II SA/Bd 832/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Elżbieta Piechowiak asesor WSA Katarzyna Korycka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi M. L. na decyzję Komendanta Policji z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego równoważnika pienionego za brak lokalu uchyla zaskarżoną decyzję. UZASADNIENIE Komendant Miejski P. w T., na podstawie art. 92 i art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 161) oraz § 1 ust. 1 pkt 3, § 7 ust. 1 i § 9 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 1130 ze zm., zwanego dalej "rozporządzeniem"), decyzją z [...] kwietnia 2020 r. nr [...]/BL orzekł o zwrocie przez M. L. (Skarżącego) nienależnie pobranego równoważnika za brak lokalu za okres od [...] czerwca 2009 r. do [...] marca 2019 r. w kwocie [...]zł. Organ ustalił, że Skarżący na mocy decyzji Komendanta Wojewódzkiego P. nr [...] z [...] lipca 2004 r. pobierał równoważnik za brak lokalu w okresie od [...] czerwca 2004 r. do [...] marca 2019 r. Po wydaniu decyzji Skarżący nie poinformował jednakże o zmianie mającej wpływ na istnienie uprawnienia tj. o fakcie, że od [...] czerwca 2009 r. Skarżący i jego żona zajmują lokal mieszkalny na podstawie umowy najmu zawartej między nimi a [...] Spółka z o.o. z siedzibą w B.. Od tego dnia pobierał zatem świadczenie nienależnie i jego zobowiązany do jego zwrotu. W wyniku rozpatrzenia odwołania Skarżącego Komendant Policji decyzją z [...] lipca 2020 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ ustalił, że równoważnik pieniężny za brak lokalu został przyznany Skarżącemu na podstawie oświadczenia, w którym podał, że wraz z żoną mieszka u babci żony. Komendant Wojewódzki podniósł, że zgodnie z § 1 ust. 1 rozporządzenia równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego przyznaje się policjantowi w służbie stałej, jeżeli w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej on sam lub członkowie jego rodziny, o których mowa w art. 89 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji nie posiadają: 1) lokalu mieszkalnego przydzielonego na podstawie decyzji administracyjnej; 2) spółdzielczego lokalu mieszkalnego, w tym lokatorskiego lub własnościowego, oraz spółdzielczego lokalu mieszkalnego zajmowanego na podstawie umowy najmu; 3) lokalu mieszkalnego zajmowanego na podstawie umowy najmu, stanowiącego mieszkaniowy zasób gminy lub innych jednostek samorządu terytorialnego, lokalu stanowiącego własność Skarbu Państwa lub państwowych osób prawnych albo pozostającego w zasobach towarzystw budownictwa społecznego; 4) lokalu mieszkalnego zajmowanego na podstawie umowy najmu innego niż wymieniony w pkt 3, dla którego stawka czynszu za 1 m2 powierzchni użytkowej lokalu nie jest wyższa od stawki ustalonej przez gminę - dotyczy to również mieszkań o powierzchni użytkowej przekraczającej 80 m2; 5) domu jednorodzinnego, domu mieszkalno-pensjonatowego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, będącego przedmiotem własności lub współwłasności policjanta lub członków jego rodziny, o których mowa w art. 89 ustawy o P.; 6) tymczasowej kwatery. Równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego nie przysługuje zatem policjantowi, jeżeli w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej on sam lub członkowie jego rodziny posiadają lokal mieszkalny zajmowany na podstawie umowy najmu, stanowiący mieszkaniowy zasób gminy. Z akt sprawy wynika, że Skarżący na podstawie umowy najmu zajmuje stanowiący własność gminy lokal mieszkalny w B. przy ul. [...] – [...]. Protokół zdawczo – odbiorczy Skarżący podpisał [...] czerwca 2009 r. Przedmiotowy lokal ma 63,20 m2 powierzchni użytkowej, w tym 42,50 m2 powierzchni mieszkalnej i spełnia przysługujące rodzinie funkcjonariusza 3 normy zaludnienia. Organ podniósł, że Skarżący wbrew pouczeniu zawartemu w decyzji przyznającej równoważnik za brak lokalu mieszkalnego, nie poinformował organu w formie oświadczenia mieszkaniowego, o zawarciu umowy najmu. Umowę najmu Skarżący przedstawił dopiero [...] lutego 2020 r. w trakcie postępowania w sprawie przyznania równoważnika za remont lokalu mieszkalnego. Brak oświadczenia mieszkaniowego informującego, że strona zawarła umowę najmu spowodowało nadpłatę równoważnika za brak lokalu mieszkalnego. Organ podniósł, że insp. M. L. nie potwierdził zawartego w odwołaniu twierdzenia Skarżącego, iż po śmierci babci żony w Kadrach i mieszkaniówce uzyskał informacje, że jeżeli nie jest właścicielem mieszkania i nie nastąpiła zmian stałego adresu zamieszkania, to wszystko pozostaje bez zmian. W skardze do sądu administracyjnego na ww. decyzję M. L. wniósł o jej umorzenie. Skarżący podniósł, że o śmierci babci żony informował ustnie właściwy wydział Komendy Wojewódzkiej, w której był zatrudniony oraz przedłożył odpowiednie dokumenty. Nie wie, dlaczego te fakty nie zostały odnotowane przez osobę, której dokonał zgłoszenia. W odpowiedzi na zgłoszenie został poinformowany, że nic się nie zmienia w sprawie dodatku za brak mieszkania, bo nadal nie jest jego właścicielem. Rozmowę z pracownikiem kadr słyszał jego ówczesny kierownik insp. M. L., a także współpracownicy, który mogą to poświadczyć. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, aczkolwiek z innego powodu, niż wskazuje Skarżący. Na wstępie należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 2325; zwanej w skrócie "p.p.s.a.") Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Sąd nie może zatem "umorzyć decyzji administracyjnych", jak wnosi o to Skarżący, jest natomiast władny uchylić zaskarżoną decyzję lub stwierdzić jej nieważność. Przechodząc do meritum należy stwierdzić, że w zaskarżonej decyzji organ zgodnie z prawem uznał, że od momentu zawarcia przez Skarżącego umowy najmu lokalu mieszkalnego tj. od [...] czerwca 2009 r. utracił on prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. W § 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego prawodawca w pkt 2, 3 i 4 wyraźnie wskazał, że prawo to przysługuje w przypadku braku posiadania przez policjanta lokalu zajmowanego na podstawie najmu. Z kolei w § 5 rozporządzenia prawodawca wskazał, że Policjant jest obowiązany niezwłocznie zawiadomić, składając nowe oświadczenie mieszkaniowe, o każdej zmianie mającej wpływ na uprawnienia do otrzymania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego albo na jego wysokość. To więc na policjancie ciąży obowiązek poinformowania organu o każdej zmianie mającej wpływ na uprawnienie do równoważnika, w powodującej utratę tego uprawnienia. W cytowanym przepisie wyraźnie ponadto wskazano, że zawiadomienie to musi mieć formę oświadczenia mieszkaniowego. Nie jest zatem wystarczające, jak wynika to ze stanowiska Skarżącego, samo ustne podanie informacji organowi, że doszło do zmiany, która może mieć wpływ na uprawnienie do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego. Słusznie przy tym zauważa Organ, że w decyzji z [...] lipca 2004 r., przyznającej Skarżącemu uprawnienie, organ zobowiązał Skarżącego do informowania organu o każdej zmianie mającej wpływ na uprawnienia do otrzymania równoważnika pieniężnego. Wyraźnie także w tej decyzji wskazano, że zawiadomienia "dokonać należy w formie oświadczenia mieszkaniowego – zgodnie z § 5 cyt. wyżej rozporządzenia MSWiA". W powyższym zatem zakresie, wbrew zarzutowi Skarżącego, nie doszło do naruszenia przepisów prawa. Dowodem, że Skarżący wywiązał się ze swojego obowiązku zawiadomienia o zmianie mającej wpływ na uprawnienie jest bowiem oświadczenie mieszkaniowe. Skarżący nie przeczy, że takiego oświadczenia nie składał. W świetle § 5 rozporządzenia nie można natomiast uznać, że takie oświadczenie może być zastąpione ustnym przekazaniem informacji organowi. W tym miejscu należy podnieść, że stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd z urzędu. tj. nawet w przypadku braku wskazania przez stronę skarżącą, bierze pod uwagę zaistniałe na etapie postępowania administracyjnego naruszenia prawa. W przedmiotowej sprawie Sąd z urzędu wziął pod uwagę, że przy wydaniu zaskarżonej decyzji doszło do naruszenie art. 107 ust. 1 ustawy o Policji. Zgodnie z tym przepisem roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Sąd podziela stanowisko zaprezentowane w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 maja 2020 r. (sygn. I OSK 451/19, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych dostępnej poprzez stronę internetową http://orzeczenia.nsa.gov.pl/), że ogólna formuła użyta w treści art. 107 ust. 1 ustawy o Policji posługująca się pojęciem roszczenia z tytułu "innych świadczeń oraz należności pieniężnych" pozwala uznać, iż regulacja ta odnosi się, oprócz roszczeń z tytułu prawa do uposażenia, także do roszczeń z tytułu świadczeń oraz należności pieniężnych, które wynikają ze stosunku służby w Policji, nie wyłączając z tego jakichkolwiek świadczeń lub należności pieniężnych. Konsekwencją powyższego jest uznanie, że przedawnienie roszczeń, o którym mówi art. 107 ust. 1 ustawy o Policji winno obejmować roszczenie z tytułu prawa do równoważnika pieniężnego i to zarówno wtedy gdy policjant domaga się przyznania tego prawa, jak i gdy organ Policji żąda zwrotu świadczenia wypłaconego z tego tytułu, uznając je za nienależnie pobrane. Z powyższego wynika, że w przedmiotowej sprawie zasadne było wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Organ jednakże, z naruszeniem art. 107 ust. 1 ustawy o Policji nie dostrzegł, że w sprawie konieczne jest także ustalenie czy roszczenie organu nie jest przedawnione. Ze względu na powyższe naruszenie, które miało wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. W ponownym postępowaniu organ winien orzec po ustaleniu, czy w sprawie nie doszło do przedawnienia roszczenia o zwrot nienależnie pobranego świadczenia.