KIO 2101/25
Апелляционная палата по госзакупкам (KIO)2025-06-26
Номер дела
KIO 2101/25
Суд
Krajowa Izba Odwoławcza
Дата решения
2025-06-26
Тип
wyrok
Судьи
Katarzyna Odrzywolska
Текст решения
Sygn. akt: KIO 2101/25
WYROK
Warszawa, dnia 26 czerwca 2025 r.
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
Przewodnicząca:Katarzyna Odrzywolska
Protokolant: Patryk Pazura
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 czerwca 2025 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby
Odwoławczej w dniu 26 maja 2025 r. przez wykonawcę P.B. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą P.B.
Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe z siedzibą w Krobi
w postępowaniu prowadzonym przez zamawiającego, którym jest: Gmina Gostyń
orzeka:
1.uwzględnia odwołanie i nakazuje zamawiającemu: unieważnienie czynności odrzucenia oferty odwołującego oraz
dokonanie ponownego badania i oceny ofert, z uwzględnieniem oferty odwołującego;
2.kosztami postępowania odwoławczego obciąża zamawiającego Gminę Gostyń, i:
2.1.zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 10 000 zł 00 gr (słownie: dziesięć tysięcy złotych
zero groszy) uiszczoną przez wykonawcę P.B. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą P.B.
Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe z siedzibą w Krobi, tytułem wpisu od odwołania;
2.2.zasądza od zamawiającego Gminy Gostyń na rzecz wykonawcy P.B. prowadzącego działalność gospodarczą
pod firmą P.B. Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe z siedzibą w Krobikwotę 13 600 zł 00 gr (słownie:
trzynaście tysięcy sześćset złotych zero groszy) stanowiącą uzasadnione koszty strony poniesione z tytułu
wpisu od odwołania oraz wynagrodzenia pełnomocnika.
Na orzeczenie - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby
Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Zamówień Publicznych.
Przewodnicząca:……………………………………….
Sygn. akt: KIO 2101/25
Uzasadnie nie
Gmina Gostyń (dalej „zamawiający”) prowadzi, w trybie podstawowym z możliwością negocjacji, na podstawie
art. 275 pkt 2 ustawy z dnia 11 września 2019 roku - Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1320 ze zm.) -
dalej: „ustawa Pzp” postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego pn. „Budowa łącznika od ul. Leszczyńskiej do ul.
Górnej wraz z włączeniem do ronda im. J. Zeidlera”; znak sprawy: I.271.4.2025 (dalej „postępowanie” lub „zamówienie”),
o wartości szacunkowej poniżej progów unijnych, o których mowa w art. 3 ustawy Pzp.
Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Biuletynie Zamówień Publicznychz dnia 2 kwietnia 2025 r.,
numer ogłoszenia 2025/BZP 00174082/01.
W dniu 20 maja 2025 r. zamawiający poinformował wykonawcę P.B. prowadzącego działalność gospodarczą pod
firmą P.B. Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe z siedzibą w Krobi(dalej „odwołujący”) o odrzuceniu jego oferty na
podstawie art. 226 ust. 1 pkt 8 w związku z art. 224 ust. 5 i 6 ustawy Pzp, jako zawierającej rażąco niską cenę.
W dniu 26 maja 2025 r. odwołujący wniósł odwołanie na powyższą czynność zamawiającego, zarzucając
naruszenie niżej wymienionych przepisów ustawy Pzp:
1.art. 16 pkt 1 - 3 ustawy Pzp przez naruszenie zasady nakazującej prowadzenie postępowania w sposób zapewniający
zachowanie uczciwej konkurencji oraz równe traktowanie wykonawców oraz w sposób przejrzysty i proporcjonalny,
a także naruszenie innych pozostających w związku z art. 16 pkt 1 - 3 ustawy Pzp przepisów;
2.art. 226 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp przez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu polegające na niezasadnym
stwierdzeniu, że oferta złożona przez odwołującego zawiera rażąco niską cenę, w sytuacji gdy odwołujący wykazał
szczegółowo i rzetelnie pismem z dnia 30 kwietnia 2025 r. oraz załączonymi dowodami, że cena zaoferowana
przez niego jest wystarczająca do pokrycia kosztów realizacji zamówienia, osiągnięcia zysku oraz prawidłowego
wykonania zamówienia publicznego, zgodnie z wymaganiami zamawiającego, a więc nie jest rażąco niska, co
doprowadziło do nieuzasadnionego stwierdzenia, że oferta odwołującego powinna zostać odrzucona w oparciu o art.
226 ust. 1 pkt 8 Pzp ustawy Pzp;
3.art. 224 ust. 6 ustawy Pzp przez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu polegające na nieprawidłowej ocenie
wyjaśnień odwołującego z dnia 30 kwietnia 2025 r. dotyczących zaoferowanej ceny (dalej jako: "Wyjaśnienia"),
prowadzącej do nieuzasadnionego stwierdzenia, że Wyjaśnienia wraz z dowodami nie uzasadniają podanej w
ofercie ceny zamówienia, pomimo że zamawiający wezwał odwołującego do udzielenia wyjaśnień, w zakresie
elementów pobocznych składających się na przedmiot zamówienia, a Wyjaśnienia wraz z dowodami jednoznacznie
wskazują, że zaoferowana przez odwołującego cena jest wystarczająca do pokrycia kosztów realizacji zamówienia,
osiągnięcia zysku oraz prawidłowego wykonania zamówienia publicznego, zgodnie z wymaganiami zamawiającego,
a więc nie jest rażąco niska, co doprowadziło do nieuzasadnionego odrzucenia oferty odwołującego w oparciu o art.
226 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp;
oraz, tylko w przypadku nieuwzględnienia zarzutów z pkt 2 i pkt 3:
4.art. 224 ust. 1, 2, 5 i 6 w zw. z art. 226 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp, przez odrzucenie oferty i zaniechanie ponownego
wezwania odwołującego do udzielenia wyjaśnień dotyczących kwestionowanego przez zamawiającego zakresu
wobec pierwotnych wyjaśnień i arbitralnej ocenie tych wątpliwości na niekorzyść odwołującego.
Zarzucając powyższe odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania i nakazanie zamawiającemu:
1.unieważnienia czynności odrzucenia oferty odwołującego z postępowania;
2.dokonania ponownego badania i oceny ofert, z uwzględnieniem oferty odwołującego;
3.zasądzenie od zamawiającego na rzecz odwołującego kosztów postępowania, w tym kosztów reprezentacji według
przedstawionych na rozprawie faktur i rachunków.
Zamawiający poinformował wykonawców, zgodnie z art. 185 ust. 1 ustawy Pzp, o wniesieniu odwołania,
wzywając uczestników postępowania do złożenia przystąpienia.
W terminie określonym w art. 525 ust. 1 ustawy Pzp, do postępowania odwoławczego nie przystąpił żaden
wykonawca.
Zamawiający w piśmie z 6 czerwca 2025 r., działając na podstawie art. 521 ust. 1 ustawy Pzp (Odpowiedź na
odwołanie) zaprezentował swoje stanowisko, wnosząc o oddalenie odwołania w całości jako niezasadnego;
Wobec tego, że odwołujący podtrzymał w całości zarzuty i żądania odwołania, Izba skierowała sprawę do
rozpoznania na rozprawie.
Krajowa Izba Odwoławcza, po przeprowadzeniu rozprawy w przedmiotowej sprawie, na podstawie
zebranego materiału dowodowego, po zapoznaniu się z dokumentacją postępowania o udzielenie zamówienia
publicznego, przesłaną przez zamawiającego w formie elektronicznej, po zapoznaniu się z treścią odwołania,
odpowiedzią na nie, jak również po wysłuchaniu oświadczeń, jak też stanowisk stron złożonych ustnie do
protokołu w toku rozprawy ustaliła i zważyła, co następuje
Izba ustaliła, że nie zaszła żadna z przesłanek, o których stanowi art. 528 ustawy Pzp, skutkujących odrzuceniem
odwołania.
Izba dokonała również badania spełnienia przez odwołującego przesłanek określonych w art. 505 ustawy Pzp, to
jest kwestii posiadania przez niego legitymacji do wniesienia odwołania, która przejawia się w następujący sposób.
Odwołujący jest wykonawcą, który złożył swoją ofertę w postępowaniu. Oferta odwołującego powinna zostać
uznana za najkorzystniejszą, zgodnie z kryteriami oceny ofert ustalonymi w postępowaniu. Zamawiający niezasadnie
odrzucił ofertę odwołującego uznając, że złożone przez niego wyjaśnienia w przedmiocie rażąco niskiej ceny, są
niewystarczające dla uznania, że za cenę tą możliwe jest wykonanie zamówienia. Gdyby potwierdziły się zarzuty
odwołania oferta odwołującego mogłaby zostać uznana za najkorzystniejszą a odwołujący uzyskać przedmiotowe
zamówienie, zrealizować je i osiągnąć zysk z tytułu jego realizacji.
Izba włączyła w poczet materiału dowodowego dokumentację postępowania przesłaną przez zamawiającego do
akt sprawy.
Krajowa Izba Odwoławcza ustaliła, co następuje
Izba ustaliła, że przedmiotem zamówienia, zgodnie z opisem zawartym w pkt 3 specyfikacji warunków
zamówienia (dalej „SW Z”) jest: Budowa łącznika od ul. Leszczyńskiej do ul. Górnej wraz z włączeniem do ronda im. J.
Zeidlera. Zakres prac obejmuje: (i) Roboty rozbiórkowe, (ii) Roboty ziemne, (iii) Podbudowy, (iv) Nawierzchnie, (v)
Urządzenia bezpieczeństwa ruchu, (vi) Zieleń drogową, (vii) Roboty elektryczne, (viii) Kanalizację deszczową, (ix)
Likwidację kolizji SN.
Do obowiązków wykonawcy, które nie zostały ujęte w dokumentacji bądź kosztorysie należą: (i) Uzyskanie
wszelkich uzgodnień i zezwoleń wymaganych do realizacji niniejszego obiektu; (ii) Poinformowanie wszystkich gestorów
sieci o realizacji zadania przed rozpoczęciem robót; (iii) Oddanie do Rejonu Dystrybucji Leszno materiałów z demontażu,
których właścicielem jest ENEA Operator Sp. z o.o. ( w ramach likwidacji kolizji); (iv) Dysponowanie osobami
uprawnionymi i upoważnionymi przez ENEA Operator Sp. z o.o. do wykonywania prac w technologii Prac Pod
Napięciem; (v) Obsługa geodezyjna oraz sporządzenie geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej; (vi) Prowadzenie na
własny koszt pomiarów i badań materiałów; (vii) Opracowanie organizacji ruchu na czas prowadzenia robót; (viii) Koszty
zabezpieczenia i rozliczenia mediów; (ix) Koszty nadzoru nad infrastrukturą techniczną; (x) Koszty prowadzenia badań
archeologicznych i badań wykopaliskowych. Powyższe koszty należy uwzględnić w ofercie, nie wykonując odrębnych
pozycji kosztorysowych.
Izba ustaliła ponadto, że wykonawca (zgodnie z pkt 7.1 SW Z) zobowiązany był dołączyć do oferty (formularza
ofertowego - załącznik nr 4 ) kosztorys ofertowy (lit. b).
Ponadto w pkt 13 SW Z zamawiający opisał sposób obliczenia ceny oferty wskazując, że (pkt 13.1) Zamawiający
będzie brał pod uwagę cenę brutto za wykonanie przedmiotu niniejszego zamówienia. (pkt 13.2) Cenę deklaruje się na
formularzu oferty załączonym do SW Z, podając: cenę netto, cenę brutto. (pkt 13.3) Cena ma charakter kosztorysowyi
obliczona jest na podstawie załączonego przez wykonawcę kosztorysu ofertowego. Kosztorys ofertowy Wykonawca
zobowiązany jest złożyć w formie/ postaci elektronicznej w pliku .pdf opatrzony podpisem kwalifikowanym, podpisem
zaufanym lub podpisem osobistym. Nieuwzględnienie w wycenie chociażby jednej pozycji robót będzie przyczyną
odrzucenia oferty. Cena jednostkowa zawarta w kosztorysie ofertowym Wykonawcy winna uwzględniać wszelkie koszty
związane z wykonaniem zamówienia. Cena jednostkowa zawarta w kosztorysie ofertowym Wykonawcy jest ceną netto
(niezawierającą podatku VAT oraz innych podatków). Cena brutto oferty podana w Formularzu ofertowym, jest
wynagrodzeniem kosztorysowym i stanowi sumę wartości robót netto wynikającą wprost z kosztorysu ofertowego
Wykonawcy oraz wartości podatku VAT. Wszystkie wartości określone przez Wykonawcę zostaną ustalone na okres
obowiązywania umowy i nie będą podlegały zmianom w okresie jej obowiązywania. Obowiązująca stawka podatku VAT:
23% Ostateczna cena zadeklarowana w ofercie musi zawierać prawidłową stawkę podatku VAT. Kosztorys ma mieć
podany na pierwszej stronie również zakładany zysk wyrażony w procentach. (pkt 13.4) Cena musi być wyrażona w
złotych polskich, z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku. (pkt 13.5) Zastosowanie przez wykonawcę stawki
podatku od towarów i usług niezgodnej z obowiązującymi przepisami spowoduje odrzucenie oferty. (pkt 13.6)
Zamawiający nie przewiduje rozliczenia w walutach obcych.
Izba ustaliła także, że zamawiający oszacował wartość zamówienia w niniejszym postępowaniu na kwotę
9 720 340,95 zł. netto, brutto: 11 956 019,37 zł.
Z kolei z treści Informacji z otwarcia ofert, udostępnionej przez zamawiającego na stronie internetowej w dniu 17
kwietnia 2025 r. wynika, że w postępowaniu zostało złożonych siedem ofert: (1) STRABAG Sp. z o.o. z siedzibą w
Pruszkowie, cena 6 487 112,62 zł.; (2) odwołującego, cena 5 083 964,25 zł.; (3) P.H.U.”CHOD-DRÓG” A.P. z siedzibą w
Krobi, cena 6 799 982,85 zł.; (4) Brukarstwo i Handel W.K.z siedzibą w Koźminie Wielkopolskim, cena 7 991 249,83 zł.;
(5) Przedsiębiorstwo Budowlano -Handlowe "Marzyński" Sp. z o. o. Sp. k. z siedzibą w Jarocinie, cena 6 977 584,18 zł.;
(6) INFRAKOM KOŚCIAN Sp. z o.o. z siedzibą w Kościanie, cena 6 795 266,99 zł.; (7) Przedsiębiorstwo Drogowe
Drogbud Gostyń Sp. z o.o. z siedzibą w Gostyniu, cena 7 049 969,61 zł.
Izba ustaliła również, że zamawiający działając na podstawie art. 224 ust. 1 ustawy Pzp, wezwał odwołującego
pismem z 23 kwietnia 2025 r. do złożenia wyjaśnień poprzez złożenie dowodów w zakresie wyliczenia ceny, kosztu i
innych istotnych części składowych zamówienia w zakresie branży drogowej. Wskazał przy tym, że oferta odwołującego
nie spełnia obligatoryjnych przesłanek do wezwania wykonawcy do złożenia wyjaśnień, jednak budzi ona wątpliwości
zamawiającego co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia w zaoferowanej cenie, ponieważ jest o ponad 1
400 000,00 zł. brutto niższa od oferty wykonawcy mieszczącego się na drugiej pozycji w rankingu.
Jednocześnie, jak wynika z treści załączonej do akt sprawy notatki ”Zestawienie ofert i badanie czy nie zachodzi
okoliczność rażąco niskiej ceny w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego” zamawiający ustalił, że
wszystkie złożone oferty są o ponad 30% niższe od wartości zamówienia powiększonej o należny podatek VAT. Dalej w
treści notatki stwierdza: „W związku z tym, że zaoferowane przez Wykonawców ceny są do siebie zbliżone,
Zamawiający odstępuje od kierowania do oferentów próśb o udzielenie wyjaśnień, w tym złożenia dowodów dotyczących
elementów oferty mających wpływ na wysokość ceny”.
Odwołujący odpowiedział na wezwanie zamawiającego, składając swoje wyjaśnienia w piśmie z 30 kwietnia 2025
r., załączając kosztorysy w branży drogowej, kanalizacyjnej oraz kosztorys szczegółowy - branża elektryczna, jak
również dowody - oferty dostawców materiałów niezbędnych do realizacji zamówienia.
Zamawiający pismem z 20 maja 2025 r. poinformował odwołującego o odrzuceniu jego oferty, wskazując jako
podstawę prawną art. 226 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 224 ust. 5 i 6 ustawy Pzp. W uzasadnieniu faktycznym podał w
szczególności: „W treści udzielonych wyjaśnień Wykonawca zawarł informacje że oferta obejmuje całkowity koszt
wykonania przedmiotu zamówienia, w tym wszystkie koszty towarzyszące jej wykonaniu, zysk (na poziomie 10%).
Przedstawione przez wykonawcę uzasadnienie sprowadzało się do ogólnych stwierdzeń, że zaoferowana cena jest
realna i należycie skalkulowana. Ponadto wykonawca przedstawił kosztorys ofertowy dostawcy materiałów, w którym: (1)
Podbudowa zasadnicza z betonu asfaltowego grubości 10 cm jest z ceną jednostkową 84,85 zł, przy czym Wykonawca
w kosztorysie załączonym do oferty skalkulował cenę tej pozycji na 80,00; (2) Warstwa ścieralna z AC grubości 4 cm
jest z ceną jednostkową 39,73 zł, przy czym Wykonawca w kosztorysie załączonym do oferty skalkulował cenę tej
pozycji na 36,00. Zaoferowane przez Wykonawcę ceny nie pokrywają zakupu samego materiału, a tym bardziej kosztów
jego transportu oraz kosztów robocizny i sprzętu niezbędnych do wykonania tej pozycji. Wadliwość przyjętej kalkulacji
jasno wykazuje na brak możliwości wykonania przedmiotu Zamówienia przez wykonawcę w zaoferowanej cenie.”
Z powyższą decyzją nie zgodził się odwołujący, składając swoje odwołanie do Prezesa Krajowej Izby
Odwoławczej w dniu 26 maja 2025 r.
Krajowa Izba Odwoławcza zważyła, co następuje
Skład orzekający po dokonaniu oceny stanu faktycznego w sprawie, mając na względzie zakres sprawy
zakreślony przez okoliczności podniesione w odwołaniu oraz mając na uwadze treść przepisu art. 554 ust. 1 pkt 1
ustawy Pzp, który stanowi, że Izba uwzględnia odwołanie, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów ustawy, które miało
wpływ lub może mieć istotny wpływ na wynik postępowania o udzielenie zamówienia uznał, że postawione przez
odwołującego zarzuty znajdują potwierdzenie w ustalonym stanie faktycznym i prawnym, zatem rozpoznawane
odwołanie, podlegało uwzględnieniu. Przy tym Izba, po analizie treści wezwania skierowanego do odwołującego w
przedmiocie podejrzenia rażąco niskiej ceny w jego ofercie, jak też mając na uwadze udzielone wyjaśnienia uznała, że
zamawiający błędnie doszedł do przekonania, że te nie pozwalają uznać, że wykonawca jest w stanie za zaoferowaną w
ofercie cenę, przedmiotowe zamówienie zrealizować.
Rozstrzygając sformułowane przez odwołującego zarzuty Izba w pierwszej kolejności zwraca uwagę na treść
przepisów, które znajdą zastosowanie w przedmiotowej sprawie.
Zgodnie z art. 224 ust. 1 ustawy Pzp zamawiający wzywa do złożenia wyjaśnień w przypadku, jeżeli cena lub
koszt, lub ich istotne części składowe wydają się rażąco niskie w stosunku do przedmiotu zamówienia lub budzą
wątpliwości zamawiającego, co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia, zgodnie z wymaganiami określonymi
przez zamawiającego lub wynikającymi z odrębnych przepisów. W takim przypadku zamawiający zwraca się o
udzielenie wyjaśnień, w tym złożenie dowodów, dotyczących elementów oferty mających wpływ na wysokość ceny.
Z kolei zgodnie z art. 224 ust. 2 ustawy Pzp w przypadku gdy cena całkowita oferty złożonej w terminie jest niższa
o co najmniej 30% od: (pkt 1) wartości zamówienia powiększonej o należny podatek od towarów i usług, ustalonej przed
wszczęciem postępowania lub średniej arytmetycznej cen wszystkich złożonych ofert niepodlegających odrzuceniu
na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 1 i 10, zamawiający zwraca się o udzielenie wyjaśnień, o których mowa w ust. 1, chyba
że rozbieżność wynika z okoliczności oczywistych, które nie wymagają wyjaśnienia; (pkt 2) wartości zamówienia
powiększonej o należny podatek od towarów i usług, zaktualizowanej z uwzględnieniem okoliczności, które nastąpiły po
wszczęciu postępowania, w szczególności istotnej zmiany cen rynkowych, zamawiający może zwrócić się o udzielenie
wyjaśnień, o których mowa w ust. 1.
Zgodnie z przepisem art. 226 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp zamawiający odrzuca ofertę, jeśli zawiera rażąco niską
cenę lub koszt w stosunku do przedmiotu zamówienia.
Tym samym w pierwszej kolejności wskazać należy, że obowiązek wezwania do złożenia wyjaśnień w
przedmiocie rażąco niskiej ceny materializuje się zawsze w przypadku, gdy zamawiający ustali, że cena całkowita oferty
złożonej w terminie jest niższa o co najmniej 30% od szacunkowej wartości zamówienia lub średniej arytmetycznej cen
wszystkich złożonych ofert, nie podlegających odrzuceniu. Dalej przepisy ustawy Pzp stanowią, że takie badanie jest
możliwe także w przypadku, gdy pomimo, że taka rozbieżność nie ma miejsca - zamawiający nabierze podejrzeń co do
możliwości realizacji zamówienia przez wykonawcę.
W niniejszej sprawie zamawiający skorzystał z przysługującego mu uprawnienia i, powołując się na przepis art.
224 ust. 1 ustawy Pzp, wezwał odwołującego do złożenia wyjaśnień w zakresie wyliczenia ceny, kosztu i innych
istotnych części składowych zamówienia. Z treści wezwania do wyjaśnień wynika, że zamawiający powziął wątpliwość
co do możliwości wykonania zamówienia przez odwołującego za zaoferowaną w postępowaniu cenę, opierając się na
tym, że cena jego oferty była niższa o 1 400 000,00 zł brutto od ceny oferty wykonawcy drugiego w rankingu, tj. oferty
firmy STRABAG Sp. z o.o. z siedzibą wPruszkowie (dalej „STRABAG”). Przy czym nie budzi wątpliwości, gdyż przyznał
to zamawiający, że zaoferowana przez odwołującego cena nie była niższa od wskaźnika 30% względem innych ofert.
Jakkolwiek nie sposób nie zgodzić się z zamawiającym, że powyższe uprawnienie do wezwania wykonawcy w
przypadku podejrzenia rażąco niskiej ceny oferty materializuje się zawsze, w przypadku gdy zamawiający nabierze
podejrzeń co do możliwości wykonania zamówienia za podaną cenę, nie sposób jednak nie zgodzić się z odwołującym,
że w okolicznościach omawianej sprawy zamawiający skierował do odwołującego przedmiotowe wezwanie,
dostrzegając różnicę pomiędzy ofertą odwołującego a ofertą kolejnego wykonawcy (różnica w cenie 21,63%), pomijając
jednak całkowicie obowiązek wynikający z treści przepisu art. 224 ust. 2 pkt 1 ustawy Pzp.
Jak wynika z akt sprawy (notatka „Zestawienie ofert i badanie czy nie zachodzi okoliczność rażąco niskiej ceny w
postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego”) zamawiający oszacował wartość zamówienia na kwotę
9 720 340,95 zł. netto. Następnie ustalił, że wszystkie złożone oferty są o ponad 30% niższe od wartości zamówienia,
powiększonej o należny podatek VAT. Dalej jednak stwierdził: „W związku z tym, że zaoferowane przez Wykonawców
ceny są do siebie zbliżone, Zamawiający odstępuje od kierowania do oferentów próśb o udzielenie wyjaśnień, w tym
złożenia dowodów dotyczących elementów oferty mających wpływ na wysokość ceny”. Tym samym nie sposób nie
dojść do wniosku, że zamawiający arbitralnie uznał, że odstępuje od badania rażąco niskiej ceny w ofertach innych
wykonawców pomimo, że ustawodawca wprost nakazał badanie rażąco niskiej ceny w takich przypadkach, jednocześnie
kierując takie wezwanie do odwołującego.
Tym samym trafnie odwołujący zauważa, że zamawiający z jednej strony pomimo braku ustawowych przesłanek
do wezwania odwołującego do złożenia wyjaśnień, opierając się na swoich „wątpliwościach” kieruje do niego stosowne
pismo, z drugiej zaś strony, pomimo tego, że ustalona przez niego wartość szacunkowa prowadziła do uznania, że
wszystkie oferty noszą znamiona cen rażąco niskich, gdyż wypełniają przesłankę określoną w art. 224 ust. 2 pkt 1
ustawy Pzp i są niższe o ponad 30% od tej wartości - zaniechał badania pozostałych ofert pod kątem ceny rażąco
niskiej. Przy czym z akt sprawy nie wynika jakie przyczyny legły u podstaw takiej decyzji, treść sporządzonej notatki
wskazuje jedynie, że zamawiający dokonał w tym zakresie własnej oceny i przyjął, że różnice cenowe pomiędzy ofertami
nie są znaczące, a w rezultacie okoliczność ta ma przesądzać o braku obowiązku w przedmiocie badania rażąco niskiej
ceny.
Takie działanie zamawiającego jest niezrozumiałe, pozbawione podstaw i nie poparte żadnych szczegółowym
uzasadnieniem. Potwierdziły się zatem zarzuty odwołującego, który wskazywał w treści odwołania, że zamawiający
naruszył zasady obowiązujące w postępowaniu, wynikające z art. 16 pkt 1 - 3 ustawy Pzp, nakazujące jego prowadzenie
w sposób przejrzysty, z zachowaniem uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców.
Dalej należy wskazać, że zamawiający odrzuca w postępowaniu ofertę, jeśli stwierdzi, że ta zawiera rażąco niską
cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia (art. 226 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp) lub też, jak stanowi przepis art. 224 ust. 6
ustawy Pzp, który jest rozwinięciem poprzedniego przepisu - jeśli wykonawca wezwany przez zamawiającego do
złożenia wyjaśnień w przedmiocie rażąco niskiej ceny nie udzielił odpowiedzi lub też, złożone wyjaśnienia wraz z
dowodami nie uzasadniają podanej w ofercie ceny. Tym samym z przepisów ustawy Pzp wynika, że odrzuceniu podlega
taka oferta, w której bezsprzecznie stwierdzono, bez żadnych wątpliwości, zaniżenie ceny w sposób rażący, jak też
oferta wykonawcy, który wezwany przez zamawiającego nie złoży wyjaśnień lub, gdy wyjaśnienia przez niego złożone,
nie uzasadniają podanej w ofercie ceny (a zatem są nierzetelne, niepełne, nie odpowiadają na zadane przez
zamawiającego pytania).
Co istotne, decyzja o tym, czy mamy do czynienia z ceną rażąco niską, zapada każdorazowo po zapoznaniu się
z wyjaśnieniami złożonymi przez danego wykonawcę w postępowaniu. Zamawiający, zanim podejmie decyzję o
odrzuceniu oferty, zobligowany jest bowiem w każdym przypadku wezwać wykonawcę do złożenia wyjaśnień w zakresie
wyliczenia ceny lub kosztu. Dopiero w przypadku, gdy ocena złożonych przez wykonawcę wyjaśnień wraz z dowodami
doprowadzi zamawiającego do wniosku, że podana w ofercie cena lub koszt są rażąco zaniżone tj. za daną cenę nie jest
możliwa realizacja zamówienia lub też, jeśli dany wykonawca nie udzieli stosownych wyjaśnień w wyznaczonym terminie
- zamawiający zobligowany jest taką ofertę odrzucić.
Rolą zamawiającego jest zatem skierowanie do wykonawcy stosownego wezwania, jeśli zajdą wymienione w art.
224 ust. 1 ustawy Pzp okoliczności, a następnie ocena złożonych wyjaśnień. Przy czym istotne jest, aby zamawiający
oceniając złożone wyjaśnienia uwzględnił wszystkie okoliczności występujące na danym rynku oraz, aby miał na uwadze
treść wezwania skierowanego do wykonawcy i oczekiwania w tym piśmie sformułowane.
Z kolei wykonawca, odpowiadając na wezwanie zamawiającego, zobligowany jest w sposób pełny, wyczerpujący i
nie budzący wątpliwości, w pierwszej kolejności odnieść się do wątpliwości zamawiającego, które artykułuje on w treści
pisma, przedstawić pełne i rzetelne wyliczenia, jak też przedłożyć dowody, które w danych okolicznościach są
adekwatne tj. takie, które potwierdzają wymieniane przesłanki pozwalające na obniżenie ceny oferty. Wyjaśnienia
wykonawcy muszą być na tyle konkretne i szczegółowe, aby na ich podstawie zamawiający był w stanie dowiedzieć się,
jakie to okoliczności właściwe wzywanemu do wyjaśnień wykonawcy, spowodowały obniżenie ceny jego oferty, a także w
jaki sposób i w jakim stopniu okoliczności te wpłynęły na możliwość obniżenia ceny.
Powyższe ma znaczenie dla oceny zarzutów w niniejszej sprawie, gdyż jak wynika z treści Wezwania
zamawiającego z 23 kwietnia 2025 r. jego wątpliwości wzbudziła cena oferty odwołującego w zakresie branży drogowej.
Przy czym zamawiający nie wymienił, i nie wskazał które to pozycje kosztorysowe wzbudziły jego wątpliwości i to
pomimo, że dysponował takim wyliczeniem. Tym samym stwierdzić należy, że zamawiający w sposób dość ogólny
sformułował swoje oczekiwania co do treści i zakresu wyjaśnień, które odwołujący zobligowany był złożyć. Zamawiający
wymienił wprawdzie kilka elementów, które wykonawca miał obowiązek wyjaśnić i do nich się odnieść, jednakże nie
powiązał ich z żadną pozycją kosztorysową, nie wyjaśnił z jakich powodów te właśnie elementy stanowią przedmiot
zainteresowania zamawiającego i jakie to elementy, w zakresie kwestionowanych pozycji, wykonawca miałby
zamawiającemu wyjaśnić.
Tym niemniej Izba zgadza się ze stanowiskiem zamawiającego, wyrażonym w piśmie procesowym z 6 czerwca
2025 r. - Odpowiedzi na odwołanie, że odwołujący nie zaskarżył czynności zamawiającego, polegającej na wezwaniu go
do złożenia wyjaśnień. W konsekwencji zobowiązany był je złożyć, udzielić wyczerpującej odpowiedzi na pytania i
wątpliwości zamawiającego, obalając w ten sposób domniemanie występowania rażąco niskiej ceny w jego ofercie.
Izba w konsekwencji poddała ocenie złożone przez odwołującego wyjaśnienia uznając, wbrew stanowisku
zamawiającego, że odwołujący zadośćuczynił treści Wezwania. Odpowiedział na wątpliwości zamawiającego,
przedstawił uzasadnienie i dowody, które pozwalały zamawiającemu w sposób jednoznaczny przyjąć, że zaoferowana
cena jest ceną realną, która pozwoli na realizację przedmiotu zamówienia, zgodnie z wymaganiami opisanymi w SW Z.
Odwołujący do wyjaśnień załączył także dowody w postaci zakupu materiałów do wykonania przedmiotu zamówienia, z
uwzględnieniem rabatów, a także w zakresie kosztu obsługi geodezyjnej. Odwołujący wyjaśnił również sposób wyceny w
zakresie zespołu jakim będzie dysponował przy wykonywaniu zamówienia, z uwzględnieniem s p i s u osób,
wyszczególnieniem ich specjalności i roli którą będą pełnić na budowie oraz sposobu ich zatrudnienia przewidzianego
przez wykonawcę. Odwołujący wskazał, że osoby, które zostaną skierowane do wykonania przedmiotowego zadania są
stałymi współpracownikami, a koszty pracy przyjęte do ustalenia ceny zgodne są z przepisami dotyczącymi minimalnego
wynagrodzenia za pracę ustalonego na podstawie ustawy i wynoszą 32,00 zł. Odwołujący uczynił zatem zadość treści
Wezwania, składając pełne i obszerne wyjaśnienia.
Należy również podkreślić, że Izba rozpoznaje odwołanie ściśle w granicach podnoszonych zarzutów, co w
okolicznościach przedmiotowej sprawy oznaczało odniesienie się wyłącznie do uzasadnienia czynności odrzucenia
oferty odwołującego, podanego w informacji z 20 maja 2025 r. Tym samym Izba wzięła pod uwagę wyłącznie
argumentację przedstawioną przez zamawiającego w piśmie skierowanym do wykonawcy, pomijając całkowicie wywody
zawarte w odpowiedzi na odwołanie, które znacznie wykraczały poza to, co zakomunikował zamawiający w toku
postępowania.
Izba przypomina, że zgodnie z art. 555 ustawy Pzp, nie może orzekać co do zarzutów, które nie były zawarte w
odwołaniu. Cytowany przepis realizuje podstawowe zasady procedury odwoławczej, tj. zasadę równości stron oraz
kontradyktoryjności postępowania. Ponieważ, stosownie do art. 513 pkt 1 i pkt 2 ustawy Pzp, przedmiotem odwołania
może być wyłącznie czynność zamawiającego w danym postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego lub też
zaniechanie czynności, do której zamawiający był zobowiązany przez przepisy ustawy, przedmiotem rozstrzygnięcia
Izby może być wyłącznie ta czynność lub jej zaniechanie, z uwzględnieniem okoliczności faktycznych i prawnych,
istniejących w dacie tej czynności. O treści zarzutu odwołania decydują bowiem wskazane przez odwołującego
okoliczności faktyczne i prawne, a te z kolei mają swoje źródło w uzasadnieniu kwestionowanej czynności. Czynność
odrzucenia oferty odwołującego została dokonana przez zamawiającego z uwagi na okoliczności wskazywane przez
niego w piśmie informującym wykonawcę o dokonaniu tej czynności, a w konsekwencji spór może być prowadzony
wyłącznie w granicach tego uzasadnienia. Gdyby przyjąć inne podejście i zamawiający, jak to miało miejsce w niniejszej
sprawie, mógł wskazywać dodatkowe jeszcze okoliczności dla których zdecydował o uznaniu oferty odwołującego za
zawierającą rażąco niską cenę - zakres sporu zostałby przeniesiony na etap rozprawy przed Izbą, co jest
niedopuszczalne, gdyż uniemożliwiałoby rzetelne przygotowanie się drugiej strony do argumentacji prezentowanej przez
przeciwnika procesowego.
Tym samym Izba wzięła pod uwagę wyłącznie te przyczyny, które wskazał zamawiający w piśmie 20 maja 2025
r., informującym o odrzuceniu oferty odwołującego. Z kolei w treści uzasadnienia faktycznego zamawiający wskazał, że
złożone wyjaśnienia sprowadzają się do ogólnych stwierdzeń, a także, że przedstawione w wyjaśnieniach ceny
dotyczące podbudowy zasadniczej z betonu asfaltowego grubości 10 cm oraz warstwy ścieralnej z AC grubości 4 cm
nie pokrywają zakupu samego materiału, a tym bardziej kosztów jego transportu oraz kosztów robocizny i sprzętu
niezbędnych do wykonania tej pozycji. Z tego też wywiódł, wadliwość przyjętej kalkulacji, która miała jasno wskazywać na
brak możliwości wykonania przedmiotu zamówienia przez odwołującego w zaoferowanej cenie.
Zamawiający tym samym wskazał na dwa argumenty, które legły u podstaw podjętej decyzji. Z pierwszym z nich
Izba nie zgadza się z dwóch powodów. Jak już wskazano wyżej, ocena złożonych wyjaśnień prowadzi do wniosku, że
odwołujący uczynił zadość treści Wezwania, w sposób pełny i wyczerpujący odpowiedział na zadane pytania, biorąc pod
uwagę sformułowany w piśmie z 23 kwietnia 2025 r. zakres pytań i wątpliwości. Ponadto nie sposób nie zauważyć, że
informacja o tym, że wyjaśnienia są „ogólne” nie została przez zamawiającego poparta żadną szczegółową
argumentacją, tym samym trudno jest też dokonać przez Izbę czy ocena zamawiającego była prawidłowa.
W zakresie drugiej, wskazanej przez zamawiającego podstawy - Izba przyjęła wyjaśnienia odwołującego, uznając
je za spójne i wiarygodne w zakresie, w jakim argumentował, że sam fakt obniżenia ceny w jednej pozycji, który może
zostać zrekompensowany poprzez podniesienie ceny w innej pozycji, winien być uznany za normalną praktykę,
stosowaną przy sporządzaniu kosztorysów ofertowych. Z pewnością nie może to być rozstrzygający argument
przemawiający za tym, że cena ofertowa, traktowana jako całość za wykonanie zamówienia - jest rażąco niska.
Izba wielokrotnie zwracała uwagę w swoich orzeczeniach, że zarzut rażąco niskiej ceny, co do zasady, powinien
odnosić się do całkowitej ceny za realizację zamówienia publicznego, nie zaś do poszczególnych elementów tej ceny,
które jak w niniejszej sprawie nie sposób uznać za istotne, wpływające na możliwość realizacji zamówienia zgodnie z
opisem zawartym w SWZ (tak też w Wyroku KIO z 17 grudnia 2024 r., sygn. akt KIO 4360/24).
Wobec powyższego, rozpoznając sprawę w granicach zarzutów zawartych w odwołaniu, Izba stwierdziła, że
należy je uznać za zasadne w zakresie, w jakim odwołujący wskazywał, że zamawiający nie miał podstaw, aby odrzucić
ofertę odwołującego na podstawie dotychczas złożonych wyjaśnień, których zakres w pełni odpowiadał treści wezwania.
Z kolei decyzja o odrzuceniu oferty odwołującego została podjęta z naruszeniem wskazanych przez niego przepisów
ustawy Pzp.
Mając na uwadze powyższe, Izba orzekła jak w sentencji.
O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono stosownie do wyniku postępowania - na podstawie art. 557 i
art. 575 ustawy Pzp oraz w oparciu o przepisy § 7 ust. 1 pkt 1 w związku z § 5 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady
Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich
rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz. U. z 2020 r., poz. 2437).
Przewodnicząca:……………………………….………