II OZ 1212/07

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Nowakowski, , , po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B. i K. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 28 sierpnia 2007 r., sygn. akt II SA/Łd 686/07 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi B. i K. C. na decyzję Wojewody Ł. z dnia [...], nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie pozwolenia na budowę postanawia: oddalić zażalenie UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 28 sierpnia 2007 r., sygn. akt II SA/Łd 686/07 odmówił skarżącym B. i K. C. wstrzymania wykonania decyzji Wojewody Ł. z dnia [...], utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia E. i S. Ż. pozwolenia na budowę garażu jednostanowiskowego oraz rozbiórkę istniejącego budynku garażowego na terenie nieruchomości przy ulicy [...] w Ł.. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.) Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd stwierdził, że inicjatywa do wykazywania przesłanek wstrzymania wykonania decyzji przysługuje stronie. Ponadto badając zasadność wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Sąd rozważył wszelkie okoliczności, mając na uwadze przede wszystkim fakt, iż celem instytucji wstrzymania wykonania aktu administracyjnego jest jedynie tymczasowe ukształtowanie stosunków do czasu rozpoznania skargi. Zdaniem Sądu skarżący nie wykazali w sposób należyty, że wykonanie decyzji o pozwoleniu na budowę na obecnym etapie postępowania spowoduje wyrządzenie znacznej szkody i trudne do odwrócenia skutki. Sąd pierwszej instancji wskazał, że w razie uwzględnienia skargi i ewentualnie późniejszego nałożenia obowiązku rozbiórki obiektu, koszty takiego działania będą obciążały inwestorów, a nie skarżących. Zażalenie na to postanowienie złożyli do Naczelnego Sądu Administracyjnego B. i K. C., wnosząc o jego zmianę poprzez wstrzymanie wykonania decyzji Wojewody Ł. z dnia [...]. W treści zażalenia skarżący podnieśli, że stwierdzenie Sądu, iż nie wykazali oni należycie przesłanek wstrzymania wykonania decyzji wskazuje, że Sąd dopuszcza ich istnienie, a jedynie uważa, iż nie zostały przez nich właściwie wykazane. Ponadto Sąd uznał, że koszty ewentualnych działań usuwających skutki prac wykonanych na podstawie zaskarżonej decyzji obciążą inwestorów, a nie skarżących. Prezentując takie stanowisko Sąd nie wziął pod uwagę, że przepis art. 61 § 3 P.p.s.a. nie uzależnił możliwości uznania, iż szkoda zaistniała bez względu na to, kogo ostatecznie obciąży jej finansowy efekt. Skarżący wskazali, że prace rozbiórkowe i odtworzeniowe będą dla nich dolegliwe. Oczywistym bowiem jest, że rozbiórka budynku i jego budowa na samej granicy działki nie może być wykonana bez ingerencji w działkę sąsiednią. Ponadto budowany garaż ma służyć przechowywaniu tego samego samochodu, który obecnie garażowany jest w istniejącym budynku, tym samym wstrzymanie wykonania decyzji nie pogorszy w niczym sytuacji inwestora. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 61 § 3 P.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji w/w normy prawnej wynika, że na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Powołany przepis ma charakter uznaniowy (sąd może) i stanowi wyjątek od zasady, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Podzielić zatem należy pogląd Sądu pierwszej instancji, że obowiązek uprawdopodobnienia istnienia przesłanek z tego przepisu spoczywa na wnioskodawcy. Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd, wyrażony w uzasadnieniu postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 marca 2005 r., że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności tylko częściowo jest oparty na zasadzie skargowości. Zasada ta obowiązuje jedynie w zakresie wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Obowiązek kierowania się zasadą skargowości kończy się jednak na etapie wszczęcia postępowania w sprawie wstrzymania wykonania. W dalszej części postępowaniem w tym przedmiocie rządzi zasada oficjalności, z którą wiążą się określone obowiązki Sądu. Na etapie rozpoznawania wniosku Sąd winien wziąć pod rozwagę również te okoliczności, które nie zostały powołane przez skarżącego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 marca 2005 r., sygn. akt II OZ 155/05, OSS 2005/3/72). Niemniej jednak przyjęcie takiego poglądu nie może prowadzić do całkowitego zwolnienia strony z podania jakichkolwiek okoliczności mających uzasadniać wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i w konsekwencji do przerzucania w całości ciężaru wskazania tych przesłanek na sąd administracyjny. Sąd pierwszej instancji, będąc właściwym do rozpoznania skargi, nie może działać mając na uwadze wyłącznie interesy jednej ze stron, albowiem mogłoby to rodzić zarzut braku bezstronności. Na gruncie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - inaczej niż na gruncie ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 - art. 40 ust. 1) - nie ma możliwości wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji z urzędu. Ta odmienność powoduje nie tylko konieczność złożenia wniosku, ale i potrzebę wykazania istnienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a. Wskazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków wymaga podania okoliczności, z którymi wiąże się szkoda lub trudne do odwrócenia skutki. W przedmiotowej sprawie analiza wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji potwierdza stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi zawarte w zaskarżonym postanowieniu, że strona nie uprawdopodobniła w nim w dostateczny sposób przesłanek określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a. Zawarty w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji faktycznie nie zawiera argumentów, które mogłyby przemawiać za koniecznością wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wprawdzie należy podkreślić, że wznoszenie obiektów budowlanych przed rozpoznaniem sprawy przez sąd z reguły łączy się z niebezpieczeństwem powstania szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, niemniej jednak ryzyko prowadzenia w tym czasie robót budowlanych obciąża inwestora, którym w przedmiotowej sprawie nie są skarżący. Wzniesienie obiektu na podstawie decyzji, która może ulec usunięciu z obrotu prawnego w wyniku rozpoznania skargi przez Sąd może wprawdzie spowodować szkody, jednakże inwestor rozpoczynając budowę na podstawie decyzji zaskarżonej do Sądu administracyjnego działa na własne ryzyko, godząc się tym samym na skutki takiego działania, które nie są trudne do odwrócenia w rozumieniu powyższego przepisu, bowiem w najgorszym z możliwych przypadków wzruszenia decyzji ostatecznej może być wydany inwestorowi nakaz rozbiórki wykonanego obiektu. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji postanowienia.