III AUz 154/24

Суды общей юрисдикции2024-07-31

Номер дела

III AUz 154/24

Дата решения

2024-07-31

Тип

DECISION

Судьи

Marta Sawińska (PRESIDING_JUDGE)

Правовое основание

art. 461 § 2 kpc

Текст решения

Sygnatura akt III AUz 154/24 <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> Dnia 31 lipca 2024 r. Sąd Apelacyjny w Poznaniu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: Marta Sawińska Protokolant: Emilia Wielgus po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy (...) sp. z o.o. z siedzibą we W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. przy udziale zainteresowanych : R. W. o ustalenie właściwego ustawodawstwa na skutek zażalenia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. W.. na postanowienie Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 16 kwietnia 2024 r. sygn. akt VIII U 508/24 postanawia:  oddalić zażalenie. <table> <colgroup> <col width="247"/> <col width="248"/> <col width="247"/> </colgroup> <tr> <td> </td> <td> Marta Sawińska </td> <td> </td> </tr> </table> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> Decyzją z 6 lutego 2024 r., znak (...), Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. W.. zmienił decyzję z 9 lutego 2023 r. i stwierdził, że R. W. nie podlega ustawodawstwu polskiemu od 28 marca do 26 listopada 2018 r. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła (...) sp. z o.o. z siedzibę we W.. Postanowieniem z 16 kwietnia 2024 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu stwierdził swą niewłaściwość i sprawę przekazał Sądowi Okręgowemu we Wrocławiu jako właściwemu miejscowo i rzeczowo. Zażalenie na ww. postanowienie wniósł pozwany organ rentowy, zaskarżając je w całości, wnosząc o jego uchylenie. Pozwany wskazał, że odwołanie nie dotyczy decyzji posiadającej samodzielny byt prawny tylko decyzji zmieniającej z 6 lutego 2024 r., w której zmianie uległ pkt. 2 decyzji pierwotnej, od której odwołanie składała spółka (...) wówczas z siedzibą w G.. Sprawa z odwołania od tej pierwotnej decyzji nadal jest rozpoznawana przez Sąd Okręgowy w Poznaniu. Skarżący podkreślił, że rozdzielenie rozpoznawania i wyrokowania w sprawach z odwołań od obu ww. decyzji nie tylko jest sprzeczne logicznie - skoro obie de facto dotyczą tego samego stanu prawnego, a druga decyzja wyłącznie modyfikuje treść pierwszej, a nadto doprowadzić może w praktyce do pojawienia się w obrocie prawnym sprzecznych ze sobą rozstrzygnięć sądowych co do treści tych samych praw i obowiązków osób ubezpieczonych czy płatników składek. Nadto skarżący podał, że wzajemny związek obu spraw, potrzeba łącznego ich rozpatrzenia stanowiły podstawę pozytywnego rozstrzygnięcia wniosków składanych przez organ rentowy na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 219)">art. 219 k.p.c.</a> w tożsamych sprawach dotyczących odwołań: od decyzji pierwotnej wniesionego przez (...) sp. z o.o. z siedzibą w G. i od decyzji zmieniającej. Zwrócono również uwagę, że zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 15;art. 15 § 1)">art. 15 § 1 k.p.c.</a> - sąd właściwy w chwili wniesienia pozwu pozostaje właściwy aż do ukończenia postępowania, choćby podstawy właściwości zmieniły się w toku sprawy. Biorąc powyższe pod uwagę organ rentowy podnosi zarzut błędnego zastosowanie w niniejszej sprawie uregulowania <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 461;art. 461 § 2)">art. 461 § 2 k.p.c.</a> i brak uwzględnienia, że w istocie nie mamy do czynienia z „nową, samodzielną sprawą odwoławczą” tylko z kolejnym odwołaniem od wcześniej zaskarżonej decyzji - w czasie gdy siedziba odwołującej spółki była właściwa dla Sądu Okręgowego w Poznaniu - która następnie uległa jedynie zmianie, modyfikacji treści.  Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Zażalenie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. jako niezasadne podlegało oddaleniu. W ocenie Sądu Apelacyjnego zaskarżone postanowienie Sądu Okręgowego odpowiada prawu, a zażalenie pozwanego nie zawiera uzasadnionych podstaw. Podkreślić wypada, że Sąd Okręgowy zastosował, w okolicznościach niniejszej sprawy, prawidłowo przepisy dotyczące właściwości miejscowej sądu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Przypomnieć w tej kwestii należy, że zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 200;art. 200 § 1(1))">art. 200 § 1 1 k.p.c.</a> swoją właściwość sąd bierze pod rozwagę z urzędu w każdym stanie sprawy. Z kolei stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 200;art. 200 § 1(4))">art. 200 § 1 4 k.p.c.</a> sąd, który stwierdzi swą niewłaściwość, przekaże sprawę sądowi właściwemu. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 461;art. 461 § 2)">art. 461 § 2 k.p.c.</a> w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych właściwy do rozpoznania sprawy jest sąd, w którego okręgu miejsce zamieszkania (siedzibę) ma strona odwołująca się od decyzji organu rentowego, chyba że przepis odrębny stanowi inaczej. Właściwość sądu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych ma charakter wyłączny i jako taka nie podlega modyfikacjom w drodze umowy stron. Bezspornie w sprawie wystąpiły następujące okoliczności faktyczne tj.: <dl> <dt>⚫</dt> <dd> Organ rentowy wydał 6 lutego 2024r. decyzję administracyjną. </dd> <dt>⚫</dt> <dd> Pismem z 4 marca 2024 r. (...) sp. z o.o. we W. wywiodła odwołanie od decyzji pozwanego, wskazując jako adresata Sąd Okręgowy we Wrocławiu. </dd> <dt>⚫</dt> <dd> Organ rentowy przekazał odwołanie do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Poznaniu. </dd> </dl> Analiza powyższych faktów wskazuje, że sąd okręgowy prawidłowo stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu we Wrocławiu, skoro siedziba odwołującej w dniu wniesienia odwołania od decyzji z 6 lutego 2024 r. znajdowała się w tym mieście. W. jest miejscem siedziby sądu okręgowego, w którym utworzono wydział pracy i ubezpieczeń społecznych, w którym rozpoznawane są sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych z obszaru właściwości tego sądu (§ 2 pkt 11 lit. e rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 grudnia 2018r. w sprawie ustalenia siedzib i obszarów właściwości sądów apelacyjnych, sądów okręgowych i sądów rejonowych oraz zakresu rozpoznawanych przez nie spraw (Dz.U. z 2023 r., poz. 125 ze zmianami)). Należy również zaznaczyć, że nie mają znaczenia wywody pozwanego dotyczące powiązania zaskarżonej decyzji z 6 lutego 2024 r. z wcześniej wydaną decyzją dotyczącą tych samych stron postępowania. Decyzja pozwanego zawiera wszystkie cechy decyzji administracyjnej, od której przysługiwało prawo wniesienia odrębnego odwołania do sądu powszechnego. Odwołanie takie zostało w sprawie wywiedzione. Odwołanie spełnia funkcję pozwu. Od momentu wniesienia odwołania od decyzji organu rentowego do sądu rozpoznawana sprawa staje się sprawą cywilną, podlegającą rozstrzygnięciu według zasad właściwych dla tej kategorii ( vide np. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 23 stycznia 2014 r., III AUa 3285/13). Skoro zatem wydano odrębną decyzję administracyjną i wniesiono od niej odrębne odwołanie, to została zainicjowana nowa sprawa sądowa, którą należy oceniać, choćby właśnie w kwestii właściwości sądu, z uwzględnieniem okoliczności faktycznych i prawnych (siedziba podmiotu odwołującego się od decyzji, przepisy procesowego prawa cywilnego) istniejących w chwili wszczęcia (wniesienia odwołania) tej nowej sprawy. O tym bowiem, jaki sąd jest właściwy do rozpoznania sprawy w przypadku wniesienia odwołania od decyzji organu rentowego, decydują przepisy procesowego prawa cywilnego, a nie inne okoliczności, w tym przede wszystkim właściwość miejscowa sądu nie zależy od woli organu rentowego. Jak już wyżej wskazano, w chwili wnoszenia odwołania od decyzji z 6 lutego 2024 r., odwołująca spółka miała siedzibę we W.. Do tego sądu też zaadresowano odwołanie od decyzji, które pozwany bezpodstawnie przekazał do Sądu Okręgowego w Poznaniu, modyfikując w ten sposób regulacje dotyczące właściwości miejscowej sądu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 461;art. 461 § 2)">art. 461 § 2 k.p.c.</a>). Bez znaczenia dla określenia właściwości miejscowej sądu pozostaje natomiast także i to, że niektóre ze spraw dotyczących decyzji wydanych przez pozwanego zostały połączone do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia z wcześniej wszczętymi sprawami dotyczącymi tych samych podmiotów. Zauważyć bowiem należy, że, stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 219)">art. 219 k.p.c.</a> sąd może (a zatem nie musi) zarządzić połącznie kilku odrębnych spraw toczących się przed nim w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia, jeżeli są one ze sobą w związku lub mogły być objęte jednym pozwem. W tej kwestii nie mają również znaczenia przypuszczenia pozwanego o możliwości wydania w sprawie tych samych podmiotów sprzecznych rozstrzygnięć. To, jakie rozstrzygnięcie kończące postepowanie w sprawie zostanie wydane, nie ma bowiem jakiegokolwiek znaczenia przy ocenie tego, który sąd jest właściwy do jego wydania. Ponadto pozwany, zarówno w sprawie z odwołania od decyzji z 6 lutego 2024 r., jak i w sprawie dotyczącej odwołania od decyzji wydanej wcześniej (9 lutego 2023 r. – sprawa została zarejestrowana wówczas pod sygnaturą Sądu Okręgowego w Poznaniu VII C 671/23 (obecnie VII U 1689/23), a dotyczącej tych samych stron może skorzystać z instytucji, o której mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 461;art. 461 § 3)">art. 461 § 3 k.p.c.</a>, to jest wnosić o przekazanie sprawy przez sąd właściwy (w niniejszej sprawie jest nim Sąd Okręgowy we Wrocławiu, a w sprawie VII U 1689/23 jest to Sąd Okręgowy w Poznaniu) innemu sądowi równorzędnemu. Sąd Odwoławczy stwierdza również, że nie zachodzi w sprawie zarzucane naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 15;art. 15 § 1)">art. 15 § 1 k.p.c.</a> Zgodnie z tym przepisem sąd właściwy w chwili wniesienia pozwu pozostaje właściwy aż do ukończenia postępowania, choćby podstawy właściwości zmieniły się w toku sprawy. W chwili wniesienia odwołania od decyzji z 6 lutego 2024 r., a zatem wniesienia, w świetle tego, co przedstawiono powyżej, wyłącznie właściwym do rozpoznania tego odwołania (pozwu) jest Sąd Okręgowy we Wrocławiu, a to, że odwołanie od decyzji z 9 lutego 2023 r. podlega rozpoznaniu przez Sąd Okręgowy w Poznaniu pozostaje bez znaczenia dla niniejszej sprawy, gdyż jak wskazano powyżej właściwość sądu w tamtej sprawie należy oceniać według chwili wniesienia odwołania od decyzji z 9 lutego 2023 r, a w niniejszej sprawie według chwili wniesienia odwołania od decyzji z 6 lutego 2024 r., skoro wniesiono w tych sprawach odrębne odwołania (pozwy). Mając na uwadze powyższe, Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie jako bezzasadne, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 397;art. 397 § 3)">art. 397 § 3 k.p.c.</a> sędzia Marta Sawińska </div>