II OZ 796/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Bąkowski po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 lipca 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 656/22 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi P. G. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 23 lutego 2022 r., nr 175/OPON/2022 w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 12 lipca 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 656/22, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi P. G. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 23 lutego 2022 r., nr 175/OPON/2022 w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Pismem z 24 marca 2022 r. P. G. złożył wyżej wskazaną skargę, wnioskując w niej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z powodu wyrządzenia skarżącemu szkody majątkowej polegającej na pozbawieniu go środków potrzebnych na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. W ocenie Sądu, wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Strona skarżąca nie wykazała, aby wykonanie decyzji objętej wnioskiem mogło spowodować skutki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd podniósł, że realizacja, na podstawie udzielonego pozwolenia na budowę, zamierzenia budowlanego prowadzi często, chociaż na różną skalę, do trwałej zmiany otoczenia inwestycji. W ramach rozpoznania wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej, poprzez wstrzymanie wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę, Sąd nie ocenia jednak prawidłowości wydania tej decyzji w aspekcie jej zgodności z prawem, ale to czy jej wykonanie, jeszcze przed prawomocnym jej skontrolowaniem może doprowadzić do sytuacji wyjątkowych, zagrażających chronionym dobrom strony skarżącej. Nie chodzi tutaj przy tym o niebezpieczeństwo wyrządzenia jakiejkolwiek szkody, ale takiej, która może przybrać znaczne rozmiary, a także o sytuację, w której powrót do stanu poprzedniego, zmienionego w sposób istotny i trwały, będzie w zasadzie niemożliwy lub będzie wymagał znacznych nakładów sił i środków. Zażalenie na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła uczestnik postępowania – M. G. Uzasadniając je wskazała, że wykonanie decyzji pozwalającej wybudowanie budynku na granicy z nieruchomością skarżącego wyczerpuje znamiona art. 61 § 3 p.p.s.a., ponieważ zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący jest świadomy tego, jakie są i będą koszty realizacji budynku dla inwestorów (dziesiątki tys. zł), jest również świadomy na podstawie dokumentów oraz przepisów budowlanych, jakie ograniczenia będzie wywoływała realizacja inwestycji. Jak sformułowała to Żaląca: "Ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości na obszarze przekraczającym wartość 200 000 zł (dwieście tysięcy złotych)." Żaląca wskazała też, że w przypadku posiadania dzieci potrzeba ich wychowania i wykształcenia jest podstawową potrzebą życiowa mającą wpływ na ich teraźniejsze i przyszłe życie, środkiem jej zaspokojenia jest dysponowanie i korzystanie z posiadanej własności przez M. i P. G. oraz ich dzieci. Ponadto zarzuciła Sądowi I instancji, że ten przy rozpatrywaniu sprawy nie wziął pod uwagę całości zgromadzonego materiału, z których część została zawarta w skardze. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu została powołana w celu ochrony tymczasowej przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłoby dla strony wywołać wykonanie takiego aktu, zanim zostanie on zbadany przez sąd administracyjny pod kątem jego legalności. Ochrona tymczasowa ma służyć temu, aby w okresie do rozpatrzenia skargi strona, z uwagi na skutki, jakie może wywołać wykonanie zaskarżonego aktu, nie poniosła znacznej szkody lub by nie doszło do wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2018 r., sygn. akt II OZ 1129/18). Ochrona tymczasowa w toku postępowania sądowoadministracyjnego ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadku zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. W każdej tego typu sprawie musi być zatem zbadana kwestia zaistnienia przesłanek do zastosowania ochrony tymczasowej w kontekście konkretnych okoliczności sprawy i argumentacji skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd Sądu I instancji, że w ramach rozpoznania wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej poprzez wstrzymanie wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę sąd nie ocenia prawidłowości wydania tej decyzji w aspekcie jej zgodności z prawem, ale jedynie to czy jej wykonanie, jeszcze przed prawomocnym jej skontrolowaniem może doprowadzić do sytuacji wyjątkowych, zagrażających chronionym dobrom strony skarżącej. Z tego też względu, wbrew twierdzeniem zawartym w zażaleniu, Sąd I instancji, rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, nie mógł odnieść się do całości materiału zgormadzonego w sprawie oraz podejmować własnych działań w celu wyjaśnienia sprawy. Należy w tym miejscu wyjaśnić, że zgodnie ze stanowiskiem przyjętym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, w sytuacji gdy skarżący nie wskazuje we wniosku na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, ani tych przesłanek nie uzasadnia, to nie jest obowiązkiem sądu poszukiwanie tych okoliczności (por. postanowienie NSA z dnia 10 października 2013 r., sygn. akt I OZ 876/13). Trzeba też zwrócić uwagę na ugruntowane stanowisko orzecznictwa, że wykonanie obiektu budowlanego jest zdarzeniem faktycznym, które można odwrócić. Poza tym wstrzymanie wykonania decyzji zatwierdzającej projekt budowlany oraz udzielającej pozwolenia na budowę należy traktować w sposób wyjątkowy, a oceniając okoliczności powołane we wniosku o wstrzymanie wykonania takiej decyzji pamiętać należy o tym, jakie konsekwencje takie wstrzymanie będzie miało dla inwestora. Postępowanie w sprawie wstrzymania wykonania decyzji prowadzi do wyłomu od zasady wykonalności decyzji. Dlatego też skarżący nie może ograniczyć się w uzasadnieniu wniosku do ogólnikowego stwierdzenia, lecz powinien precyzyjnie wskazać na zagrożenia płynące z wykonania decyzji i ich potencjalne konsekwencje. Nadto do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczające samo twierdzenie strony. Z tych też względów przytoczone w zażaleniu zarzuty należy uznać za niezasadne. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.