II OZ 33/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Ciąglewicz /spr./ po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] Spółka z o.o. z siedzibą we W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 25 października 2022 r., sygn. akt II SA/Gd 752/22 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi [...] Spółka z o.o. z siedzibą we W. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia 14 lipca 2022 r. nr WI-I.7843.3.46.2022.KK w przedmiocie sprzeciwu w sprawie budowy obiektu budowlanego postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Uzasadnienie. [...] Spółka z o.o. z siedzibą we W. (dalej: skarżąca, spółka) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na wskazaną w sentencji niniejszego orzeczenia decyzję Wojewody Pomorskiego, dotyczącą sprzeciwu w sprawie budowy obiektu budowlanego. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącej Wydziału z dnia 19 sierpnia 2022 r. wezwano skarżącą do usunięcia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi, poprzez złożenie dokumentu, z którego wynikałoby upoważnienie do podpisania pełnomocnictwa dla pełnomocnika, który podpisał skargę (odpis z KRS) oraz wezwano także do uzupełnienia wpisu sądowego. Przesyłka zawierająca powyższe wezwanie została doręczona pełnomocnikowi strony skarżącej w dniu 21 września 2022 r. W piśmie z 22 września 2022 r. pełnomocnik wskazał, że przekazuje potwierdzenie uiszczenia opłaty uzupełniającej oraz pełnomocnictwo i KRS skarżącej. Mimo tego do przesyłki nie został dołączony odpis KRS. Postanowieniem z dnia 25 października 2022 r., sygn. akt II SA/Gd 752/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę. Sąd wskazał, że niedołączenie aktualnego odpisu z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego należy traktować jako brak formalny pisma. Dlatego też wezwano pełnomocnika Spółki, w trybie art. 49 P.p.s.a., do usunięcia tego braku w terminie siedmiu dni - pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka zawierająca wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi, została doręczona pełnomocnikowi Spółki w dniu 21 września 2022 r. Siedmiodniowy termin przewidziany na uzupełnienie braków formalnych skargi upłynął w związku z tym bezskutecznie z dniem 28 września 2022 r. Okoliczność ta stanowi podstawę do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła [...] Spółka z o.o. z siedzibą we W. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła: I. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a. art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi z powodu braków formalnych w postaci dołączenia odpisu KRS, podczas gdy Sąd nie powinien wzywać skarżącej do uzupełnienia braków formalnych poprzez złożenie dokumentu stwierdzającego umocowanie do reprezentacji strony, ponieważ nie ma przeszkód nadania biegu skardze, gdy osoba, która udzieliła pełnomocnictwa w postępowaniu jest ujawniona w teleinformatycznym systemie Krajowego Rejestru Sądowego jako upoważniona do reprezentacji skarżącej spółki, b. art. 49 § 1 P.p.s.a. poprzez wezwanie skarżącej do uzupełnienia braków formalnych, polegającego na przedłożeniu dokumentu stwierdzającego umocowanie do reprezentacji strony, ponieważ nie ma przeszkód nadania biegu skardze, gdy osoba, która udzieliła pełnomocnictwa w postępowaniu jest ujawniona w teleinformatycznym systemie Krajowego Rejestru Sądowego jako upoważniona do reprezentacji skarżącej spółki, co skutkowało odrzuceniem skargi, II. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. przepisu art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy informacje ujawnione w teleinformatycznym systemie KRS co do skarżącej spółki są danymi znanymi Sądowi z urzędu i są powszechnie dostępne, co skutkowało wezwaniem strony w trybie art. 49 § 1 P.p.s.a., a w konsekwencji odrzuceniem skargi. W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zarzuty zażalenia w istocie zmierzają do podważenia zasadności odrzucenia skargi przez Sąd pierwszej instancji na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., w sytuacji, gdy zdaniem skarżącej, skarga nie posiadała braku formalnego w postaci odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego, gdyż jest to rejestr jawny i wzywanie strony do nadesłania odpisu z tego rejestru w trybie art. 49 § 1 P.p.s.a. było bezzasadne. Z takim stanowiskiem nie sposób się zgodzić. Zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie jej braków formalnych. Termin do uzupełnienia braków formalnych skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 P.p.s.a. wynosi 7 dni. Warunki formalne skargi, których nieuzupełnienie w zakreślonym terminie skutkuje jej odrzuceniem, zostały określone w art. 57 § 1 P.p.s.a. Zgodnie z nim, skarga powinna zawierać elementy wymienione w pkt od 1 do 3 omawianej regulacji, a nadto powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym przewidzianym w art. 46 P.p.s.a. W szczególności, w myśl art. 46 § 1 pkt 4 tej ustawy, każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Według zaś § 3 wyżej wymienionego przepisu, do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. Skoro art. 46 § 3 P.p.s.a. w sposób jednoznaczny wskazuje, że warunkiem formalnym skargi jest dołączenie pełnomocnictwa, to w przypadku spółki (jak w rozpatrywanym przypadku) należało złożyć – zgodnie z art. 28 i art. 29 P.p.s.a. – dokument, który stanowi umocowanie upoważniające do reprezentacji. Art. 28 § 1 P.p.s.a. stanowi bowiem, że osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Zgodnie zaś z art. 29 P.p.s.a., przedstawiciel ustawowy albo organ osoby prawnej oraz jednostki organizacyjnej mającej zdolność sądową ma obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Obecnie, w świetle tych regulacji, nie ulega już wątpliwości, że brak w tym zakresie jest brakiem formalnym, uzupełnianym w trybie art. 49 § 1 P.p.s.a. Jego nieuzupełnienie w wyznaczonym terminie skutkuje odrzuceniem skargi. Naczelny Sąd Administracyjny podziela wyrażany w orzecznictwie i piśmiennictwie pogląd, że umocowanie do reprezentowania spółek prawa handlowego wykazują, zgodnie z art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym, dokumenty wydawane przez Centralną Informację Krajowego Rejestru Sądowego, takie jak odpisy (pełne, aktualne), wyciągi, zaświadczenia i pozostałe informacje (por. postanowienie NSA z dnia 12 lutego 2015 r., sygn. akt II GSK 69/15). Zgodzić należy się ze stroną skarżącą, że rejestr KRS jest jawny. Nie oznacza to jednakże, że Sąd może zastępować strony i uzupełniać za nie braki formalne składanych pism. Są to czynności procesowe stron, ich pełnomocników, przedstawicieli (co wynika chociażby z art. 29 P.p.s.a. i zawartego w nim zwrotu "mają obowiązek wykazać"), które nie mogą być podejmowane przez inne podmioty. Zwolnienie strony z dokonania czynności, a zwłaszcza z uzupełnienia braku formalnego, polegającego na niedołączeniu odpisu KRS-u i obciążenie tą czynnością Sąd musiałoby mieć oparcie ustawowe, a takiego w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi brak. Oznacza to, że nie ma podstaw prawnych do zwolnienia strony od obowiązku uzupełniania braków formalnych i przerzucenia ciężaru czynienia ustaleń, czy osoba dokonująca czynności posiada stosowne umocowanie na Przewodniczącego Wydziału na etapie kontroli warunków formalnych skargi, bądź na Sąd na etapie oceny, czy zachodzą podstawy do odrzucenia skargi wobec niewykonania zarządzenia Przewodniczącego (por. postanowienia z dnia 12 lutego 2015 r., sygn. akt II GSK 69/15; z dnia 8 listopada 2016 r., sygn. akt II FZ 716/16). Takim przepisem nie jest powołany przez skarżącą art. 15 ust. 1 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym o domniemaniu znajomości zamieszczonych wpisów. Podkreślić trzeba, że istotne znaczenie ma to, że w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustawodawca nie zamieścił takiego przepisu, jak np. art. 68 § 2 K.p.c., który stanowi podstawę do tego, aby sąd na podstawie Krajowego Rejestru Sądowego, do którego istnieje dostęp elektroniczny, ustalił sposób reprezentacji osoby prawnej. Co prawda Sąd może korzystać z pozyskiwanych samodzielnie dokumentów, lecz jedynie informacyjnie, kontrolnie, na etapie prowadzenia postępowania sądowego, nie zaś na etapie oceny, czy postępowanie to zostało wszczęte przez osobę należycie umocowaną do reprezentowania strony, która – pomimo wezwania – nie przedstawiła stosownych dokumentów. Biorąc pod uwagę powyższe rozważania oraz okoliczność nienadesłania w ustawowym terminie prawidłowego dokumentu potwierdzającego sposób reprezentacji skarżącej spółki, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że odrzucenie skargi przez Sąd pierwszej instancji na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. było zasadne. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.