II FZ 497/18

SENTENCJA Dnia 11 grudnia 2018 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Jan Grzęda po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej sprawy z zażalenia M. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 21 marca 2018 r. sygn. akt I SA/Ke 86/18 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi M. N. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Kielcach z dnia 3 sierpnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 21 marca 2018 r., sygn. akt I SA/Ke 86/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odrzucił skargę M. N. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Kielcach z dnia 3 sierpnia 2017 r. w przedmiocie umorzenia postępowania. WSA w uzasadnieniu uznał, że ww. postanowienie organu zostało doręczone skarżącemu w trybie doręczenia zastępczego (po dwukrotnym awizowaniu przesyłki 7 sierpnia 2017 r. i 16 sierpnia 2017 r.). Na postanowienie skarżący złożył skargę do WSA w Kielcach 14 lutego 2018 r. (data nadania). Sąd wyjaśnił, że skoro doręczenie ww. postanowienia Dyrektora nastąpiło 21 sierpnia 2017 r. to oznacza to, że termin do wniesienia skargi zaczął biec od 22 sierpnia 2017 r. i upływał 21 września 2017 r. Skoro natomiast skarga została wniesiona 14 lutego 2018 r. podlegała ona odrzuceniu. Skarżący wywiódł zażalenie od ww. postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369) dalej jako "p.p.s.a", uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Art. 166 p.p.s.a. stanowi, że do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy o wyrokach, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Powołane unormowanie reguluje jedynie obligatoryjne elementy uzasadnienia. Naruszenie tego przepisu może mieć miejsce, gdy uzasadnienie orzeczenia nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek, jakimi kierował się sąd pierwszej instancji podejmując zaskarżone orzeczenie, a wada ta nie pozwala na kontrolę instancyjną orzeczenia lub brak jest uzasadnienia któregokolwiek z rozstrzygnięć sądu albo gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji orzeczenia (por. wyrok NSA z dnia 10 października 2018 r., sygn. akt II OSK 2418/16). Stwierdzić należy, iż analiza zaskarżonego orzeczenia uniemożliwia dokonanie jego prawidłowej kontroli. Strona podnosi w zażaleniu twierdzenia wskazujące na nieprawidłowe doręczenie jej skarżonego postanowienia (nadanie na nieaktualny adres). Wątpliwości w tym zakresie były też przedmiotem uwagi organu w odpowiedzi na skargę - istotna część twierdzeń tam przedstawionych dotyczy kwestii powiadomienia organów o zmianie adresu i tego, czy skarżący z tego obowiązku wywiązał się w sposób należyty. Wobec braku odbioru pism strony w toku postępowania zasadnym przedstawiało się podjęcie rozważań w tym zakresie przez Sąd pierwszej instancji, zwłaszcza wobec stwierdzenia nadania skargi po terminie. Zasadnym byłoby poparcie uzasadnienia Sądu uwagą, czy zaskarżone postanowienie nadano na prawidłowy adres - a jeśli tak, z czego ów wynikał. Brak jakiegokolwiek odniesienia się do tej kwestii czyni zażalenie zasadnym. Oczywiście, nie w każdej sprawie sąd zobowiązany jest odnosić się w uzasadnieniu bezpośrednio do kwestii adresu, jednak w sprawie niniejszej było to jedno z zagadnień spornych, stąd wzięcie go pod uwagę przez Sąd pierwszej instancji była konieczne. W świetle zaprezentowanego przez Sąd stanowiska nie sposób jest poddać kontroli zaskarżone postanowienie także ze względu na brak stosownej dokumentacji w aktach sprawy (np. oświadczenie M. N. z 2 lutego 2016 r. o zmianie miejsca zamieszkania, czy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w s. z 7 czerwca 2017 r. wraz z dowodami jego doręczenia). Do tego, wątpliwości nie umniejszają dokumenty załączone do zażalenia. Tak np. kopia pisma Naczelnika Urzędu Skarbowej [...] z dnia 4 lutego 2016 r. zawiera fragment: "Oświadczeniem z dnia 02.02.2016 r. (data wpływu do tut. Urzędu) Pan M. N. poinformował tut. Organ podatkowy iż "od 26.V.2015 roku zamieszkuje wraz z rodziną w lokalu mieszkalnym przy ulicy [...] w K. do chwili obecnej". W toku ponownego rozpoznania sprawy WSA winien uwzględnić tę kwestię, odnieść się do uwag strony w tym zakresie i przedstawić wyjaśnienia co do okoliczności złożenia stosownego oświadczenia do przedmiotowego organu. NSA natomiast nie może Sądu pierwszej instancji w tej kwestii wyręczać. W takim przypadku bowiem strona zostałaby pozbawiona prawa do rozpatrzenia jej sprawy przez sądy dwóch instancji. W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 i § 1 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.