II OZ 1106/09

SENTENCJA Dnia 14 grudnia 2009 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Krystyna Borkowska po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2009 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 października 2009 roku, sygn. akt II SA/Kr 1068/09 zwalniające M. B. w połowie od wpisu od skargi w pozostałej części oddalające wniosek o zwolnienie od kosztów sadowych w sprawie ze skargi M. B., St. B., S. B. na decyzje Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru budowlanego w Krakowie z dnia [...] kwietnia 2009 roku, nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki p o s t a n a w i a: oddalić zażalenie UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 26 października 2009 roku sygn. akt II SA/Kr 1068/09 Wojewódzki Sąd administracyjny w Krakowie zwolnił M. B. w połowie od wpisu od skargi, a w pozostałym zakresie oddalił jej wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji podniósł, ze skarżąca w swoim wniosku wykazała miesięczny dochód w wysokości 1.545 złotych (renta rodzinna), a także przedstawiła wyciąg z rachunku bankowego na którym znajdują się jej oszczędności w wysokości 4.386,42 złotych. Ponadto skarżąca posiada 5/8 udziałów w domu oraz gospodarstwo rolne. M. B. podała również, że jest osobą schorowaną i pozostaje pod stałą opieka lekarską. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd I instancji uznał, iż skarżąca jest w stanie pokryć w połowie wpis od skargi. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła M. B. W zażaleniu podniesiono, że skarżąca znajduje się w bardzo trudnej sytuacji finansowej ze względu na pogarszający się stan zdrowia. Wskazano, że skarżąca jest osobą biedną i nie stać jej na wniesienia wpisu od skargi. Podkreślono, że aktualnie toczą się w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Krakowie cztery sprawy z jej udziałem, w związku z którymi musi ona ponosić koszty sądowe. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od generalnej zasady wyrażonej w art. 214 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zgodnie z którą do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ww. ustawy Sąd może przyznać osobie fizycznej prawo pomocy w zakresie częściowym, jeżeli osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki dla uwzględnienia wniosku, spoczywa na wnioskodawcy. Wskazać również należy, że udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest obiektywnie niemożliwe. Instytucja ta przeznaczona jest przede wszystkim dla osób o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Zasadą jest zatem, iż strona powinna partycypować w kosztach postępowania. W przedmiotowej sprawie, jak zasadnie zauważył Sąd I instancji, sytuacja finansowa przedstawiona przez skarżąca nie pozwala uznać, iż nie jest ona w stanie uiść połowy wpisu od wniesionej przez siebie skargi. Skarżąca posiada miesięczny dochód, jak również jest właścicielem gospodarstwa rolnego, z którego może czerpać zyski. Ponadto skarżąca posiada oszczędności pozwalające jej na pokrycie połowy wpisu od skargi w wysokości 250 złotych. We wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz w rozpatrywanym zażaleniu skarżącą w żaden sposób nie wykazała, że uiszczenie przedmiotowej kwoty spowoduje uszczerbek koniecznego dla niej utrzymania. Z powyższych przyczyn, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.