <span class="anon-block">O.</span> celem zarejestrowania pojazdu, tj. 270 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (§ 1)">§ 1 k.k.</a>
</p>
<p>Sąd Rejonowy w Otwocku uznał oskarżonego <span class="anon-block">J. J.</span> w ramach zarzucanego mu czynu za winnego tego, że w dniu 12 stycznia 2011r. w <span class="anon-block">O.</span>, woj. <span class="anon-block"> (...)</span>, w Wydziale Komunikacji i Transportu Starostwa Powiatu w <span class="anon-block">O.</span> użył jako autentycznej umowy sprzedaży samochodu m-ki <span class="anon-block">S. (...)</span> o <span class="anon-block">nr rej. (...)</span> z widniejącym na niej podrobionym podpisem sprzedającego, czyli <span class="anon-block">G. J.</span> tj. czynu z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 270;art. 270 § 1)">art. 270§ 1 k.k.</a> i na tej podstawie wymierzył mu karę grzywny w wymiarze 100 stawek dziennych ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 20 złotych. Zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe, w tym opłatę w kwocie 200 (dwieście) złotych.</p>
<p>Od powyższego wyroku apelację wniósł obrońca oskarżonego, który zaskarżył wyrok w całości na korzyść oskarżonego zarzucając:</p>
<p>1)
mającą wpływ na treść wyroku obrazę przepisów postępowania, a mianowicie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 7)">art. 7 kpk</a> poprzez błędne przyznanie waloru wiarygodności zeznaniom świadka <span class="anon-block">G. J.</span> w zakresie w jakim wskazuje ona, iż oskarżony <span class="anon-block">J. J.</span> podrobił jej podpis na umowie sprzedaży samochodu m-ki <span class="anon-block">S. (...)</span>, a także świadomie posłużył się sfałszowaną umową, podczas gdy <span class="anon-block">G. J.</span> jest osobą od wielu lat uzależnioną od alkoholu, co zgodnie z opinią biegłego psychologa, znajdującą się w aktach sprawy o sygn. II K 857/11, wpływa negatywnie na jej zdolności postrzegawcze, nadto pozostaje ona w konflikcie z oskarżonym, od maja 2010r. do stycznia 2011r. czterokrotnie bezpodstawnie oskarżała <span class="anon-block">J. J.</span> o popełnienie na jej szkodę różnorakich czynów zabronionych, poza tym sama w okresie którego dotyczy przedmiotowa sprawa, została prawomocnie skazana za znęcanie się nad własnymi dziećmi i mężem <span class="anon-block">J. J.</span>, a także uznana za winną przestępstwa rozboju na <span class="anon-block">J. J.</span> (sygn. akt II K 598/11), w konsekwencji czego jej zeznania nie mogą być uznane za wiarygodne, tym bardziej iż nie istnieje inny dowód, który potwierdzałby wskazywane przez <span class="anon-block">G. J.</span> okoliczności popełnienia czynu przypisanego oskarżonemu oraz zamiar z jakim działał;</p>
<p>2)
mającą wpływ na treść wyroku obrazę przepisów postępowania, a mianowicie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 389;art. 389 § 1)">art. 389 § 1 kpk</a> poprzez nieodczytanie wyjaśnień oskarżonego <span class="anon-block">J. J.</span> złożonych w postępowaniu przygotowawczym, w sytuacji gdy oskarżony w toku postępowania sądowego skorzystał z prawa do odmowy składania wyjaśnień, co skutkowało błędnym ustaleniem stanu faktycznego sprawy;</p>
<p>3)
mającą wpływ na treść wyroku obrazę przepisów postępowania, a mianowicie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 410)">art. 410 kpk</a> poprzez pominięcie przy ustalaniu podstawy faktycznej wyroku wyjaśnień oskarżonego <span class="anon-block">J. J.</span> złożonych w postępowaniu przygotowawczym, wskazujących na brak zamiaru popełnienia przez oskarżonego przypisanego mu czynu zabronionego oraz brak wiarygodności zeznań świadka <span class="anon-block">G. J.</span>, co skutkowało oparciem ustaleń faktycznych na niekompletnym i niekorzystnym dla oskarżonego materiale dowodowym,</p>
<p>4)
mającą wpływ na treść wyroku obrazę przepisów postępowania, a mianowicie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 170;art. 170 § 1;art. 170 § 1 pkt. 2)">art. 170 § 1 pkt 2 kpk</a> poprzez oddalenie wniosku obrońcy oskarżonego o dołączenie do akt przedmiotowej sprawy akt trzech innych spraw toczących się w tut. Sądzie pomiędzy oskarżonym a świadkiem <span class="anon-block">G. J.</span> o sygn. II K 857/11, II K 598/11 i II K 628/13, zgłoszonego na rozprawie dnia 15.02.2017r. w sytuacji gdy dowody z dokumentów znajdujących się w w/w aktach wskazywały istotne dla prawidłowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy okoliczności tj. uzależnienie <span class="anon-block">G. J.</span> od alkoholu, trwające od kilku lat, wielokrotne bezpodstawne oskarżanie <span class="anon-block">J. J.</span> przez <span class="anon-block">G. J.</span> o popełnianie czynów zabronionych, które czynią <span class="anon-block">G. J.</span> osobą całkowicie niewiarygodną, a także okoliczności trwającego pomiędzy <span class="anon-block">J. J.</span> i <span class="anon-block">G. J.</span> konfliktu, co doprowadziło do nieuzasadnionego przyznania zeznaniom <span class="anon-block">G. J.</span> przymiotu wiarygodności i skazanie oskarżonego za czyn z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 270;art. 270 § 1)">art. 270 § 1 kk</a>;</p>
<p>a w konsekwencji :</p>
<p>5)
błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego orzeczenia, mający wpływ na jego treść, polegający na błędnym przyjęciu, że oskarżony przedstawiając umowę sprzedaży pojazdu w Starostwie Powiatowym w <span class="anon-block">O.</span> miał świadomość, że znajdujący się na nim podpis sprzedającego nie pochodzi od <span class="anon-block">G. J.</span>, jak również że chciał sprzedać pojazd m-ki <span class="anon-block">S. (...)</span> bez wiedzy i woli <span class="anon-block">G. J.</span>, aby mieć pieniądze na opłacanie kar sądowych, orzeczonych za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości, podczas gdy Sąd nie ustalił kto dokonał podrobienia podpisu sprzedającego tj. <span class="anon-block">G. J.</span> i w jakim okresie, zaś podstawę ustaleń zamiaru z jakim działał oskarżony stanowi wyłącznie dowód z zeznań <span class="anon-block">G. J.</span>.</p>
<p>Stawiając te zarzuty obrońca oskarżonego wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu czynu. Ponadto na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 167)">art. 167 kpk</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 427;art. 427 § 3)">art. 427 § 3 kpk</a> obrońca oskarżonego wnosił o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów – akt sprawy o sygn. II K 857/11, II K 598/11 i II K 628/13 toczących się przed Sądem Rejonowym w Otwocku i postanowienia Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Otwocku z dnia 29 grudnia 2010r. o umorzeniu dochodzenia przeciwko <span class="anon-block">H. R.</span> o czyn z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 190;art. 190 § 1)">art. 190 § 1 kk</a>, sygn. akt 2 Ds. 1302/10, na okoliczność uzależnienia <span class="anon-block">G. J.</span> od alkoholu, wątpliwości co do jej zdolności postrzegania rzeczywistości i możliwości konfabulacji, kierowania przez <span class="anon-block">G. J.</span> pod adresem oskarżonego <span class="anon-block">J. J.</span> wielu bezpodstawnych oskarżeń, konfliktu istniejącego pomiędzy stronami oraz jego charakteru.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Okręgowy zważył co następuje. </strong>
</p>
<p>Apelacja obrońcy oskarżonego zasługuje na uwzględnienie jedynie w tym zakresie, w jakim spowodowała zmianę na korzyść oskarżonego <span class="anon-block">J. J.</span> poprzez warunkowe umorzenie postępowania.</p>
<p>Na wstępie niniejszych rozważań należy wskazać, że Sąd Rejonowy prawidłowo przeprowadził postępowanie w niniejszej sprawie. Ustalenia faktyczne oparte zostały na podstawie całokształtu materiału dowodowego ujawnionego w toku rozprawy głównej, ocenionego w sposób prawidłowy z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania, wskazań wiedzy oraz doświadczenia życiowego. Sąd podzielił również ustalenia sądu I instancji co do winy <span class="anon-block">J. J.</span>.</p>
<p>Dokonując wnikliwej analizy akt sprawy Sąd Okręgowy doszedł do przekonania, iż okoliczności, w jakich doszło do posłużenia się przez <span class="anon-block">J. J.</span> w dniu 12 stycznia 2011r. w Wydziale Komunikacji i Transportu Starostwa Powiatowego w <span class="anon-block">O.</span> jako autentyczną umową sprzedaży samochodu marki <span class="anon-block">S. (...)</span> o <span class="anon-block">nr rej. (...)</span> z widniejącym na niej podrobionym podpisem <span class="anon-block">G. J.</span> jako sprzedającego, nie budzą wątpliwości. Przedmiotowa umowa sprzedaży została bowiem sporządzona w chwili, gdy małżonkowie pozostawali od dłuższego czasu w ostrym konflikcie, wynikającym z rozkładu pożycia oraz ze złożenia w dniu 26.11.2010r. na policji przez <span class="anon-block">G. J.</span> zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa znęcania się fizycznego i psychicznego nad nią przez męża <span class="anon-block">J. J.</span>. W ocenie Sądu Okręgowego <span class="anon-block">G. J.</span> pozostając w tak głębokim konflikcie z mężem <span class="anon-block">J. J.</span> nie miała żadnego powodu aby podpisać z nim w dniu 13.12.2010r. umowę sprzedaży samochodu marki <span class="anon-block">S. (...)</span>, który stanowił przecież wspólną własność małżonków (k. 12). Ponadto z opinii kryminalistycznej z zakresu badań dokumentów wynika, że podpis sprzedającego nie jest autentycznym podpisem <span class="anon-block">G. J.</span>, której wzory rękopisów przesłano do badań. Dowodowy podpis zawierał jednak niewiele informacji o nawykach pisarskich wykonawcy i dlatego nie można było ustalić czy nakreślił go oskarżony <span class="anon-block">J. J.</span>.</p>
<p>Wobec jednoznacznego stwierdzenia, iż podpis sprzedającego na umowie nie został nakreślony przez <span class="anon-block">G. J.</span> i w świetle trwającego pomiędzy stronami konfliktu, nie budzi wątpliwości, iż oskarżony posłużył się ową umową jako autentyczną zdając sobie sprawę, że podpis <span class="anon-block">G. J.</span> został sfałszowany, gdyż nie mógł zostać nakreślony przez nią w jego obecności. Wbrew twierdzeniom obrońcy oskarżony nie twierdził w toku postępowania aby przedmiotową umowę otrzymał już podpisaną przez ówczesną żonę, a z zeznań <span class="anon-block">G. J.</span> wynika, że nigdy takiej umowy nie podpisała. Natomiast wbrew argumentom obrońcy okoliczność, że oskarżony nie ukrył tej umowy i się nią posłużył w Starostwie Powiatowym w <span class="anon-block">O.</span> aby przerejestrować na siebie samochód marki <span class="anon-block">S. (...)</span>, nie świadczy o tym, iż nie miał świadomości co do tego, iż znajdujący się na umowie podpis nie został złożony przez żonę.</p>
<p>Z dokumentacji złożonej przez oskarżonego (k.129-133) wynika, że <span class="anon-block">G. J.</span> zawzięcie walczyła o ponowne przerejestrowanie tego pojazdu na siebie, uzyskując jedynie wydanie tablic tymczasowych na badanie techniczne oraz pozwolenie czasowe, którego ważność wygasła po upływie 30 dni. W świetle tych zabiegów rzekome podpisanie przez nią umowy sprzedaży pojazdu mężowi z którym pozostawała w długotrwałym konflikcie, nie wydaje się nawet prawdopodobne. Natomiast oskarżony <span class="anon-block">J. J.</span> miał niewątpliwie motyw do posłużenia się podrobioną umową sprzedaży pojazdu, gdyż dzięki tej umowie uzyskał możliwość przerejestrowania tego pojazdu tylko na swoje nazwisko, co nastąpiło w dniu 12.01.2011r., jak potwierdza pismo z Wydziału Komunikacji i Transportu (k.63).</p>
<p>Na marginesie należy zauważyć, na umowie sprzedaży został wpisany nieaktualny numer dowodu osobistego <span class="anon-block">G. J.</span>, która wówczas posługiwała się już dowodem osobistym o nr <span class="anon-block">A. (...)</span>, co wynika wprost z akt sprawy II K 857/11, albowiem składając w dniu 26.11.2010r. zawiadomienie o przestępstwie, a zatem przed datą sporządzenia umowy sprzedaży, posługiwała się już tym nowym dowodem osobistym (k.1 akt II K 857/11).</p>
<p>Odnosząc się do zarzutu z pkt 1 apelacji dotyczącego błędnej oceny wiarygodności zeznań świadka <span class="anon-block">G. J.</span>, to wskazać należy, iż okoliczności dotyczące pozostawania przez <span class="anon-block">G. J.</span> w konflikcie z oskarżonym w okresie od maja 2010r. do stycznia 2011r. rzeczywiście zostały potwierdzone analizą dołączonych do tej sprawy akt innych postępowań, zgodnie z wnioskiem obrońcy. Wskazać w tym miejscu należy, że uzupełnienie przewodu sądowego przez Sąd Okręgowy w toku postępowania odwoławczego poprzez dopuszczenie dowodu z akt spraw o sygn. II K 857/11, II K 598/11 i II K 628/13 oraz odpisu postanowienia o umorzeniu dochodzenia w sprawie 2 Ds. 1302/10, nie zmieniło w istotny sposób wymowy materiału dowodowego zebranego przez Sąd Rejonowy.</p>
<p>Wbrew argumentom obrońcy pozostawanie w konflikcie obu stron postępowania w okresie popełnienia przypisanego oskarżonemu czynu, wskazuje właśnie na brak powodów dla których <span class="anon-block">G. J.</span> miałaby przenieść własność wspólnego samochodu tylko na męża z którym pozostawała w tak ostrym konflikcie.</p>
<p>Skarżący kwestionuje wiarygodność zeznań świadka <span class="anon-block">G. J.</span> tylko na tej podstawie, że będąc osobą uzależnioną od alkoholu miała ograniczone możliwości dokonywania i zapamiętywania spostrzeżeń. Przy czym skarżący powołuje się na treść opinii sądowo-psychologicznej dotyczącej <span class="anon-block">G. J.</span> opracowanej na potrzeby postępowania w sprawie II K 857/11. Tymczasem z tej opinii wynika, że nie zaistniały żadne przesłanki do stwierdzenia u <span class="anon-block">G. J.</span> zaburzeń świadomości czy procesów poznawczych. Poziom intelektualny świadka został oceniany jako prawidłowy. Stwierdzono u niej Zespół Zależności Alkoholowej /ZZA/ wymagający leczenia w warunkach Oddziału Dziennego, co mogło zaburzać prawidłowość spostrzegania w przedziale czasowym, którego dotyczyła tamta sprawa. Stany świadka /bycie pod wpływem alkoholu/ mogły determinować funkcjonowanie zmysłów i pamięci. Na procesy spostrzegania mogły mieć także wpływ emocje towarzyszące zdarzeniom w których świadek uczestniczyła. Proces spostrzegania, dzięki któremu powstał u świadka subiektywny obraz rzeczywistości oraz na proces aktywizacji pamięci czyli dokonywania przypomnień, reprodukcji materiału, mogło mieć wpływ działanie alkoholu, którego świadek nadużywała. W świetle tej opinii sądowo-psychologicznej do zeznań świadka <span class="anon-block">G. J.</span> należało podejść z pewną dozą ostrożności. Jednakże wobec treści opinii biegłego z zakresu pisma ręcznego nie budzi wątpliwości, iż podpis widniejący na umowie sprzedaży samochodu nie jest autentycznym podpisem <span class="anon-block">G. J.</span> i został sfałszowany. Treść tej opinii potwierdza więc w tym zakresie w sposób nie budzący wątpliwości wiarygodność jej zeznań w których zaprzecza aby podpisała taką umowę. Skarżący zdaje się celowo pomijać, iż jedyną osobą, która mogła odnieść korzyść z popełnienia tego przestępstwa był oskarżony <span class="anon-block">J. J.</span>, który dzięki tej umowie przerejestrował samochód tylko na swoje nazwisko.</p>
<p>Skarżący sugeruje, że oskarżony otrzymał umowę od <span class="anon-block">G. J.</span> ze sfałszowanym jej podpisem, co nie wynika z żadnego dowodu przeprowadzonego w tej sprawie, nawet z wyjaśnień oskarżonego. W toku postępowania nie udało się ustalić kto dokonał sfałszowania podpisu <span class="anon-block">G. J.</span> na umowie, ale w świetle tak poważnego konfliktu stron, na który wskazuje skarżący i potwierdzają akta dołączonych spraw, nie miała ona żadnego interesu w tym aby przekazać taką umowę mężowi i ryzykować przerejestrowanie samochodu na męża, a tym samym ryzykować utratę kontroli nad prawdopodobną w tej sytuacji sprzedażą pojazdu jakiejś nieznanej osobie.</p>
<p>Oskarżony nie przyznał się do winy i skorzystał z prawa do odmowy złożenia wyjaśnień. Wbrew zarzutom skarżącego z pkt 2 apelacji Sąd Rejonowy na rozprawie w dniu 15 lutego 2017r. ujawnił wyjaśnienia oskarżonego z postępowania przygotowawczego, z tym że w tym protokole <span class="anon-block">J. J.</span> także odmówił złożenia wyjaśnień (k.67v ). Treść uzasadnienia apelacji wskazuje, iż skarżący ma raczej na myśli protokół przesłuchania <span class="anon-block">J. J.</span> w charakterze świadka (k.15-17), gdyż jest to jedyny protokół w którym <span class="anon-block">J. J.</span> opisał okoliczności niniejszej sprawy.</p>
<p>W aktach sprawy brak innego protokołu złożenia wyjaśnień przez oskarżonego w postępowaniu przygotowawczym poza protokołem z k. 67v, który Sąd Rejonowy ujawnił na rozprawie (k.214). W świetle przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 389;art. 389 § 1)">art. 389 § 1 k.p.k.</a> wolno na rozprawie odczytywać treść protokołów wyjaśnień złożonych w charakterze podejrzanego, a nie świadka. Odczytanie osobie oskarżonej treści protokołów złożonych w charakterze świadka, stanowiłoby rażące naruszenie treści przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 389;art. 389 § 1)">art. 389 § 1 kpk</a> i jest niedopuszczalne. Stanowisko judykatury w tym względzie jest od wielu lat jednolite – vide postanowienie Sądu Najwyższego z 2002-02-28, IV KK 13/02 „<em>
<!-- -->Z przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 389;art. 389 § 1)">art. 389 § 1 KPK</a> wynika, że przy przesłuchiwaniu na rozprawie oskarżonego wolno, w sytuacjach w tym przepisie opisanych, odczytywać jedynie protokoły jego wcześniejszych wyjaśnień i - a contrario do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 391;art. 391 § 2)">art. 391 § 2 KPK</a> - nie jest dopuszczalne odczytywanie wówczas tego co powiedział on uprzednio jako świadek”.</em>
</p>
<p>Zarzuty sformułowane w pkt 2 i 3 apelacji należy więc uznać za całkowicie chybione, albowiem Sąd Rejonowy nie pominął wyjaśnień oskarżonego przy ustalaniu podstawy faktycznej wyroku. Oskarżony <span class="anon-block">J. J.</span> zarówno w toku postępowania przygotowawczego, jak i przed Sądem, nie przyznał się do winy i skorzystał z prawa do odmowy złożenia wyjaśnień, a Sąd Rejonowy należycie skonfrontował taką linię obrony z pozostałymi dowodami w sprawie, odmawiając oskarżonemu wiarygodności. Ocena tego dowodu jest prawidłowa i Sąd Okręgowy w pełni ją podziela.</p>
<p>Skarżący sugeruje, że <span class="anon-block">G. J.</span> celowo przekazała oskarżonemu umowę sprzedaży samochodu ze swoim sfałszowanym podpisem tylko po to, aby oskarżony wycofał wniosek o ściganie jej matki <span class="anon-block">H. R.</span> o czyn z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 190;art. 190 § 1)">art. 190 § 1 kk</a>, a następnie zażądała zwrotu samochodu i złożyła zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przez oskarżonego przestępstwa z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 270;art. 270 § 1)">art. 270 § 1 k.k.</a>, licząc na możliwość odwrócenia skutków prawnych tej umowy. Argumentacja skarżącego nie zasługuje jednak na uwzględnienie, skoro z odpisu postanowienia w sprawie 2 Ds. 1302/10 złożonego przez obrońcę wynika, że powodem umorzenia dochodzenia w sprawie o czyn z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 190;art. 190 § 1)">art. 190 § 1 k.k.</a> nie było cofnięcie wniosku, lecz brak znamion czynu zabronionego (k.250-251). Ponadto wobec umorzenia tego dochodzenia w dniu 29 grudnia 2010r. i tak otwartego konfliktu pomiędzy stronami, trudno wskazać racjonalny powód dla którego <span class="anon-block">G. J.</span>, nie złożyła natychmiast zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 270;art. 270 § 1)">art. 270 § 1 k.k.</a>, lecz czekała z tym aż do dnia 17 stycznia 2011r. W ocenie Sądu Odwoławczego gdyby <span class="anon-block">G. J.</span>, jak sugeruje obrońca, przekazała mężowi umowę ze swoim sfałszowanym podpisem, to nie miała powodu aby tyle zwlekać ze złożeniem zawiadomienia (ponad miesiąc od podpisania umowy) ryzykując, że mąż po przerejestrowaniu samochodu marki <span class="anon-block">S. (...)</span> na siebie, dokona jego sprzedaży. W tym kontekście argumentacja wskazana przez skarżącego jest zupełnie pozbawiona logiki i sprzeczna z doświadczeniem życiowym z punktu widzenia zabezpieczenia prawnych interesów <span class="anon-block">G. J.</span>.</p>
<p>Odnośnie zarzutu z pkt 4 apelacji zarzut ten należy uznać za trafny, jednak dopuszczenie dowodu ze wskazanych przez obrońcę akt spraw innych postępowań toczących się pomiędzy stronami, potwierdza okoliczności trwającego pomiędzy nimi konfliktu. Przebieg tego konfliktu wbrew zarzutom skarżącego wskazuje właśnie, że <span class="anon-block">G. J.</span> nie miała żadnego interesu w tym aby sporządzić z mężem umowę sprzedaży samochodu i przekazać mu tę umowę, ryzykując sprzedaż przez niego samochodu, a w konsekwencji utratę połowy jego wartości. Naruszenie więc przez Sąd Rejonowy przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 170;art. 170 § 1;art. 170 § 1 pkt. 2)">art. 170 § 1 pkt 2 kpk</a> nie miało więc wpływu na treść rozstrzygnięcia.</p>
<p>Sad Rejonowy nie dopuścił się także błędu w ustaleniach faktycznych (zarzut z pkt 5 apelacji) przyjmując, iż oskarżony przedstawiając umowę sprzedaży pojazdu w Starostwie Powiatowym w <span class="anon-block">O.</span> miał świadomość, że znajdujący się na niej podpis sprzedającego nie pochodził od <span class="anon-block">G. J.</span>, jak również, że chciał sprzedać pojazd marki <span class="anon-block">S. (...)</span> bez jej wiedzy i woli. W świetle konfliktu między stronami jedynym logicznym wytłumaczeniem sporządzenia takiej umowy była planowana przez oskarżonego sprzedaż tego pojazdu, do której jednak nie doszło z powodu złożenia zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa. O zamiarze oskarżonego świadczy przerejestrowanie pojazdu przez <span class="anon-block">J. J.</span> na swoje nazwisko. <span class="anon-block">G. J.</span> będąc w ostrym konflikcie z mężem nie miała żadnego powodu aby sprzedać mu samochód, który był zarejestrowany na jej nazwisko, zwłaszcza w kontekście oskarżeń <span class="anon-block">J. J.</span> o wyprowadzanie wspólnego majątku przez byłą żonę, co wynika z dołączonych akt innych postępowań.</p>
<p>Wbrew twierdzeniom obrońcy oskarżony w toku postępowania nie twierdził aby otrzymał od <span class="anon-block">G. J.</span> podpisaną umowę sprzedaży samochodu. Świadek <span class="anon-block">G. J.</span> zaprzeczyła aby taką umowę podpisała i aby miała zamiar sprzedać ten samochód mężowi z którym pozostawała w konflikcie. Samochód został zakupiony w trakcie trwania małżeństwa i nie mogła sprzedać samochodu mężowi, który był przecież współwłaścicielem pojazdu. Pod koniec listopada 2010r. oskarżony zabrał kluczyki, dokumenty pojazdu i ukrył ten samochód, nie pozwalając żonie z niego korzystać. Świadek przyznała także, że pół roku później przypadkowo zobaczyła samochód na ulicy i mając zapasowy kluczyk otworzyła go i odjechała. Samochód zarejestrowała tylko tymczasowo i po zakończeniu ważności tej rejestracji obecnie nie może z niego korzystać. Przyznała jednak, że samochód nadal znajduje się w jej posiadaniu.</p>
<p>Powyższe okoliczności świadczą bezspornie o celowym posłużeniu się przez oskarżonego umową sprzedaży samochodu z podrobionym podpisem żony w celu przerejestrowania pojazdu na swoje nazwisko. Zachowanie oskarżonego spowodowane było narastającym pomiędzy małżonkami konfliktem, rozkładem pożycia małżeńskiego i brakiem podziału wspólnego majątku. Konflikty pomiędzy małżonkami skutkowały kolejnymi postępowaniami karnymi prowadzonymi przeciwko obu stronom. <span class="anon-block">G. J.</span> doprowadziła do oskarżenia męża o pobicie i dokonanie obrażeń ciała oraz groźby karalne, ale Sąd Rejonowy w Otwocku wyrokiem z dnia 8 marca 2016r. w sprawie o sygn. akt II K 857/11 uniewinnił oskarżonego <span class="anon-block">J. J.</span> od popełnienia zarzucanych mu czynów. Natomiast <span class="anon-block">G. J.</span> została prawomocnie skazana za przestępstwo znęcania się fizycznie i psychicznie nad swoimi dziećmi oraz mężem <span class="anon-block">J. J.</span> w okresie od września 2010r. do 28 stycznia 2011r. w ten sposób, że znajdując się w stanie nietrzeźwości wszczynała awantury, podczas których wyzywała dzieci i męża słowami wulgarnymi, rzucała przedmiotami, popychała, biła, drapała, szarpała za włosy. Ponadto została skazana za dokonanie w dniu 26 stycznia 2011r. przestępstwa rozboju na szkodę <span class="anon-block">J. J.</span>, co potwierdzają akta sprawy II K 598/11.</p>
<p>Powyższe nie zmienia ustaleń sądu, co do winy oskarżonego, jednak stanowi okoliczności ją łagodzące. Oceniając przez pryzmat społecznej szkodliwości czynu zachowanie <span class="anon-block">J. J.</span> należało wskazać, że działanie oskarżonego nie spowodowało żadnej wymiernej szkody, albowiem samochód nadal znajduje się w posiadaniu <span class="anon-block">G. J.</span>. Ponadto oskarżony działał z powodu bardzo trudnej sytuacji rodzinnej i majątkowej w jakiej się znalazł. Uzależnienie żony od alkoholu i wszczynane przez nią awantury, stanowiły realne zagrożenie dla oskarżonego i dzieci. Motywacja oskarżonego tj. chęć zabezpieczenia pewnych składników majątku wspólnego do swojej dyspozycji, aczkolwiek nie wynikała z pobudek szlachetnych, to jednak zasługiwała w tych okolicznościach na pewne uwzględnienie. Należy także wziąć pod uwagę, iż od tych zdarzeń upłynął okres ponad 6 lat, skonfliktowani małżonkowie rozwiedli się i przyczyny wzajemnych pretensji już ustały, a oskarżony założył nową rodzinę. Wzgląd na społeczne oddziaływanie kary nie przemawia więc za wymierzeniem oskarżonemu jednej z kar grożących za popełnienie przestępstwa z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 270;art. 270 § 1)">art. 270 § 1 k.k.</a>
</p>
<p>Z tych względów, jak również mając na uwadze nieznaczną społeczną szkodliwość czynu oskarżonego oraz jego uprzednią niekaralność, Sąd Okręgowy doszedł do przekonania, że istnieją podstawy do warunkowego umorzenia postępowania. Wskazać należy, iż działanie oskarżonego nie skutkowało szkodą majątkową dla <span class="anon-block">G. J.</span>, skoro samochód nadal znajduje się w jej posiadaniu i stanowi przedmiot majątku wspólnego byłych małżonków, podlegający podziałowi. Sąd dostrzega pozytywną prognozę kryminologiczną wobec <span class="anon-block">J. J.</span> wskazującą na to, że pomimo umorzenia postępowania będzie on przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni przestępstwa.</p>
<p>Reasumując: motywacja sprawcy, postać jego zamiaru, sposób i okoliczności popełnienia czynu przemawiały za przyjęciem, że społeczna szkodliwość zachowania <span class="anon-block">J. J.</span> nie była znaczna, albowiem zagrożenie dla dóbr prawnie chronionych z całą pewnością nie było znaczne.</p>
<p>Także dotychczasowy sposób życia i warunki osobiste oskarżonego dają podstawy do stwierdzenia, iż środek probacyjny w postaci warunkowego umorzenia postępowania będzie wystarczający do osiągnięcia celów postępowania karnego. <span class="anon-block">J. J.</span> ma 48 lat, ma wyższe wykształcenie, z zawodu jest aktorem, ale pracuje jako reżyser. Oskarżony dotychczas przestrzegał porządku prawnego, nigdy wcześniej nie był karany (k.278). Zatem przez wszystkie dotychczasowe lata swojego życia przestrzegał porządku prawnego, a zdarzenie będące przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie miało charakter incydentalny.</p>
<p>Tym samym stwierdzić należy, iż dotychczasowy sposób życia oskarżonego uzasadnia przypuszczenie, że pomimo warunkowego umorzenia postępowania <span class="anon-block">J. J.</span> będzie przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni przestępstwa. W ocenie Sądu sam fakt, iż oskarżonemu postawiono zarzut popełnienia przestępstwa oraz skierowano akt oskarżenia do Sądu, stanowił dla dotychczas niekaranej <span class="anon-block">J. J.</span> dużą dolegliwość o niebagatelnym znaczeniu wychowawczym.</p>
<p>Wskazać należy, iż instytucja warunkowego umorzenia postępowania jest jednym ze środków związanych z poddaniem sprawcy próbie i nie kończy w sposób definitywny postępowania karnego. Jednym z celów warunkowego umorzenia postępowania jest zmotywowanie sprawcy do zmiany swojego postępowania, naprawienia błędów, przemyślenia zachowania, zresocjalizowania sprawcy, który – tak jak oskarżony – popełnił przestępstwo, jednakże któremu należy dać szansę na zmianę swojej postawy, nie niszcząc dotychczasowego życia. Uruchamiając aparat wymiaru sprawiedliwości nie można tracić z pola widzenia podstawowych celów postępowania karnego – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 2;art. 2 § 1;art. 2 § 1 pkt. 2)">art. 2 § 1 pkt 2 kpk</a> stanowi, że przepisy kodeksu mają na celu takie ukształtowanie postępowania karnego, aby przez trafne zastosowanie środków przewidzianych w prawie karnym oraz ujawnienie okoliczności sprzyjających popełnieniu przestępstwa osiągnięte zostały zadania postępowania karnego nie tylko w zwalczaniu przestępstw, lecz również w zapobieganiu im oraz w umacnianiu poszanowania prawa i zasad współżycia społecznego.</p>
<p>Wszystkie powyższe argumenty jednoznacznie przemawiają za prawidłowością zastosowania wobec oskarżonego środka probacyjnego w postaci warunkowego umorzenia postępowania na okres roku próby.</p>
<p>Jednocześnie zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 4;art. 4 § 1)">art. 4 § 1 k.p.k.</a> sąd zastosował przepisy prawa dotyczące warunkowego umorzenia, obowiązujące w dacie orzekania, jako iż przepisy dotyczące tego środka probacyjnego, obowiązujące w dacie popełnienia czynu, nie były względniejsze dla sprawcy. Nie pozwalały bowiem na warunkowe umorzenie postępowania w sprawie o czyn zagrożony karą pozbawienia wolności do lat 5, w wypadku gdy pokrzywdzony nie pojednał się ze sprawcą, sprawca nie naprawił lub nie uzgodnił naprawienia szkody. Natomiast przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 66;art. 66 § 1;art. 66 § 2)">art. 66 § 1 i 2 k.k.</a> w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 lipca 2015r. pozwala na warunkowe umorzenie postępowania karnego wobec sprawcy przestępstwa zagrożonego karą pozbawienia wolności nie przekraczającą 5 lat.</p>
<p>Jednocześnie Sąd Okręgowy na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 629)">art. 629 k.p.k.</a> zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa opłatę za obie instancje oraz pozostałe koszty sądowe w sprawie, uznając, że ich niewielka wysokość nie przekracza możliwości zarobkowych oskarżonego.</p>
<p>SSO Anna Zawadka</p>
</div>