II OW 70/08

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Włodzimierz Ryms (spr.) Sędziowie sędzia NSA Jacek Chlebny Sędzia del. WSA Arkadiusz Despot- Mładanowicz Protokolant Anna Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 23 grudnia 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Starosty Grajewskiego z dnia 3 września 2008 r. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Starostą Grajewskim a Wojewodą Podlaskim w przedmiocie wskazania organu właściwego w do rozpoznania sprawy dotyczącej uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia polegającego na przebudowie drogi powiatowej Nr 1798 B na odcinku Sojczyn Borowy – Sojczyn Grądowy postanawia: wniosek oddalić UZASADNIENIE Starosta Grajewski wystąpił z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy nim a Wojewodą Podlaskim w sprawie załatwienia wniosku Wójta Gminy Grajewo o uzgodnienie warunków realizacji przedsięwzięcia polegającego na przebudowie drogi powiatowej Nr 1798 B na odcinku Sojczyn Borowy – Sojczyn Grądowy, na działce nr [...]Sojczyn Borowy oraz działce nr [...] Sojczyn Grądowy. W uzasadnieniu wniosku organ wskazał, że postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2008 r. Wojewoda Podlaski przekazał Staroście Grajewskiemu według właściwości wniosek Wójta Gminy Grajewo o uzgodnienie warunków realizacji przedsięwzięcia polegającego na przebudowie drogi powiatowej przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Zdaniem Starosty, organem właściwym do uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie drogi powiatowej, z uwagi na to, że planowana inwestycja jest przedsięwzięciem mogącym znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000 – PLB200006 Ostoja Biebrzańska i PLH200008 Dolina Biebrzy, stosownie do przepisu art. 48 ust. 2 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r., Nr 25, poz. 150), jest Wojewoda Podlaski. W odpowiedzi na wniosek Wojewoda Podlaski wskazał, że w przypadku przedsięwzięć należących do tzw. II grupy (art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa o ochronie środowiska), które mogą znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000 i dla których wymagane jest sporządzenie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko organem opiniującym i uzgadniającym warunki realizacji przedsięwzięcia jest wojewoda. Natomiast, gdy planowane przedsięwzięcie nie będzie miało potencjalnego bezpośredniego lub pośredniego wpływu na stan obszaru Natura 2000 i nie wymaga sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko organem uzgadniającym staje się starosta, zgodnie z art. 378 ust. 1 i 2 Prawa o ochrony środowiska. Wojewódzki Konserwator Przyrody działający z upoważnienia Wojewody Podlaskiego pismem z dnia 23 stycznia 2008 r. stwierdził, że planowana inwestycja nie jest przedsięwzięciem, które może znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, w związku z tym nie wymaga sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko pod względem ewentualnych skutków planowanego przedsięwzięcia w odniesieniu do siedlisk przyrodniczych oraz gatunków roślin i zwierząt, dla których wyznaczono obszar Natura 2000. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W rozpoznawanej sprawie postępowanie zostało wszczęte, na podstawie art. 46 ust. 1 i art. 46a ust. 1 ustawy Prawo o ochronie środowiska, wnioskiem Zarządu Powiatu Grajewskiego z dnia 17 stycznia 2008 r. skierowany do Wójta Gminy Grajewo o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na przebudowie drogi powiatowej Nr 1798 B na odcinku Sojczyn Borowy-Sojczyn Grądowy. Wójt Gminy Grajewo wystąpił do Wojewody Podlaskiego o wydanie opinii co do przedmiotowego przedsięwzięcia. W piśmie z dnia 23 stycznia 2008 r. Wojewoda Podlaski stwierdził, że przedsięwzięcie to nie będzie miało potencjalnego bezpośredniego lub pośredniego wpływu na stan obszarów Natura 2000 i nie wymaga sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. Postanowieniem z dnia 7 lutego 2008 r. Wójt Gminy Grajewo nie stwierdził konieczności sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko przedmiotowego przedsięwzięcia. Następnie Wójt Gminy Grajewo wystąpił do Wojewody Podlaskiego, stosownie do art. 48 ust. 2 pkt 3 ustawy Prawo o ochronie środowiska, o uzgodnienie zrealizowanego przedsięwzięcia. W odpowiedzi Wojewoda Podlaski stwierdził, że nie jest właściwy w sprawie uzgodnienia przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach warunków realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia i postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2008 r. przekazał według właściwości Staroście Grajewskiemu wniosek Wójta Gminy w sprawie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia. We wrześniu 2008 r. Starosta Grajewski wystąpił z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego między nim a Wojewodą Podlaskim, powołując się na przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r., Nr 25, poz. 150) dotyczące uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia. Zdaniem Starosty Grajewskiego organem właściwym do wydania opinii i uzgodnienia realizacji przedsięwzięcia w tej sprawie jest wojewoda, stosownie do przepisu art. 48 ust. 2 pkt 3 lit. a Prawa o ochronie środowiska. Przede wszystkim należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę z wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego przy uwzględnieniu stanu prawnego istniejącego w dacie orzekania. Ustawą z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz oceny oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227), która weszła w życie z dniem 15 listopada 2008 r., w ustawie Prawo ochrony środowiska w tytule I uchylono dział VI "Postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko" (art. 40 – 70). Zatem z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz oceny oddziaływania na środowisko w sprawach dotyczących oceny oddziaływania przedsięwzięć na środowisko oraz na obszar Natura 2000 stosuje się przepisy powołanej ustawy z dnia 3 października 2008 r. Oznacza to, że dotychczasowe kompetencje wojewodów w tych sprawach przejmują regionalni dyrektorzy ochrony środowiska. Stosownie do art. 124 powołanej ustawy z dnia 3 października 2008 r. regionalny dyrektor ochrony środowiska jest organem administracji rządowej niezespolonej, właściwym w szczególności do przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięć na środowisko lub udział w tych ocenach. W toku postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym ani Starosta Grajewski ani Wojewoda Podlaski w ogóle nie odnieśli się do kwestii zmiany stanu prawnego w sprawach z zakresu oceny oddziaływania na środowisko, w wyniku którego Wojewoda nie jest już właściwy w tych sprawach. W związku z wejściem w życie ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz oceny oddziaływania na środowisko, zasadnicze znaczenie ma rozstrzygnięcie jakie przepisy od momentu wejścia w życie tej ustawy należy stosować do tych stosunków i spraw, które powstały lub rozpoczęły się przed wejściem w życie nowych przepisów, jednakże trwają nadal lub są w toku w chwili dokonania zmiany prawa. Kwestię tą w odniesieniu do uzgodnień warunków realizacji przedsięwzięć regulują przepisy rozdziału drugiego "Przepisy przejściowe i końcowe" powołanej ustawy z dnia 3 października 2008 r. Zgodnie z art. 153 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy z dnia 3 października 2008 r. do spraw wszczętych, na podstawie przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska, przed dniem wejścia w życie powołanej ustawy z dnia 3 października 2008 r., a niezakończonych decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe, z tym że dotychczasowe kompetencje wojewodów przejmują regionalni dyrektorzy ochrony środowiska. Stosownie do przepisu art. 156 ustawy z dnia 3 października 2008 r., w odniesieniu do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, z wyłączeniem przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, starostowie wykonują zadania regionalnych dyrektorów ochrony środowiska, w zakresie dotyczącym opinii w sprawie potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i zakresu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko oraz uzgadniania warunków realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, w terminie roku od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 3 października 2008 r. Mając powyższe względy na uwadze przede wszystkim należy stwierdzić, iż w tej sprawie nie można już mówić o sporze kompetencyjnym między starostą a wojewodą, a wobec tego Starosta Grajewski powinien w pierwszej kolejności rozważyć, czy w związku ze zmianą stanu prawnego nie jest właściwy w tej sprawie. Dopiero po wyjaśnieniu tej kwestii i ewentualnym stwierdzeniu, iż inny organ jest właściwy w tej spawie wystąpić z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego lub sporu o właściwość z tym organem. Z uwagi na zmianę stanu prawnego nie ma zatem znaczenia w rozpoznawanej sprawie stanowisko zaprezentowane w postanowieniu NSA z dnia 15 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OW 12/08, w którym jako organ właściwy co do wydania opinii w zakresie sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko inwestycji i uzgodnienia środowiskowych uwarunkowań realizacji inwestycji polegającej na budowie drogi powiatowej wskazano Wojewodę Podlaskiego. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art.151 w związku z art. 64 § 3 i art. 15 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji postanowienia.