I NKRS 76/21

I NKRS 76/21 POSTANOWIENIE Dnia 28 stycznia 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Joanna Lemańska (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Janusz Niczyporuk SSN Adam Redzik w sprawie z odwołania X. Y. od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa nr […] z dnia [...] 2021 r. w przedmiocie dalszego zajmowania stanowiska przez sędziego osiągającego wiek uprawniający do przejścia w stan spoczynku, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 28 stycznia 2026 r., umarza postępowanie odwoławcze. UZASADNIENIE Pismem z 30 grudnia 2020 r. X. Y. - sędzia Sądu Okręgowego w K. (dalej: odwołujący się) złożył do Krajowej Rady Sądownictwa (dalej: Rada, KRS) oświadczenie, w którym wyraził wolę dalszego zajmowania stanowiska sędziego, przy czym wskazał, że […] czerwca 2021 r. ukończy 65 lat. Do oświadczenia odwołujący się załączył zaświadczenie lekarskie z 30 listopada 2020 r. stwierdzające, że wobec braku przeciwskazań zdrowotnych jest zdolny do wykonywania pracy na stanowisku sędziego, zaświadczenie psychologiczne z 30 grudnia 2020 r. stwierdzające, że nie należy on do osób I NKRS 76/21 2 wykazujących istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego oraz zaświadczenie z 30 grudnia 2020 r. stwierdzające, że jest zdolny w zakresie predyspozycji i umiejętności psychologicznych do pełnienia obowiązków sędziego łub prokuratora. Pismem z 31 grudnia 2020 r. odwołujący się wniósł o przywrócenie terminu do złożenia oświadczenia woli dalszego zajmowania stanowiska sędziego. Uchwałą nr […] z dnia [...] 2021 r. w przedmiocie dalszego zajmowania stanowiska przez sędziego osiągającego wiek uprawniający do przejścia w stan spoczynku Krajowa Rada Sądownictwa, na podstawie art. 41 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa (Dz. U. 2021, poz. 269, dalej: u.KRS) w zw. z art. 69 § 1b ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. 2020, poz. 2072; dalej: p.u.s.p.), umorzyła postępowanie w sprawie wyrażenia zgody na dalsze zajmowanie stanowiska sędziego przez odwołującego się. W uzasadnieniu uchwały Rada wskazała, że wyrażenie zgody na dalsze zajmowanie stanowiska sędziowskiego wymaga oświadczenia sędziego o wyrażeniu woli dalszego zajmowania stanowiska oraz przedstawienia zaświadczenia stwierdzającego zdolność, ze względu na stan zdrowia, do pełnienia obowiązków sędziego, wydanego na zasadach określonych dla kandydata na stanowisko sędziowskie. Oświadczenie składa sędzia uprawniony w terminie nie późniejszym niż na sześć miesięcy i nie wcześniejszym niż na dwanaście miesięcy przed ukończeniem 65 roku życia. Rada zwróciła uwagę, że odwołujący się, urodzony 12 czerwca 1956 r., złożył oświadczenie o woli dalszego zajmowania stanowiska w Sądzie Okręgowym w K. w dniu 30 grudnia 2021 r., a zatem po upływie terminu wyznaczonego przez art. 69 § 1b p.u.s.p., który nie podlega przywróceniu. Wskazując na powyższe, Rada uznała oświadczenia odwołującego się o wyrażeniu woli dalszego zajmowania stanowiska sędziego za niedopuszczalne, co skutkowało koniecznością umorzenia postępowania w tym przedmiocie. Odwołujący się zaskarżył ww. uchwałę KRS w drodze odwołania, zarzucając jej naruszenie prawa postępowania, tj.: I NKRS 76/21 3 1) art. 41 u.KRS, poprzez bezzasadne umorzenie postępowania w przedmiocie dalszego zajmowania stanowiska sędziego osiągającego wiek uprawniający do przejścia w stan spoczynku, podczas gdy wniosek o przywrócenie terminu do złożenia oświadczenia, o jakim mowa w art. 69 § 1 p.u.s.p. był zasadny, a w konsekwencji: 2) art. 33 ust. 1 u.KRS, polegające na podjęciu uchwały bez wszechstronnego rozważenia wszelkich okoliczności sprawy, w szczególności związanych z kompleksową oceną służby sędziego, zarówno w Sądzie Rejonowym w B. Z., jak i w Sądzie Okręgowym w K., 3) art. 69 § 1b p.u.s.p. poprzez nieuprawnione przyjęcie, że interes wymiaru sprawiedliwości oraz ważny interes społeczny nie przemawiają za tym, by odwołujący się w dalszym ciągu zajmował stanowisko sędziego, oraz 4) art. 44 ust. 1 u.KRS poprzez zaniechanie poinformowania odwołującego się o przysługującym mu środku odwoławczym oraz o terminie jego wniesienia. Podnosząc powyższe zarzuty, odwołujący się wniósł o uchylenie zaskarżonej uchwały i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Odwołujący się przyznał zarazem, że uchybił terminowi, o jakim mowa w art. 69 § 1 p.u.s.p. Zaznaczył jednak, że uchybienie to nastąpiło z przyczyn od niego niezależnych, co uzasadnia przywrócenie mu terminu do złożenia oświadczenia o wyrażeniu woli dalszego zajmowania stanowiska sędziego. Przewodniczący KRS w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego odrzucenie w całości jako niedopuszczalnego z mocy prawa. Postanowieniem z 20 października 2021 r. Sąd Najwyższy odroczył rozpoznanie sprawy I NKRS 76/21 i na podstawie art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z wnioskiem o rozpatrzenie pytań prawnych. Postanowieniem z 21 grudnia 2023 r., C-718/21, Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej uznał wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Sąd Najwyższy w sprawie I NKRS 76/21, za niedopuszczalny. Postanowieniem z 5 marca 2024 r. Sąd Najwyższy zawiesił niniejsze postępowanie z uwagi na konieczność przeprowadzenia zmian legislacyjnych usuwających wady procesowe określone w wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii I NKRS 76/21 4 Europejskiej (Wielka Izba) z 21 grudnia 2023 r., C-718 oraz w wyroku pilotażowym Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 23 listopada 2023 r. Wałęsa przeciwko Polsce (skarga nr 50849/21) w terminie tam zakreślonym (art. 177 § 1 pkt 3 k.p.c. per analogiam). Postanowieniem z 28 stycznia 2026 r. Sąd Najwyższy postanowił podjął postępowanie w sprawie I NKRS 76/21. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Postępowanie podlegało umorzeniu. Stosownie do art. 44 ust. 3 u.KRS do postępowania zainicjowanego odwołaniem od uchwały KRS, toczącego się przed Sądem Najwyższym, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania cywilnego dotyczące skargi kasacyjnej. Zgodnie zaś z art. 39821 k.p.c., do postępowania przed Sądem Najwyższym wywołanego wniesieniem skargi kasacyjnej stosuje się odpowiednio przepisy o apelacji. Artykuł 391 § 1 k.p.c. stanowi natomiast, że jeżeli nie ma szczególnych przepisów o postępowaniu przed sądem drugiej instancji, do postępowania tego stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji. Z kolei w myśl art. 355 k.p.c. sąd ma obowiązek umorzyć postępowanie, jeżeli wydanie orzeczenia stało się zbędne. Jak wynika z akt niniejszej sprawy, w tym notatki służbowej z 27 stycznia 2026 r., odwołujący się z dniem 20 czerwca 2024 r. przeszedł w stan spoczynku i w związku z tym nie wykonuje już czynności orzeczniczych w Sądzie Okręgowym w K. W tej sytuacji zbędne stało się merytoryczne odnoszenie się do zarzutów odwołania, skoro obecnie odwołujący się przeszedł już w stan spoczynku. Uzasadnia to, zdaniem Sądu Najwyższego, umorzenie postępowania zainicjowanego odwołaniem. [k.b.] [r.g.] I NKRS 76/21 5