II OZ 1368/16

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 czerwca 2016 r., sygn. akt II SA/Kr 430/16 o odmowie dopuszczenia do udziału w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi O. S.K.A. z siedzibą w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] lutego 2016 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić zażalenie UZASADNIENIE O. S.K.A. z siedzibą w K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z [...] lutego 2016 r. utrzymującą w mocy decyzję własną decyzję z [...] listopada 2015 r., którą organ ten odmówił stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta Krakowa z [...].03.2008 r., ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji pn: budowa zespołu budynków mieszkalno -usługowych (wielorodzinnych) z garażem podziemnym wraz z dojazdami i infrastrukturą techniczną na działkach nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] obr. [...] K. położonych przy ul. S. i S. w K. W piśmie z dnia [...] czerwca 2016 r. A. K. - prezes zarządu A. w K. wystąpił do WSA w Krakowie z wnioskiem o dopuszczenie A. w K. do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika postępowania w przedmiotowej sprawie. Żądanie to argumentowano występowaniem interesu prawnego spółki, ze względu na to, że postępowanie "dotyczy stwierdzenia nieważności decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, która jest istotna w kontekście planowanych przez spółkę zamierzeń inwestycyjnych". Postanowieniem z dnia 29 czerwca 2016 r., sygn. akt II SA/Kr 430/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał odmownie powyższy wniosek. Sąd wyjaśnił, że istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego - taką normą, którą można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego sprowadza się do ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu. Sąd zauważył, że zgodnie z poglądami orzecznictwa mieć interes prawny znaczy to samo, co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest stan, w którym osoba prawna lub fizyczna wprawdzie jest bezpośrednio zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego.(por.: postanowienie NSA z 23 kwietnia 2013 r. sygn. akt l OZ 265/13). Sąd mając na uwadze art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako P.p.s.a.) stwierdził, że wskazana przez wnioskującą Spółkę okoliczność nie uzasadnia dopuszczenia jej do udziału w charakterze uczestnika postępowania w rozpoznawanej sprawie. Do uznania za uczestnika postępowania, a w konsekwencji dopuszczenia do udziału w sprawie na podstawie art. 33 § 2 P.p.s.a., nie wystarczy powołanie się jedynie na fakt występowania po stronie wnioskującej Spółki interesu faktycznego, a tylko taki wskazała spółka we wniosku i nie poparła tego zainteresowania przepisami prawa materialnego powszechnie obowiązującego. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła A. z siedzibą w K., zaskarżając je w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono, naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 33 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z dnia 4 listopada 1950 roku poprzez dokonanie błędnej zawężającej wykładni art. 33 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odmawiającej dopuszczenia spółki A. z siedzibą w K. do udziału w charakterze uczestnika w prowadzonym postępowaniu, co skutkowało oddaleniem wniosku, pomimo że wnioskodawcy przysługuję interes prawny do wzięcia udziału w niniejszym postępowaniu, b) art. 141 § 4 w zw. z art. 166 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez brak wymaganego tym przepisem wystarczającego uzasadnienia Sądu w zakresie motywów jakimi kierował się Sąd oddalając wniosek spółki A. z siedzibą w K. o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że spółce A. z siedzibą w K., wbrew twierdzeniom Sądu I instancji przysługuje w sprawie interes prawny, który uzasadnia przyznanie jej statusu uczestnika postępowania w rozpoznawanej sprawie. Spółka prowadzi bowiem na terenie K. działalność inwestycyjną. W ramach prowadzonej działalności spółka jest zainteresowana zakupem nieruchomości, której dotyczy zakwestionowana przez skarżącego decyzja Prezydenta Miasta Krakowa z dnia [...] marca 2008 roku, nr [...] o ustaleniu warunków zabudowy. Nabycie przedmiotowej nieruchomości uzależnione jest przy tym od skutecznego przeniesienia na rzecz Spółki praw i obowiązków wynikających z powyższej decyzji w trybie przepisu art. 63 ust. 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Tym samym, kwestia zaskarżenia decyzji o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji o ustaleniu warunków zabudowy jest bardzo istotna z punktu widzenia interesów Spółki. Dalej wskazano, że uzasadnienie zaskarżonego postanowienia zostało sporządzone w sposób bardzo skrótowy, na skutek czego nie jest możliwe ustalenie motywów, którymi kierował się Sąd przy podejmowaniu decyzji w niniejszej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Generalną zasadą wyrażoną w art. 32 P.p.s.a. jest to, że w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie lub bezczynność jest przedmiotem skargi. Jednak rozszerzeniem tej zasady jest art. 33 P.p.s.a., który w § 2 stanowi, że udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. W związku z tym by dopuścić do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania podmiot, który nie był stroną postępowania administracyjnego i nie wnosił skargi zasadnicze znaczenie ma wykazanie, że rozstrzygnięcie sprawy dotyczy jego interesu prawnego. Pod pojęciem "interes prawny" należy rozumieć interes zgodny z prawem i interes chroniony przez prawo. Mieć interes prawny to coś więcej niż mieć interes faktyczny w sprawie. Interes prawny musi wynikać z norm prawa materialnego, regulujących określoną sferę stosunków społecznych. Natomiast z interesem faktycznym mamy do czynienia wtedy, kiedy to dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednak nie może wskazać przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który stanowiłby podstawę jego roszczenia i w konsekwencji uprawniał go do żądania stosownych czynności organu administracji. W związku z tym uznać należy, że mieć interes prawny znaczy to samo, co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby (zob. postanowienia NSA z 13 stycznia 2009 r., II OZ 1382/08, a także z 14 maja 2009 r., I OZ 505/09). Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że Sąd I instancji słusznie uznał, że wnioskująca Spółka nie wykazała istnienia interesu prawnego (przepisu prawa materialnego), który uzasadniałby jej udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym skargi na decyzję o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z dnia [...] marca 2008 roku, nr [...] o ustaleniu warunków zabudowy. Okoliczność, że Spółka jest zainteresowana zakupem nieruchomości, której dotyczy powyższa decyzja o warunkach zabudowy i zależy jej by ustalone tą decyzją warunki zabudowy nie zostały uchylone, bo mogłaby wówczas starać się o przeniesienie takiej decyzji na jej rzecz, nie wskazuje na istnienie po jej stronie normy prawnej, z której wynikałaby konieczność uwzględnienia przyszłego, potencjalnego nabywcy nieruchomości dla której ustalone zostały warunki zabudowy w postępowaniu o stwierdzenie nieważności tej decyzji o warunkach zabudowy. Nie wskazano żadnego przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który dawałby przyszłemu nabywcy uprawnienie do obrony wcześniej wydanej decyzji o warunkach zabudowy, której nieważność mogłaby być stwierdzona. W związku z powyższym Sąd I instancji postąpił prawidłowo odmawiając dopuszczenia do udziału w niniejszym postępowaniu spółki A. z siedzibą w K. Także podnoszone w zażaleniu niewłaściwe uzasadnienie motywów podjętego przez Sąd I instancji rozstrzygnięcia nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd właściwie uznał, że zainteresowanie zakupem działki posiadającej ważną decyzję o warunkach zabudowy nie stanowi o istnieniu interesu prawnego w sprawie dotyczącej odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy wydanej dla nieruchomości, będącej obiektem przyszłej transakcji. Spółka nie powołała żadnego przepisu prawa, który uzasadniałby jej udział w takim postępowaniu. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. w związku z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a, orzekł jak w sentencji.