KIO 633/26
Апелляционная палата по госзакупкам (KIO)2026-03-18
Номер дела
KIO 633/26
Суд
Krajowa Izba Odwoławcza
Дата решения
2026-03-18
Тип
wyrok
Судьи
Irmina Pawlik
Текст решения
Sygn. akt: KIO 633/26
WYROK
Warszawa, dnia 18 marca 2026 r.
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
Przewodnicząca:Irmina Pawlik
Protokolantka: Klaudia Kwadrans
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2026 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby
Odwoławczej w dniu 9 lutego 2026 r. przez wykonawcę FBSerwis Zielony Wrocław sp. z o.o. z siedzibą w Bielanach
Wrocławskich w postępowaniu prowadzonym przez zamawiającego Gminę Lądek - Zdrój
orzeka:
1.umarza postępowanie odwoławcze w zakresie zarzutów oznaczonych w petitum odwołania nr 1, 2, 3, 5, 6, 7, 9, 10 i
14, a także w zakresie zarzutu nr 11 w części dotyczącej określenia progu uruchomienia waloryzacji na poziomie
5%;
2.uwzględnia odwołanie w zakresie:
2.1.zarzutu oznaczonego nr 8 - w części, w jakiej odnosi się on do przewidzianego w § 10 ust. 3 projektu umowy
uprawnienia każdej ze stron do rozwiązania umowy z zachowaniem dwumiesięcznego okresu wypowiedzenia
i nakazuje zamawiającemu Gminie Lądek-Zdrój wykreślenie § 10 ust. 3 projektu umowy;
2.2.zarzutu oznaczonego nr 12 i nakazuje zamawiającemu Gminie Lądek-Zdrój alternatywnie: wykreślenie § 16 ust. 8
projektu umowy albo jego modyfikację poprzez wprowadzenie jasnych, precyzyjnych i jednoznacznych
postanowień umownych przewidujących możliwość zmiany umowy z powodu zmiany wykazu
nieruchomości/osób lub ilości/rodzaju odpadów bądź liczby pojemników, z uwzględnieniem wymagań
wynikających z art. 455 ust. 1 pkt 1) ustawy Prawo zamówień publicznych;
2.3.zarzutu oznaczonego nr 13 i nakazuje zamawiającemu Gminie Lądek-Zdrój wykreślenie istniejącego w obecnym
brzmieniu w projekcie umowy obowiązku osiągniecia przez wykonawcę odpowiednich poziomów
przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych (§ 7 projektu umowy) oraz kary
umownej za brak realizacji tego obowiązku (§ 14 ust. 1 pkt 4 projektu umowy);
3.oddala odwołanie w pozostałym zakresie;
4.kosztami postępowania obciąża odwołującego FBSerwis Zielony Wrocław sp. z o.o. z siedzibą w Bielanach
Wrocławskich w części 2/5 oraz zamawiającego Gminę Lądek - Zdrój w części 3/5 i:
4.1.zalicza do kosztów postępowania odwoławczego kwotę 15 000 zł 00 gr (piętnaście tysięcy złotych zero groszy)
uiszczoną przez odwołującego tytułem wpisu od odwołania, kwotę 3600 zł 00 gr (trzy tysiące sześćset złotych
zero groszy) poniesioną przez odwołującego tytułem wynagrodzenia pełnomocnika, kwotę 3600 zł 00 gr (trzy
tysiące sześćset złotych zero groszy) poniesioną przez zamawiającego tytułem wynagrodzenia pełnomocnika
oraz kwotę 1000 zł 58 gr (tysiąc złotych pięćdziesiąt osiem groszy) poniesioną przez zamawiającego tytułem
dojazdu na rozprawę;
4.2.zasądza od zamawiającego Gminy Lądek - Zdrój na rzecz odwołującego FBSerwis Zielony Wrocław sp. z o.o.
z siedzibą w Bielanach Wrocławskich kwotę 9000 zł 00 gr (dziewięć tysięcy złotych zero groszy) stanowiącą
należną odwołującemu część rozdzielonego stosunkowo wpisu od odwołania;
4.3.znosi wzajemnie między odwołującym a zamawiającym koszty poniesione z tytułu wynagrodzenia
pełnomocników i dojazdu na rozprawę.
Na orzeczenie - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby
Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Zamówień Publicznych.
Przewodnicząca:………….………….................
Sygn. akt: KIO 633/26
Uzasadnienie
Zamawiający Gmina Lądek-Zdrój (dalej jako „Zamawiający”) prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia
w trybie przetargu nieograniczonego na usługi pn. „Odbiór i zagospodarowanie odpadów komunalnych powstających na
terenie nieruchomości zamieszkałych, niezamieszkałych, letniskowych na terenie Gminy Lądek-Zdrój (wewnętrzny
identyfikator: W R.271.1.2026.206). Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane 28 stycznia 2026 r. w Dzienniku
Urzędowym Unii Europejskiej S: 19/2026 pod numerem 64321-2026. Do ww. postępowania o udzielenie zamówienia
zastosowanie znajdują przepisy ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz. U. z 2024 r.
poz. 1320 ze zm., dalej „ustawa Pzp”). Wartość szacunkowa zamówienia przekracza progi unijne, o których mowa w art.
3 ustawy Pzp.
W dniu 9 lutego 2026 r. wykonawca FBSerwis Zielony Wrocław sp. z o.o. z siedzibą w Bielanach Wrocławskich
(dalej jako „Odwołujący”) wniósł odwołanie wobec treści dokumentów zamówienia, zarzucając Zamawiającemu
ukształtowanie treści SW Z, OPZ (w tym w szczególności, ale nie wyłącznie, projektowanych postanowień Umowy) w
sposób naruszający przepisy ustawy Pzp, kodeksu cywilnego oraz innych wskazanych ustaw, wykorzystując pozycję
dominującą, w szczególności w sposób naruszający naczelne zasady prowadzenia postępowania o udzielenie
zamówienia publicznego: (1) narusza zasadę równego traktowania stron oraz przepis art. 16 pkt 1 i 2 Pzp., co w
praktyce prowadzi do nałożenia dodatkowych, nieekwiwalentnych obowiązków na wykonawcę, co z kolei pozostaje w
sprzeczności z art. 354 § 2 k.c. oraz zasadą rzetelności kontraktowej, (2) zasadę współżycia społecznego, (3) zasadę
przejrzystości; jak również z przekroczeniem, (4) granic swobody umów, w tym nie uwzględniając istoty i natury
stosunku prawnego - umowy o świadczenie usług, (5) w sposób niewspółmierny obciążając Wykonawcę
odpowiedzialnością za okoliczności, za które wyłączną odpowiedzialność ponosi Zamawiający, (6) bez poszanowania
rozkładu i ciężaru ryzyka kontraktowego pomiędzy stronami umowy, a tym samym (7) prowadzące do zaniechania lub
utrudnienia zapewnienia zachowania uczciwej konkurencji, co prowadzi do utrwalania praktyk sprzecznych z
obowiązującymi zasadami prawa, w tym zasadą równości stron, lojalności kontraktowej oraz zakazem kształtowania
stosunku obligacyjnego w sposób jednostronnie niekorzystny dla wykonawcy, poprzez ukształtowanie warunków SW Z i
postanowień umowy w sposób sprzeczny z n/w przepisami, tj.:
1.art. 16 ust. 1-3 w zw. z art. 99 ust. 1–2 oraz art. 441 ust. 1 ustawy Pzp poprzez wadliwe określenie prawa opcji w
SW Z., w szczególności poprzez wskazanie, że: Zamawiający może zwiększyć wartość umowy o 25%, co odnosi się
do ceny całkowitej, a nie do konkretnych jednostek miary (ton odpadów, liczby nieruchomości, liczby odbiorów); bez
określenia „rodzaju i maksymalnej wartości opcji”; poprzez brak powiązania procentu z konkretną miarą usług co
utrudnia wykonawcom oszacowanie, jaką realnie ilość usług obejmuje opcja, co utrudnia rzetelną kalkulację oferty;
oraz bez podania obiektywnych okoliczności, w których opcja będzie uruchamiana; a także poprzez ograniczenie
opcji do okoliczności skorzystania z prawa opcji, którą jest „posiadanie środków na realizację”, co z kolei jest klauzulą
blankietową i nie spełnia wymogu zrozumiałych, precyzyjnych i jednoznacznych postanowień umownych; jak również
okres dwumiesięczny przed zakończeniem umowy jest niewystarczający do realnego przygotowania się do takiego
wzrostu. Stawia to wykonawcę w sytuacji nadmiernego ryzyka, co narusza zasadę proporcjonalności i równego
traktowania oraz zasady konkurencyjności – dot. § 1 ust. 4 projektowanych postanowień umowy;
2.art. 16 ust. 1 i 3 w zw. z art. 99 oraz art. 433 pkt. 3 ustawy Pzp w zw. z art. 41 a także z 41a, art. 42 i art. 43 ustawy z
dnia 14 grudnia 2012 r., o odpadach, poprzez przeniesienie na Wykonawcę ryzyka konieczności rozszerzenia
zezwolenia na zbieranie odpadów w przypadku zmiany zakresu kodów, nie przewidując w tym zakresie zmiany
umowy pomimo że rozszerzanie zakresu zezwolenia na dodatkowe kody, stanowi w istocie zmianę przedmiotu
zamówienia i winno nastąpić poprzez zmianę umowy zgodnie z art. 455 pzp. Umowne żądanie niezwłocznego
rozszerzenia po stronie Wykonawcy nie uwzględnia procedury administracyjnej z tym związanej, czasu jej trwania,
ryzyka niepozyskania takiego zezwolenia jak i wpływu na czas i koszt. Obowiązek taki jest nieproporcjonalny
i przenosi na Wykonawcę ryzyko wynikające z działań i zaniechań Zamawiającego. - dot. § 2 ust. 2 projektowanych
postanowień umowy;
3.art. 16 w zw. z art. 99 ust. 1-2 ustawy Pzp oraz art. 471 i art. 475 k.c. w zw. z art. 8 ustawy Pzp a także art. 210, art.
207 oraz art. 209(3) w zw. z art. 15 Kodeksu pracy poprzez niewspółmierny wymóg wykonywania usługi odbioru
odpadów „niezależnie od warunków atmosferycznych” oraz wyłączenie z definicji siły wyższej zjawisk pogodowych
i przeniesienia na wykonawcę nieograniczonego ryzyka związanego z nagłymi, ekstremalnymi warunkami
atmosferycznymi (np. burze śnieżne, gołoledź), pomijając obowiązek pracodawcy do zapewnienia pracownikom
bezpiecznych i higienicznych warunków pracy jak również fakt, iż dłużnik ponosi odpowiedzialność za szkody
z niewykonania umowy, chyba że niewykonanie jest następstwem okoliczności, za które nie ponosi
odpowiedzialności. Brak jasnego określenia, jak będą traktowane nadzwyczajne warunki pogodowe (oraz jak zostanie
zrekompensowane ich wystąpienie), uniemożliwia wykonawcy rzetelną kalkulację kosztów i prowadzi do
nieprzewidywalności wynagrodzenia i skutków związanych z niemożnością wykonania zobowiązania. - dot. § 3 ust. 2
w zw. z § 4 ust. 8 oraz § 16 ust. 1 pkt 2 projektowanych postanowień umowy;
4.art. 16 w zw. z art. 99 ust. 1 – 2 ustawy Pzp oraz art. 471 k.c. a także art. 353 (1) k.c. w zw. z art. 8 ustawy Pzp
poprzez zastrzeżenie, że podstawą rozliczenia będzie wyłącznie waga Zamawiającego (bez legalizacji, bez tolerancji
i procedury reklamacyjnej) oraz groźba braku zapłaty za usługę przy pominięciu ważenia stanowi zbyt rygorystyczny
warunek, a brak podania parametrów wagi (legalizacja, działka odczytowa, klasa dokładności) jak i nieokreślenie
obowiązków związanych z jej utrzymaniem, utrudnia wykonawcom właściwe skalkulowanie oferty. Jednocześnie,
dłużnik za niewykonanie zobowiązania odpowiada tylko wtedy, gdy jest to następstwem okoliczności, za które
odpowiada. W razie siły wyższej (np. nieprzejezdnych dróg) wykonawca może być zwolniony z odpowiedzialności;
tymczasem umowa z góry przewiduje utratę wynagrodzenia. Zapłata uzależniona wyłącznie od wagi zamawiającego,
w obliczu legalnych instalacji przetwarzania odpadów prowadzących rozliczenie/ewidencję w systemie BDO godzi
w naturę stosunku zobowiązaniowego. Ponadto brak przekazania informacji o legalizacji i odpowiedzialności za jej
przeprowadzenie rodzi domniemanie narusza przepisów art. 8, art. 8a ust. 1 w zw. z 8k ust. 2 ustawy z dnia
11.05.2001 r., Prawo o miarach. - dot. § 3 ust. 9 w zw. z § 14 ust. 1 pkt. 14 projektowanych postanowień umowy oraz
pkt. 68 OPZ;
5.art. 16 w zw. z art. 99 ust. 1 -2 oraz art. 7 pkt. 32 ustawy Pzp oraz art. 712 § 2 w zw. z art. 718 k.c. w zw. z art. 8
ustawy Pzp poprzez nałożenie na wykonawcę obowiązku świadczenia nieodpłatnej usługi użyczenia pojemników na
odpady po zakończeniu umowy na rzecz Zamawiającego lub kolejnego wykonawcy, bez wprowadzenia adekwatnego
ekwiwalentu finansowego. - dot. § 5 ust. 10 projektowanych postanowień umowy;
6.art. 16 ust. 1 i 3 w zw. z art. 99 ust. 1 -2 oraz art. 7 pkt. 32 ustawy Pzp oraz art. 151(5) Kodeksu pracy poprzez
nałożenie na wykonawcę obowiązków dyżurowania i podejmowania interwencji bez wynagrodzenia przenosząc na
wykonawcę nieograniczone ryzyko związane z brakiem limitu liczby dyżurów, brakiem określenia ram czasowych i
zakresu interwencji oraz brakiem wynagrodzenia, co stanowi wymagania nieproporcjonalnymi, które ograniczają
konkurencję. Jednocześnie zapis o „zagrażających życiu, zdrowiu i bezpieczeństwu ludzi lub porządkowi
publicznemu zdarzeniach nagłych” nie precyzuje, jakie sytuacje i ile interwencji wchodzą w zakres umowy, co
uniemożliwia wykonawcy oszacowanie kosztów i sporządzenie porównywalnej oferty. - dot. § 8 ust. 7 projektowanych
postanowień umowy;
7.art. 16 ust. 1 i 3, art. 99 ust. 1 oraz art. 433 pkt 2 ustawy Pzp w zw. z art. 353 (1) i art. 354§ 2 k.c. w zw. z art. 8 ust.
Pzp, poprzez zastrzeżenie kary umownej w wysokości i konstrukcji rażąco nieadekwatnej do charakteru świadczenia
oraz rzeczywistego ryzyka kontraktowego (kara naliczana multiplikacyjnie, za każdy dzień zwłoki i każdą
nieruchomość), co prowadzi do nieuzasadnionego przerzucenia ryzyk kontraktowych na wykonawcę, co sprzeciwia
się właściwości (naturze) stosunku prawnego, ustawie oraz zasadom współżycia społecznego a także narusza
zasadę proporcjonalności oraz równego traktowania; a także obciążenie wykonawców obowiązkiem kalkulacji ceny
przy braku danych koniecznych do rzetelnej wyceny,(np. konieczności uwzględnienia segregacji) w tym przy braku
jednoznacznie określonej morfologii spornej frakcji odpadów oraz braku jej wyodrębnienia w rynkowych cennikach
instalacji zagospodarowania odpadów. W konsekwencji opis przedmiotu zamówienia oraz skorelowany z nim
mechanizm kar umownych nie zapewniają wykonawcom możliwości sporządzenia porównywalnych i rzetelnie
skalkulowanych ofert, naruszając zasady uczciwej konkurencji, proporcjonalności i równowagi kontraktowej - dot. §
14 ust. 1 pkt. 11 projektowanych postanowień umowy w zw. z pkt. 12 (i inne np. pkt. 41 pkt. 57-62 ale nie wyłącznie) –
załącznika nr 1b OPZ;
8.art. 433 pkt 4 w zw. z art. 99 ust. 1 -2 w zw. z art. 145 ustawy Pzp poprzez umożliwienie każdej ze stron
wypowiedzenie umowy bez wskazania jakichkolwiek okoliczności, co prowadzi do nieuprawnionego ograniczenia
zakresu zamówienia bez wskazania minimalnej wartości lub wielkości świadczenia a w konsekwencji do
niemożności prawidłowego skalkulowania oferty i ryzyk, gdy wykonawca nie ma pewności co do zakresu
zamówienia. Postanowienie umowne przeczy trwałości umów o zamówienie publiczne, jak również powoduje, że
zakres lub wolumen zamówienia zależy w całości od zdarzeń przyszłych i niepewnych, co narusza wymóg
jednoznacznego opisu przedmiotu zamówienia. Zamawiający naruszył obowiązek umownego określenia minimalnej
wartości lub wielkości świadczenia w zakresie możliwości ograniczenia zakresu zamówienia. - dot. § 10 ust. 3
projektowanych postanowień umowy;
9.art. 433 pkt 4 w zw. z art. 99 ust. 1 -2 w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy Pzp w zw. art. 353(1) k.c. a także art. 6d ust. 1 i art.
6e ustawy z dnia 13.09.1996 r., o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, poprzez umożliwienie
zamawiającemu rozwiązania umowy według własnego uznania, bez wskazania obiektywnych przesłanek
wypowiedzenia, gdzie zmiana lub uchylenie art. 6d ust. 1 i art. 6e u.c.p.g., nie powoduje automatycznego wygaśnięcia
dotychczasowych umów, i nie stanowi podstawy do rozwiązania umowy, co z kolei uniemożliwia wykonawcy rzetelne
skalkulowanie ceny, jak również nie gwarantuje minimalnego zakresu świadczeń i sprzeciwia się właściwości
(naturze) zamówienia. – dot. § 15 ust. 2 projektowanych postanowień umownych,
10.art. 16, art. 99 ust. 1 oraz art. 433 ustawy Pzp w zw. z art. 353 (1) i art. 354§ 2 k.c. poprzez takie ukształtowanie
postanowień umownych, które pozwalają Zamawiającemu w sposób arbitralny kwalifikować każde niewielkie
uchybienie (np. pominięcie jednego gospodarstwa w odbiorze odpadów) jako odrębną karę, i jednostronnie na tej
podstawie, odstąpić od umowy. Brak precyzyjności, jednoznaczności a tym samym ta niejasność uniemożliwia
prawidłową kalkulację ryzyka przez wykonawcę i narusza art. 99 Pzp, zasadę proporcjonalności oraz naturę
zobowiązania. – dot. § 15 ust. 6 projektowanych postanowień umowy;
11.art. 16 w zw. z art. 439 i art. 99 ustawy Pzp poprzez błędne, niezgodne z przepisami i pozorne opisanie mechanizmu
waloryzacji, niewskazanie maksymalnej wartości zmiany, nieopisanie mechanizmu określającego wpływ danej
zmiany cen na koszty poszczególnych frakcji odpadów (np. koszty paliwa, pracy, opłat środowiskowych), przyjęcie
że inflacja musi wynieść co najmniej 5 %, a korekta nastąpi tylko raz, nie wcześniej niż po 9 miesiącach; odwołanie
się do „średniorocznego wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych ogłoszonego w maju 2025 r.”, gdzie jest to
wskaźnik konsumencki, który nie odzwierciedla specyficznych kosztów usług komunalnych (paliwo, płace, energia,
opłaty za składowanie) i dalej brak jasności co do przyjętego wskaźnika, co z kolei narusza, poza art. 439 Pzp,
zasadę jednoznacznego opisu przedmiotu zamówienia z art. 99 Pzp. Ponadto waloryzacja winna dopuszczać
wielokrotne aktualizacje w z góry określonych okresach (np. co 6 miesięcy) zgodnie z art. 439 ust. 2 pkt 3 Pzp. - dot.
§ 16 ust. 2,3 i 4 projektowanych postanowień umowy,
12.art. 16 ust. 1 i 2 i art. 99 ust. 1 -2 w zw. z art. 455 ust. 1 oraz z art. 353 (1) k.c. w zw. z art. 8 ustawy Pzp poprzez
przyjęcie, że lista nieruchomości, mieszkańców lub wolumen odpadów w zakresie ilości i zakresu może być
zmieniany w nieograniczony sposób i jednocześnie nie uznaje tego za zmianę umowy, gdzie zmiana liczby
nieruchomości oraz ilości odpadów może znacząco zmienić wartość i zakres przedmiotu zamówienia, moce
przerobowe wykonawcy, zdolności organizacyjne, logistyczne itd. stanowi zmianę, która wymaga wprowadzenia do
kontraktu w trybie art. 455 ust. Pzp. Przewidziana umownie możliwość jednostronnego zwiększa zakresu usługi bez
odpowiedniej zmiany umowy w zakresie wynagrodzenia czy też terminu, narusza zasadę ekwiwalentności
świadczeń i przenosi na wykonawcę nieuzasadnione, niewspółmierne ryzyko. - dot. § 16 ust. 8 projektowanych
postanowień umowy;
13.art. 16 pkt. 1 i 3 i art. 99 ust. 1 w zw. z art. 134 ust. 1 pkt 20 ustawy Pzp w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy Pzp w zw. z art.
5, art. 353(1) art. 387§ 1 k.c. poprzez nałożenie na wykonawcę niemożliwego do spełnienia obowiązku osiągnięcia
poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych wskazanego w art. 3b ust. 1
ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, w wysokości w 2026r.– 56%, w 2027r. – 57%, w 2028r. – 58%,
w 2029r. (do zakończenia realizacji zamówienia) – 59%, sankcjonowanego obowiązkiem zapłaty kary umownej za
nieosiągnięcie poziomów recyklingu (§ 7 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 4 projektu umowy), co z uwagi na jego przedmiot
czyni to świadczenie w tym zakresie niemożliwym do spełnienia a więc postanowienie umowne jest nieważne, ze
względu na nieuwzględnienie faktu, że to zamawiający ma określony ustawowo i na podstawie prawodawstwa
unijnego, obowiązek osiągniecia poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu, a przerzucanie na
wykonawców obowiązków niemożliwych do wykonania oraz zastrzeganie kar umownych za niewykonanie takich
świadczeń należy uznać za działania zamawiającego niezgodne z przepisami prawa i z zasadami należytego
traktowania kontrahentów - niezgodne z lojalnością kontraktową; nie można nałożyć na Wykonawcę zobowiązania,
którego nie jest w stanie przyjąć bowiem nie ma jakiegokolwiek wpływu na jego wykonanie a obowiązki w tym
zakresie obciążają zamawiającego;
14.art. 19 w zw. z art. 99 ust. 1 a także art. 8 ust. 1 ustawy Pzp w zw. art. 353(1) k.c. poprzez zobowiązanie wykonawcy
do odbioru także odpadów nie umieszczonych w pojemnikach na odpady ze względu na jego przepełnienie tzw.
nadwyżki np. w workach, a także odpady, które zostały wysypane z pojemników w trakcie ich opróżniania, wywiane
lub wyrzucone przez osoby trzecie (np. w wyniku aktów wandalizmu), które stoi w sprzeczności z zasadą
jednoznacznego opisu przedmiotu zamówienia – niedookreślone ilości oraz przejrzystości postępowania, przenosi
na wykonawcę nieograniczone ryzyko - brak limitów, zakresów, obszarów interwencji tych aktów wandalizmu czy
wywiewania odpadów a także mechanizmu rozliczeń, co jest nieproporcjonalne i niezgodne z zasadą równego
traktowania, uniemożliwia skalkulowanie ceny. – dot. pkt. 23.2 OPZ – załącznik nr 1b do SWZ.
Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania w całości i nakazanie Zamawiającemu dokonania zmiany
zaskarżonych postanowień projektu umowy, w sposób i w zakresie wskazany w punkcie IV petitum odwołania.
Zamawiający w dniu 2 marca 2026 r. złożył pisemną odpowiedź na odwołanie, w której częściowo uwzględnił
zarzuty odwołania (zarzut nr 2, 5, 6, 9 i 14), poinformował o wprowadzonych w dokumentach zamówienia modyfikacjach
oaz przedstawił stanowisko w zakresie zarzutów nieuwzględnionych.
Po przeprowadzeniu rozprawy z udziałem Stron postępowania odwoławczego, na podstawie
zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, uwzględniając akta sprawy odwoławczej, Krajowa Izba
Odwoławcza ustaliła i zważyła, co następuje.
Izba ustaliła, że do postępowania odwoławczego nie zgłoszono przystąpień.
Izba stwierdziła, że nie została wypełniona żadna z przesłanek skutkujących odrzuceniem odwołania w całości na
podstawie art. 528 ustawy Pzp.
Izba rozstrzygając sprawę uwzględniła dokumentację postępowania o udzielenie zamówienia przekazaną przez
Zamawiającego, w szczególności SW Z wraz z załącznikami i dokonane modyfikacje. Izba dopuściła i przeprowadziła
także dowód z dokumentów złożonych przez Zamawiającego na rozprawie, tj. informacji handlowo – technicznej
dotyczącej wagi samochodowej, którą Zamawiający będzie dysponował i oświadczenia odnoszącego się do oceny
zgodności (legalizacji) wagi, na okoliczności wynikające z treści tych dokumentów, podane przez Zamawiającego do
protokołu rozprawy.
Izba na podstawie art. 568 pkt 1 ustawy Pzp w zw. z art. 520 ust. 1 ustawy Pzp umorzyła postępowanie
odwoławcze w zakresie zarzutów nr 3, 7 oraz zarzut nr 11 - w części dotyczącej określenia progu uruchomienia
waloryzacji na poziomie 5%, z uwagi na ich wycofanie przez Odwołującego podczas posiedzenia poprzedzającego
rozprawę. Zgodnie z art. 520 ust. 1 ustawy Pzp odwołujący może cofnąć odwołanie do czasu zamknięcia rozprawy.
Zgodnie z ust. 2 tego przepisu cofnięte odwołanie nie wywołuje skutków prawnych, jakie ustawa wiąże z wniesieniem
odwołania do Izby. Ww. regulacje znajdują zastosowanie również w przypadku wycofania zarzutów w części, skoro
bowiem wykonawca może cofnąć odwołanie w całości, to na zasadzie wnioskowania a maiori ad minus, może także
zrezygnować z popierania części zarzutów odwołania. Złożenie przez wykonawcę oświadczenia o wycofaniu odwołania
w części wiąże Izbę i obliguje ją do umorzenia postępowania odwoławczego w zakresie objętym oświadczeniem o
wycofaniu.
Izba na podstawie art. 568 pkt 3 ustawy Pzp w zw. z art. 522 ust. 4 ustawy Pzp umorzyła postępowanie
odwoławcze w zakresie zarzutów nr 2, 5, 6, 9 i 14 z uwagi na ich uwzględnienie przez Zamawiającego. Zgodnie z art.
522 ust. 4 ustawy Pzp w przypadku uwzględnienia przez zamawiającego części zarzutów przedstawionych w
odwołaniu, Izba może umorzyć postępowanie odwoławcze w części dotyczącej tych zarzutów, pod warunkiem że
w postępowaniu odwoławczym po stronie zamawiającego nie przystąpił w terminie żaden wykonawca albo wykonawca,
który przystąpił po stronie zamawiającego, nie wniósł sprzeciwu wobec uwzględnienia tych zarzutów. W takim przypadku
Izba rozpoznaje pozostałe zarzuty odwołania. Zamawiający wykonuje, powtarza lub unieważnia czynności w
postępowaniu o udzielenie zamówienia, zgodnie z żądaniem zawartym w odwołaniu w zakresie uwzględnionych
zarzutów. Taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie – Zamawiający w odpowiedzi na odwołanie uznał za
zasadne ww. zarzuty przychylając się do żądań zwartych w odwołaniu, po jego stronie do postępowania odwoławczego
nie zgłosił zaś przystąpienia żaden wykonawca.
Izba na podstawie art. 568 pkt 2 ustawy Pzp umorzyła postępowanie odwoławcze w zakresie zarzutów nr 1 i 10.
Zgodnie z art. 568 pkt 2 ustawy Pzp Izba umarza postępowania odwoławcze, w formie postanowienia, w przypadku
stwierdzenia, że dalsze postępowanie stało się z innej przyczyny zbędne lub niedopuszczalne. Art. 552 ust. 1 ustawy
Pzp nakazuje, aby Izba orzekając wzięła za podstawę stan rzeczy ustalony w toku postępowania odwoławczego.
Oznacza to, że w przypadku odwołań wobec treści dokumentów zamówienia Izba rozstrzygając zarzuty bierze pod
uwagę modyfikacje tych dokumentów dokonane przez Zamawiającego w toku postępowania odwoławczego.
Zamawiający w dniu 2 marca 2026 r. zmodyfikował treść dokumentów zamówienia i ogłoszenia o zamówieniu
rezygnując z prawa opcji. Tym samym zarzut nr 1, który dotyczył wadliwego określenia prawa opcji, utracił substrat
zaskarżenia, a rozstrzygnięcie w tym przedmiocie stało się bezprzedmiotowe. Analogiczna sytuacja miała miejsce w
odniesieniu do zarzutu nr 10 – Zamawiający wykreślił § 15 ust. 6 umowy, który został zakwestionowany w odwołaniu i do
którego zmiany Odwołujący dążył. Również w tym przypadku odpadł wiec substrat zaskarżenia. W odniesieniu do ww.
zarzutów spór pomiędzy Odwołującym a Zamawiającym przestał być aktualny, Odwołujący nie podtrzymywał woli jego
kontynuowania, a dalsze prowadzenie postępowania odwoławczego w tej części uznać należało za zbędne.
Zarzuty nr 4, 8, 11, 12 i 13 Izba skierowała do rozpoznania na rozprawie.
Biorąc pod uwagę zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, poczynione ustalenia faktyczne oraz orzekając w
granicach zarzutów zawartych w odwołaniu, Izba stwierdziła, że odwołanie okazało się zasadne w zakresie zarzutów nr
8 (w części dotyczącej § 10 ust. 3 projektu umowy), 12 i 13 oraz bezzasadne w pozostałym zakresie.
W pierwszej kolejności Izba stwierdziła, że Odwołującywypełnił materialnoprawne przesłanki dopuszczalności
odwołania, o których mowa w art. 505 ust. 1 ustawy Pzp. Izba uznała, że Odwołujący, jako podmiot zainteresowany
ubieganiem się o udzielenie zamówienia i złożeniem oferty w przedmiotowym postępowaniu, który wnosząc odwołanie
wobec treści dokumentów zamówienia dąży do wyeliminowania lub zmodyfikowania postanowień projektu umowy, które
jego zdaniem nie są zgodne z obowiązującymi przepisami i obciążają wykonawcę nadmiernym ryzykiem, posiada interes
w uzyskaniu zamówienia oraz może ponieść szkodę w wyniku naruszenia przez Zamawiającego przepisów ustawy Pzp.
Przechodząc do oceny poszczególnych zarzutów należy wskazać, co następuje.
Zarzut nr 4
Izba za niezasadny uznała zarzut naruszenia art. 16 w zw. z art. 99 ust. 1 - 2 ustawy Pzp oraz art. 471 k.c. a także
art. 353 (1) k.c. w zw. z art. 8 ustawy Pzp dotyczący kwestii ważenia pojazdów i rozliczenia (§ 3 ust. 9 projektu umowy)
oraz kary umowne za brak zważenia pojazdów (§ 14 ust. 1 pkt 14 projektu umowy)
Zgodnie z art. 16 ustawy Pzp zamawiający przygotowuje i przeprowadza postępowanie o udzielenie zamówienia w
sposób: 1) zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji oraz równe traktowanie wykonawców; 2) przejrzysty; 3)
proporcjonalny. W świetle art. 99 ust. 1 ustawy Pzp przedmiot zamówienia opisuje się w sposób jednoznaczny i
wyczerpujący, za pomocą dostatecznie dokładnych i zrozumiałych określeń, uwzględniając wymagania i okoliczności
mogące mieć wpływ na sporządzenie oferty. Ust. 2 tego przepisu wskazuje, że zamawiający określa w opisie
przedmiotu zamówienia wymagane cechy dostaw, usług lub robót budowlanych. Cechy te mogą odnosić się w
szczególności do określonego procesu, metody produkcji, realizacji wymaganych dostaw, usług lub robót budowlanych,
lub do konkretnego procesu innego etapu ich cyklu życia, nawet jeżeli te czynniki nie są ich istotnym elementem, pod
warunkiem że są one związane z przedmiotem zamówienia oraz proporcjonalne do jego wartości i celów. Art. 8 ust. 1
ustawy Pzp wskazuje, że do czynności podejmowanych przez zamawiającego, wykonawców oraz uczestników
konkursu w postępowaniu o udzielenie zamówienia i konkursie oraz do umów w sprawach zamówień publicznych
stosuje się przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. z 2024 r. poz. 1061), jeżeli przepisy
ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 353[1] k.c. strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według
swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom
współżycia społecznego. Art. 471 k.c. stanowi zaś, że dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z
niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest
następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.
Izba ustaliła, że zgodnie z § 3 ust. 9 projektu umowy w pierwotnym brzmieniu „Wykonawca jest zobowiązany do
korzystania z wagi samochodowej najazdowej (model WSAS01-N/BA) umieszczonej przez Zamawiającego na działce nr
336 obr. Trzebieszowice. Kierowcy zostaną wyposażeni w karty obsługiwane przez RFID (Zamawiający dysponuje
kartami w ilości 100 szt.). Każdorazowo w dniu odbioru odpadów samochód odbierający odpady przed rozpoczęciem
usługi obowiązkowo musi wjechać na w/w wagę i dokonać ważenia pojazdu. Po zakończeniu odbioru odpadów z terenu
gminy samochód obowiązkowo musi wjechać na w/w wagę i dokonać ważenia pojazdu. Dane z ważenia będą
automatycznie przesłane do osoby merytorycznej w Urzędzie Miasta i Gminy Lądek-Zdrój. Obowiązkowo skład osobowy
obsługi pojazdu podczas ważenia początkowego i końcowego musi być taki sam. Podstawą do wystawienia faktury
miesięcznej będzie łączna masa zważonych odpadów przez Wykonawcę na wadze należącej do Zamawiającego w
danym miesiącu (uwzględniona będzie masa z systemu wagowego Zamawiającego) lub w wyjątkowych sytuacjach
awarii wagi z kart BDO z ważenia na instalacji.” W ust. 10 wskazano, że „W przypadku stwierdzenia awarii systemu
wagowego Strony są zobowiązane do zgłoszenia faktu drugiej Stronie. W przypadku awarii systemu brane będą pod
uwagę wartości z wagi wskazane podczas ważenia na instalacji. W przypadku, kiedy waga jest sprawna, a pojazd
odbierający pominie któreś z ważeń przy danym odbiorze, odpady nie zostaną uwzględnione w fakturze. Zamawiający
przekaże Wykonawcy zestawienie z systemu wagowego do 5 dnia następnego miesiąca po miesiącu wykonania usługi.”
Ponadto w § 14 ust. 1 pkt 14 projektu umowy wskazano, że „Zamawiający naliczy Wykonawcy kary umowne w
następujących przypadkach niewykonania lub nienależytego wykonania przedmiotu umowy za każdy przypadek braku
zważenia pojazdu na wadze samochodowej należącej do Zamawiającego z winy Wykonawcy – 500,00 zł.”
Odwołujący uzasadniając zarzut wskazywał, że w świetle § 3 ust. 9 projektu umowy wynagrodzenie zostanie
ustalone wedle uznania Zamawiającego, a nie wedle faktycznie wykonanej usługi, ponieważ podstawą rozliczenia będzie
wyłącznie waga Zamawiającego (bez legalizacji, bez tolerancji i procedury reklamacyjnej). Odwołujący zwrócił uwagę
w szczególności na brak podania parametrów wagi i niedookreślenie obowiązków związanych z jej utrzymaniem.
Izba stwierdziła, że argumentacja przedstawiona w odwołaniu w zasadniczej mierze zdezaktualizowała się na
skutek modyfikacji treści projektu umowy dokonanej 2 marca 2026 r., w ramach której Zamawiający zmodyfikował treść §
3 ust. 9 projektu umowy nadając mu brzmienie: „Wykonawca jest zobowiązany do korzystania z wagi samochodowej
najazdowej (model W SAS01-N/BA) umieszczonej przez Zamawiającego na działce nr 336 obr. Trzebieszowice
posiadającej ważna legalizację zgodnie z art. 8a ustawy z dnia 11 maja 2001 r. prawo o miarach (t.j. dz. U. z 2022 r. poz.
2063 ze zm.). Kierowcy zostaną wyposażeni w karty obsługiwane przez RFID (Zamawiający dysponuje kartami w ilości
100 szt.). Każdorazowo w dniu odbioru odpadów samochód odbierający odpady przed rozpoczęciem usługi
obowiązkowo musi wjechać na w/w wagę i dokonać ważenia pojazdu. Po zakończeniu odbioru odpadów z terenu gminy
samochód obowiązkowo musi wjechać na w/w wagę i dokonać ważenia pojazdu. Dane z ważenia będą automatycznie
przesłane do osoby merytorycznej w Urzędzie Miasta i Gminy Lądek-Zdrój. Obowiązkowo skład osobowy obsługi pojazdu
podczas ważenia początkowego i końcowego musi być taki sam. Podstawą do wystawienia faktury miesięcznej będzie
łączna masa zważonych odpadów przez Wykonawcę na wadze należącej do Zamawiającego w danym miesiącu
(uwzględniona będzie masa z systemu wagowego Zamawiającego) lub w wyjątkowych sytuacjach awarii wagi z kart
BDO z ważenia na instalacji.” Ponadto w projekcie umowy dodano § 3 ust. 11 o treści: „Zamawiający zobowiązuje się do
bieżącego utrzymania wagi w stanie zapewniającym jej prawidłowe działanie, w tym odśnieżania i odladzania platformy
oraz drogi dojazdowej, czyszczenia elementów pomiarowych, zapewnienia odpowiedniego oświetlenia. W razie awarii
wagi lub braku możliwości dojazdu Wykonawca niezwłocznie powiadomi Zamawiającego.” Zamawiający wskazał wprost
model wagi samochodowej, który będzie wykorzystywany podczas realizacji umowy, wskazał, że waga ta posiadać
będzie ważną legalizację, jak i zobowiązał się do bieżącego utrzymania wagi w stanie zapewniającym jej prawidłowe
działanie.
W tym stanie rzeczy nie znajdują żadnego uzasadnienia obawy Odwołującego co do wiarygodności pomiarów
dokonywanych na wadze udostępnionej przez Zamawiającego, czy co do sytuacji związanych z awarią wagi lub brakiem
możliwości dojazdu. Umowa nakłada na Zamawiającego określone obowiązki w zakresie zapewnienia dostępności i
prawidłowego użytkowania wagi, a brak możliwości zważenia pojazdu z przyczyn zależnych od Zamawiającego (np.
awarii wagi, zaniechania ponownej legalizacji w sytuacjach wymaganych w świetle obowiązujących przepisów,
niezapewnienia drogi dojazdowej, etc,) nie będzie stanowił okoliczności obciążającej wykonawcę. W świetle § 14 ust. 1
pkt 14 projektu umowy kara umowna za brak zważenia pojazdu na wadze samochodowej należącej do Zamawiającego
zostanie naliczona tylko w sytuacji, gdy będzie miało to miejsce z winy wykonawcy. Okoliczność, że przedmiotowy
obowiązek umowny może być dla wykonawcy niewygodny czy nawet z jego perspektywy niepraktyczny, nie powoduje,
że mamy do czynienia z naruszeniem przepisów ustawy Pzp. Nie jest też uzasadnione oczekiwanie zawarcia w
projekcie umowy wszelkich detali dotyczących wagi, jak np. czytelność wyświetlacza czy wysokość montażu czytnika
RFID. Twierdzenia, że brak tych informacji zagraża bezpieczeństwu kierowcy są całkowicie pozbawione podstaw -
wykonawca, z którym zostanie zawarta umowa w sprawie zamówienia publicznego niewątpliwie otrzyma od
Zamawiającego wszelkie niezbędne informacje praktyczne przed przystąpieniem do świadczenia usług. Tego rodzaju
dane nie są jednak niezbędne na etapie składania ofert do kalkulacji ceny ofertowej.
Zarzut nr 8
Izba uwzględniła zarzut 8, tj. zarzut naruszenia art. 433 pkt 4 w zw. z art. 99 ust. 1 ustawy Pzp.
Zgodnie z art. 433 pkt 4 ustawy Pzp projektowane postanowienia umowy nie mogą przewidywać możliwości
ograniczenia zakresu zamówienia przez zamawiającego bez wskazania minimalnej wartości lub wielkości świadczenia
stron. Art. 99 ust. 1 ustawy Pzp stanowi zaś, że przedmiot zamówienia opisuje się w sposób jednoznaczny i
wyczerpujący, za pomocą dostatecznie dokładnych i zrozumiałych określeń, uwzględniając wymagania i okoliczności
mogące mieć wpływ na sporządzenie oferty.
Zgodnie z punktem VI SW Z termin realizacji zamówienia to 36 miesięcy od dnia podpisania umowy, nie wcześniej
niż od 2 kwietnia 2026 r.
W § 10 ust. 3 projektu umowy przewidziane zostało postanowienie o treści „Każda ze stron może rozwiązać
umowę przy zachowaniu 2-miesięcznego okresu wypowiedzenia, za skutkiem na ostatni dzień kolejnego miesiąca.”
Odwołujący uzasadniając zarzut podnosił w szczególności, że ww. postanowienie umowne prowadzi do
nieuprawnionego ograniczenia zakresu zamówienia bez wskazania minimalnej wartości lub wielkości świadczenia, a w
konsekwencji do niemożności prawidłowego skalkulowania oferty i ryzyk, gdy wykonawca nie ma pewności co do
zakresu zamówienia. Odwołujący podkreślił, że postanowienie umowne przeczy trwałości umów o zamówienie
publiczne, jak również powoduje, że zakres lub wolumen zamówienia zależy w całości od zdarzeń przyszłych i
niepewnych, co narusza wymóg jednoznacznego opisu przedmiotu zamówienia.
Izba podzieliła powyższe stanowisko. W ślad za wyrokiem Izby z dnia 26 stycznia 2026 r., sygn. akt: KIO 104/23,
należy wskazać, że „cechą stosunku zobowiązaniowego wynikającego z umów zawieranych w reżimie prawa zamówień
publicznych jest trwałość, rozumiana w ten sposób, że ustawa Pzp nie przewiduje możliwości dowolnego rozwiązywania
tego stosunku przez żadną ze stron. Ustawodawca dał wyraz zasadzie trwałości i ciągłości stosunku zobowiązaniowego
wynikającego z umowy o udzielenie zamówienia publicznego poprzez określenie w Rozdziale 4 ustawy sytuacji
uzasadniających odstąpienie do realizacji umowy oraz jej unieważnienie. Przyznanie podmiotom publicznym możliwość
dowolnego rozwiązywania umów, w oparciu o nieweryfikowalnie obiektywne i dowolne przesłanki stoi w sprzeczności z
interesem publicznym oraz zasadą racjonalnego i efektywnego gospodarowania środkami publicznymi. Celem bowiem
postępowania o zamówienie publiczne jest wybór oferty najkorzystniejszej w perspektywie całego okresu jej
obowiązywania i realizacja na podstawie takiej umowy określonych potrzeb publicznych. Zamawiający nie może
wprowadzać do wzoru umowy postanowień, które de facto powodują, że wybór oferty i zawarcie umowy ma charakter
„tymczasowy", lub "warunkowy", z uwagi na to, że podmiot publiczny zastrzega sobie prawo rozwiązania umowy na
podstawie dowolnej, niedającej się jednoznacznie i obiektywnie zweryfikować przesłanki (…). Izba podkreśla, że zasada
ciągłości stosunku zobowiązaniowego wynikająca z umów o udzielenie zamówienia publicznego leży u podstaw
kalkulacji kosztów realizacji zamówienia przez wykonawców, jak również stanowi istotny element strategii rozwoju
działalności gospodarczej wykonawców.”
Rację zatem ma Odwołujący, że postanowienie umowne przewidujące możliwość wypowiedzenia umowy przez
każdą ze stron, w każdym czasie, z dowolnych przyczyn, przeczy celowi zawierana umów w sprawie zamówienia
publicznego. Celem tym jest realizacja przedmiotu zamówienia - wykonanie umowy w sprawie zamówienia publicznego
jest zasadą ze względu na interes publiczny oraz efektywność gospodarowania środkami publicznymi. Cechą tego
rodzaju umów jest ich trwałość i ciągłość, a zakończenie stosunku zobowiązaniowego może nastąpić w konkretnych,
przewidzianych ustawą okolicznościach. W art. 456 ustawy Pzp opisano okoliczności umożliwiające odstąpienie od
umowy, w art. 457 ustawy Pzp zaś okoliczności uzasadniające jej unieważnienie. Również zmiany umowy są ściśle
regulowane przez ustawę Pzp (art. 454 i 455). Zamawiający nie ma w tym zakresie pełnej dowolności. Zasada swobody
umów określona w art. 3531 Kodeksu cywilnego na gruncie przepisów ustawy Pzp doznaje istotnych ograniczeń.
Możliwość rozwiązania umowy, której przedmiotem jest świadczenie powtarzające się lub ciągłe, przez każdą ze stron
z zachowaniem okresu wypowiedzenia – jakkolwiek jest elementem często stosowanym w umowach zawieranych na
gruncie prawa prywatnego – to stoi w sprzeczności z celem zawierania umów w reżimie prawa zamówień publicznych.
Słusznie także spostrzegł Odwołujący, że w takiej sytuacji wykonawca nie ma pewności co do faktycznego, minimalnego
zakresu zamówienia, co z kolei przekłada się na brak możliwości dokonania precyzyjnej oceny ryzyka i skalkulowania
ceny oferty.
Mając to na uwadze Izba nakazała Zamawiającemu wykreślenie postanowienia zawartego w § 10 ust. 3 projektu
umowy.
Za bezzasadne Izba uznała natomiast stanowisko Odwołującego dotyczące dodania w projekcie umowy § 16 ust. 1
pkt 7 mającego regulować możliwość „zmiany przedmiotu umowy na skutek decyzji Zamawiającego niewykonania lub
zaniechania wykonania niektórych usług okaże się zbędne, zmieniły się okoliczności związane z wykonaniem Umowy lub
wykonanie poszczególnych usług nie leży w interesie publicznym lub Zamawiającego, z tym zastrzeżeniem ze zakres
usług nie może ulec zmianie o więcej niż 10% zakresu przedmiotu umowy.” Odwołujący poza wskazaniem w
uzasadnieniu zarzutu na art. 433 pkt 4 ustawy Pzp stanowiska w tym zakresie w ogóle nie przedstawił, podczas
rozprawy również go nie rozwinął. W ocenie Izby żądanie takie, uwzględniając wykreślenie § 10 ust. 3 projektu umowy,
nie znajduje uzasadnienia. Ewentualnie wprowadzenie tego rodzaju postanowień dopuszczających zmiany umowy w
przypadkach opisanych przez Odwołującego pozostaje w gestii Zamawiającego. Ich brak, w sytuacji gdy nakazano
wykreślenie z umowy uprawnienia do rozwiązania umowy przez każdą ze stron z zachowaniem okresu wypowiedzenia,
nie stanowi naruszenia przepisów ustawy Pzp, jako że umowa nie przewiduje już możliwości ograniczenia zakresu
zamówienia przez zamawiającego bez wskazania minimalnej wartości lub wielkości świadczenia stron.
Zarzut nr 11
Izba za niezasadny uznała zarzut naruszenia art. 16 w zw. z art. 439 i art. 99 ustawy Pzp odnoszący się do
sposobu skonstruowania w §16 projektu umowy klauzuli waloryzacyjnej.
Zgodnie z art. 439 ust. 1 ustawy Pzp umowa, której przedmiotem są roboty budowlane, dostawy lub usługi, zawarta
na okres dłuższy niż 6 miesięcy, zawiera postanowienia dotyczące zasad wprowadzania zmian wysokości
wynagrodzenia należnego wykonawcy w przypadku zmiany ceny materiałów lub kosztów związanych z realizacją
zamówienia. Ust. 2 tego przepisu wskazuje, że w umowie określa się: 1) poziom zmiany ceny materiałów lub kosztów, o
których mowa w ust. 1, uprawniający strony umowy do żądania zmiany wynagrodzenia oraz początkowy termin ustalenia
zmiany wynagrodzenia; 2) sposób ustalania zmiany wynagrodzenia: a) z użyciem odesłania do wskaźnika zmiany ceny
materiałów lub kosztów, w szczególności wskaźnika ogłaszanego w komunikacie Prezesa Głównego Urzędu
Statystycznego lub b) przez wskazanie innej podstawy, w szczególności wykazu rodzajów materiałów lub kosztów, w
przypadku których zmiana ceny uprawnia strony umowy do żądania zmiany wynagrodzenia; 3) sposób określenia
wpływu zmiany ceny materiałów lub kosztów na koszt wykonania zamówienia oraz określenie okresów, w których może
następować zmiana wynagrodzenia wykonawcy; 4) maksymalną wartość zmiany wynagrodzenia, jaką dopuszcza
zamawiający w efekcie zastosowania postanowień o zasadach wprowadzania zmian wysokości wynagrodzenia.
Ponadto w myśl art. 439 ust. 5 ustawy Pzp wykonawca, którego wynagrodzenie zostało zmienione zgodnie z ust. 1-3,
zobowiązany jest do zmiany wynagrodzenia przysługującego podwykonawcy, z którym zawarł umowę, w zakresie
odpowiadającym zmianom cen materiałów lub kosztów dotyczących zobowiązania podwykonawcy, jeżeli łącznie
spełnione są następujące warunki: 1) przedmiotem umowy są roboty budowlane, dostawy lub usługi; 2) okres
obowiązywania umowy przekracza 6 miesięcy.
Izba ustaliła, że w § 16 ust. 2 projektu umowy wprowadzono klauzule waloryzacyjną o treści: „Zamawiający
dopuszcza możliwość zmiany wysokości wynagrodzenia w przypadku, gdy po 8 miesiącach realizacji zamówienia
średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych ogłoszony przez GUS w maju 2025 r. w stosunku do
analogicznego miesiąca poprzedniego roku wyniesie co najmniej 105,00% (minimalny wzrost cen o 5,00 %). W tym
przypadku Zamawiający na wniosek Wykonawcy dokona zmiany wynagrodzenia netto za poszczególne frakcje odpadów
na poziomie 33% wartości wzrostu wskaźnika, wg wzoru: (…)”. W ust. 3 wskazano, że „waloryzacja może być
dokonana jednokrotnie w trakcie trwania umowy nie wcześniej niż po 9 miesiącach realizacji. Waloryzacja
wynagrodzenia będzie dotyczyła zobowiązań przyszłych.” Zgodnie z ust. 4 „Ceny netto po waloryzacji obowiązują od
pierwszego dnia miesiąca po miesiącu, w którym Wykonawca złożył wniosek o waloryzację.”
W odwołaniu podniesiono, że tak skonstruowana klauzula waloryzacyjna rodzi liczne ryzyka, ale przede wszystkim
nie spełnia wymogów art. 439 ustawy Pzp. Odwołujący wskazał, że brakuje w niej maksymalnej wartości zmiany oraz
mechanizmu określającego wpływ danej zmiany cen na koszty poszczególnych frakcji odpadów (np. koszty paliwa,
pracy, opłat środowiskowych). W ocenie wykonawcy przedmiotowa umowna klauzula waloryzacyjna zakłada też
nieadekwatny „próg wejścia” i zbyt rzadkie aktualizacje (inflacja musi wynieść co najmniej 5 %, a korekta nastąpi tylko
raz, nie wcześniej niż po 9 miesiącach). Zdaniem Odwołującego niewłaściwym jest też wybór wskaźnika
nieodzwierciedlającego struktury kosztów – jest to wskaźnik konsumencki, który nie odzwierciedla specyficznych
kosztów usług komunalnych (paliwo, płace, energia, opłaty za składowanie). Odwołujący podniósł ponadto, że
Zamawiający przyjął zbyt niską skalę korekty (33 % inflacji) i arbitralnie założył, że tylko jedna trzecia wzrostu cen wpływa
na koszty wykonawcy, co może odbiegać od rzeczywistego udziału materiałów, paliwa czy wynagrodzeń w cenie usługi.
Odwołujący wskazał, że zmiany analizowanej umownej klauzuli waloryzacyjnej winny polegać na:
1.precyzyjnym określeniu wskaźnika – zamiast odwoływania się do „średniorocznego wskaźnika w maju”, należałoby
wskazać konkretny wskaźnik GUS (np. kwartalny indeks cen towarów i usług konsumpcyjnych lub wskaźnik cen
paliw), który najlepiej oddaje strukturę kosztów. Można zastosować formułę wagową obejmującą paliwo,
wynagrodzenia i opłaty środowiskowe;
2.obniżeniu progu wejścia i zwiększeniu częstotliwości – próg aktywujący waloryzację powinien być realistyczny (np. 2–3
% wzrostu indeksu) i przewidzieć możliwość aktualizacji co 6 miesięcy. Zmiany mogą następować automatycznie,
bez konieczności wniosku wykonawcy, a przy znacznych zmianach w krótszych okresach,
3.zrezygnowaniu z arbitralnego udziału 33 % – sposób ustalania zmiany wynagrodzenia powinien opierać się na
rzeczywistym udziale danej kategorii kosztów w cenie usługi (np. 40 % paliwo, 30 % wynagrodzenia, 30 %
pozostałe). Zamawiający powinien przeprowadzić analizę koszyka kosztów, aby ustalić właściwą wagę dla
poszczególnych indeksów.
4.wskazaniu maksymalnej wartości zmiany – zgodnie z art. 439 ust. 2 pkt 4 ustawy Pzp należy określić dopuszczalny
limit waloryzacji. Zamiast limitu obniżającego skuteczność (np. 2 % albo 33 %), zaleca się zastosowanie limitu
procentowego wynikającego z analizy budżetu (np. 10–15 % z możliwością renegocjacji powyżej tego progu) lub
rezygnację z limitu przy odpowiednim dostosowaniu zakresu zamówienia.
5.Uwzględnieniu obowiązków wobec podwykonawców – postanowienie powinno przewidywać, że wykonawca
zobligowany jest do proporcjonalnej korekty wynagrodzenia podwykonawcy, jeśli dochodzi do zmiany cen, zgodnie z
art. 439 ust. 5 ustawy Pzp i wskazywać warunki tych zmian.
Zamawiający w dniu 2 marca 2026 r. zmienił treść § 16 ust. 2 i 3 projektu umowy, nadając mu brzmienie:
„2. Zamawiający dopuszcza możliwość zmiany wysokości wynagrodzenia w przypadku, gdy po 12 miesiącach realizacji
zamówienia średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych ogłoszony przez GUS w maju 2026 r. w
stosunku do analogicznego miesiąca poprzedniego roku wyniesie co najmniej 105,00% (minimalny wzrost cen o 5,00%).
W tym przypadku Zamawiający na wniosek Wykonawcy dokona zmiany wynagrodzenia netto za poszczególne frakcje
odpadów na poziomie 50% wartości wzrostu wskaźnika, wg wzoru:
Pz (w %) = (WS-100)*50%)
Cn1 = Cn0 +(Cn0 * Pz)
Gdzie
Pz – poziom zmiany w %
Cn1 – cena netto danej frakcji odpadów po waloryzacji
Cn0 – cena netto danej frakcji odpadów przed waloryzacją (z formularza ofertowego)
WS – wskaźnik waloryzacji w %
(np. cena netto frakcji odpadów przed waloryzacją wynosi 1 400,00 zł, wskaźnik wynosi 106%, cena po waloryzacji
wynosi: 1 400,00 zł + (1 400,00 zł*((106%-100)*50%)) = 1 400,00+42,00 zł= 1 442,00 zł).
3. Waloryzacja może być dokonana jednokrotnie w trakcie trwania umowy nie wcześniej niż po 12 miesiącach realizacji.
Waloryzacja wynagrodzenia będzie dotyczyła zobowiązań przyszłych.”
Ponadto w § 16 projektu umowy dodano ust. 9 o treści: „Maksymalna wartość zmiany wynagrodzenia, jaką
Zamawiający w efekcie zastosowania postanowień, o których mowa w ust. 2-4 wynosi 5% w stosunku do wartości
umowy brutto określonej w § 12 ust. 1.”
Izba stwierdziła, że Odwołujący nie dowiódł, aby mechanizm waloryzacyjny przewidziany przez Zamawiającego
naruszał przepisy ustaw Pzp i by był on pozorny, zwłaszcza w świetle zmian, jakie zostały przez Zamawiającego
dokonane w toku postępowania.
Po pierwsze, Zamawiający wprowadził maksymalną wartość zmiany, dodając do projektu umowy § 16 ust. 9. Co
prawda Zamawiający nie uczynił w pełni zadość postulatom Odwołującego i określił tę maksymalną wartość na poziomie
niższym (5% w stosunku do wartości umowy brutto) niż oczekiwany przez Odwołującego (15% wynagrodzenia netto),
niemniej Odwołujący nie uzasadnił swojego żądania. Odwołujący jedynie wskazał, że „zaleca się zastosowanie limitu
procentowego wynikającego z analizy budżetu (np. 10–15 % z możliwością renegocjacji powyżej tego progu)”. Pomijając
okoliczność, że źródło tych zaleceń nie zostało ujawnione, to należy stwierdzić, że tak hasłowa argumentacja nie
wykazuje naruszenia przepisów prawa.
Po drugie, Zamawiający podwyższył skalę korekty z 33% wartości wzrostu wskaźnika do 50% wartości wzrostu
wskaźnika, wobec czego argumentacja zawarta w odwołaniu w tym zakresie się zdezaktualizowała. Z kolei twierdzenia,
że sposób ustalania zmiany wynagrodzenia powinien opierać się na rzeczywistym udziale danej kategorii kosztów w
cenie usługi (np. 40% paliwo, 30% wynagrodzenia, 30% pozostałe), stanowią jedynie wyraz oczekiwań Odwołującego,
które nie zostały ani szerzej rozwinięte, ani poparte konkretnymi danymi, wyliczeniami czy dowodami.
Po trzecie, Zamawiający podczas rozprawy oświadczył, że wykreśli z treści § 16 ust. 3 projektu umowy słowo
„jednokrotnie”, dopuszczając kilkukrotną waloryzację wynagrodzenia. W praktyce przy umowie zawieranej na 36
miesięcy oraz 12 - miesięcznym okresie, co który można dokonywać waloryzacji będzie ona mogła mieć miejsce
dwukrotnie. Izba wskazuje, że ustawa Pzp nie narzuca konkretnego okresu, co który należy dokonywać waloryzacji
w przypadku zaistnienia okoliczności ją uzasadniających. Ustalenie takich okresów leży zasadniczo w gestii
Zamawiającego i powinno być dostoswane do specyfiki oraz charakteru danego zamówienia. W ocenie Izby Odwołujący
nie wykazał, że treść klauzuli waloryzacyjnej przewidująca 12-miesięczne okresy, w których może nastąpić zmiana
wynagrodzenia, w przypadku tego konkretnego zamówienia, godzi w ekwiwalentność świadczeń stron umowy.
Zauważyć należy, że wykonawca ma możliwość uwzględnienia w kalkulacji ceny ofertowej normalnego,
przewidywalnego wzrostu cen i jest w stanie oszacować koszty realizacji zamówienia oraz przedstawić w ofercie cenę
odzwierciedlającą uwarunkowania rynkowe. Natomiast klauzule waloryzacyjne mają co do zasady służyć zapobieganiu
skutkom wystąpienia istotnego, ponadstandardowego, wzrostu cen. Nie jest celem waloryzacji zdjęcie z wykonawcy
wszelkiego ryzyka związanego ze wzrostem cen w toku realizacji zamówienia. Wykonawca jako profesjonalista na
podstawie własnego rozeznania, wiedzy, analizy trendów co do kierunków wzrostu cen czy też ich stabilizacji winien
oszacować koszty realizacji zamówienia i złożyć ofertę odzwierciedlającą uwarunkowania rynkowe.
Po czwarte, nie zostało w żaden sposób dowiedzione twierdzenie Odwołującego, że Zamawiający wybrał
niewłaściwy wskaźnik, nieodzwierciedlającego struktury kosztów. Samo powołanie się, że jest to wskaźnik konsumencki,
który nie odzwierciedla specyficznych kosztów usług komunalnych, nie stanowi wykazania zarzutu. Ani w odwołaniu, ani
podczas rozprawy nie przedstawiono w tym zakresie żadnych miarodajnych danych, które pozwoliłyby dokonać oceny
porównawczej. Pozorność czy nieadekwatność zastosowanego mechanizmu nie została niczym poparta, a stanowisko
Odwołującego pozostało wyłącznie hasłowe i gołosłowne.
Wreszcie po piąte, za nieuzasadnione należy uznać wskazywanie, że Zamawiający naruszył art. 439 ustawy Pzp
przez brak zawarcia w projekcie umowy postanowień przewidujących obowiązek wykonawcy dokonania odpowiedniej
zmiany wynagrodzenia przysługującego podwykonawcy. Obowiązek taki ciąży na wykonawcy ex lege, co wynika wprost
z art. 439 ust. 5 ustawy Pzp. Zamawiający nie ma obowiązku powielania w treści projektu umowy wszelakich
obowiązków, jakie na wykonawcę nakładają przepisy prawa.
Podkreślić ponadto należy, że odwołania dotyczące projektowanych postanowień umowy, tak jak dotyczące każdej
innej czynności lub zaniechania zamawiającego, służą ochronie wykonawców przed działaniami niezgodnymi
z przepisami prawa (art. 513 pkt 1 i 2 ustawy Pzp), a Izba może uwzględnić odwołanie wyłącznie w sytuacji, gdy
stwierdzi niezgodność projektowanego postanowienia umowy z wymaganiami wynikającymi z przepisów ustawy (art.
554 ust. 1 pkt 2 ustawy Pzp). Nie korzystają zatem z ochrony prawnej dążenia wykonawców ukierunkowane jedynie na
ukształtowanie korzystniejszej dla siebie treści przyszłej umowy, jeżeli treść nadana przez Zamawiającego nie narusza
przepisów. Odwołujący powinien wykazać, że konstrukcja klauzuli waloryzacyjnej narusza normy prawne, wynikające
z bezwzględnie obowiązujących przepisów lub zasady współżycia społecznego w zakresie, który kwestionował. W
ocenie Izby Odwołujący nie sprostał ciężarowi dowodowemu, który na nim spoczywał.
Zarzut nr 12
Izba uwzględniła zarzut naruszenia art. 16 ust. 1 i 2 i art. 99 ust. 1 -2 w zw. z art. 455 ust. 1 oraz z art. 353 (1) k.c.
w zw. z art. 8 ustawy Pzp odnoszący się do możliwości jednostronnego zwiększa zakresu usługi bez odpowiedniej
zmiany umowy.
Zgodnie z art. 455 ust. 1 pkt 1) ustawy Pzp dopuszczalna jest zmiana umowy bez przeprowadzenia nowego
postępowania o udzielenie zamówienia niezależnie od wartości tej zmiany, o ile została przewidziana w ogłoszeniu o
zamówieniu lub dokumentach zamówienia, w postaci jasnych, precyzyjnych i jednoznacznych postanowień umownych,
które mogą obejmować postanowienia dotyczące zasad wprowadzania zmian wysokości ceny, jeżeli spełniają one
łącznie następujące warunki: a) określają rodzaj i zakres zmian, b) określają warunki wprowadzenia zmian, c) nie
przewidują takich zmian, które modyfikowałyby ogólny charakter umowy. Zgodnie z art. 455 ust. 2 ustawy Pzp
dopuszczalne są również zmiany umowy bez przeprowadzenia nowego postępowania o udzielenie zamówienia, których
łączna wartość jest mniejsza niż progi unijne oraz jest niższa niż 10% wartości pierwotnej umowy, w przypadku
zamówień na usługi lub dostawy, albo 15%, w przypadku zamówień na roboty budowlane, a zmiany te nie powodują
zmiany ogólnego charakteru umowy.
Przedmiotowy zarzut odnosił się do § 16 ust. 8 projektu umowy o następującym brzmieniu: „Za zmianę umowy nie
jest uważana zmiana wykazu nieruchomości/osób objętych przedmiotem umowy oraz ilości/rodzajów odpadów i
pojemników objętych przedmiotem umowy.”
Odwołujący podnosił, że w świetle ww. postanowienia umownego zamawiający może w trakcie realizacji
swobodnie zwiększać liczbę nieruchomości i wolumen odpadów, bez zmiany umowy i bez wyrównania wynagrodzenia.
Odwołujący wskazał w szczególności, że wykaz nieruchomości, liczba mieszkańców oraz szacunkowe ilości
poszczególnych frakcji odpadów są kluczowymi elementami opisu przedmiotu zamówienia na odbiór
i zagospodarowanie odpadów komunalnych. Jeśli umowa przewiduje, że lista nieruchomości lub wolumen odpadów
może być zmieniany w nieograniczony sposób i jednocześnie nie uznaje tego za zmianę umowy, wykonawcy nie mogą
wiedzieć, jaki zakres usług mają wykonać. Odwołujący wskazał, że zmiana liczby nieruchomości oraz ilości odpadów
może znacząco zmienić wartość i zakres przedmiotu zamówienia. Jeśli takie zmiany nie zostały opisane w umowie i nie
ograniczono ich maksymalnej wartości, zamawiający powinien prowadzić nowe postępowanie. Odwołujący wniósł o
zmodyfikowanie projektu umowy i nadanie § 16 ust. 8 treści: „Za zmianę umowy w rozumieniu art. 455 ust. 1 pkt 1) Pzp
uważa się zmianę wykazu nieruchomości/osób objętych przedmiotem umowy oraz ilości/rodzajów odpadów i
pojemników objętych przedmiotem umowy, z tym zastrzeżeniem, że zmiany wykazu nieruchomości/osób lub
ilości/rodzaju odpadów bądź liczby pojemników, które pozostają w granicach 5 % wartości umowy i nie zmieniają
ogólnego charakteru przedmiotu zamówienia, mogą być wprowadzane na bieżąco, pod warunkiem pisemnego
powiadomienia Wykonawcy i rozliczenia według cen jednostkowych określonych w formularzu cenowym Wykonawcy.
Zmiany wykazu nieruchomości/osób lub ilości/rodzaju odpadów bądź liczby pojemników powyżej 5% łącznej wartości
umowy wymagaj sporządzenia aneksu z jednoczesnym dostosowaniem wynagrodzenia do zwiększonego lub
zmniejszonego zakresu usługi z uwzględnieniem pkt. 7 powyżej. Wykonawca ma prawo odmówić świadczenia usług
ponad zakres umowny, do czasu podpisania aneksu.”
Izba przychyliła się do stanowiska Odwołującego, stwierdzając, że nie jest prawidłowe twierdzenie, że zmiany
wymienione w § 16 ust. 8 „nie stanowią zmiany umowy”. Integralną częścią umowy jest opis przedmiotu zamówienia, a
przypadki opisane w § 16 ust. 8 projektu umowy to nic innego niż zmiany w stosunku do opisu przedmiotu zamówienia.
Oczywiście Izba nie neguje uprawnienia Zamawiającego do uregulowania dopuszczalności dokonywania w toku realizacji
umowy zmian wykazu nieruchomości/osób objętych przedmiotem umowy oraz ilości/rodzajów odpadów i pojemników
objętych przedmiotem umowy, niemniej powinno to nastąpić z uwzględnieniem wymagań wynikających z art. 455 ust. 1
pkt 1) ustawy Pzp. Kwestionowane postanowienie umowne ma charakter zbyt ogólny i nie czyni zadość wymaganiom
wynikającym z ww. przepisu ustawy Pzp. W świetle tego przepisu Zamawiający ma obowiązek określić rodzaj i zakres
zmian, jak i warunki ich wprowadzenia. Zamawiający nie określił w umowie nawet zakresu dopuszczalnych zmian, co
oznacza, że wolumen odpadów (ich ilość, rodzaj) może być zmieniany w nieograniczony sposób. Rodzi to po stronie
wykonawcy ryzyko, że dokonana na podstawie przedstawionych w OPZ szacunkowych ilości kalkulacja ceny oferty
okaże się niemiarodajna. Ponadto wprowadzenie tego rodzaju postanowienia umownego bez spełnienia wymagań
wynikających z art. 455 ust. 1 pkt 1) ustawy Pzp skutkować może koniecznością przeprowadzenia nowego
postępowania o udzielenie zamówienia, jeśli zmiany będą istotne.
Mając to na względzie Izba uwzględniła przedmiotowy zarzut, natomiast nie będąc związana żądaniami odwołania
uznała za właściwe pozostawienie Zamawiającemu decyzji co do sposobu uregulowania omawianej kwestii. Izba
nakazała Zamawiającemu alternatywnie: wykreślenie § 16 ust. 8 projektu umowy (jeśli Zamawiający uzna, że ewentualne
zmiany będą bagatelne w rozumieniu art. 455 ust. 2 ustawy Pzp) albo modyfikację § 16 ust. 8 projektu umowy poprzez
wprowadzenie jasnych, precyzyjnych i jednoznacznych postanowień umownych przewidujących możliwość zmiany
umowy z powodu zmiany wykazu nieruchomości/osób lub ilości/rodzaju odpadów bądź liczby pojemników,
z uwzględnieniem wymagań wynikających z art. 455 ust. 1 pkt 1) ustawy Pzp, w szczególności obowiązku określenia
zakresu zmian.
Zarzut nr 13
Izba uwzględniła zarzut naruszenia art. 16 pkt 1 i 3 i art. 99 ust. 1 w zw. z art. 134 ust. 1 pkt 20 ustawy Pzp w zw. z
art. 8 ust. 1 ustawy Pzp w zw. z art. 5, art. 353(1) art. 387§ 1 k.c. poprzez nałożenie na wykonawcę niemożliwego do
spełnienia obowiązku osiągnięcia poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych
wskazanego w art. 3b ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, sankcjonowanego obowiązkiem
zapłaty kary umownej za nieosiągnięcie poziomów recyklingu.
Izba wskazuje, że zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku
w gminach (tj. z 2025 r., poz. 733, dalej jako „u.c.p.g.”) utrzymanie czystości i porządku w gminach należy do
obowiązkowych zadań własnych gminy. Art 3b ust. 1 u.c.p.g. wskazuje, że gminy są obowiązane osiągnąć poziom
przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w wysokości co najmniej: (…) 3) 35% wagowo -
za rok 2023; 4) 45% wagowo – za rok 2024; 5) 55% wagowo - za rok 2025; 6) 56% wagowo - za rok 2026; 7) 57%
wagowo - za rok 2027; 8) 58% wagowo - za rok 2028 (…).
W § 7 projektu umowy wskazano, że „Wykonawca zobowiązany jest dołożyć należytej staranności, aby
zagospodarować odpady komunalne w taki sposób, żeby osiągnąć w następujące poziomy recyklingu: od dnia
rozpoczęcia realizacji zamówienia do końca jej realizacji. 2026r.– 56%, w 2027r. – 57%, w 2028r. – 58%, w 2029r. (do
zakończenia realizacji zamówienia) – 59%, przygotowania do ponownego użycia wskazanych frakcji odpadów
komunalnych. Po zakończeniu realizacji umowy/okresu rozliczeniowego Wykonawca zobowiązany będzie do
przedstawienia wyliczeń osiągniętych poziomów recyklingu za dany okres realizacji umowy.” Ponadto zgodnie z § 14 ust.
1 pkt 4) projektu umowy „Zamawiający naliczy Wykonawcy kary umowne w następujących przypadkach niewykonania lub
nienależytego wykonania przedmiotu umowy: za niewywiązanie się z osiągania poziomów recyklingu, przygotowania do
ponownego użycia, określonych w § 7 – w wysokości 5 000,00 zł.”
Odwołujący podnosił, że na wykonawcę nałożono niemożliwy do spełnienia obowiązek osiągnięcia poziomu
przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych wskazanego w art. 3b ust. 1 u.c.p.g., co czyni to
świadczenie niemożliwym do spełnienia. Odwołujący w oparciu o orzecznictwo wskazywał, że przerzucanie na
wykonawców obowiązków niemożliwych do wykonania oraz zastrzeganie kar umownych za niewykonanie takich
świadczeń należy uznać za działania zamawiającego niezgodne z przepisami prawa i z zasadami należytego
traktowania kontrahentów.
Izba w pierwszej kolejności stwierdziła, że w rozpoznawanej sprawie nie była sporna okoliczność, że ustawowe
poziomu recyklingu wynikające z art. 3b ust. 1 u.c.p.g. w okresie obowiązywania umowy nie są możliwe do osiągnięcia w
Gminie Lądek – Zdrój. Zamawiający ani nie podważał wniosków Odwołującego wywodzonych w oparciu o dane
wskazane w opisie przedmiotu zamówienia i dane wynikające z analiz stanu gospodarki odpadami komunalnymi
publikowanych przez Gminę, ani nie przedstawił żadnych innych danych czy analiz, które wskazywałyby na faktyczną
możliwość osiągnięcia przez Gminę wymaganych ustawowo poziomów recyklingu odpadów komunalnych w latach
2026-2029. Zamawiający nie kwestionował też twierdzeń Odwołującego, że w świetle analiz stanu gospodarki odpadami
komunalnymi w Gminie Lądek - Zdrój, poziomy recyklingu w ubiegłych latach nie przekraczały 30%. W sprawie nie
została przedstawiona argumentacja, która przeczyłaby stanowisku Odwołującego, że wykonawca ma zrealizować
obowiązek obiektywnie niemożliwy do zrealizowania.
Izba nie neguje okoliczności, że wykonawca, który realizuje na rzecz gminy część ustawowo nałożonych na nią
obowiązków, powinien zapewniać zagospodarowanie odebranych odpadów komunalnych zgodnie z obowiązującymi
przepisami prawa i realizować zamówienie tak, aby umożliwiać zamawiającemu osiągnięcie wskazanych przez
ustawodawcę poziomów recyklingu i przygotowania do ponownego użycia w jak najwyższym stopniu. Odwołujący temu
nie przeczył. Niemniej należy podkreślić, że ustawowy obowiązek obciąża w tym zakresie gminę, a gmina nakładając na
wykonawcę określone zobowiązania i związaną z tym odpowiedzialność kontraktową, nie powinna poprzestawać na
prostym przerzuceniu na wykonawcę odpowiedzialności za realizację zadań własnych gminy, lecz powinna mieć na
względzie całokształt okoliczności, które wpływają na realizację tego ustawowego obowiązku. Osiągnięcie poziomów
recyklingu uzależnione jest m.in. od jakości odpadów, rodzaju odpadów oraz sposobu prowadzonej przez mieszkańców
segregacji. To Zamawiający ma wpływ na jakość gromadzenia odpadów przez mieszkańców i posiada stosowne
instrumenty, które mogą uczyć lub dyscyplinować właścicieli nieruchomości. To na Zamawiającego w u.c.p.g. nałożono
m.in. obowiązek prowadzenia działań informacyjnych i edukacyjnych w zakresie prawidłowego gospodarowania
odpadami komunalnymi, w szczególności w zakresie selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Wykonawca, w
świetle opisu przedmiotu zamówienia w przedmiotowym postępowaniu, nie ma na zachowania mieszkańców
determinującego wpływu. Wykonawca prowadzić może jedynie kontrolę rzetelności segregacji, przekazując
Zamawiającemu informacje o dostrzeżonych nieprawidłowościach (por. § 8 ust. 2 projektu umowy). Przy tym, pomimo
nieprawidłowej segregacji wykonawca ma obowiązek przyjąć odpady jako odpady zmieszane (por. § 8 ust. 1 projektu
umowy, art. 6ka ust. 1 u.c.p.g.). To Zamawiający zarządzając gospodarką odpadami na swoim terenie ma możliwość
bezpośredniego oddziaływania na mieszkańców zarówno poprzez akcje edukacyjne, jak też poprzez środki sankcyjne
przewidziane chociażby w art. 6ka ust. 3 u.c.p.g. polegające na nakładaniu podwyższonej opłaty na właściciela
nieruchomości. Wykonawca nie ma wpływu też na to, aby w strumieniu odebranych odpadów zwiększyła się ilość
odpadów, które mogą zostać przekazane do recyklingu, a zmniejszyła tych, które nie mają takiego potencjału.
Zamawiający kształtując postanowienia umowy pominął te okoliczności. Zamawiający nie wziął też pod uwagę
aktualnych realiów stanu gospodarki odpadami w Gminie Lądek – Zdrój.
Zaskarżone postanowienia umowy obciążają wykonawcę obowiązkiem osiągnięcia poziomu przygotowania do
ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, w sytuacji gdy realizacja tego obowiązku jest obiektywnie
niemożliwa do spełnienia. W orzecznictwie w takiej sytuacji wskazuje się na obiektywną niemożliwość świadczenia (por.
m.in. wyroki Izby z dnia 15 grudnia 2025 r., sygn. akt: KIO 4739/25, z dnia 1 października 2025 r., sygn. akt: KIO 3510/25,
z dnia 20 października 2025 r., sygn. akt: KIO 3789/25, z dnia 15 grudnia 2025 r., sygn. akt: KIO 4810/25, a także wyroki
Sądu Okręgowego w Warszawie XXIII Wydział Gospodarczy Odwoławczy i Zamówień Publicznych z dnia 15
października 2025 r. sygn. akt XXIII Zs 96/25 i XXIII Zs 101/25). Nie jest zasadne również w takim przypadku nakładanie na
wykonawcę kary umownej za brak realizacji obowiązku z góry niemożliwego do spełnienia.
Mając na uwadze powyższe Izba nakazała Zamawiającemu wykreślenie istniejącego w obecnym brzmieniu w
projekcie umowy obowiązku osiągniecia przez wykonawcę odpowiednich poziomów przygotowania do ponownego
użycia i recyklingu odpadów komunalnych (§ 7 projektu umowy) oraz kary umownej za brak realizacji tego obowiązku (§
14 ust. 1 pkt 4 projektu umowy). Na konieczność wykreślenia postanowień nakładających na wykonawcę obowiązki
niemożliwe do spełnienia oraz karę umowną za brak realizacji tych obowiązków wskazano m.in. w wyroku Sądu
Okręgowego w Warszawie XXIII Wydział Gospodarczy Odwoławczy i Zamówień Publicznych z dnia 15 października
2025 r. sygn. akt XXIII Zs 96/25 oraz w wyrokach Izby z dnia 15 grudnia 2025 r., sygn. akt KIO 4810/25, z dnia 12 stycznia
2026 r., sygn. akt KIO 5207/25.
Natomiast skład orzekający podkreśla, że powyższe rozstrzygnięcie nie zamyka Zamawiającemu drogi do
wprowadzenia do umowy takich postanowień, które regulować będą obowiązki wykonawcy i zasady odpowiedzialności,
w tym ewentualne kary umowne, w sposób zrównoważony, uwzględniający zarówno faktyczny wpływ działań
wykonawcy w ramach realizacji tej konkretnej umowy na osiągnięcie ustawowo określonych poziomów recyklingu, w tym
to, że wykonawca nie ma wpływu na całokształt okoliczności rzutujących na ostateczny rezultat, jak i realia gospodarki
odpadami w Gminie Lądek - Zdrój (dotychczas osiągane poziomy, strumień odpadów, etc.). W ocenie Izby zasadniczo
nie ma przeszkód, aby nałożyć na wykonawcę w umowie określone obowiązki dotyczące recyklingu odpadów
komunalnych i przygotowania do ponownego użycia – o ile obowiązki te obejmować będą świadczenie możliwe do
wykonania. Mając to na uwadze Izba decyzję o wprowadzeniu nowych postanowień w miejsce wykreślonych oraz
ostateczny sposób ich sformułowania pozostawiła w gestii Zamawiającego, który w przypadku podjęcia decyzji o
wprowadzeniu nowych postanowień w miejsce usuniętych powinien tak ukształtować ewentualne obowiązki wykonawcy i
jego odpowiedzialność, aby odpowiadały one zasadom współżycia społecznego, nie obciążały wykonawcy
świadczeniem niemożliwym do spełnienia i odpowiedzialnością nieproporcjonalną do rzeczywistego rozkładu ryzyk.
Biorąc pod uwagę wszystko powyższe Izba na podstawie art. 553 ustawy Pzp orzekła jak w sentencji.
O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono stosownie do jego wyniku na podstawie art. 557 i 575 ustawy
Pzp oraz § 7 ust. 2 pkt 2, § 7 ust. 3 w zw. z § 5 pkt 1 i 2 lit. a) i b) Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie
szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania
wpisu od odwołania z dnia 30 grudnia 2020 r. (Dz. U. z 2020 r. poz. 2437, dalej jako „Rozporządzenie w sprawie kosztów
postępowania”).
Zgodnie z art. 575 ustawy Pzp strony oraz uczestnik postępowania odwoławczego wnoszący sprzeciw ponoszą
koszty postępowania odwoławczego stosownie do jego wyniku. Jak stanowi § 7 ust. 2 pkt 2 Rozporządzenia w sprawie
kosztów postępowania w przypadku uwzględnienia odwołania przez Izbę w części, koszty ponoszą odwołujący i
uczestnik postępowania odwoławczego wnoszący sprzeciw, który przystąpił po stronie zamawiającego, jeżeli uczestnik
ten wniósł sprzeciw wobec uwzględnienia przez zamawiającego w całości zarzutów przedstawionych w odwołaniu.
Zgodnie z § 7 ust. 3 pkt 1 Rozporządzenia w sprawie kosztów postępowania w takim przypadku Izba rozdziela wpis
stosunkowo, zasądzając odpowiednio od zamawiającego albo uczestnika postępowania odwoławczego wnoszącego
sprzeciw na rzecz odwołującego kwotę, której wysokość ustali, obliczając proporcję liczby zarzutów przedstawionych w
odwołaniu, które Izba uwzględniła, do liczby zarzutów, których Izba nie uwzględniła. Z kolei zgodnie z pkt 2 tego przepisu
Izba rozdziela koszty, o których mowa w § 5 pkt 2, w sposób określony w pkt 1 lub znosi te koszty wzajemnie między
odwołującym i odpowiednio zamawiającym albo uczestnikiem postępowania odwoławczego wnoszącym sprzeciw.
Kosztami, o których mowa w § 5 pkt 2 Rozporządzenia w sprawie kosztów postępowania są uzasadnione koszty stron
postępowania odwoławczego, a w okolicznościach, o których mowa odpowiednio w § 7 ust. 2 pkt 2 i 3, ust. 3 i 4, § 8 ust.
2 pkt 2 i 3 oraz § 9 ust. 1 pkt 3 lit. b i pkt 4, koszty uczestnika postępowania odwoławczego, który przystąpił po stronie
zamawiającego i wniósł sprzeciw, w wysokości określonej na podstawie rachunków lub spisu kosztów, złożonych do akt
sprawy, obejmujące m.in. a) koszty związane z dojazdem na wyznaczone posiedzenie lub rozprawę, b) wynagrodzenie i
wydatki jednego pełnomocnika, jednak nieprzekraczające łącznie kwoty 3600 złotych.
Mając na uwadze powyższe regulacje, Izba rozdzieliła wpis od odwołania uiszczony w wysokości 15 000 zł
stosunkowo, zasądzając od Zamawiającego na rzecz Odwołującego kwotę 9000 zł, ustaloną poprzez obliczenie
proporcji liczby zarzutów przedstawionych w odwołaniu, które Izba uwzględniła (3/5), do liczby zarzutów, których Izba nie
uwzględniła (2/5). Ponadto Izba w stanie faktycznym sprawy uznała za uzasadnione zniesienie wzajemnie kosztów, o
których mowa w § 5 pkt 2 ww. rozporządzenia, poniesionych przez Odwołującego i Zamawiającego z tytułu
wynagrodzenia pełnomocników oraz związanych z dojazdem Zamawiającego na rozprawę.
Przewodnicząca:………….………….................