I FZ 512/07

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Artur Mudrecki po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A.R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 5 września 2007 r., sygn. akt I SA/Gd 654/07 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi A.R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 18 kwietnia 2007 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług. postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 5 września 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 654/07, po rozpoznania wniosku A.R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 18 kwietnia 2007 r., nr [...], odmówił przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia w szczególności wskazano na art. 246 § 1 pkt 2, art. 245 § 3, art. 199 i art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2002 r. nr 153, poz. 1270 ze zm.) (dalej: u.p.p.s.a.). Kolejno stwierdzono, że skarżący nie wykazał, iż spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. Wskazano na dokumenty źródłowe przedłożone przez stronę uznając, iż nie pozwalają one na wyjaśnienie wszystkich istotnych wątpliwości dotyczących sytuacji finansowej skarżącego i jego rodziny. Sąd podkreślił, że pomimo wezwania skarżący nie przedstawił dokumentów, które pozwoliłyby przyjąć, iż małżonka nie osiąga dochodów, jak również nie osiągnęła ich w roku ubiegłym. Ponadto, w ocenie Sądu I instancji, historia rachunku bankowego żony skarżącego pozwala przyjąć, że posiada ona inny rachunek, na którym gromadzone są znaczne środki pieniężne. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie ewentualnie o zmianę postanowienia poprzez zwolnienie z obowiązku uiszczenia opłaty od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. Strona uzasadniając wniosek podniosła, że ocena Sądu jest nieprawidłowa. Dalej podkreśliła, że osiągane przychody (a nie dochody) często są wpłacane na rachunki bankowe (prywatne), gdyż już kilkakrotnie pieniądze z nich były zajmowane przez komorników. Powodowało to tylko pogłębienie zadłużenia, gdyż są to środki przeznaczone na zapłatę za towar, a nie dochody strony. Ponadto strona wskazała, że robi wszystko co może aby w trudnej sytuacji utrzymać rodzinę i nie zmienia tego fakt, że nie załączyła jednego z rachunków. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie fizycznej jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny miał obowiązek wszechstronnie i wyczerpująco odnieść się do przytoczonych we wniosku okoliczności i do materiału dowodowego zebranego w sprawie. Należy zauważyć, że zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy regulacja w nim zawarta stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w treści jej art. 199, stosownie do którego strony ponoszą koszty postępowania, związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Poddając zatem ocenie wniosek o przyznanie prawa pomocy Sąd powinien kierować się tą zasadą. Przytoczone we wniosku okoliczności, jak również przedstawione dokumenty powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w przywoływanym przepisie, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Przy tym to do Sądu kierującego się wskazaniami logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy, należy ocena czy takie okoliczności zachodzą. Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny, prawidłowo uznał, iż skarżący nie wykazał, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy. Zauważyć należy, że Sąd I instancji wezwał podatnika, w trybie art. 255 u.p.p.s.a., do przedłożenia stosownych oświadczeń i dokumentów źródłowych (w tym dokumentu potwierdzającego, że żona skarżącego jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, odpisu zeznania podatkowego żony za rok 2006 r., w przypadku ich nieskładania stosownego zaświadczenia w tym przedmiocie z właściwego urzędu skarbowego oraz wyciągów ze wszystkich posiadanych przez małżonków rachunków bankowych i innych, na których gromadzone są środki pieniężne). Skarżący na powyższe wezwanie nie przedstawił wszystkich należytych dokumentów. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego słuszne są bowiem uwagi Sądu I instancji, tj. że nadesłane zaświadczenie Powiatowego Urzędu Pracy w S. potwierdza, iż żona skarżącego posiadała w przeszłości status osoby bezrobotnej, tj. w okresie od dnia 29 września 2001 r. do dnia 1 października 2002 r., a następnie ten status utraciła i do dnia 5 lipca 2007 r. (daty wystawienia tego zaświadczenia) nie została, ponownie zarejestrowana w tym urzędzie jako bezrobotna. Pomimo wezwania skarżący nie przedstawił dokumentów, które pozwoliłyby przyjąć, że małżonka (poza świadczeniem wypłacanym przez ośrodek pomocy społecznej w kwocie 96 zł) aktualnie nie osiąga dochodów, jak również, że nie osiągnęła ich w roku ubiegłym - nie przedłożono ani odpisu zeznania podatkowego małżonki wnioskodawcy za 2006 r., ani zaświadczenia właściwego urzędu skarbowego na okoliczność jego niezłożenia. Ponadto, historia rachunku bankowego żony skarżącego pozwala przyjąć, że posiada ona inny rachunek, na którym gromadzone są znaczne środki pieniężne, którego historii nie przedstawiono. Powyższe wątpliwości strona mogła wyjaśnić we wniesionym zażaleniu, jednakże nadal wskazuje na trudną sytuację finansową, podkreślając, że osiągane przychody często są wpłacane na prywatne rachunki bankowe, gdyż już kilkakrotnie pieniądze z nich były zajmowane przez komorników. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego za niewystarczające należy uznać powyższe twierdzenie bowiem Sąd nadal nie ma możliwości, w świetle nieprzedłożenia wszystkich dokumentów źródłowych o które została wezwana strona, ocenić jej rzeczywiste możliwości płatnicze. Zauważyć także należy, że jeżeli strona nie dopełnia w całości lub w części obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego, to fakt ten uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (por.: J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, LexisNexis 2006, s. 527). Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 u.p.p.s.a.