II FSK 979/08

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Rudowski, Sędziowie NSA Zbigniew Kmieciak (sprawozdawca), Jerzy Rypina, Protokolant Barbara Mróz, po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2009 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej B. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 19 marca 2008 r. sygn. akt I SA/Sz 831/07 w sprawie ze skargi B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia 28 września 2007 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2004 r. oddala skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Prezydent Miasta S. decyzją z dnia z dnia 6 czerwca 2007 r. ustalił B. K. (skarżącemu) zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2004 r. w kwocie 305 zł W odwołaniu skarżący zarzucił powyższej decyzji błędne stosowanie prawa: art. 5 i art. 133 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej Ord. pod.) w związku z art. 28 k.p.a. i w zw. z art. 6 ust. 1 i art. 23 ust. 1 i ust. 11 ustawy z dnia 9 maja 1996r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz.U. Nr 221, z 2003 r., poz. 2199 ze zm.) oraz art. 104-107 Konstytucji RP przez niewykazanie wobec skarżącego istnienia zobowiązania podatkowego, oraz brak wskazania przez Prezydenta Miasta S. w sentencji decyzji, że jest on organem podatkowym w świetle art. 13 § 1 pkt 1 w zw. z art. 210 Ord. pod., co spowodowało - zdaniem strony - nieważność postępowania z mocy art. 247 § 1 pkt 2 i 3 Ord. pod. Wskazując powyższe skarżący wniósł o uchylenie bądź o stwierdzenie nieważności decyzji jako wydanej bez podstawy prawnej oraz o wstrzymanie naliczania odsetek do czasu wydania decyzji ostatecznej i rozpoznania sprawy przez sądy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia z dnia 28 września 2007r. uznało, że w sprawie nie zostały naruszone przepisy, które powołał skarżący w odwołaniu. Organ odwoławczy wskazał, że umowa najmu zawarta została z osobą fizyczną, która w czasie jej zawarcia sprawowała mandat posła na Sejm. Wyjaśniono, że stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tj. Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz.84 ze zm., dalej u.p.o.l.) był on w okresie obowiązywania umowy najmu podatnikiem podatku od nieruchomości. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skarżący zarzucił brak czynnej legitymacji Samorządowego Kolegium Odwoławczego jak i Prezydenta Miasta S. do rozpoznania sprawy, co stanowi rażące naruszenie art. 7 i art. 30 Konstytucji RP, naruszenie art. 28 k.p.a. poprzez uznanie skarżącego za stronę, oraz brak w pouczeniu podstawy prawnej na jakim organ podatkowy oparł swoje pouczenie. Zarzucając powyższe skarżący wniósł o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta S., ewentualnie o stwierdzenie nieważności powyższych decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 19 marca 2008 r., sygn.akt I SA/Sz 831/07, oddalił skargę. Sąd wyjaśnił, że z akt sprawy wynika, iż w latach 2003-2005 skarżący był posłem na Sejm RP i najemcą lokalu - stanowiącego własność gminy - przeznaczonego na biuro poselskie. Sąd wskazał, że z dniem 1 stycznia 2003 r. zmieniony został przepis art. 3 u.p.o.l., a konsekwencją zmiany było objęcie obowiązkiem podatkowym w podatku od nieruchomości podmiotów w nim wymienionych. Podkreślono, że w myśl art. 3 ust. 1 pkt 4 u.p.o.l. skarżący od 1 lipca 2003 r. (data zawarcia umowy najmu) spełniał przesłanki do uznania go za podatnika podatku od nieruchomości. Fakt, iż skarżący w tym czasie pełnił funkcję posła nie wpływa na zmianę tej kwalifikacji, ponieważ żaden przepis powoływanej przez skarżącego ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora jak i u.p.o.l. nie zawiera wyłączenia czy zwolnienia w opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, w związku z używaniem lokalu na potrzeby biura poselskiego czy korzystania z lokalu przez osobę, która w czasie trwania umowy najmu wykonuje mandat posła. Sąd nie zgodził się również z twierdzeniami strony, że nie jest on stroną w rozumieniu przepisów Ord. pod. i wskazał art. 3 ust.1 pkt 4 u.p.o.l. W ocenie Sądu w rozpoznanej sprawie skarżący w sposób nieuzasadniony powoływał się na naruszenie przez organy podatkowe wskazanych w skardze przepisów k.p.a. i wskazał treść art. 1 pkt 1 i 3 oraz art. 2 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.). Skarżący wniósł skargę kasacyjną i zaskarżył powyższy wyrok w całości. Na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) skarżący zarzucił rażące naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i w konsekwencji niezastosowanie w sprawie: - art. 217, art.105 ust.1, art.87 ust.1, art.88 ust.1, art.30, art.7 Konstytucji RP w powiązaniu z art. 1 c) u.p.o.l. oraz art. 1 ust.1, art.2, art. 2a ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2001 r., Nr 79, poz.856 ze zm., dalej ustawa o SKO), art. 88 ust.1 Konstytucji RP poprzez brak podania w zaskarżonych decyzjach ogłoszenia aktu prawnego w Dzienniku Urzędowym Województwa Zachodniopomorskiego, - art.23 ust.1 i 11 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora, ponieważ biuro poselskie nie było przeznaczone do działalności gospodarczej i nie podlegało podatkowi od nieruchomości, a skarżący jako poseł nie był podmiotem podatku od nieruchomości w świetle wskazanych ustaw i art. 217 Konstytucji RP. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. skarżący zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj.: - art.138 p.p.s.a. poprzez brak wskazania w sentencji wyroku przedmiotu zaskarżenia kwoty podatku rzutującej na wpis od skargi kasacyjnej, pominięcie zaskarżenia decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia 6 czerwca 2007 r. będącej pierwotną w stosunku do decyzji SKO w S. z dnia 28 września 2007 r. - jako omawianych łącznie w uzasadnieniu wyroku, - art.141 § 4 p.p.s.a. poprzez dowolne ustalenie stanu faktycznego będące w sprzeczności z sentencją wyroku. Skarżący zarzucił także wyrokowi brak logiki świadczące o ignorancji podatkowej o jakim mówi art. 217 Konstytucji RP i przepisy związkowe. - art. 145 § 2 p.p.s.a. poprzez odrzucenie u.p.o.l. oraz ustawy o SKO jako przepisów szczególnych w stosunku do Ord.pod., a oparcie się na art. 145 § 1 p.p.s.a. - art. 183 § 2 pkt 4 p.p.s.a. w zw. z art.16 § 1 p.p.s.a. i art. 13 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) ponieważ w składzie orzekała sędzia NSA Krystyna Zaremba nie będąc sędzią Wojewódzkiego Sądu administracyjnego w Szczecinie, co stanowi naruszenie art. 7 Konstytucji RP. Podnosząc powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, przeto nie zasługuje na uwzględnienie. Odnosząc się do sformułowanych w niej zarzutów, należy podkreślić, że nie zostały one ani w dostatecznym stopniu powiązane z powołanymi podstawami kasacyjnymi, jak też wyjaśnione i uzasadnione na tyle, aby można było zweryfikować ich zasadność. Autor skargi kasacyjnej podniósł naruszenie szeregu przepisów Konstytucji RP wywodząc, że "w powiązaniu z art. 1c ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych" dają - jak to określono - "legitymację czynną dla organu podatkowego" (s. 2 skargi kasacyjnej). Podobnie skategoryzowano naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnię i - w konsekwencji - niewłaściwe zastosowanie, łącząc wskazane w skardze kasacyjnej uchybienie przepisom Konstytucji RP z pogwałceniem art. 1 ust. 1, art. 2 i art. 2a ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych. Naczelny Sąd Administracyjny obowiązany jest zwrócić uwagę, że żadna z wyliczonych postaci uchybień (niezamieszczenie w osnowie decyzji Prezydenta m. Szczecina art. 1c pierwszej z wymienionych ustaw, zaniechanie wskazania źródła ogłoszenia powołanej w decyzji uchwały Rady Miasta S. - Dz. Urz. Województwa Zachodniopomorskiego, jak również podania "cechy funkcjonariusza publicznego jako posła" - podatnika, do którego skierowano decyzję, a wreszcie pominięcie w upoważnieniu do wydawania decyzji podstawy prawnej zawartej w podanym na wstępie art. 1c ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych) nie odpowiada znamionom naruszenia prawa kwalifikującego do wzruszenia zaskarżonego wyroku. Autor skargi kasacyjnej nie wyjaśnił, czy chodziło w tym wypadku o takie wadliwości, które zaważyły na treści zapadłych w sprawie rozstrzygnięć, a tym samym stanowiły uchybienie o charakterze materialnoprawnym związane z oceną prawną sądu administracyjnego pierwszej instancji. Trzeba ponadto zauważyć, że zarówno te, jak i dalsze zarzuty postawione w skardze kasacyjnej (w tym "bezprawie, samowola bądź arogancja wobec norm konstytucyjnych" - s. 10, utożsamiane z zaniechaniem podania w sentencji orzeczenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. "swojej właściwości rzeczowej i miejscowej") odnoszą się w istocie do działań organów podatkowych, a nie rozpoznającego skargę podatnika sądu. W nawiązaniu do uchwały pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r., I OPS 10/09 wypada zaznaczyć, że koniecznym było w tej sytuacji sprecyzowanie, "czy i w jakim stopniu sąd pominął w swojej ocenie przypisywane organowi administracji uchybienie", a także odniesienie się do konsekwencji takiego zachowania. Za niezrozumiały i pozbawiony jakiegokolwiek uzasadnienia Naczelny Sąd Administracyjny uznał również zamykający tę część wywodów skargi kasacyjnej zarzut zignorowania (jak można sądzić - przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie) braku "związku prawnego" między gminą S. a skarżącym (s. 12 skargi kasacyjnej). Żaden z wymienionych w skardze kasacyjnej przepisów prawa, tak rangi konstytucyjnej, jak i ustawowej nie daje podstaw dla wysnucia wniosków co do zaistnienia uchybień w formie określonej przez jej autora, w szczególności zaś - "braku czynnej legitymacji orzeczniczej" (tak m. in. na s. 11 skargi kasacyjnej). Nie sposób również zgodzić się z zarzutami naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z samego brzmienia art. 174 pkt 2 p.p.s.a. wynika, że formułując tego rodzaju zarzuty należy wskazać wpływ domniemanego uchybienia na wynik sprawy. Poprzestanie na stwierdzeniu, iż "przedmiot zaskarżenia" decyzji organów podatkowych obydwu instancji "nie został wskazany w zaskarżonym wyroku, mimo ich podania przez skarżącego w skardze" (s. 12 skargi kasacyjnej) jest - zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego - niewystarczające. Nie ukazuje ono skutków zarzucanego Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie naruszenia prawa, a jako takie - nie poddaje się weryfikacji z punktu widzenia kryterium ustanowionego w art. 174 pkt 2 in fine p.p.s.a. Autor skargi kasacyjnej ograniczył się do ogólnego stwierdzenia, że "Te kwestie rzutują na wpis rodzący skutki prawne wobec skarżącego" (s. 12 skargi kasacyjnej), pominął natomiast to, co było istotą zarzutu - konsekwencje uchybienia rozpatrywane w aspekcie treści wyrażonej oceny prawnej i wydanego przez sąd wyroku. Wnoszący skargę kasacyjną zapomniał również o tym, że przedmiotem zaskarżenia była decyzja organu podatkowego drugiej instancji. W wyroku oddalającym skargę wystarczyło więc wskazać tę właśnie decyzję, bez potrzeby odnoszenia się do utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydenta m. S. (s. 13 skargi kasacyjnej). Bezzasadny jest też zarzut naruszenia przez sąd administracyjny pierwszej instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. "przez dowolne ustalenia co do stanu faktycznego stojące w rażącej sprzeczności z sentencją wyroku oraz kazuistyczne wywody omawiające decyzje I i II instancji wyrwane z faktów poplątane z ciągiem braku logiki prawniczej zaświadczające o ignorancji podatkowej" (s. 13 skargi kasacyjnej). Analiza treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie potwierdza tych spostrzeżeń, a co więcej - dowodzi, iż kontrolując zgodność z prawem zakwestionowanej decyzji sąd mógł poprzestać na ustaleniach poczynionych na etapie postępowania podatkowego, bez potrzeby ich weryfikowania (uwzględnieniu stanu faktycznego wynikającego z akt sprawy). Trudno tu mówić o jakiejkolwiek dowolności, przeciwnie - rozważania sądu są spójne, logiczne, szczegółowe i całkowicie udokumentowane materiałem zawartym w aktach sprawy. Nie ma również racji autor skargi kasacyjnej twierdząc, że orzekająca w sprawie sędzia NSA Krystyna Zaremba nie była do tego umocowana, "gdyż w nowym porządku prawnym z mocy art. 7 Konstytucji RP delegacja ustawowa idzie tylko w kierunku NSA, a nie w dół, jak to ma miejsce w tym przypadku" (s. 14 skargi kasacyjnej). Zapomniał on najwyraźniej o treści uregulowania z art. 94 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271). Przepis ten przewidział możliwość przeniesienia przez Prezesa NSA sędziego NSA na stanowisko sędziego wojewódzkiego sądu administracyjnego w miejscowości, w której dotychczas pełnił on służbę, z pozostawieniem mu prawa do tytułu przysługującego sędziemu NSA. Przeniesienie to, respektując postanowienia wymienionej ustawy, zastosowano wobec sędziego wskazanego w skardze kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się także wystąpienia okoliczności określonej w piśmie uzupełniającym skargę kasacyjną jako pozbawienie możności obrony swych praw, poprzez wydanie wyroku w sprawie oznaczonej sygn. I SA/Sz 831/07, mimo braku rozprawy. Wyjaśnił on, że o określonej w zawiadomieniu o rozprawie godzinie odbyła się tylko rozprawa w sprawie o sygn. I SA/Sz 830/07. Protokół z posiedzenia sądowego nie potwierdza tego zarzutu, co czyni bezzasadnym także dalsze zarzuty popełnienia przestępstwa (według autora pisma, wyczerpuje to "znamiona czynu opisanego w art. 271 § 1 kk i w przepisach związkowych" (s. 1 pisma). Analiza tego i innych dokumentów akt sądowych świadczy, iż sprawy o sygn. I SA/Sz 830/07 - 832/07 połączono do wspólnego rozpoznania, zapewniając skarżącemu wszelkie gwarancje ochrony jego uprawnień procesowych w odniesieniu do wszystkich trzech spraw. Przyznaje on zresztą, iż uczestniczył w rozprawie, a wcześniej zapoznał się z treścią wysłanych do niego zawiadomień o rozprawie (w każdym z nich podano termin rozprawy dotyczącej skarg na decyzje organów podatkowych dotyczące kolejnych lat - godz. 10). W tym stanie rzeczy, skoro zaskarżony wyrok w najmniejszym nawet stopniu nie narusza prawa, na mocy art. 184 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.