II OSK 3251/14

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 września 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 1161/14 odrzucającego skargę M.K. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia: oddalić skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 23 września 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 1161/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę M.K. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu Sąd wskazał na przepis art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej w skrócie "P.p.s.a.", a następnie na przepis art. 47 § 1 tej ustawy i podniósł, że zarządzeniem przewodniczącego wydziału z dnia 18 czerwca 2014 r. wezwano skarżącą do nadesłania 2 odpisów skargi wraz z załącznikami oraz do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł. Wezwanie doręczono pełnomocnikowi skarżącej w dniu 9 lipca 2014 r., zatem termin do uzupełnienia braków upływał z dniem 16 lipca 2014 r. W terminie pełnomocnik skarżącej złożył wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych oraz nadesłał jeden odpis skargi bez załączników. W ocenie Sądu wobec nieuzupełnienia przez stronę skarżącą braków formalnych, skargę należało odrzucić. Mając powyższe na uwadze, Sąd odrzucił wniesioną skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wywiodła skarżąca zaskarżając je w całości. Zakwestionowanemu orzeczeniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. poprzez uznanie, że w sprawie nie doszło do uzupełnienia braków formalnych skargi w sytuacji gdy skarżąca w momencie wezwania do nadesłania brakujących dokumentów, nie była zastępowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zaś jej pełnomocnik składając w ramach wezwania brakujące dokumenty na biurze podawczym był przekonany, że składa skargę w dwóch egzemplarzach, co oznacza, że skarżąca jako osoba niepełnosprawna, nie powinna mieć zamkniętej drogi sądowej z powodu niewłaściwie wykonanego wezwania w wyznaczonym terminie przez jej pełnomocnika. Mając na względzie powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zakwestionowanego postanowienia. Zaś na podstawie art. 250 P.p.s.a. pełnomocnik skarżącej wniósł o zwrot kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazano, że pełnomocnik skarżącej nieumyślnie niewłaściwie wykonała wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi. Zdaniem skarżącej niewłaściwe wykonanie wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi przez jej pełnomocnika nie może zamykać jej prawa do sądu. Stanowiłoby to rażące naruszenie zasad wyrażonych w art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 i art. 78 Konstytucji RP. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się zaistnienia żadnej z przesłanek nieważności postępowania, zatem wniesiona skarga kasacyjna została rozpoznana w ramach podniesionych w jej treści zarzutów. Zaś tak rozpoznawana skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Z treści art. 57 § 1 P.p.s.a. wynika, że skarga winna odpowiadać wszelkim wymaganiom jakie muszą spełniać pisma w postępowaniu sądowym, a zatem winna spełniać wszystkie warunki formalne, które wymienia w sposób wyczerpujący przepis art. 46 P.p.s.a. Oprócz wymagań wskazanych w tym przepisie, przepis art. 47 § 1 P.p.s.a. przewiduje, że do pisma należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie budzi wątpliwości, że na równi z wymogami pisma o których mowa w art. 46 P.p.s.a. należy traktować wymogi z art. 47 P.p.s.a. (porównaj: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego; wyd. CH Beck, Warszawa 2011, s. 236-237). W niniejszej sprawie bezsporne jest, że na mocy zarządzenia z dnia 18 czerwca 2014 r. skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika – swoją matkę A.K., została wezwany do usunięcia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie dwóch egzemplarzy jej odpisów poświadczonego za zgodność z oryginałem, w terminie 7 dni, pod rygorem jej odrzucenia. Jednocześnie zarządzeniem z dnia 18 czerwca 2014 r. wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 500 zł. Niekwestionowane jest również, że skarżąca wykonała powyższe zarządzenie o wezwaniu do uzupełniania braków formalnych skargi jedynie częściowo – przedłożyła jeden odpis skargi. Zatem Sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że niezłożenie przez stronę, mimo wezwania, wymaganych egzemplarzy odpisów skargi, uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co uzasadnia jej odrzucenie stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Powyższy pogląd znajduje oparcie w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 13/13, który przyjął, że "niedołączenie przez skarżącego wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników, zgodnie z art. 47 § 1 P.p.s.a., jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 P.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd". Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający przedmiotową skargę kasacyjną stanowisko to w pełni podziela. Odnosząc się zaś do argumentów skargi kasacyjnej wyjaśnić należy, że sądy administracyjne orzekają na podstawie procedury, w obrębie której toczy się postępowanie, z wykorzystaniem instrumentów będących w ich dyspozycji oraz przysługujących im kompetencji. Okoliczność, że w ramach tych kompetencji ustawodawca przewidział m.in. rozwiązania określone w art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 57 § 1 zd. 1 i art. 47 § 1 P.p.s.a., skutkujące w przypadku nieuzupełnienia braków formalnych skargi jej odrzuceniem, nie stanowi przecież o niekonstytucyjności wskazanych przepisów. W związku z tą jednoznaczną regulacją ustawową nie sposób przyjąć, że narusza ona prawo obywatela do sądu. Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zamyka drogi sądowej do dochodzenia naruszonych praw i wolności jednostki (art. 77 ust. 2 Konstytucji RP), lecz umożliwia każdemu obywatelowi skorzystanie z tego prawa w ramach określonej procedury. W przypadku odrzucenia skargi z powodu nieuzupełnienia braków stronie skarżącej przysługuje środek zaskarżenia (skarga kasacyjna). Ponadto strona może wnosić o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków. O ile bowiem zakreślony przez przewodniczącego wydziału termin do uzupełnienia braków, jako termin ustawowy, nie może być ani skracany, ani przedłużany, o tyle w razie uchybienia temu terminowi przez skarżącego, jako terminowi do dokonania określonej czynności procesowej, możliwe jest złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Nie może być zatem mowy o zamknięciu drogi do sądu. Takie stanowisko wyrażono w przytoczonej wyżej uchwale NSA, co Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w tej sprawie w pełni podziela. Tym samym, w tym konkretnym stanie faktycznym i prawnym sprawy, nie może być także mowy o naruszeniu wskazanych przez autora skargi kasacyjnej norm konstytucyjnych. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.