II FZ 553/08

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Stefan Babiarz po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 września 2008 r., sygn. akt I SA/Kr 323/07 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym wydanego w sprawie ze skargi kasacyjnej J. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 5 lutego 2008 r., sygn. akt I SA/Kr 323/07, oddalającego skargę J. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 6 lutego 2007 nr [...] w przedmiocie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych postanawia oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z 26 września 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 323/07, oddalił wniosek J. K. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi kasacyjnej od Wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lutego 2008 r., sygn. akt I SA/Kr 323/07, oddalającego skargę na decyzję Dyrektora Izby skarbowej w K. z dnia 6 lutego 2007 r., nr [...] w przedmiocie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych. 1. W dniu 3 kwietnia 2008 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, oddalony postanowieniem referendarza sądowego z dnia 17 kwietnia 2008 r. 2. Od powyższego postanowienia skarżący wniósł sprzeciw, w którym oświadczył, że otrzymywane świadczenia rentowe są mniejsze niż przyjął to Sąd, a przeszkoda do przyznania prawa pomocy w postaci posiadanych oszczędności w kwocie 20.000 zł została usunięta. Dodatkowo w odpowiedzi na wezwanie do złożenia dodatkowego świadczenia o stanie majątkowym i rodzinnym, oświadczył że oprócz renty nie posiada innego źródła dochodu, nie korzysta z pomocy społecznej, nie jest obciążony żadnymi kredytami i pożyczkami, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe oraz nie ma na utrzymaniu innych osób. Do oświadczenia zostały dołączone ponadto: rachunek za energię elektryczną w kwocie 84,02 zł oraz dowód wpłaty za czynsz mieszkaniowy wraz z mediami w kwocie 210 zł. Skarżący wskazał również, że miesięczne opłaty za telefon wynoszą ok. 20 zł, zaś na leki wydaje kwotę 100 zł. W stosunku do posiadanych oszczędności oświadczył, że lubi hazard i przegrał je. 3. W uzasadnieniu postanowienia oddalającego wnioski o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata, WSA zważył, że z akt sprawy wynika, że skarżący otrzymuje niewielki dochód w kwocie netto 469,57 zł, który w całości jest konsumowany przez miesięczne wydatki wynoszące ok. 514 zł. Sąd uznał za niewiarygodne twierdzenia wnioskodawcy, że oprócz renty nie uzyskuje żadnych innych dochodów. Z doświadczenia życiowego wynika bowiem, że nie jest możliwe przy tak niskich dochodach zgromadzenie wykazanych przez skarżącego znacznych oszczędności w kwocie 20.000 zł i funkcjonowanie bez pomocy osób trzecich, pożyczek, kredytów, czy instytucjonalnej pomocy społecznej. Sytuacji nie zmienił fakt, że skarżący stracił wszystkie oszczędności, uprawiając hazard. Jest to okoliczność o charakterze obciążającym, gdyż wiedząc o toczących się sprawach sądowych, wnioskodawca powinien mieć świadomość ewentualnych kosztów. 4. W zażaleniu na postanowienie wskazane w pkt 3 niniejszego uzasadnienia wnioskodawca zakwestionował jego prawidłowość, nieodnosząc się jednak do niego merytorycznie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. 5. Zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.) stronie może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym w myśl art. 245 § 2 p.p.s.a. obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z art. 243 § 1 zd. 1 p.p.s.a. może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. 6. Wnioskodawca we wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazał, że otrzymuje niewielki dochód w wysokości 469,57 zł netto, a ponoszone przez niego miesięczne wydatki wynoszą ok. 514 zł. Jak słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji, w tym zakresie należy uznać za niewiarygodne twierdzenie wnioskodawcy, że oprócz renty nie uzyskuje żadnych innych dochodów i tym samym nie jest możliwie zgromadzenie oszczędności w kwocie 20.000 zł bez pomocy osób trzecich, pożyczek, kredytów czy pomocy społecznej. 7. W odniesieniu do posiadanych oszczędności w kwocie 20.000 zł wykazanych we wniosku, a które to jak oświadczył wnioskodawca, przegrał w wyniku hazardu, należy uznać stanowisko Sądu pierwszej instancji za prawidłowe. Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym powinno mieć charakter wyjątkowy i być stosowane w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem. Strona jednak powinna poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania dla siebie i dla rodziny (por. postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2002 r., OZ 862/04, niepubl.). W niniejszej sprawie strona sama pozbawiła się znacznych środków finansowych w związku z czym, powinna się liczyć z konsekwencjami swojego działania. Od strony bowiem, która wniosła skargę do sądu, należy wymagać, by posiadane oszczędności zabezpieczyła na cele kosztów związanych z prowadzonym postępowaniem. 8. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny, orzekł jak w sentencji.