II OSK 744/08

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Alicja Plucińska - Filipowicz Sędziowie NSA Krystyna Borkowska Del. WSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz (spr.) Protokolant Anna Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 24 września 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 31 stycznia 2008 r. sygn. akt IV SA/Gl 730/07 w sprawie ze skargi M. S. na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie choroby zawodowej postanawia: odrzucić skargę kasacyjną UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 31 stycznia 2008 r. sygn. akt IV SA/GL 730/07 oddalił skargę M. S. na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Przedstawiając w uzasadnieniu stan faktyczny sprawy Sąd pierwszej instancji wskazał, że decyzją z dnia [...] Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. nie stwierdził u M. S. przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym. Rozstrzygnięcie zostało doręczone stronie w dniu 22 grudnia 2005 r. Na wniosek strony organ postanowieniem z dnia 30 stycznia 2006 r. dokonał sprostowania omyłek i błędów pisarskich, które wystąpiły w powyższej decyzji. Pismem z dnia 9 lutego 2006 r. strona wystąpiła do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zaznaczyła przy tym, że robi to dopiero teraz w związku z długotrwałym ustalaniem przez organ pierwszej instancji przebiegu jej pracy zawodowej w celu sprostowania omyłek i błędów decyzji. Organ odwoławczy decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję organu niższej instancji. Po rozpatrzeniu skargi strony Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 6 marca 2007 r. uchylił decyzję organu drugiej instancji podnosząc, że przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy organ winien zbadać czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione w ustawowym terminie. Z zestawienia dat doręczenia decyzji organu pierwszej instancji oraz wniosku skarżącej wynika, że odwołanie zostało wniesione z uchybienie terminu, o jakim mowa w art. 129 § 2 k.p.a. Sąd podkreślił, że w aktach administracyjnych znajduje się oświadczenia pracownika organu z dnia 4 stycznia 2006 r. stwierdzające, że skarżąca zgłosiła wniosek o sprostowanie danych zawartych w decyzji dotyczące jej zatrudnienia. Brak natomiast pisemnego wniosku strony, jak również protokołu z przyjęcia takiego wniosku. W związku z tym nie można jednoznacznie stwierdzić, czy wniosek ten dotyczył wyłącznie żądania sprostowania decyzji. Sąd zauważył, że postanowienie o sprostowaniu omyłek i błędów w decyzji zostało doręczone skarżącej w dniu 3 lutego 2006 r. Co istotne tego typu postanowienie nie wstrzymuje biegu terminu do wniesienia odwołania. Jedynie zaistnienie okoliczności wskazanych w art. 111 k.p.a. powoduje, że termin dla strony do wniesienia odwołania biegnie od dnia doręczenia jej odpowiedzi. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ odwoławczy postanowieniem z dnia [...] stwierdził uchybienie przez stronę terminu do wniesienia odwołania. W podstawie prawnej powołał art. 129 § 2 w związku z art. 134 k.p.a. Organ zaznaczył, że zaskarżona decyzja został doręczona stronie w dniu 22 grudnia 2005 r., a odwołanie datowane na 9 lutego 2006 r. zostało wysłane przez stronę w dniu 11 lutego 2006 r. Stąd należało stwierdzić uchybienie 14 dniowego terminu do wniesienia odwołania. Organ podkreślił, że strona nie wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. M. S. zaskarżyła to postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zarzucając, że została błędnie poinformowana co do możliwości złożenia odwołania. Jej zdaniem data, od której biegł termin na złożenie odwołania to 3 luty 2006 r., tj. dzień doręczenia jej postanowienia o sprostowaniu omyłek i błędów w decyzji. Podniosła, że decyzja organu pierwszej instancji zawierała liczne błędy merytoryczne i dlatego wniosła o jej sprostowanie. Jej pismo można było traktować jako odwołanie, a w sytuacji gdyby zawierało braki formalne to należało ją wezwać do ich uzupełnienia. Ponieważ organ odczytał to pismo w sposób odmienny niż należało, za początek terminu do wniesienia odwołania trzeba przyjąć dzień 3 lutego 2006 r. Przechodząc do rozważań Sąd pierwszej instancji zaznaczył, że jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, skarżąca otrzymała decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. w dniu 22 grudnia 2005 r. Zgodnie z treścią art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od doręczenia decyzji stronie, a zatem w niniejszej sprawie upływał on 5 stycznia 2006 r. Skarżąca złożyła odwołanie dopiero w dniu 11 lutego 2006 r. (data stempla pocztowego), a więc z uchybieniem powyższego terminu. Skarżąca nie występowała o przywrócenie terminu. Odnośnie przedstawionych w skardze zarzutów Sąd stwierdził, że przedmiotowa decyzja zawierała prawidłowe pouczenie o terminie i sposobie złożenia odwołania. Sąd podkreślił również, że brak jest w aktach pisma, na które powołuje się skarżąca, dotyczącego sprostowania decyzji, a jedynie oświadczenie pracownika organu o przyjęciu takiego wniosku. Zauważył przy tym, że w rozpoznaniu tego wniosku zapadło postanowienie z dnia 30 stycznia 2006 r. prostujące oczywiste omyłki pisarskie na podstawie art. 113 k.p.a. Skarżąca mimo prawidłowego pouczenia nie złożyła zażalenia na to postanowienie. W ocenie Sądu oznacza to akceptację i pozwala domniemywać, że w sposób zupełny i prawidłowy załatwiało wniosek o sprostowanie decyzji. Skarżąca dopiero w skardze twierdziła, iż wniosek o sprostowanie decyzji organu pierwszej instancji złożyła na piśmie, ale nie załączyła kopii tego pisma i nie wskazała jego daty. Za tym, iż skarżąca jedynie ustnie złożyła ten wniosek może przemawiać także zapis w treści odwołania z dnia 9 lutego 2006 r., gdzie skarżąca wprost wskazała, że "właściwie początkowo w ogóle nie myślałam o odwoływaniu się, gdyż decyzja jest zgodna z orzeczeniem lekarskim ", a do jego złożenia skłoniła ją przewlekłość postępowania w kwestii sprostowania decyzji, wobec czego "uznała za stosowne wystąpić jednak o ponowne rozpatrzenie mojego przypadku", co wskazuje, że nie nosiła się z zamiarem złożenia odwołania. Nadto zapisy postanowienia o sprostowaniu decyzji wskazują jednoznacznie na okoliczność, że chodziło o sytuację, o której mowa w art. 113 k.p.a., a zatem sprostowanie oczywistych omyłek. W tych okolicznościach nie sposób przyjąć, iż domagała się wydania postanowienia w trybie art. 111 § 1 k.p.a. Na marginesie Sąd zauważył, że uzupełnienie decyzji w trybie art. 111§ 1 k.p.a. może jedynie dotyczyć rozstrzygnięcia lub pouczenia o środkach zaskarżenia bądź o uprawnieniu wytoczenia powództwa do sądu powszechnego. Chodzi tu o sytuację, gdy orzeczenie wymaga uzupełnienia, gdy jest niekompletne, a więc zawiera rozstrzygnięcie, które jest niepełne, oraz nie zawiera pouczenia o zakresie i trybie weryfikacji orzeczenia lub też zamieszczone w nim pouczenie nie daje pełnej informacji co do uprawnień stron. Uzupełnienie rozstrzygnięcia sprawy będzie miało miejsce wtedy, gdy z powodu błędu w ocenie stanu faktycznego i prawnego sprawy lub niedbalstwa przy sporządzaniu orzeczenia wydano rozstrzygnięcie w samej rzeczy częściowe, a niekompletność rozstrzygnięcia sprawy powinna być widoczna przy porównaniu go z materiałami zawartymi w aktach sprawy, a więc z żądaniami strony, zakresem postępowania wyjaśniającego, z zebranymi w sprawie materiałami i dowodami. Taka zaś sytuacja w niniejszej sprawie nie wystąpiła, bowiem decyzja organu pierwszej instancji rozstrzyga całościowo problem choroby zawodowej, której stwierdzenia skarżąca się domagała, a nadto zawiera prawidłowe pouczenie co do prawa odwołania. Jako podstawę prawną wyroku Sąd wskazał art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - w skrócie p.p.s.a. M. S., reprezentowana przez adwokata J. P., zaskarżyła opisany wyrok do Naczelnego Sądu Administracyjnego domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz zasadzenia kosztów postępowania. Autor skargi kasacyjnej - nie wskazując żadnych przepisów - zarzucił wyrokowi, że nie uwzględnia faktu błędnego poinformowania skarżącej o możliwości złożenia odwołania. Powtórzył, że skarżąca złożyła wniosek o sprostowanie decyzji i przysługiwało jej prawo wniesienia odwołania od dnia 3 lutego 2006 r. W uzasadnieniu autor skargi kasacyjnej stwierdził, że skarżąca wniosła pismo o sprostowanie licznych błędów merytorycznych decyzji organu pierwszej instancji, jednak pismo to należało potraktować jako odwołanie od decyzji. Zdaniem strony skarżącej zasadnicze dla sprawy jest pytanie czy złożenie wniosku o sprostowanie omyłek ma wpływ na bieg terminu do wniesienia środka odwoławczego, a nadto, jeżeli z treści tego wniosku wynikało, że odwołująca nie zgadza się z decyzją należy traktować go jako odwołanie wzywające jednocześnie do sprostowania decyzji. Autor skargi kasacyjnej podniósł, że postanowienie organu odwoławczego pozbawiło skarżącą możliwości dochodzenia przysługujących jej praw, a poczynania organów administracyjnych miały charakter sprzeczny z prawem. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeśli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej i wyłącznie w granicach wyżej określonych może rozpatrywać wniesioną skargę kasacyjną. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga więc nie tylko ich prawidłowego określenia w samej skardze, ale stosownie do art. 176 p.p.s.a. w ogóle ich przytoczenia. Przytoczenie podstaw kasacyjnych polega na wskazaniu, czy strona skarżąca zarzuca naruszenie prawa materialnego, czy naruszenie przepisów postępowania, czy też oba te naruszenia łącznie. Konieczne jest przy tym wskazanie konkretnych przepisów naruszonych zdaniem skarżącego przez Sąd, z podaniem numeru artykułu, paragrafu, ustępu, punktu oraz innych jednostek redakcyjnych (por. uzasadnienie postanowienia SN z dnia 7 kwietnia 1997 r., III CKN 29/97, OSNC 1997, nr 6-7, poz. 96, postanowienia NSA z dnia 8 marca 2004 r., FSK 41/04, ONSA WSA 2004, nr 1, poz. 9). Warunek przytoczenia podstaw zaskarżenia i ich uzasadnienia nie jest spełniony, gdy skarga kasacyjna zawiera wywody, zmuszające Sąd kasacyjny do domyślania się, który przepis prawa autor kasacji miał na uwadze, podnosząc zarzut nieokreślonego naruszenia prawa materialnego, czy też zarzut naruszenia nie wskazanych przepisów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny nie może domyślać się intencji skarżącego i formułować za niego zarzutów pod adresem zaskarżonego wyroku (por. uzasadnienie wyroku NSA z dnia 22 lipca 2004 r., GSK 356/04, ONSA WSA 2004, nr 3, poz. 72, s. 142). Wniesiona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna ograniczyła się do przedstawienia jako zarzutu - "nieuwzględnienia faktu, że odwołująca została błędnie poinformowana co do możliwości złożenia odwołania, nadto złożyła ona pismo stanowiące wniosek o sprostowanie decyzji, natomiast data do której M. S. przysługiwało prawo wniesienia odwołania to dzień 3 lutego 2006 r., a zatem w ocenie odwołującej odwołanie zostało złożone w terminie" - bez sformułowania podstawy kasacyjnej oraz wskazania jakiegokolwiek przepisu prawa, któremu w ocenie autora skargi kasacyjnej uchybił Sąd pierwszej instancji, wydając zaskarżony wyrok. Brak przytoczenia we wniesionej skardze kasacyjnej podstaw stanowi niespełnienie wymagań przepisanych dla skargi kasacyjnej, a przewidzianych w art. 176 p.p.s.a. i nie podlega sanacji. Z uwagi na to, że wymagania te są elementami konstrukcyjnymi, których brak uniemożliwia rozpoznanie sprawy, skarga kasacyjna, jako sporządzona z naruszeniem art. 176 p.p.s.a., na podstawie art. 178 p.p.s.a. podlega odrzuceniu. Mając na uwadze powyższe względy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji postanowienia.