II GSK 1336/12

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Magdalena Bosakirska Sędziowie NSA Małgorzata Rysz (spr.) del. WSA Dariusz Dudra Protokolant Michał Stępkowski po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2013 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] z dnia 27 marca 2012 r. sygn. akt V SA/Wa 2632/11 w sprawie ze skargi M. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od M. P. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w [...] kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 27 marca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. w sprawie sygn. akt V SA/Wa 2632/11 oddalił skargę M. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2011 r., nr [...]. Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych III Oddział w W. z [...] czerwca 2011 r. nr [...] o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Wydając orzeczenie Sąd przyjął następujący stan faktyczny i prawny: Na podstawie tytułów wykonawczych od nr [...]do nr [...], obejmujących składki na FP i FGŚP, ubezpieczenie zdrowotne i ubezpieczenie społeczne za okres 11/2007 – 05/2009 Dyrektor III Oddziału ZUS w W. prowadził postępowanie egzekucyjne wobec majątku M. P. (zwanego dalej: skarżącym). Podstawę prawną dochodzonych należności stanowiły deklaracje skarżącego. Wystawienie tytułów wykonawczych poprzedzone zostało przesłaniem skarżącemu upomnień z [...] lipca 2009 r. wzywających do wykonania ww. obowiązku. Następnie, Dyrektor III Oddziału ZUS w W. w dniu [...] czerwca 2010 r. dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego skarżącego, zawiadomienia zostały doręczone dłużnikowi zajętej wierzytelności [...] lipca 2010 r. zaś na adres skarżącego wraz z odpisami tytułów wykonawczych [...] lipca 2010 r. Zajęcie okazało się nieskuteczne, bowiem na rachunku bankowym brak było środków umożliwiających całkowitą lub częściową realizację zajęcia. Skarżący pismem z dnia [...] listopada 2010 r. zwrócił się do ZUS III Oddziału w W. o wycofanie zajęcia komorniczego, ponieważ spółka jawna G. W. i M.P. nie podjęła działalności gospodarczej od momentu jej powstania do dnia zawieszenia działalności. Postanowieniem z [...] lutego 2011 r. Dyrektor ZUS III Oddział w W. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego, prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych z [...] czerwca 2010 r. Po rozpatrzeniu zażalenia skarżącego z [...] lutego 2011 r., Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z [...] maja 2011 r. uchylił ww. postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Postanowieniem z [...] czerwca 2011 r. Dyrektor ZUS III Oddział w W. ponownie odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego, prowadzonego na podstawie ww. tytułów wykonawczych. Pismem z [...] lipca 2011 r. skarżący złożył zażalenie na w/w postanowienie, wnosząc o umorzenie postępowania egzekucyjnego ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Skarżący zarzucił postanowieniu naruszenie prawa materialnego, tj. art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych z 13 października 1998 r. (Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm. – dalej jako: u.s.u.s.), poprzez błędną wykładnię, w wyniku czego uznano, iż wspólnik spółki jawnej, która nigdy nie prowadziła działalności gospodarczej podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym. Wskazał, że w przedmiotowej sprawie wspólnicy spółki jawnej dokonali tylko rejestracji spółki, nie dokonując jakiejkolwiek sprzedaży. Zatem jako wspólnicy spółki nieprowadzącej działalności gospodarczej nie podlegali obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym. Postanowieniem z [...] października 2011 r. Dyrektor Izby Skarbowej Warszawie utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że podstawą prawną tytułów wykonawczych obejmujących składki na FP i FGŚP, ubezpieczenie zdrowotne i ubezpieczenia społeczne za okres od 11/2007 do 05/2009, w oparciu o które prowadzone jest postępowanie egzekucyjne, są deklaracje ZUS DRA wypełnione przez samego skarżącego w okresie od grudnia 2007 r. do czerwca 2009 r. Organ odwoławczy podkreślił, że w sytuacji uznania, że deklaracje są wypełnione niepoprawnie zgodnie z art. 47 pkt 3 u.s.u.s. istnieje możliwość złożenia deklaracji rozliczeniowych korygujących w formie nowego dokumentu zawierającego wszystkie prawidłowe dane określone w art. 46 ust. 4 tej ustawy. Organ odwoławczy odniósł się także do argumentacji skarżącego, iż "wspólnicy spółki jawnej dokonali tylko rejestracji spółki, nigdy nie dokonując jakiejkolwiek sprzedaży", uznając, że twierdzenie to nie znajduje potwierdzenia. Z akt sprawy wynika bowiem, że skarżący składał zeznania podatkowe z prowadzonej działalności gospodarczej PIT-36L za lata 2007-2008 oraz że spółka była podatnikiem podatku od towarów i usług. Pismem z dnia 23 listopada 2011 r. skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. na w/w postanowienie, któremu zarzucił naruszenie prawa materialnego tj. art. 6 ust. 1 pkt 5 u.s.u.s. w zw. art. 2 ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447 ze zm.) poprzez błędną wykładnię, w wyniku czego uznano, że wspólnik spółki jawnej, która nigdy nie prowadziła działalności gospodarczej podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym. W związku z tym wniósł o uchylenie skarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko zawarte w motywach zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 27 marca 2012 r. orzekł, że skarga nie była zasadna. Przychylił się do stanowiska organu, że podstawą prowadzonego postępowania egzekucyjnego były deklaracje ZUS DRA wypełniane i składane przez samego skarżącego i w oparciu o nie zostały wystawione tytuły wykonawcze. Biorąc pod uwagę, że skarżący składał regularnie deklaracje ZUS DRA organ zasadnie przyjął że działalność gospodarcza w formie spółki jawnej była prowadzona w tym okresie. Potwierdza to także znajdujące się w aktach sprawy zaświadczenie z 22 listopada 2010 r. o wysokości obrotów podatku od towarów i usług. WSA wskazał ponadto, że skarżący w trakcie postępowania, a także jego pełnomocnik w trakcie rozprawy – pomimo zarzutów o nieprowadzeniu działalności gospodarczej – nie potrafili wyjaśnić dlaczego takie deklaracje były składane i co było przyczyną wystawienia powyższego zaświadczenia. Sąd powołał się także na wyrok Sądu Najwyższego z 22 lutego 2010 r. sygn. akt I UK 240/09, zgodnie z którym domniemywa się, że skoro nie nastąpiło wykreślenie działalności gospodarczej z ewidencji, to działalność ta była faktycznie prowadzona i w związku z tym istniał obowiązek zapłaty składek na ubezpieczenie społeczne. Ostatecznie za nietrafny uznano zarzut naruszenia przez organ art. 6 ust. 1 pkt 5 u.s.u.s. WSA wskazał ponadto, że organ trafnie podnosił, że postępowanie egzekucyjne prowadzone może być tak długo, jak długo tytuł wykonawczy zachowuje swoją aktualność, tj. jak długo egzekwowana na jego podstawie należność znajduje podstawę w orzeczeniu lub w deklaracji, wskazanych w tytule. Natomiast w sytuacji uznania, że deklaracje są wypełnione niepoprawnie, zgodnie z art. 47 ust. 3 u.s.u.s. istnieje możliwość złożenia deklaracji rozliczeniowych korygujących w formie nowego dokumentu zawierającego wszystkie prawidłowe dane określone w art. 46 ust. 4 u.s.u.s. Skargę kasacyjną od wyroku z dnia 27 marca 2012 r. wniósł M. P. zaskarżając ten wyrok w całości, zarzucając naruszenie prawa materialnego: – w art. 6 ust. 1 pkt 5 u.s.u.s. w zw. z art. art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, poprzez błędną wykładnię, w wyniku czego uznano, że wspólnik spółki jawnej, która nigdy nie prowadziła działalności gospodarczej podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym. Ze względu na w/w/ naruszenie skarżący wniósł o uchylenie skarżonego wyroku w całości i zmianę, poprzez umorzenie postępowania egzekucyjnego w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania za obydwie instancje, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, pozostawiając temu sądowi orzeczenie o kosztach postępowania za instancję odwoławczą. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej jako: p.p.s.a.) skargę kasacyjną można oprzeć wyłącznie na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) lub na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Wskazanie i uzasadnienie podstaw kasacyjnych należy przy tym do koniecznych cech skargi kasacyjnej (art. 176 p.p.s.a.). Przez przytoczenie podstaw kasacyjnych rozumieć należy przede wszystkim dokładne wskazanie tych przepisów prawa, które – zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną – uległy naruszeniu przez sąd wydający zaskarżone orzeczenie. Uzasadnienie kasacji ma zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych przez wyjaśnienie, na czym naruszenie polegało i przedstawienie argumentacji na poparcie odmiennej wykładni przepisu, niż zastosowana w zaskarżonym orzeczeniu, lub uzasadnienie zarzutu "niewłaściwego zastosowania" przepisu. W wypadku powołania jako podstawy kasacyjnej zarzutu naruszenia prawa materialnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie "uzasadnieniem tego zarzutu powinno być wyjaśnienie dlaczego przepis przyjęty za podstawę prawną nie ma związku z ustalonym stanem faktycznym i jaki przepis sąd powinien zastosować" (por. wyrok NSA z 14 października 2005 r., I FSK 107/05; Lex 187825). O błędzie w subsumpcji można zatem mówić dopiero wówczas, gdy stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób wyczerpujący i prawidłowy. W odniesieniu zaś do uchybień przepisom procesowym – skarga kasacyjna winna wskazywać, że zarzucane uchybienie rzeczywiście mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna została oparta wyłącznie na pierwszej z podstaw kasacyjnych wymienionych w art. 174 p.p.s.a. i zarzuca naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnię, "w wyniku czego uznano, że wspólnik spółki jawnej, która nigdy nie prowadziła działalności gospodarczej podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym". W uzasadnieniu skargi kasacyjnej, (które stanowi dosłownie skopiowane uzasadnienie skargi do Sądu pierwszej instancji) powołano definicje działalności gospodarczej zawartej w art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz art. 3 pkt 9 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), a także art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jednolity Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.), bez odniesienia tego w żaden sposób do wyroku Sądu pierwszej instancji. Zarzucając naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię autor skargi kasacyjnej nie wskazał jakiej wykładni dokonał Sąd pierwszej instancji oraz jaka powinna być prawidłowa wykładnia przepisu art. 6 ust. 1 pkt 5 u.s.u.s. w zw. z art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. W istocie z uzasadnienia wyroku sądu pierwszej instancji nie wynika, aby Sąd ten dokonywał wykładni sprzecznej z treścią art. 6 ust. 1 pkt 5 u.s.u.s., zgodnie z którym obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnym i rentowym podlegają, z zastrzeżeniem art. 8 i 9 osoby fizyczne, które na obszarze RP są osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność gospodarczą oraz osobami z nimi współpracującymi. Jak wynika z wywodów Sądu, uznał on, że organ miał uzasadnioną podstawę do przyjęcia, że działalność gospodarcza skarżącego, w formie spółki jawnej była prowadzona w tym okresie. Sąd podkreślił, że skoro działalność gospodarcza przez Spółkę jawną "G. W. i M. P." została zgłoszona, a następnie były składane przez skarżącego regularnie deklaracje ZUS DRA, a także zeznania podatkowe z prowadzonej działalności gospodarczej (PIT 36L za lata 2007 – 2008), jak również spółka była podatnikiem podatku od towarów i usług, to istnieje podstawa do uznania, że działalność gospodarcza była prowadzona. Sąd pierwszej instancji, trafnie wskazując w tym zakresie na orzecznictwo Sądu Najwyższego, przyjął, że w sytuacji, gdy działalność gospodarcza została wpisana do ewidencji i nie zawiadomiono organu o zaprzestaniu tej działalności, to zainteresowana strona, jeśli chce wywieść z faktu nieprowadzenia działalności określone skutki, winna tę okoliczność udowodnić. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że okoliczność nieprowadzenia działalności gospodarczej przez Spółkę jawną, w której wspólnikiem był skarżący, jest okolicznością faktyczną, a jej przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji, za organami egzekucyjnymi, należy do sfery ustaleń faktycznych, będących podstawą orzekania i stosowania prawa. Wnoszący skargę kasacyjną formułując zarzut błędnej wykładni prawa prowadzącej do jego błędnego zastosowania, w istocie chce zakwestionować ustalenia faktyczne, nie zgłaszając jednak w tym zakresie żadnych zarzutów dotyczących naruszenia przepisów procesowych. "Nie można w skardze kasacyjnej skutecznie stawiać zarzutu nietrafnego zastosowania prawa materialnego, gdy z jej uzasadnienia wynika, że wadliwie zostały ustalone okoliczności stanu faktycznego, bez wskazania przy tym, jakie normy postępowania naruszył sąd pierwszej instancji" (por. wyrok NSA z dnia 14 października 2004 r., FSK 568/04, ONSA WSA 2005, nr 4, poz. 67; por. także wyrok NSA z dnia 17 listopada 2005 r., II OSK 209/05, LEX nr 206991). Z tych przyczyn, zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów prawa materialnego nie mógł zostać uznany za zasadny, dlatego też Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a., postanawiając o zwrocie kosztów na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.