III KO 138/23
Верховный суд2024-11-15
Номер дела
III KO 138/23
Суд
Sąd Najwyższy
Дата решения
2024-11-15
Тип
Postanowienie
Текст решения
III KO 138/23
POSTANOWIENIE
Dnia 27 listopada 2024 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Eugeniusz Wildowicz (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Andrzej Tomczyk
SSN Kazimierz Klugiewicz
w sprawie M.N.
skazanego z art. 207 § 1 k.k. i in.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 27 października 2024 r.
wniosku obrońcy skazanego o wznowienie postępowania zakończonego
prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie
z dnia 28 kwietnia 2021 r., sygn. akt II AKa 115/20,
utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Rzeszowie
z dnia 24 lipca 2020 r., sygn. akt II K 5/19,
1. oddala wniosek,
2. stwierdza brak podstaw do wznowienia postępowania z
urzędu,
3. obciąża skazanego kosztami sądowymi postępowania o
wznowienie, w tym wydatkami w kwocie 20 zł.
Kazimierz Klugiewicz Eugeniusz Wildowicz Andrzej Tomczyk
UZASADNIENIE
M.N. został oskarżony o to, że:
„I. w okresie od bliżej nieokreślonego dnia stycznia 2013 r. do dnia 7 lutego 2017 r.
w miejscowości M., woj. [...], znęcał się fizycznie i psychicznie nad matką C.K. w
ten sposób, że będąc w stanie nietrzeźwości wywoływał w domu awantury w czasie
III KO 138/23 2
których wyzywał ją słowami powszechnie uznanymi za obelżywe, popychał, uderzał
ją rękoma i kopał w różne części ciała, rzucał w nią przedmiotami domowego
użytku, niszczył sprzęty gospodarstwa domowego, a w bliżej nieustalonym dniu nie
później niż 17 kwietnia 2015 r. naruszył czynności narządów ciała pokrzywdzonej
C.K. powodując u niej obrażenia ciała w postaci urazu głowy, urazu lewej kończyny
górnej - stłuczenia ramienia, przedramienia i ręki, zwichnięcia lewego kciuka w
stawie śródręczno-paliczkowym oraz stłuczenie lewego kolana, które to obrażenia
naruszyły czynności narządów ciała ww. pokrzywdzonej na okres powyżej siedmiu
dni oraz psychicznie nad siostrą X.Y. w ten sposób, że w jej obecności wywoływał
w domu awantury w czasie których wzywał pokrzywdzoną C.K. słowami
powszechnie uznanymi za obelżywe, zakłócał jej spokój i spoczynek nocny, tj. o
czyn z art. 207 § 1 k.k. i art. 157 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.,
II. w bliżej nieustalonym okresie czasu nie później niż do dnia 31 stycznia 2017 r. w
miejscowości M. i R., woj. [...] działając w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z
góry powziętego zamiaru wielokrotnie samodzielnie oraz wspólnie i w porozumieniu
z G.D., F.D., F.K., J.P. oraz A.M. doprowadził małoletnią poniżej 15 roku życia
siostrę X.Y. do obcowania płciowego w postaci stosunków analnych oraz do
poddania się innym czynnościom seksualnym polegającym na całowaniu po twarzy,
całowaniu w usta, dotykaniu piersi i narządów rodnych oraz wkładaniu palców do
pochwy i do odbytu, a ponadto w tym samym okresie czasu działając w krótkich
odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru wielokrotnie utrwalał
treści pornograficzne z udziałem małoletniej X.Y. w ten sposób, iż wykonywał
fotografie, na których była ona naga, tj. o czyn z art. 200 § 1 k.k. i art. 201 k.k. i art.
202 § 4 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k.,
III. w okresie od bliżej nieokreślonego dnia września 2017 r. do dnia 16 grudnia
2017 r. w miejscowości R., woj. [...] działając w krótkich odstępach czasu w
wykonaniu z góry powziętego zamiaru wielokrotnie doprowadził małoletnią poniżej
15 roku życia siostrę X.Y. do obcowania płciowego w postaci stosunków analnych
oraz do poddania się innym czynnościom seksualnym polegającym na całowaniu
po twarzy, całowaniu w usta, dotykaniu i całowaniu piersi, dotykaniu narządów
rodnych oraz wkładaniu palców do pochwy i do odbytu, a ponadto w tym samym
okresie czasu działając w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry
III KO 138/23 3
powziętego zamiaru wielokrotnie utrwalał treści pornograficzne z udziałem
małoletniej X.Y. w ten sposób, iż wykonywał fotografie, na których była ona naga, tj.
o czyn z art. 200 § 1 k.k. i art. 201 k.k. i art. 202 § 4 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w
zw. z art. 12 k.k.,
IV. w bliżej nieustalonym okresie czasu nie później niż do dnia 24 listopada 2016 r.
w miejscowości M. woj. [...] działając w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z
góry powziętego zamiaru, w celu wywarcia wpływu na świadka - pokrzywdzoną X.Y.
wypowiadał pod jej adresem groźby pozbawienia życia, jeżeli będzie zawiadamiać
o zachowaniu opisanym w pkt II postanowienia z dnia 1.10.2018 r. o zmianie i
uzupełnieniu zarzutów, tj. o czyn z art. 245 kk w zw. z art. 12 k.k.”.
Sąd Okręgowy w Rzeszowie, wyrokiem z dnia 24 lipca 2020 r., sygn. akt II K 5/19:
1. uznał oskarżonego M.N. za winnego popełnienia czynu opisanego w pkt I wyroku,
a stanowiącego przestępstwo z art. 207 § 1 k.k. i art. 157 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2
k.k. i za ten czyn na mocy art. 207 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. skazał go na karę
roku pozbawienia wolności,
2. uznał oskarżonego M.N. za winnego tego, że od co najmniej 2011 r. do dnia 31
stycznia 2017 r. w miejscowości M. i R. województwa [...] działając w krótkich
odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru:
- wielokrotnie obcował płciowo z małoletnią poniżej 15 roku życia siostrą X.Y. w ten
sposób, że odbywał z nią stosunki analne oraz wkładał palce do pochwy i odbytu
oraz dopuszczał się wobec niej innych czynności seksualnych polegających na
całowaniu po twarzy, całowaniu w usta, dotykaniu piersi i narządów rodnych,
- wspólnie z G.D., F.D., F.K., A.M. i ustaloną osobą przemocą polegającą na
ciągnięciu za rękę, przytrzymywaniu doprowadził małoletnią poniżej lat 15 X.Y. do
obcowania płciowego w postaci stosunków analnych, wkładania palca do pochwy i
odbytu oraz do poddania się innym czynnościom seksualnym polegającym na
całowaniu w usta, dotykaniu piersi i narządów rodnych,
- utrwalał treści pornograficzne z udziałem małoletniej poniżej 15 roku życia X.Y. w
ten sposób, że robił zdjęcia, na których pokrzywdzona była naga,
III KO 138/23 4
tj. popełnienia czynu z art. 200 § 1 k.k. i art. 197 § 3 pkt 1, 2, 3 k.k. i art. 202 § 4 k.k.
w zw. z art. 11 § 2 k.k. i art. 12 k.k. i za czyn ten na mocy art. 197 § 3 k.k. w zw. z
art. 11 § 3 k.k. skazał go na karę 10 lat pozbawienia wolności,
3. na podstawie art. 41a § 2 i 4 k.k. orzekł wobec M.N. środek karny w postaci
zakazu kontaktowania się z X.Y. i zbliżania się do niej na odległość mniejszą niż
100 metrów na okres 10 lat,
4. uznał oskarżonego M.N. za winnego tego, że w okresie od bliżej nieokreślonego
dnia września 2017 r. do dnia 16 grudnia 2017 r. w miejscowości R. województwa
[...] działając w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru
wielokrotnie dopuścił się obcowania płciowego z małoletnią poniżej 15 roku życia
siostrą X.Y. w postaci stosunków analnych i wkładania palca do pochwy i odbytu
oraz dopuścił się wobec niej innych czynności seksualnych polegających na
całowaniu po twarzy, całowaniu w usta i dotykaniu i całowaniu piersi, dotykaniu
narządów rodnych a ponadto w tym samym okresie wielokrotnie utrwalał treści
pornograficzne z udziałem małoletniej X.Y. w ten sposób, że wykonywał zdjęcia, na
których pokrzywdzona była naga, tj. czynu z art. 200 § 1 k.k. i art. 201 k.k. i art. 202
§ 4 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i art. 12 k.k. i za czyn ten na mocy art. 200 § 1 k.k. w
zw. z art. 11 § 3 k.k. skazał go na karę 8 lat pozbawienia wolności,
5. na podstawie art. 41a § 2 i 4 k.k. orzekł wobec M.N. środek karny w postaci
zakazu kontaktowania się z X.Y. i zbliżania się do niej na odległość mniejszą niż
100 metrów na okres 8 lat,
6. uznał oskarżonego M.N. za winnego tego, że od co najmniej 2011 r. do dnia 24
listopada 2016 r. w miejscowości M. województwa [...] działając w krótkich
odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru w celu wywarcia wpływu
na świadka X.Y. kierował pod jej adresem groźby pozbawienia życia w przypadku
ujawnienia przez nią okoliczności dotyczących doprowadzenia jej do obcowania
płciowego i poddania się innym czynnościom seksualnym, tj. czynu z art. 245 k.k. w
zw. z art. 12 k.k. i za czyn ten na mocy art. 245 k.k. skazał go na karę 8 miesięcy
pozbawienia wolności,
7. na podstawie art. 85 § 1 k.k. i art. 86 § 1 k.k. wymierzył oskarżonemu M.N. karę
łączną 15 lat pozbawienia wolności,
III KO 138/23 5
8. na podstawie art. 90 § 2 kk i art. 85 § 1 k.k. w miejsce orzeczonych środków
karnych orzekł łączny środek kamy w postaci zakazu kontaktowania się z X.Y. i
zbliżania się do niej na odległość mniejszą niż 100 metrów na okres 15 lat.
Tym samym wyrokiem Sąd Okręgowy w Rzeszowie skazał
współoskarżonych: G.D., F.D., F.K. i A.M. za zarzucone im czyny.
Obrońca M.N. złożył apelację od powyższego wyroku, zaskarżając go w
całości i stawiając mu zarzuty obrazy przepisów prawa procesowego oraz błędu w
ustaleniach faktycznych. Wniósł przy tym o zmianę zaskarżonego wyroku i
uniewinnienie oskarżonego od zarzucanych mu czynów, ewentualnie o uchylenie
wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I Instancji.
Sąd Apelacyjny w Rzeszowie, po rozpoznaniu apelacji wniesionych przez
obrońcę M.N., a także obrońców pozostałych oskarżonych, wyrokiem z dnia 28
kwietnia 2021 r., sygn. akt II AKa 115/20:
I. uchylił zaskarżony wyrok w części skazującej oskarżonego M.N. za
przestępstwo z art. 245 k.k. (punkt 6) - i w tym zakresie przekazał sprawę Sądowi
Okręgowemu w Rzeszowie do ponownego rozpoznania;
II. zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że:
1) w stosunku do oskarżonego M.N.
a) rozwiązał karę łączną orzeczoną w punkcie 7;
b) na podstawie art. 85 § 1 k.k. i art. 86 § 1 k.k. połączył kary pozbawienia
wolności wymierzone oskarżonemu w punktach 1, 2 i 4 i wymierzył oskarżonemu
karę łączną 15 lat pozbawienia wolności,
2) w stosunku do oskarżonego G.D. w punkcie 11 przyjął, że przypisany
oskarżonemu czyn polegał na tym, iż w bliżej nieustalonym dniu pomiędzy 1
stycznia 2011 r. a 24 listopada 2016 r. w miejscowości M., województwa [...], w celu
wywarcia wpływu na świadka X.Y. wypowiedział pod jej adresem groźbę
pozbawienia życia w przypadku ujawnienia przez nią okoliczności dotyczących
doprowadzenia jej do obcowania płciowego i poddania się innym czynnościom
seksualnym — i czyn ten zakwalifikował jako przestępstwo z art. 245 k.k.;
III KO 138/23 6
III. utrzymał w mocy zaskarżony wyrok w pozostałej części.
Sąd Najwyższy, na skutek kasacji wniesionych przz obrońców skazanych
A.M., F.K., F.D. i G.D., wyrokiem z dnia 30 stycznia 2023 r., sygn akt III KK 494/22,
uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie w stosunku do G.D., F.D., F. K. i
A.M., a nadto na podstawie art. 435 k.p.k. także w odniesieniu do M.N. w zakresie,
w jakim Sąd Apelacyjny utrzymał co do niego w mocy pkt 2 wyrok Sądu
Okręgowego oraz związane z nim rozstrzygnięcia i sprawę w tym zakresie
przekazał Sądowi Apelacyjnemu w Rzeszowie do ponownego rozpoznania w
postępowaniu odwoławczym. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia kasacyjnego Sąd
Najwyższy podkreślił potrzebę usunięcia w toku ponownego postępowania
stwierdzonych uchybień związanych z opiniami biegłych z zakresu ginekologii i
położnictwa, które miały za zadanie zweryfikować twierdzenia pokrzywdzonej oraz
rozważenia po raz wtóry zasadności wniosków dowodowych formułowanych w
apelacjach i w toku postępowania odwoławczego.
W dniu 27 listopada 2023 r., obrońca skazanego M.N. wniosła w jego imieniu,
na podstawie art. 540 § 1 pkt 2a k.p.k., o:
1) wznowienie postępowania zakończonego w części prawomocnym
wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 28 kwietnia 2021 r., sygn. akt: II
Aka 115/20, tj. w zakresie czynów opisanych w pkt 1 i 4 części dyspozytywnej
wyroku Sądu Okręgowego w Rzeszowie z dnia 24 lipca 2020 r., sygn. akt: II K 5/19;
2) uchylenie wyroków: Sądu Okręgowego w Rzeszowie z dnia 24 lipca
2020 r., sygn. akt: II K 5/19 w pkt 1 i 4 jego części dyspozytywnej a także
związanych z nimi rozstrzygnięć oraz wyroku Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z
dnia 28 kwietnia 2021 r., sygn. akt II AKa 115/20, w części utrzymującej pkt 1 i 4
wyroku Sądu I instancji i związanych z nimi rozstrzygnięć oraz o przekazanie
sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania we wskazanym zakresie.
3) dopuszczenie dowodów:
- z dokumentu w postaci uwierzytelnionego odpisu protokołu z rozprawy w
dniu 1 marca 2023 r. w postępowaniu karnym przed Sądem Rejonowym w
Rzeszowie, sygn. akt: II K 286/22, na okoliczność, że małoletnia oskarżycielka
III KO 138/23 7
posiłkowa X.Y. zeznała przed Sądem, że uprzednio złożyła nieprawdziwe zeznania
obciążające skazanego M.N.;
- z dokumentów w postaci notatek służbowych pracowników Domu dla Dzieci
i Młodzieży "[…]" w T. (miejsca stałego pobytu małoletniej oskarżycielki posiłkowej
X.Y.) na okoliczność przebiegu dotychczasowego pobytu X.Y. w placówce
opiekuńczo-wychowawczej oraz treści składanych przez nią oświadczeń w
przedmiocie przestępstw, za które M.N. został prawomocnie skazany;
- z dokumentu w postaci postanowienia z dnia 9 września na 2021 r. o
umorzeniu śledztwa, sygn. akt: PR […], na okoliczność jego treści oraz celem
wykazania faktu, że Prokuratura Rejonowa w Rzeszowie, która wystąpiła z aktem
oskarżenia przeciwko skazanemu M.N. o popełnienie czynów o charakterze
seksualnym wobec X.Y. w szkole w […], w innym postępowaniu, ale dotyczącym
tych samych zdarzeń stwierdziła, że brak jest dowodów potwierdzających, że do
takowych zdarzeń kiedykolwiek doszło.
W dniu 9 września 2024 r. do Sądu Najwyższego wpłynęło pismo obrońcy
M.N., stanowiące sygnalizację wystąpienia w sprawie bezwzględnej przesłanki
odwoławczej w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Rzeszowie, sygn. akt II
AKa 115/20, w związku z udziałem w składzie orzekającym SSA X. Y., powołanego
na stanowisko sędziego Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie w procedurze z udziałem
Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w myśl ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r.
i zawierające wniosek o wznowienie, na podstawie art. 540 § 3 k.p.k.,
postępowania karnego z urzędu.
W pisemnej odpowiedzi na wniosek obrońcy o wznowienie postępowania
prokurator Prokuratury Krajowej wniósł o jego oddalenie.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Obrońca skazanego oparła wniosek o wznowienie postepowania na
przesłance określonej w art. 540 § 1 pkt 2a k.p.k. Przepis ten stanowi, że
postępowanie sądowe zakończone prawomocnym orzeczeniem wznawia się, jeżeli
po wydaniu orzeczenia ujawnią się nowe fakty lub dowody wskazujące na to, że
III KO 138/23 8
skazany nie popełnił czynu albo czyn jego nie stanowił przestępstwa lub nie
podlegał karze. Jest to tzw. podstawa wznowienia de novis (zwana też propter
nova), której skuteczne podnoszenie uwarunkowane jest kumulatywnym
spełnieniem dwóch warunków: po pierwsze - proponowany dowód ma mieć cechy
dowodu nowego, tj. nieznanego wcześniej stronie i sądom orzekającym w sprawie,
po drugie - jego treść z wysokim prawdopodobieństwem uprawniać ma do
twierdzenia, że po wznowieniu postępowania zapadnie orzeczenie odmienne od
poprzedniego, a więc m.in. skutkujące przyjęciem, że oskarżony nie popełnił czynu.
Przy czym ciężar udowodnienia istnienia przesłanki propter nova obciąża
składającego wniosek o wznowienie, a to z uwagi na istnienie domniemania
prawdziwości ustaleń prawomocnego orzeczenia sądu.
W złożonym przez siebie wniosku obrońca wskazuje, że na rozprawie w dniu
1 marca 2023 r. przed Sądem Rejonowym w Rzeszowie, w sprawie o sygn. akt II K
286/22, pokrzywdzona wprost zeznała, iż jej wcześniejsze zeznania w sprawie
Sądu Okręgowego w Rzeszowie w sprawie o sygn. akt II K 286/22, były
nieprawdziwe, gdyż została nakłoniona do ich złożenia przez matkę zastępczą H.Z.,
a podobne wnioski można wysnuć z lektury notatek pracowników Domu dla Dzieci i
Młodzieży „[...]”. Podnoszona przez obrońcę kwestia składania przez pokrzywdzoną
fałszywych zeznań, obciążających skazanego, nie może stanowić przesłanki
propter nova z co najmniej dwóch powodów. Po pierwsze, na co słusznie zwraca
uwagę prokurator w odpowiedzi na wniosek o wznowienie postępowania, kwestia
prawdziwości zeznań X.Y., a raczej zaistnienia poważnych wątpliwości co do
zgodności z prawdą jej depozycji, była wielokrotnie podnoszona w toku
postępowania – m.in. w apelacji wniesionej przez obrońcę M.N. oraz kasacjach
obrońców współoskarżonych. Powyższe okoliczności, tj. składanie przez
pokrzywdzoną, pozostającą pod wpływem matki zastępczej H.Z., nieprawdziwych
zeznań, były również przedmiotem rozważań Sądu I instancji, orzekającego w
niniejszej sprawie, o czym świadczy treść uzasadnienia wyroku tego Sądu.
Eksponowany we wniosku o wznowienie postępowania wątek nie cechuje się
zatem przymiotem nowości.
Nie został spełniony także drugi warunek, o którym mowa w przypadku
przesłanki z art. 540 § 1 pkt 2a k.p.k. – czyli wysokiego uprawdopodobnienia
III KO 138/23 9
twierdzenia, że po wznowieniu postępowania zapadnie orzeczenie odmienne od
poprzedniego, a więc m.in. skutkujące przyjęciem, że oskarżony nie popełnił czynu.
Z faktu, że pokrzywdzona, której zeznania są głównym dowodem obciążającym w
niniejszej sprawie, przynajmniej częściowo cofnęła swoje wcześniejsze zeznania,
nie wynika jeszcze, iż to te nowe zeznania zasługują na uznanie za wiarygodne. J.
K. była wielokrotnie przesłuchiwana w sprawie, każdorazowo w obecności biegłego
psychologa. W tym czasie małoletnia dorastała, zmieniała się jej sytuacja rodzinna
(umieszczenie w pieczy zastępczej, a później pod opieką ośrodka „[…]”),
środowisko szkolne, poddawana była leczeniu na oddziale rehabilitacji
psychiatrycznej. Okoliczności te mogły wywrzeć wpływ na treść i obszerność
składanych przez nią zeznań. Sytuacja, że strona (w tym pokrzywdzony)
diametralnie zmienia swoje wcześniejsze zeznania, nie jest niczym niespotykanym
w praktyce sądowej, a wystąpienie modyfikacji składanych przez świadków
oświadczeń nie wpływa w sposób automatyczny na ustalenia faktyczne w sprawie.
Samo podniesienie zatem we wniosku o wznowienie postępowania wspomnianej
okoliczności nie tworzy domniemania wystąpienia w postępowaniu pomyłki sądowej.
W tym miejscu warto nadmienić, że z konkluzji opinii Instytutu Ekspertyz Sądowych
im. Jana Sehna w Krakowie z dnia 25 kwietnia 2024 r., przeprowadzonej na
potrzeby ponownego postępowania przed Sądem Apelacyjnym w Rzeszowie, sygn.
akt II Aka 47/23, wynika, że „zapewnienia małoletniej, iż co najmniej częściowo
wymyśliła złożone, przebiegające w kilku miejscach z udziałem różnych osób
sytuacje wykorzystania seksualnego są mało prawdopodobne w kontekście jej
ówczesnego wieku oraz kompetencji intelektualnych. Jest też bardzo mało
prawdopodobne, by relacjonowała ona treści, których wyuczyła ją H.Z.” (str. 64
opinii). Powyższe potwierdza tezę, że samo wskazanie przez obrońcę na fakt
złożenia przez pokrzywdzoną odmiennej treści zeznań w innym postępowaniu
sądowym, nie stwarza jeszcze podstaw do uznania, iż wcześniejsze depozycje X.Y.,
które legły u podstaw wydania wyroku skazującego wobec M.N., nie cechują się
prawdziwością.
Po drugie, obrońca oparł wniosek o wznowienie postępowania na
niewłaściwej podstawie prawnej. Okoliczności w nim podniesione – a więc skazanie
oskarżonego na podstawie fałszywych zeznań pokrzywdzonej – wskazują, że w
III KO 138/23 10
związku z postępowaniem zakończonym prawomocnym wyrokiem Sądu
Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 28 kwietnia 2021 r., sygn. akt II AKa 115/20,
dopuszczono się przestępstwa, co mogło mieć wpływ na treść tego wyroku.
Wniosek o wznowienie postępowania powinien być w takiej sytuacji oparty o art.
540 § 1 pkt 1 k.p.k. A skoro tak, to zgodnie z art. 541 § 1 i 2 k.p.k., czyn zabroniony
(w tym przypadku złożenie fałszywych zeznań), o którym mowa w art. 540 § 1 pkt 1
k.p.k., powinien być ustalony prawomocnym wyrokiem skazującym, chyba że
orzeczenie takie nie może zapaść z powodu przyczyn wymienionych w art. 17 § 1
pkt 3 – 11 lub w art. 22. W takim wypadku we wniosku o wznowienie postępowania
należy wskazać wyrok skazujący lub orzeczenie zapadłe w postępowaniu karnym,
stwierdzające niemożność wydania wyroku skazującego, czego autorka niniejszego
wniosku nie uczyniła.
Mając na uwadze, iż w sprawie nie wystąpiła przesłanka wznowienia
postępowania de novis, zaś z powodu niespełnienia warunku określonego w art.
541 § 1 i 2 k.p.k., wniosek ów, oparty o podstawę z art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k., jawi się
jako co najmniej przedwczesny, należało wniosek obrońcy o wznowienie
postępowania oddalić.
Odnosząc się do pisma obrońcy skazanego z dnia 4 września 2024 r. trzeba
natomiast stwierdzić, że brak jest podstaw do wznowienia postępowania z urzędu w
związku z sygnalizowanym w tym piśmie wystąpieniem w postępowaniu przed
Sądem Apelacyjnym w Rzeszowie bezwzględnej przesłanki odwoławczej z art. 439
§ 1 pkt 2 k.p.k., z powodu udziału w składzie tego Sądu sędziego Sądu
Apelacyjnego X. Y.. Nie kwestionując stanowiska obrońcy, że udział tego sędziego
w składzie sądu orzekającego w innych sprawach był powodem uchylenia przez
Sąd Najwyższy tych orzeczeń na podstawie art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., stwierdzić
należy, że w sprawie niniejszej na przeszkodzie wznowieniu z urzędu
postępowania na tej samej podstawie, a więc w trybie art. 542 § 3 k.p.k., stoi art.
542 § 4 k.p.k. Zgodnie z tym przepisem wznowienie postępowania nie może
nastąpić z przyczyn wymienionych w § 3, jeżeli były one przedmiotem rozpoznania
w trybie kasacji. Tak zaś było w sprawie niniejszej, jako że kwestia wystąpienia
bezwzględnej przesłanki odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., z racji udziału w
składzie sądu odwoławczego wymienionego wyżej sędziego, była już przedmiotem
III KO 138/23 11
oceny Sądu Najwyższego w postępowaniu kasacyjnym zakończonym wyrokiem z
dnia 30 stycznia 2023 r., sygn. akt III KK 494/22, wydanym na skutek kasacji
wniesionych przez obrońców innych skazanych. Zamyka to drogę do wznowienia
postępowania karnego z urzędu w odniesieniu do M.N. na podstawie wskazanej w
piśmie obrońcy.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie, przy
czym o kosztach postępowania wznowieniowego na podstawie art. 639 k.p.k. w zw.
z art. 616 § 2 pkt 2 k.p.k.
Kazimierz Klugiewicz Eugeniusz Wildowicz Andrzej Tomczyk
[WB]
r.g.