II OSK 331/18

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Roman Ciąglewicz (spr.) Sędziowie sędzia NSA Paweł Miładowski sędzia del. WSA Paweł Groński Protokolant starszy asystent sędziego Rafał Jankowski po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ł. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 marca 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 873/16 w sprawie ze skargi Ł. W. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia oddala skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 22 marca 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 873/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Ł. W. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...], w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Ł. W. Wyrok zaskarżył w całości. Zarzucił naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów: - art. 64c § 7 i 64 § 8, w związku z art. 133 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej u.p.e.a.), poprzez całkowicie bezzasadne przyjęcie, że skarżący był zobowiązany do złożenia wniosku o wydanie postanowienia w przedmiocie kosztów wykonania zastępczego w terminie 14 dni od dnia otrzymania od organu zawiadomienia o zakończenia postępowania egzekucyjnego i wysokości kosztów, całkowicie pomijając i w zasadzie obrażając rzeczywistą treść przepisu art. 64 § 8 u.p.e.a., zgodnie z którą skarżący miałby zachować ów 14 dniowy termin, w sytuacji gdy otrzymał zawiadomienie o zakończeniu postępowania egzekucyjnego wskutek wyegzekwowania obowiązku - od dnia powiadomienia zobowiązanego (skarżącego) o wysokości pobranych kosztów egzekucyjnych (art. 64 § 8 zdanie ostatnie). Sąd pierwszej instancji pomija całkowicie okoliczność, że przepis art. 64 § 8 u.p.e.a. odwołuje się w szczególności do sytuacji, w których organ zgodnie z art. 128 § 2 u.p.e.a. wyegzekwował od zobowiązanego wcześniej zaliczkę na pokrycie przyszłych kosztów postępowania, i po zakończeniu egzekucji (wykonania zastępczego) informuje o wysokości pobranych np. z tej zaliczki kosztów egzekucyjnych, - rażące naruszenie przepisu art. 64c § 8 u.p.e.a. w związku z art. 64c § 7 i w związku z art. 133 u.p.e.a. wskutek bezzasadnego przyjęcia, że pomimo, iż skarżącego nie dotyczą sytuacje określone w art. 64c § 8 u.p.e.a., to jednak obowiązywał go 14 dniowy termin określony w tym przepisie na złożenie wniosku, zgodnie z tym co w uzasadnieniu Sąd stwierdził: "liczony jednak od dnia doręczenia mu wykazu kosztów wykonania zastępczego", co jest oczywiście sprzeczne z wykładnią oraz rzeczywistym brzmieniem kontestowanego przepisu prawa (vide str. 8, 11 wers od dołu uzasadnienia). W oparciu o powyższe zarzuty kasacyjne skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, uchylenie postanowienia nr [...] Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2016 r. oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepis art. 193 zdanie drugie P.p.s.a. wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku, które przewidziano w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. W myśl art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. Nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważność postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 – 6 P.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów wyartykułowanych w podstawach skargi kasacyjnej. Oba przytoczone wyżej zarzuty dotyczą kosztów wykonania zastępczego i nie nawiązują wprost do art. 134 K.p.a., na podstawie którego wydano zaskarżone postanowienie. Jest jednak niewątpliwe, że podzielenie stanowiska przedstawionego w kasacji skutkowałoby oceną o wadliwości tego postanowienia. Od razu jednak trzeba stwierdzić, że zarzuty kasacji są bezzasadne. W związku z tym, że w stosunku do zobowiązanego zastosowano środek egzekucyjny w postaci wykonania zastępczego, a następnie wykonanie to zostało przeprowadzone, obowiązkiem organu było zawiadomienie zobowiązanego o zakończeniu czynności egzekucyjnych w drodze wykonania zastępczego i o wykonaniu egzekwowanego obowiązku. Takie zawiadomienie z wykazem kosztów, oparte na art. 133 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r. poz. 1619 ze zm.), zostało do skarżącego wystosowane w dniu 9 października 2015 r. Przepisy normujące wykonanie zastępcze nie regulują wprost dalszych czynności procesowych, umożliwiających ewentualną obronę praw zobowiązanego. W konsekwencji, jak trafnie przyjęły organy egzekucyjne i Sąd pierwszej instancji, rozpoznanie środków prawnych podjętych przez adresata zawiadomienia powinno odbywać się w oparciu o przepisy wskazane w dyspozycji normy odsyłającej zawartej w art. 135 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie zaś z art. 135, w sprawach kosztów wykonania zastępczego, nieuregulowanych w art. 127-134, stosuje się przepisy art. 64c-65. Zastosowanie dotyczy kwestii nieuregulowanych w art. 127-134. Rozpatrzeniu w trybie art. 64c-65 podlega zatem przypadek, w którym organ zawiadomił zobowiązanego o zakończeniu czynności egzekucyjnych w drodze wykonania zastępczego i doręczył mu wykaz kosztów wykonania zastępczego, a następnie zobowiązany zażądał wydania postanowienia w sprawie kosztów wykonania zastępczego (art. 133 § 1 w związku z art. 64c § 7 przy zastosowaniu art. 135 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji).Takie rozumienie odesłania zawartego w art. 135 nie było w orzecznictwie kwestionowane (por. m.in. wyrok NSA z dnia 16 maja 2019 r., sygn. akt II OSK 1653/17). Dodać warto, że wykluczenie stosowania, w przypadku otrzymania przez zobowiązanego wykazu kosztów wykonania zastępczego, trybu określonego w art. 64c ustawy, pozbawiałoby zobowiązanego podstawy do złożenia żądania wydania postanowienia w sprawie kosztów tego wykonania, a następnie kwestionowania wykazu w drodze zażalenia i skargi do sądu administracyjnego. Konsekwencją stosowania omawianego trybu jest konieczność zachowania, przez zobowiązanego, terminu, o którym mowa w art. 64c § 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Złożenie żądania po upływie terminu, który ma charakter materialnoprawny, skutkuje utratą wskazanego w art. 64c § 7 roszczenia. Organ zażaleniowy prawidłowo przyjął, że w sytuacji, w której skarżący nie dochował terminu, zachodzi niedopuszczalność zażalenia. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.