I SO/Wr 2/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Łukasz Cieślak po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I sprawy z wniosku I. D. o wymierzenie Wojewodzie Dolnośląskiemu grzywny za nieprzekazanie skargi wraz z aktami administracyjnymi postanawia: oddalić wniosek. Jak wynika z akt sprawy, 13 maja 2026 r. (k. 9) wnioskodawca złożył za pośrednictwem Wojewody Dolnośląskiego skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego w sprawie wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy i pracę. Pismem z 15 czerwca 2026 r. (k. 4 – k. 6), wnioskodawca wniósł o wymierzenie organowi grzywny za nieprzekazanie w terminie skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania wraz z aktami administracyjnymi sprawy i odpowiedzią na skargę. W odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny (k. 33) organ wskazał, że w okresie złożenia przez wnioskodawcę skargi, do Urzędu wpłynęła znaczna ilość pism, skarg i wniosków. W sprawie doszło do nieprawidłowości w wewnętrznym obiegu dokumentów, co skutkowało przekazaniem skargi wnioskodawcy po upływie właściwego terminu. Organ podkreślił, że uchybienie to miało charakter incydentalny i wynikało wyłącznie z ww. nieprawidłowości, nie zaś z przejawu lekceważenia obowiązków procesowych ani zamiaru utrudniania postępowania sądowego. Po stwierdzeniu uchybienia, odpowiedź na skargę wraz z aktami sprawy została niezwłocznie przekazana do Sądu. Z informacji znanych Sądowi z urzędu wynika, że ww. skarga z dnia 13 maja 2026 r. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego w przedmiocie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, została zarejestrowana pod sygn. akt I SAB/Wr 389/26 i przekazana przez organ w dniu 1 lipca 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Wniosek podlegał oddaleniu. W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola sądu administracyjnego ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 54 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r., poz. 143; dalej jako: "p.p.s.a.") skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ ten przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2 ustawy). Stosownie zaś do art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Podkreślić należy, że celem grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a., jest nie tylko pełnienie funkcji dyscyplinującej, ale również funkcji represyjnej. Ta druga funkcja służy bowiem ochronie wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa strony do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki. Poza tym grzywna ta pełni również funkcję prewencyjną, albowiem ukaranie nią służy także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy. Jednakże powołany przepis nie obliguje Sądu do wymierzenia grzywny. Kwestia ta pozostawiana jest uznaniu sądu orzekającego. Sąd bowiem "może" orzec o wymierzeniu organowi grzywny. Oznacza to, że przy rozstrzygnięciu wniosku o wymierzenie organowi grzywny należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, tj.: przyczyny niewypełnienia obowiązków, czas jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz okoliczność czy organ przed rozpatrzeniem wniosku obowiązek wypełnił, wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Wymierzenie organowi grzywny ma bowiem na celu nie tylko dyscyplinowanie organu, lecz również ma stanowić sankcję - co już zostało przez Sąd podkreślone - za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. W sprawie bezspornym jest, że skarga na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego, wpłynęła do organu w dniu 13 maja 2026 r. Tym samym – zgodnie z treścią art. 54 § 2 p.p.s.a. – organ powinien przekazać ww. skargę do WSA we Wrocławiu do dnia 12 czerwca 2026 r. (piątek). Tymczasem, jak wynika z akta sprawy, skarga została przekazana w dniu 1 lipca 2026 r., zatem z dziewiętnastodniowym opóźnieniem. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że zakreślenie przez ustawodawcę ram czasowych dopełnienia czynności przewidzianych w art. 54 § 2 p.p.s.a. stanowi odrębny, choć związany z pozostałymi powinnościami wskazanymi w tym przepisie, obowiązek działania organu administracji publicznej, który wyklucza jakąkolwiek swobodę organu w tym zakresie. Wprawdzie przekroczenie terminu nie spowoduje bezskuteczności dokonanej czynności, ale ma ono kluczowe znaczenie z punktu widzenia art. 55 § 1 p.p.s.a. i określonego tam przedmiotu postępowania o wymierzenie grzywny. Pomimo niewątpliwego przekroczenia terminu na przekazanie skargi do Sądu wraz z aktami administracyjnymi i odpowiedzią na skargę Sąd uznał, że w sprawie zaistniały okoliczności, które należało wziąć pod uwagę przy ocenie zasadności złożonego wniosku. Po pierwsze, zdaniem Sądu przekroczenia terminu o 19 dni nie można zakwalifikować jako znaczne w sytuacji, którą opisał organ w treści odpowiedzi na wniosek (k. 33). Organ wskazał bowiem, że uchybienie nie było spowodowane celowym działaniem, a stanowiło nieprawidłowość wewnętrznego obiegu dokumentów o charakterze incydentalnym. Skarga wpłynęła także w okresie znacznego napływu pism do organu. Ponadto, do przekazania skargi doszło 1 lipca 2026 r. – przed rozpoznaniem wniosku o wymierzenie grzywny. Tak więc organ nie tylko dopełnił ciążącego na nim obowiązku, ale także wyjaśnił powód uchybienia terminowi. Choć samo uchybienie terminowi na przekazanie skargi wraz z aktami administracyjnymi i odpowiedzią na skargę jest zjawiskiem niepożądanym, to jednak w zaistniałych w sprawie okolicznościach nie stanowi nadużycia wymagającego interwencji sądu administracyjnego w postaci wymierzenia organowi grzywny. Tego rodzaju uchybienia incydentalne, dotyczące prawidłowego obiegu dokumentów w okresie ich znacznego napływu, może z dużym prawdopodobieństwem wystąpić w każdej instytucji obsługującej znaczą liczbę spraw. Istotnym z punktu widzenia oceny rozpoznawanego wniosku jest jednak to, czy organ podejmie czynności zmierzające do zniwelowania skutków nieprawidłowości oraz w jakim czasie uchybienie zostanie usunięte. W niniejszej sprawie organ przekazał skargę i wyjaśnił przyczyny uchybienia po upływie kilkunastu dni. Można zatem uznać, że działanie organu po stwierdzeniu własnego uchybienia było niezwłoczne. Z powyższych powodów Sąd uznał, że żądanie wnioskodawcy podlega oddaleniu na podstawie art. 151 w zw. z art. 166 i art. 55 § 1 p.p.s.a., o czym orzekł jak w sentencji.