I OSK 1846/11

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz po rozpoznaniu w dniu 12 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 14 czerwca 2011 r., sygn. akt IV SA/Gl 751/11 o odrzuceniu skargi J. K. na pełnomocnictwo Rektora Uniwersytetu [...] w K. z dnia [...] lutego 2011 r. w przedmiocie nauczycieli postanawia: oddalić skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 14 czerwca 2011 r., sygn. akt IV SA/Gl 751/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę J. K. na pełnomocnictwo Rektora Uniwersytetu [...] w K. z dnia [...] lutego 2011 r. w przedmiocie nauczycieli. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, iż pełnomocnictwo z dnia [...] lutego 2011 r. Rektora Uniwersytetu [...] w K. udzielone Prorektorowi ds. Organizacyjnych tego Uniwersytetu nie mieści się w katalogu rozstrzygnięć podlegających kontroli sądowoadministracyjnej, albowiem jego zakres dotyczy stosunków cywilnoprawnych oraz czynności prawnych związanych ze stosunkiem pracy. Na powyższe postanowienie skargę kasacyjną złożyła pełnomocnik J. K., zaskarżając to postanowienie w całości i zarzucając naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 i pkt 4 p.p.s.a. poprzez odrzucenie przez Sąd I instancji w/w skargi skarżącej, w sytuacji gdy sporządzone przez Rektora Uniwersytetu [...] w K. "pełnomocnictwo" z dnia [...] lutego 2011 r. nie jest "czynnością prawną dokonaną w oparciu o przepisy kodeksu cywilnego", ale sui generis i szerszym w swym zakresie, aniżeli przewidują to przepisy art. 268a k.p.a. upoważnieniem dla pełnomocnika, wymienionego w tymże piśmie, do wykonywania kompetencji organu – Rektora, a dotyczących sfery prawa publicznego, które zostały zastrzeżone na rzecz tegoż organu w przepisach zawartych w art. 66 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. 05, Nr 164, poz. 1365 z późn. zm.) mimo, że żadne przepisy ustawowe nie przewidują możliwości udzielenia przez Rektora tak szerokiego rodzaju "pełnomocnictwa" innej osobie, a więc niniejsza sprawa należy do właściwości sądu administracyjnego. W konkluzji skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania, zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych, a ponadto przyznanie skarżącej prawa pomocy w postaci zwolnienia od ponoszenia opłat sądowych w całości. Odpowiedź na skargę kasacyjną złożył Rektor Uniwersytetu [...] w K., wnosząc o odrzucenie, ewentualnie oddalenie skargi kasacyjnej w całości, zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz rozpoznanie sprawy pod nieobecność organu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, że w art. 177 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przyjęto domniemanie właściwości sądów powszechnych. Wyjątek od tej reguły zawarty jest w treści art. 184 Konstytucji RP, zgodnie z którym "Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej (...)" Rozwinięciem powyższego przepisu jest przepis art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej p.p.s.a.). Stosownie do art. 1 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej. Zgodnie z § 2 art. 1 kontrola sprawowana jest przez sąd administracyjny pod względem zgodności z prawem, chyba że ustawa stanowi inaczej. Katalog rozstrzygnięć należących do kognicji sądów administracyjnych wyznacza art. 3 § 2 p.p.s.a. zgodnie z którym sądy administracyjne są właściwe do orzekania w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Właściwość sądu administracyjnego do rozpoznania skargi w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a. występuje, gdy akt lub czynność podjęty jest w sprawie indywidualnej, skierowany jest do oznaczonego podmiotu administrowanego, dotyczy uprawnienia lub obowiązku tego podmiotu, określonego w przepisie prawa powszechnie obowiązującego. Odnośnie art. 3 § 2 pkt 4, stanowiącego iż sąd administracyjny orzeka w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, należy wskazać iż i w tym przypadku akty lub czynności podejmowane przez organy administracji publicznej dotyczą uprawnień lub obowiązków określonych osób, wynikających z przepisów prawa, a więc takich, które określają przepisy prawa powszechnie obowiązującego. Jak słusznie wskazał Sąd I instancji, pełnomocnictwo z dnia [...] lutego 2011 r. udzielone Prorektorowi ds. Organizacyjnych Uniwersytetu [...] w K. przez Rektora tegoż Uniwersytetu nie mieści się w powyższym katalogu rozstrzygnięć należących do kognicji sądu administracyjnego. Stosownie do art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2005 r. Nr 164, poz. 1365 z późn. zm.) Rektor kieruje działalnością uczelni i reprezentuje ją na zewnątrz, jest przełożonym pracowników, studentów i doktorantów uczelni. W ust. 2 wymienione zostały kompetencje Rektora. Regulacje dotyczące pełnomocnictwa zawarte są natomiast w art. 96 i n. ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 96 z późn. zm.). Odnosząc się do powołanego w skardze kasacyjnej art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 Kodeks postępowania administracyjnego, stanowiącego iż organ administracji publicznej może w formie pisemnej upoważniać pracowników kierowanej jednostki organizacyjnej do załatwiania spraw w jego imieniu w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń, należy wskazać, iż nie ma on zastosowania w niniejszej sprawie. Rektor szkoły wyższej występuje jako organ administracji w niektórych tylko sprawach, a mianowicie w tych z tzw. zewnętrznej sfery działania szkoły wyższej, mając uprawnienia do wydawania decyzji administracyjnych w indywidualnych sprawach, określonych przez przepisy ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. W przedmiotowej sprawie Rektor działał nie jako organ administracji, ale jako organ uczelni, udzielający pełnomocnictwa na mocy przepisów Kodeksu cywilnego (art. 96 i n.) i Statutu Uczelni, którego § 44 w ustępie 5 przewiduje możliwość ustanawiania przez Rektora pełnomocników. W związku z powyższym zaskarżone pełnomocnictwo jest czynnością prawną dokonaną w oparciu o przepisy Kodeksu cywilnego, a jego zakres dotyczy stosunków cywilnoprawnych oraz czynności prawnych związanych ze stosunkiem pracy. Wyłączona zatem została kognicja sądu administracyjnego do rozpoznania skargi na pełnomocnictwo wystawione przez Rektora Uniwersytetu [...] w K., a sprawa niniejsza należy do właściwości sądu powszechnego. Prawidłowo zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zaskarżonym postanowieniem z dnia 14 czerwca 2011 r. odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., z powodu braku kognicji sądu administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny nie odniósł się do podstaw kasacyjnych przytoczonych w piśmie sporządzonym osobiście przez skarżącą, albowiem stosownie do art. 183 § 1 zd. 2 p.p.s.a. strony mogą przytaczać nowe uzasadnienia podstaw kasacyjnych, nie zaś nowe podstawy kasacyjne. Mając na względzie powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 1 i 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.