I SA/Wa 329/08

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędzia WSA Daniela Kozłowska Protokolant Ewa Nieora po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2008 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o. o. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienie postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz A. Sp. z o.o. w W. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] grudnia 2006 r., nr [...] odmawiającą wznowienia postępowania zakończonego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 1999 r. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco: Decyzją z dnia [...] grudnia 1999 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uchyliło własną decyzję z dnia [...] lutego 1997 r., nr [...] o odmowie przyznania prawa użytkowania wieczystego spadkobiercom byłych właścicieli nieruchomości [...] położonej przy ul. [...]. W dniu 24 października 2000 r. Przedsiębiorstwo A. Spółka z o.o. w W. złożyła wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] grudnia 1999 r. Decyzją z dnia [...] stycznia 2001 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. odmówiło wznowienia postępowania ze względu na toczące się wówczas przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w Warszawie postępowanie dotyczące decyzji z dnia [...] grudnia 1999 r. Postępowanie to zostało zakończone wydaniem orzeczenia odrzucającego skargę. Po rozpoznaniu wniosku spółki A. o ponowne rozpatrzenie sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] lipca 2003 r., nr [...] utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] stycznia 2001 r. W uzasadnieniu organ podniósł, że wnioskująca Spółka nie ma interesu prawnego w niniejszej sprawie - w związku z tym nie jest stroną postępowania. Na powyższą decyzję Spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 15 czerwca 2005 r., sygn. akt I SA 2099/03 uchylił obydwie decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z przyczyn formalnych – nie doręczenia zaskarżonej decyzji wszystkim spadkobiercom poprzednich właścicieli. Po otrzymaniu akt sprawy Kolegium zwróciło się do spółki A. z zapytaniem, czy wobec treści uzasadnienia wyroku podtrzymuje ona swój wniosek o wznowienie postępowania. W odpowiedzi pismem z dnia 29 września 2006 r., Spółka wskazała, że popiera wniosek o wznowienie postępowania w niniejszej sprawie oraz wniosła o zawieszenie postępowania do czasu zakończenia postępowania toczącego się przed sądem powszechnym o zasiedzenie przez nią przedmiotowej nieruchomości. Decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. odmówiło wznowienia postępowania zakończonego własną decyzją z dnia [...] grudnia 1999 r., nr [...]. A. Spółka z o.o. w W. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy Po rozpoznaniu tego wniosku decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] grudnia 2006 r. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 147 kpa wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony, a więc z wnioskiem o wznowienie postępowania może wystąpić jedynie strona, czyli osoba mająca w postępowaniu interes prawny. Stroną nie może być podmiot, który dopiero podejmuje starania o nabycie własności nieruchomości. Z tego też względu nie ma podstaw do zawieszenia przedmiotowego postępowania w trybie art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Organ podniósł też, że w niniejszym postępowaniu jest związany orzeczeniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 czerwca 2005 r., sygn. akt I SA 2099/03, w którym sąd nie podzielił zarzutu skargi Spółki kwestionującego zaskarżoną decyzję co do odmowy przyznania Spółce praw strony w postępowaniu administracyjnym. Sąd wskazał, że jeżeli podstawą prawną wystąpienia przez spadkobierców byłych właścicieli z wnioskiem o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego jest art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu wieczystym gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 150, poz. 279) - to w takim postępowaniu mogą brać udział tylko te osoby, które legitymują się równolegle istniejącym - a więc do 1945 r. - prawem własności do gruntu lub też prawem użytkowania wieczystego gruntu po tej dacie. Nie będąc stroną postępowania - w wyniku którego uchylono decyzję o odmowie przyznania byłym właścicielom prawa użytkowania wieczystego - Spółka nie może żądać jego wznowienia, co wynika z literalnego brzmienia art. 145 § 1 pkt 4 kpa, który pozwala wznowić postępowanie z wniosku strony, która bez swojej winy nie brała w nim udziału. Sąd wskazał ponadto, że postępowanie dotyczące rozpatrzenia wniosku złożonego przez byłych właścicieli lub ich spadkobierców, ma pierwszeństwo przed wnioskiem składanym w trybie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r., nr 46, poz. 543 ze zm.). Wynika to z utrwalonej przez orzecznictwo zasady rozpatrywania wniosków administracyjnych według kolejności przyznawanego przez ustawodawcę prawa do domagania się użytkowania wieczystego gruntów przez uprawnione podmioty. Z uwagi na powyższe Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy własną decyzję o odmowie wznowienia postępowania. Pismem z dnia 13 lutego 2008 r. (data prezentaty) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie została wniesiona przez Przedsiębiorstwo A. Spółka z o.o. w W. skarga na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2007 r., nr [...]. Spółka zarzuciła naruszenie przez organ przepisów art. 7, 28, 97 § 1 pkt 4, 145 § 1 pkt 4 i 6 kpa - wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji. W uzasadnieniu skargi Spółka podniosła, że toczy się postępowanie przed Sądem Rejonowym dla W., które dotyczy zasiedzenia przedmiotowej nieruchomości przez skarżącą. Podniosła, że jest możliwe, iż - będąc bezspornie wieloletnim posiadaczem nieruchomości i następcą poprzedniego posiadacza - jest ona obecnie właścicielem przedmiotowej nieruchomości, a postępowanie sądowe zmierzające do wykazania tego stanu prawnego jest w toku. Wskazała też, że przez nabycie własności nieruchomości przez zasiedzenie uzyskuje ona legitymację do udziału w sprawie, a ponadto fakt ten (zasiedzenie) prowadzi do utraty własności przez dotychczasowego właściciela tj. Skarbu Państwa - co uniemożliwia mu rozporządzenie nieruchomością poprzez oddanie jej w użytkowanie wieczyste. Skarżąca podniosła również, iż uznanie, że nie ma ona legitymacji do bycia stroną niniejszego postępowania jest przedwczesne - aż do czasu zakończenia postępowania sądowego o stwierdzenie zasiedzenia. Spółka zarzuciła ponadto, że decyzja z dnia [...] grudnia 1999 r. została wydana z naruszeniem prawa. Uchylając bowiem - w trybie wznowienia postępowania - decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 1997 r. i decyzję Burmistrza Gminy W. z dnia [...] października 1996 r., Kolegium obowiązane było wydać nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy, a nie przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że kontrola sądowo – administracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżoną decyzję nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania decyzji, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie – chociaż zupełnie z innych powodów, niż wskazane przez skarżącą. Przedmiotem kontroli sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2007 r. - utrzymująca w mocy własną decyzję z dnia [...] grudnia 2006 r., odmawiającą wznowienia postępowania zakończonego decyzją organu z dnia [...] grudnia 1999 r. Sąd podzielił stanowisko i argumentację Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w części uznającej, że jest ono związane - zgodnie z treścią art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) - oceną prawną wyrażoną w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 czerwca 2005 r. sygn. akt I SA 2099/03. Z oceny tej wynika, że skarżąca spółka A. nie jest stroną przedmiotowego postępowania – wobec czego nie może złożyć wniosku o wznowienia postępowania Jednakże zasadniczym powodem uchylenia zaskarżonej decyzji jest fakt, że w postępowaniu tym nie brali udziału wszyscy zainteresowani, a organ nie wyjaśnił dokładnie stanu faktycznego sprawy. Kwestią bezsporną w niniejszym postępowaniu jest okoliczność, że o przedmiotową działkę ubiega się również Parafia [...] w W. Jak wyjaśnił uczestnik postępowania na rozprawie w dniu 9 września 2008 r. – w/w Parafia wystąpiła w 1992 roku do Komisji Majątkowej o przyznanie jej przedmiotowej działki. Komisja - dopiero po paru latach zajęła się tą sprawą i toczy się ona nadal. Wobec powyższego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. nie podjęło wszelkich kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i w sposób wyczerpujący nie zebrało i nie rozpatrzyło całego materiału dowodowego – czym naruszyło art. 7, 77 i 80 kpa. Kolegium nie ustaliło, czy i w jaki sposób, zakończyło się postępowanie przed Komisją Majątkową rozpatrującą wniosek Parafii [...] w W. o przyznanie jej przedmiotowej nieruchomości – a w związku z tym, czy istnieje jeszcze przedmiot niniejszej sprawy. Gdyby Komisja przyznała Parafii [...] w W. na własność przedmiotową nieruchomość, to postępowania - o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości oraz o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 1999 r. - byłoby bezprzedmiotowe. Nie można bowiem ustanowić tego prawa na nieruchomości stanowiącej własność osoby trzeciej. Jeżeli natomiast postępowanie nie zostało zakończone, to Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. powinno dokładnie ustalić krąg uczestników postępowania i rozważyć możliwość zapewnienia Parafii [...] w W. udziału w niniejszym postępowaniu. Jest to sprawa o tyle istotna, że nawet Sąd Rejonowy dla W. – w którym toczy się sprawa o zasiedzenie przedmiotowej nieruchomości przez Przedsiębiorstwo A. Spółka z o.o. w W. – zawiesił postępowanie sądowe z powodu toczącego się przed Komisją Majątkową postępowania. Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c, art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), orzekł jak w sentencji wyroku.