Ppolska.starec← UrzadnikВойти

P 14/21

Конституционный трибунал2026-06-24
Номер дела
P 14/21
Суд
Trybunał Konstytucyjny
Дата решения
2026-06-24
Тип
Wyrok

Текст решения

Sygn. akt WYCIĄG Z PROTOKOŁU POSIEDZENIA Dnia 4 października 2021 r. Sąd Apelacyjny w Lublinie w II Wydziale Karnym w składzie: Przewodniczący - sędzia SA Leszek Pietraszko Protokolant st. sekretarz sądowy Aneta Kołodziejczyk przy udziale prokuratora Cezarego Maja rozpoznał sprawę skazanego M R na skutek zażalenia wniesionego przez obrońcę skazanego na postanowienie Sądu Okręgowego w L z dnia sierpnia 2021 r., sygn. w przedmiocie umorzenie postępowania wykonawczego Posiedzenie rozpoczęto o godz. 09:25 Na posiedzenie: Postanowienie Sąd postanowi�: 1) posi� dzenie wznowić i odroczyć; , 2) zwrócić się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym o następującej treści: „Czy art. 8 ustawy z dnia 19 lipca 2019 roku o zmianie ustawy - Kodeks po.stępowania karnego i niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r., poz. 1694) w zakresie, w jakim do spraw wszczętych przed dniem jej wejścia w życie nakazuje stosować jej przepisy, co oznacza brak możliwości za­ stosowania wobec skazanego uchylonego tą ustawą art. 152 k.k.w. jest zgodny z art. 32 ust. 1 w zw. z art. 2, art. 42 ust. 1 i art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej"? Uzasadnienie faktyczne. M R został oskarżony o to, że: I. " w okresie od października 2009 r. do stycznia 2010 r. w L , działając wspólnie i w porozumieniu ze Z C i A M , w celu uzyskania dla E Sp. z o.o. z siedzibą w L kredytu inwestycyjnego o numerze w kwocie zł w D S.A. w W przedło­ żył poświadczający nieprawdę dokument w postaci wniosku kredytowego, zatajając w nim rzeczywisty stan zobowiązań finansowych E Sp. z o.o. w L wynikający z prowadzonych na rzecz spółki rachunków bankowych w innych bankach i zadłużenia spółki z tego tytułu, mający istotne znaczenie dla uzyskania wymienionego kredytu, tj. o czyn z art. 297 § 1 k.k.; II. w dniu listopada 2010 r. w L , działając wspólnie i w porozumieniu ze Z C iA M , w celu uzyskania dla E Sp. z o.o. z siedzibą w L kredvtu obrotnwean nrlnr1wir1lnPnn rn1mPr w kwnriP 7ł w D S.A. w W przedłożył poświadczające nieprawdę doku­ menty w postaci wniosku kredytowego, zatajając w nim rzeczywisty stan zobowiązań fi­ nansowych E ?P· z o.o. w L wynikający z prowadzonych na rzecz spółki rachunków bankowych oraz zadłużenia z tytułu zaciągniętych kredytów w innych ban­ kach, mający istotne znaczenie dla uzyskania wymienionego kredytu, tj. o czyn z art.297 § 1 k.k.; III. w okresie od stycznia 2011 r. do lutego 2011 r. w L , działając wspólnie i w porozumieniu ze Z C i A M , w celu uzyskania dla E Sp. z o.o. z siedzibą w L kredytu obrotowego odnawialnego numer w kwocie zł w D S.A. w W przed­ łożył poświadczający nieprawdę dokument w postaci wniosku kredytowego, zatajając w nim rzeczywisty stan zobowiązań finansowych E Sp. z o.o. w L wynikający z prowadzonych na rzecz spółki rachunków bankowych oraz zadłużenia z tytułu zaciągnię­ tych kredytów w innych bankach, mający istotne znaczenie dla uzyskania wymienionego kredytu, tj. o czyn z art. 297 § 1 k.k.; IV. w okresie od października 2011 r. do listopada 2011 r. w L , działając wspól­ nie i w porozumieniu ze Z C i A M , w celu uzyskania dla E Sp. z o.o. z siedzibą w L kredytu obrotowego odnawialnego numer w kwocie zł w D S.A. w W przed­ łożył poświadczające nieprawdę dokumenty w postaci wniosku kredytowego oraz pisem­ nego oświadczenia w postaci zestawienia należności, zatajając w nich rzeczywisty stan zobowiązań finansowych E Sp. z o.o. w L wynikający z prowadzonych na rzecz spółki rachunków bankowych oraz zadłużenia z tytułu zaciągniętych kredytów w in­ nych bankach i udzielonych przez te instytucje gwarancji bankowych, mające istotne zna­ czenie dla uzyskania wymienionego kredytu, tj. o czyn z art.297 § 1 k.k.; V. w okresie od kwietnia 2011 r. do maja 2011 r. w L , działając wspólnie i w porozumieniu ze Z C i A M , w celu uzyskania dla E Sp. z o.o. z siedzibą w L kredytu w rachunku bieżącym o numerze w kwocie zł, kredytu o numerze w kwocie zł i instrumentu factoringu o numerze w kwocie zł w R S.A. w W przedłożył poświadczające nieprawdę doku- _ menty w postaci wniosku kredytowego oraz pisemnego oświadczenia w postaci struktury wiekowej należności, zatajając w nich rzeczywisty stan zobowiązań finansowych E Sp. z o.o. w L wynikający z prowadzonych na rzecz spółki rachunków bankowych i zadłużenia z tytułu zaciągniętych kredytów w innych bankach, a nadto stan zobowiązań przeterminowanych spółki, mające istotne znaczenie dla uzyskania wymie­ nionych kredytów, tj. o czyn z art. 297 § 1 k.k.; VI. w okresie od czerwca 2011 r. do czerwca 2011 r. w L , działając wspólnie i w porozumieniu ze Z C i A M , w celu uzyskania dla E Sp. z o.o. z siedzibą w L podwyższenia kredytu o numerze do kwoty zł w R S.A. w W przedło�ył 2 poświadczający nieprawdę dokument w postaci wniosku kredytowego, zatajając w nim rzeczywisty stan zobowiązań finansowych Sp. z o.o. w L wynikający z prowadzonych na rzecz spółki rachunków bankowych i zadłużenia z tytułu zaciągniętych kredytów w innych bankach, mający istotne znaczenie dla uzyskania wymienionego kre­ dytu, tj. o czyn z art. 297 § 1 k.k.; VII. w okresie od sierpnia 2009 r. do października 2009 r. w L , działając wspólnie i w porozumieniu ze Z C i A M , w celu uzyskania dla E Sp. z o.o. z siedzibą w L kredytu w rachunku bieżącym o numerze w kwocie zł w B S.A. w W przedłożył poświadczający nieprawdę dokument w postaci wniosku kredytowego, zataja­ jąc w nim rzeczywisty stan zobowiązań finansowych E Sp. z o.o. w L wy­ nikający z prowadzonych na rzecz spółki rachunków bankowych i zadłużenia z tytułu za­ ciągniętych kredytów w innych bankach, mający istotne znaczenie dla uzyskania wymie­ nionych kredytów, tj. o czyn z art. 297 § 1 k.k.; VIII. w okresie od czerwca 2010 r. do sierpnia 2010 r. w L , działając wspólnie i w porozumieniu ze Z C i A M , w celu uzyskania dla E Sp. z o.o. z siedzibą w L podwyższenia kredytu w rachunku bieżącym o numerze w kwocie zł w B S.A. w W przedłożył poświadczające nieprawdę dokument w postaci wniosku kredyto­ wego, zatajając w nim rzeczywisty stan zobowiązań finansowych E Sp. z o.o. w L wynikający z prowadzonych na rzecz spółki rachunków bankowych i zadłużenia z tytułu zaciągniętych kredytów w innych bankach, mający istotne znaczenie dla uzyskania wymienionego kredytu, tj. o czyn z art. 297 § 1 k.k.; IX. w okresie od maja 2011 r. do sierpnia 2011 r. w L , działając wspólnie i w po­ rozumieniu ze Z C i A M , w celu uzyskania dla E Sp. z o.o. z siedzibą w L kredytu zaliczka w formie odnawialnego limitu o numerze w kwocie zł w B S.A. w W przedłożył poświadczające nieprawdę dokumenty w postaci wniosku kredytowego oraz nierzetelnego pisemnego oświadczenia w postaci zestawienia umów kredytowych, zataja­ jąc w nich rzeczywisty stan zobowiązań finansowych E Sp. z o.o. w L wy­ nikający z prowadzonych na rzecz spółki rachunków bankowych i zadłużenia z tytułu za­ ciągniętych kredytów w innych bankach, a nadto przerobiony dokument w postaci opinii D S.A. w W zaniżającej wartość zadłużenia spółki, mające istotne znaczenie dla uzyskania wymienionego kredytu, tj. o czyn z art. 297 § 1 k.k.; X. w okresie od lipca 2011 r. do sierpnia 2011 r. w L , działając wspólnie i w porozumieniu ze Z C A M , w celu uzyskania dla E Sp. z o.o. z siedzibą w L kredytu obrotowego w rachunku bieżącym o numerze w kwocie zł w K S.A. w W przedłożył poświadczające nieprawdę dokumenty w postaci załączonych do wniosku kre­ dytowego pisemnych oświadczeń w postaci zestawienia umów kredytowych i wykazu na­ leżności przeterminowanych, zatajając w nich rzeczywisty stan zobowiązań finansowych 3 E Sp. z o.o. w L wynikający z zadłużenia z tytułu zaciągniętych kredytów w innych bankach, mające istotne znaczenie dla uzyskania wymienionego kredytu, tj. o czyn z art. 297 § 1 k.k.; XI. w dniu sierpnia 2011 r. w L , działając wspólnie i w porozumieniu ze Z C iA M , w celu uzyskania dla E Sp. z o.o. z siedzibą w L kredytu obrotowego szybka linia o numerze w kwocie zł w K S.A. w W przedłożył poświadczające nieprawdę do­ kumenty w postaci załączonych do wniosku kredytowego zestawienia umów kredytowych i wykazu należności przeterminowanych, zatajając w nich rzeczywisty stan zobowiązań fi­ nansowych E Sp. z o.o. w L wynikający z zadłużenia z tytułu zaciągnię­ tych kredytów w innych bankach, mające istotne znaczenie dla uzyskania wymienionego kredytu, tj. o czyn z art. 297 § 1 k.k.; XII. w okresie od stycznia 2007 r. do czerwca 2012 r. w L , pełniąc funkcję z- cy Prezesa Zarządu E Sp. z o.o. z siedzibą w L i będąc odpowiedzialny za prowadzenie ksiąg rachunkowych spółki, wbrew przepisom ustawy z dnia 29 września 19994 r. o rachunkowości, dopuścił do podawania w księgach nierzetelnych danych w zakresie obrotu kasowego dotyczących wpłat i wypłat gotówkowych oraz przepływu środków i operacji finansowych na koncie 149 - środki pieniężne w drodze, tj. o czyn z art. 77 pkt 1 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości. Wyrokiem z dnia kwietnia 2019 roku Sąd Okręgowy w L w sprawie uznał M R za winnego pop_ełnienia wszystkich zarzucanych mu aktem oskarżenia czy­ nów, tj. czynów wyczerpujących znamiona występków: - czyn z pkt I - XI- z art. 297 § 1 k.k. - czyn z pkt XII - z art. 77 pkt 1 ustawy z 29 września 1994r. o rachunkowości (tekst jedn. Dz. U z 2019r., poz. 351) i za to, stosując zgodnie z art. 4 § 1 k.k. do odpowiedzialności karnej oskarżonego stan prawny obowiązujący do 30 czerwca 2015 roku, za czyny z pkt I-XI przyjmując, iż popełnione zostały w krótkich odstępach czasu, z wykorzystaniem takiej samej sposobności, a zatem w warunkach ciągu przestępstw, skazał go na podstawie art. 297 § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k. na karę pozbawienia wolności, zaś za czyn z pkt XII, na podstawie art. 77 pkt 1 ustawy z 29 września 1994 roku o rachunkowości (tekst jedn.: Dz. U z 2019r., poz. 351) skazał go na karę grzywny w liczbie stawek dziennych, z ustaleniem wysokości jednej stawki na kwotę złotych. Jednocześnie, na podstawie art. 69 § 1 i 2 k.k., art. 70 § 1 pkt 1 k.k., wykonanie orzeczonej wobec M R kary pozbawienia wolności warunkowo zawieszono tytułem próby na okres . Ponadto zasądzono od M R na rzecz Skarbu Państwa kwotę zł tytułem częściowego zwrotu wyłożonych wydatków postępowania, w pozostałej części obciążając nimi Skarb Państwa oraz kwotę złotych tytułem opłaty. Wyrokiem z dnia stycznia 2020 roku Sąd Apelacyjny w L w sprawie zmienił zaskarżony wyrok w stosunku do M R w ten sposób, że orzeczoną wo­ bec niego karę pozbawienia wolności za czyny z pkt. I-XI podwyższył do pozbawienia wol­ ności, uchylając jednocześnie orzeczenie o warunkowym zawieszeniu jej wykonania. Ponadto na 4 mocy art. 41 § 1 k.k. orzeczono zakaz wykonywania funkcji członka zarządu i członka rady nad­ zorczej spółek prawa handlowego na okres . W pozostałym zaś zakresie zaskarżony wyrok utrzymano w mocy. Zasądzono nadto od M R kwotę zł tytułem opłaty oraz zł tytułem wydatków poniesionych w postępowaniu odwoławczym. W dniu marca 2020 roku obrońca M R złożył wniosek o odroczenie wykona­ nia kary pozbawienia wolności orzeczonej wobec skazanego wyrokiem Sądu Okręgowego w L z dnia kwietnia 2019 roku w sprawie zmienionym wyrokiem Sądu Apela­ cyjnego w L z dnia stycznia 2020 roku w sprawie . Ponadto obrońca wniósł o wstrzymanie nakazu stawiennictwa M R oraz niewystawienie nakazu jego do­ prowadzenia do aresztu śledczego do czasu rozpoznania przez sąd wniosku o odroczenie wyko­ nania kary. Postanowieniem z dnia kwietnia 2020 roku w sprawie Sąd Okręgowy w L wstrzymał wykonanie orzeczenia wobec M R do czasu zakończenia postępowa­ nia w przedmiocie odroczenia wykonania kary pozbawienia wolności w sprawie Sąd Okręgowego w L . Postanowieniem z dnia lipca 2020 roku w sprawie Sąd Okręgowy w L odroczył skazanemu M R wykonanie kary pozbawienia wolności orzeczo­ nęj wyrokiem Sądu Okręgowego w L z dnia kwietnia 2019 roku w sprawie na okres do dnia stycznia 2021 roku. W dniu grudnia 2020 roku obrońca M R ponownie wniósł o odroczenie wyko­ nania kary pozbawienia orzeczonej wobec skazanego wyrokiem Sądu Okręgowego w L z dnia kwietnia 2019 roku w sprawie zmienionym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w L z dnia stycznia 2020 roku w sprawie na okres , tj. do dnia lipca 2021 roku. Postanowieniem z dnia stycznia 2020 roku w sprawie Sąd Okręgowy w L wstrzymał wykonanie orzeczenia wobec M R do czasu zakończenia postępowa­ nia w przedmiocie odroczenia wykonania kary pozbawienia wolności w sprawie Sąd Okręgowego w L . Następnie, postanowieniem z dnia marca 2021 roku w sprawie Sąd Okręgowy w L odroczył skazanemu M R wykonanie kary pozbawienia wolności orzeczonej wobec skazanego wyrokiem Sądu Okręgowego w L z dnia kwiet­ nia 2019 roku w sprawie zmienionym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w L z dnia stycznia 2020 roku w sprawie na okres do dnia lipca 2021 roku. W dniu lipca 2021 roku obrońca skazanego złożył wniosek o warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności orzeczonej wobec M R wyrokiem Sądu Okręgowego w L z dnia kwietnia 2019 roku w sprawie , następnie zmienio­ nym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w L z dnia stycznia 2020 roku w sprawie oraz wniósł o wstrzymanie wykonania kary pozbawienia wolności oraz niewystawianie nakazu doprowadzenia skazanego do aresztu śledczego od dnia lipca 2021 roku do czasu prawomocnego rozpoznania wniosku. 5 Postanowieniem z dnia lipca 2021 roku Sąd Okręgowy w L wstrzymał wykonanie wobec M R kary pozbawienia wolności orzeczonej w sprawie Sądu Okrę­ gowego w L do czasu rozpoznania przedmiotowego wniosku. Postanowieniem z dnia sierpnia 2021 roku w sprawie Sąd Okręgowy w L na podstawie art. 15 § 1 k.k.w. w zw. z art. 8 ustawy z dnia 19 lipca 2019 roku o zmianie ustawy - Kodeks postepowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r., poz. 1694) i art. 1 § 2 k.k.w. w zw. z art. 632 pkt 2 k.p.k. umorzył postępowanie w przedmiocie warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności orzeczonej wobec M R wyrokiem Sądu Okręgowego w L z dnia kwietnia 2019 roku w sprawie , określając, że wydatki postępowania związane z tym postępowaniem po­ nosi Skarb Państwa. Wyjaśniając przyczynę umorzenia postępowania wskazał, że ustawą z dnia 19 lipca 2019 roku o zmianie ustawy - Kodeks postepowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r., poz. 1694), uchylony został przepis art. 152 k.k.w. regulujący instytucję warunkowego zawieszenia wykonania kary w postępowaniu wykonawczym. Jednocześnie przepis art. 8 ·ww. ustawy stanowi, iż przepisy ustaw wymienionych w art. 1-5 (w tym k.k.w.), w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się do spraw wszczętych przed dniem jej wejścia w życie, jeżeli przepisy poniższe nie stanowią inaczej. Zdaniem Sądu Okręgowego oznacza to, że rozpoznanie merytoryczne wniosku skazanego nie jest możliwe, gdyż instytucja prawa karnego wykonawczego, o zastosowanie której obrońca skazanego wnioskuje, nie funkcjonuje już w ob­ owiązującym porządku prawnym. Postanowieniem z dnia sierpnia 2021 roku Sąd Okręgowy w L w sprawie IV Ko uchylił postan�wienie Sądu Okręgowego w L z dnia lipca 2021 roku o wstrzy­ maniu wykonania wobec M R kary pozbawienia wolności orzeczonej w sprawie Sądu Okręgowego w L . Od postanowienia Sądu Okręgowego w L z dnia sierpnia 2021 roku w sprawie odwołał się obrońca skazanego, który zaskarżył je w całości i na podstawie art. 427 § 1 k.p.k., art. 438 pkt. la k.p.k. oraz art. 439 § 1 ust. 2 k.p.k. zarzucił mu: a) naruszenie art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Pod­ stawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Poąstawowych Wolności, polegające na wydaniu orzeczenia z udziałem osoby powołanej na urząd sędziego w sądzie powszechnym na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 roku o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r. poz. 3) tj. 550 Barbarę Markowską, w sytuacji w której wadliwość procesu powo­ łania tej osoby na stanowisko sędziego Sądu Okręgowego budzi uzasadnione wątpliwości co do standardu niezawisłości i bezstronności składu sądzącego, potwierdzone uchwałą połączonych Izb Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23 stycz­ nia 2020 roku wydana w sprawie BSA I-4110-1/2020, czego konsekwencją było wydanie orzeczenia przez Sąd w nienależytej obsadzie, co stanowi bezwzględną przyczynę odwo­ ławczą określoną w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. 6 b) naruszenie art. 152 k.k.w. w zw. z art. 4 k.k. oraz w zw. z art. 2 i 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 7 ust. 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka oraz art. 15 ust. 1 zd. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych, po­ legające na odmowie zastosowania instytucji warunkowego zawieszenia postępowania, z uwagi na uchylenie tego przepisu w sytuacji, w ·której ugruntowane zasady prawa, w szczególności polskiego prawa karnego i praw człowieka nakazują stosowanie normy naj­ korzystniejszej dla sprawcy, a zatem w realiach niniejszej sprawy stosowanie przepisu art. 152 k.k.w. w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 lipca 2015 roku. W konkluzji zażalenia obrońca wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez jego uchylenie i przekazanie spawy do ponownego rozpoznania. Ponadto na podstawie art. 9 § 4 k.k.w. wniósł o wstrzymanie wykonania kary pozbawienia wolności orzeczonej wobec skazanego wyrokiem Sądu Okręgowego w L z dnia kwietnia 2019 roku w sprawie , zmienionym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w L z dnia stycznia 2020 roku w sprawie oraz niewystawianie nakazu doprowadzenia skazanego do aresztu śledczego do cza­ su prawomocnego rozpoznania zażalenia. Postanowieniem z dnia września 2021 roku w sprawie Sąd Apelacyj­ ny w L wstrzymał wykonanie kary pozbawienia wolności, orzeczonej wobec M R wyrokiem Sądu Okręgowego w L z dnia kwietnia 2019 roku w sprawie , zmienionym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w L z dnia stycznia 2020 roku w sprawie , do czasu prawomocnego rozpoznania zażalenia obrońcy na postanowie­ nie Sądu Okręgowego w L z dnia sierpnia 2021 roku w sprawie . Uzasadnienie prawne Z przedstawionego wyższej stanu faktycznego sprawy wynika, że wobec skazanego M R wszczęto postępowanie w czasie, gdy w porządku prawnym funkcjonowała instytucja warunkowego zawieszania wykonania kary pozbawienia wolności określona w art. 152 § 1 k.k.w. i to w odniesieniu do kary w wymiarze nieprzekraczającym 2 lat. Wniosek o warunkowe zawie­ szenie wykonania kary orzeczonej wobec skazanego został złożony w dniu lipca 2021 roku, a więc w czasie, gdy wskazany wyżej przepis już nie obowiązywał, a to z uwagi na jego uchylenie z mocy art. 2 pkt 3 ustawy z dnia 19 lipca 2019 roku o zmianie ustawy - Kodeks postepowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r., poz. 1694 zwanej dalej: ustawa noweli­ zująca). Co istotne, w art. 8 ustawy nowelizującej wskazano, że przepisy ustaw wymienionych w art. 1- 5 (a zatem także k.k.w.), w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się do spraw wszczętych przed dniem jej wejścia w życie, jeżeli przepisy poniższe nie stanowią inaczej. Wprowadzenie tego unormowania intertemporalnego oznacza, że ustawodawca zrezygnował z możliwości warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności po skorzystaniu przez skazanego z rocznego odroczenia wykonania tejże kary, nakazując jednocześnie stosować przepisy w brzmieniu nadanym powyższą ustawą do spraw wszczętych przed dniem wejścia jej w życie, jeżeli inne jej przepisy nie stanowią inaczej (a już w tym miejscu zaznaczyć należy, że brak jest unormowania „stanowiącego inaczej" w odniesieniu do przepisu art. 152 k.k.w.). 7 Istotne jest również to, że brzmienie przepisu art. 152 § 1 k.k. na mocy wcześniejszej nowelizacji zawartej w ustawie z dnia 20 lutego 2015 roku o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2015.396) uległo zmianie i począwszy od dnia 1 lipca 2015 roku zastosowanie omawianej instytucji zostało ograniczone do tych wypadków, gdy kara pozbawie­ nia wolności nie przekroczyła roku. Wówczas jednak w ustawie tej brak było przepisów przewi­ dujących reguły intertemporalne odnoszące się do kolizji czasowej pomiędzy art. 152 § 1 k.k.w. w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 20215 roku (kara nieprzekraczająca 2 lat) i po tym dniu (kara nieprzekraczająca roku). Orzecznictwo ukształtowane na kanwie powyższej no­ welizacji wskazywało, że materialnoprawny charakter przepisu art. 152 § 1 k.k.w., przy jedno­ czesnym braku wyraźnego wyłączenia przez ustawodawcę regulacji wynikającej z.art. 4 § 1 k.k., poprzez wprowadzenie w ustawie nowelizacyjnej szczegółowych unormowań intertemporalnych, determinował konieczność stosowania ustawy poprzedniej, jeśli była względniejsza dla skazane­ go (vide: postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 14 czerwca 2018 roku w sprawie III KK 290/18, LEX nr 2508520, 19 stycznia 2017 roku w sprawie I KZP 13/16, LEX nr 2188617 oraz 21 marca 2017 roku w sprawie III KK 415/16, LEX nr 2258026). W obecnym stanie prawnym, mimo oczywistego materialnego charakteru przepisu art. 152 k.k.w., nie ma zastosowania art. 4 § 1 k.k., ponieważ przepis art. 8 ustawy nowelizującej, jednoznacznie wskazujący, który stan prawny należy stosować (a mianowicie nakazujący bezpo­ średnie stosowanie nowych przepisów po ich wejściu w życie), jest przepisem specjalnym (lex specialis), wyłączającym zastosowanie zasady względności. Obecnie zatem warunkowe zawie­ szenie wykonania kary pozbawienia wolności nie jest w ogóle dopuszczalne, bowiem ustawodaw­ ca wyeliminował prawną możliwość stosowania omawianej instytucji. Pojawia się jednak wątpliwość, czy art. 8 ustawy nowelizującej w zakresie, w jakim do spraw wszczętych przed dniem jej wejścia w życie nakazuje stosować jej przepisy, co oznacza brak możliwości zastosowania wobec skazanego uchylonego tą ustawą art. 152 k.k.w. jest zgod­ ny z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej. W art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej wyrażona została zasada równości wobec prawa, która odnosi się do procesu stanowienia norm prawa i nakłada na pracodawcę obowiązek nadawania prawu takich treści, które czynią zadość nakazowi jednakowego traktowa­ nia podmiotów (sytuacji) podobnych. Konsekwencją ustalenia „podobieństwa" podmiotów (sytu­ acji) jest uznanie, że odmienne ich traktowanie (w regulacjach prawnych bądź w praktyce sto­ sowania prawa) prowadzi, w zasadzie, do naruszenia nakazu równego traktowania, chyba że widnieje uzasadnienie w odpowiednio przekonywujących argumentach. Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy, należy porównać sytuację trzech podmiotów, przy czym dla każdego z nich cechą wspólną jest to, że w datach wszczęcia ich spraw obowiązywała instytucji warunkowego zawieszenia wykonania kary przewidziana w art. 152 k.k.w. i zostali oni prawomocnie skazani za przypisane im czyny na kary pozbawienia wol­ ności w wymiarach umożliwiających im skorzystanie z tejże instytucji, ale: - pierwszy podmiot złożył wniosek w tym przedmiocie przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej i został on w tym czasie prawomocnie rozpoznany, 8 - drugi podmiot złożył taki wniosek również przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizu­ jącej, ale do jego rozpoznania doszło już po tej dacie, - trzeci podmiot złożył wniosek już po wejściu w życie ustawy nowelizującej i siłą rzeczy został rozpoznany pod rządami nowej ustawy (taka sytuacja zaistniała w sprawie niniej­ szej) . Spośród tych trzech podmiotów tylko pierwszy miał możliwość skorzystania z instytucji przewidzianej w art. 152 k.k.w. Pozostali, z uwagi na brzmienie przepisu art. 8 ustawy nowelizu­ jącej, z instytucji tej skorzystać już nie mogą, co powoduje, że ich postępowania w tym przed­ miocie podlegają umorzeniu. Warto przy tym wskazać, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 12 maja 2015 roku w sprawie SK 62/13 stanął na stanowisku, które Sąd Apelacyjny w niniejszym składzię w pełni podziela, o niedopuszczalności nadużywania prawa karnego wykonawczego jako narzędzia poli­ tyki karania, zależnej wyłącznie od władzy wykonawczej i ustawodawczej. O takim nadużyciu można zaś mówić w odniesieniu do zawartej w art. 8 ustawy nowelizującej reguły intertemporal­ nej. Stosowanie przepisu art. 8 ustawy nowelizującej prowadzi zatem do niezasadnego różni­ cowania przez ustawodawcę podmiotów znajdujących się w jednakowej sytuacji faktycznej i prawnej, mających tę samą cechę relewantną, co powoduje, że dochodzi do naruszenia art. 32 ust. 1 w zw. z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Stosowanie art. 8 ustawy nowelizującej w sytuacji, gdy w dacie czynu obowiązywała in­ stytucja z art. 152 k.k.w., a wniosek o warunkowe zawieszenie wykonania kary został złożony przed jej wejściem w życie, lecz rozpoznany już po tej dacie, bądź też został złożony po jej wej­ ściu w życie (tak jak w niniejszej sprawie), powoduje również że mamy do czynienia z ominięciem gwarancji wyrażonej w art. 42 ust. 1 Konstytucji. W takich bowiem wypadku do­ chodzi do sytuacji, że kara pozbawienia wolności orzeczona z poszanowaniem nakazów wynika­ jących z gwarancji wyrażonej w art. 42 ust. 1 Konstytucji podlegałaby w postępowaniu wyko­ nawczym modyfikacjom nierespektującym tych nakazów. Do takiej konsekwencji prowadziłoby bowiem niestosowanie w analizowanym wypadku zasady lex severior retro non agit. Zakwestio­ nowane uregulowanie jest zatem niezgodne z art. 42 ust. 1 Konstytucji. Czyniąc zadość wymaganiom z art. 52 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 listopada 2016 roku o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz.U.2019.2393 j.t.) wskazać należy, że od odpowiedzi na zadane Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne za­ leży rozstrzygnięcie sprawy toczącej się obecnie przed Sądem Apelacyjnym w L w sprawie . W sytuacji bowiem stwierdzenia przez Trybunał Konstytucyj­ ny niekonstytucyjności przepisu art. 8 ustawy nowelizującej, wniosek o warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności orzeczonej wobec skazanego M R zostanie roz­ poznany merytorycznie. W sytuacji zaś orzeczenia o jego konstytucyjności dojdzie do utrzyma­ nia w mocy postanowienia Sądu Okręgowego w L umarzającego postępowanie w tym przedmiocie. W tym stanie faktycznym i prawnym sprawy, Sąd Apelacyjny w Lublinie postanowił zwró­ cić się do Trybunału Konstytucyjnego z· pytaniem prawnym o następującej treści: ,,Czy art. 8 9 ustawy z dnia 19 lipca 2019 roku o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego i niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r. poz. 1694) w zakresie w jakim do spraw wszczętych przed dniem jej wejścia w życie nakazuje stosować jej przepisy, co oznacza brak możliwości zastosowania wobec skazanego uchylonego tą ustawą art. 152 k.k.w. jest zgody z art. 32 ust. 1 w zw. z art. 2, art. 42 ust. 1 i art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzecz lskiej" ? . �}�--�� (��! li '•., ! �\1 1 •1 i i ' · , .......:�._.•...,...\;;\\o- _/ i.:_....,.-;� 10