VI U 394/24
Суды общей юрисдикции2024-09-24
Номер дела
VI U 394/24
Дата решения
2024-09-24
Тип
SENTENCE
Судьи
Beata Krawczyk (PRESIDING_JUDGE)
Правовое основание
Текст решения
<p>Sygn. akt VI U 394/24</p>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
<p>Dnia 24 września 2024 roku</p>
<p>Sąd Okręgowy w Radomiu VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p>
<p>w składzie</p>
<p>Przewodniczący Sędzia Beata Krawczyk</p>
<p>po rozpoznaniu w dniu 24 września 2024 roku w Radomiu</p>
<p>na posiedzeniu niejawnym</p>
<p>sprawy <span class="anon-block">M. H.</span>
</p>
<p>przy udziale Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców</p>
<p>przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w <span class="anon-block">R.</span>
</p>
<p>o ustalenie podstawy wymiaru składek</p>
<p>na skutek odwołania <span class="anon-block">M. H.</span>
</p>
<p>od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w <span class="anon-block">R.</span>
</p>
<p>z dnia 27 marca 2024 roku Nr <span class="anon-block">(...)</span>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->zmienia zaskarżoną decyzję i określa <span class="anon-block">M. H.</span> podstawę wymiaru składki na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne: emerytalne, rentowe i wypadkowe z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej za miesiące od 1 stycznia 2024 roku, zgodnie z przepisem art.18c ustawy z dnia z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U.2024.497 t.j.).</strong>
</p>
<p>Sędzia Beata Krawczyk</p>
<p>Sygn. akt VI U 394/24</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>Pismem z dnia 25 kwietnia 2024 roku <span class="anon-block">M. H.</span> wniósł odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w <span class="anon-block">R.</span> z dnia 27 marca 2024 roku, nr <span class="anon-block">(...)</span> określającej dla niego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej podstawę wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne od 1/2024 r. w kwocie 4.694,40 zł miesięcznie, w wyniku zastosowania prawidłowego kodu tytułu ubezpieczenia. Decyzji zarzucił naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 18 c;art. 18 c ust. 1;art. 18 c ust. 2;art. 18 c ust. 3;art. 18 c ust. 4;art. 18 c;art. 18 c ust. 11;art. 18 c ust. 11 pkt. 6)">art. 18c ust. 1-4 i art. 18c ust. 11 pkt 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a>. Wskazał, że ma prawo do ustalenia od stycznia do grudnia 2024 roku podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne w oparciu o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 18 c)">art. 18c ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a> tzw. Mały ZUS Plus. Od 1 stycznia 2019 roku do 31 grudnia 2021 roku korzystał z ulgi Mały ZUS Plus, zaś od 1 stycznia 2022 roku do 31 grudnia 2023 roku płacił pełne składki na ubezpieczenia społeczne. Podniósł, że w jego ocenie z preferencyjnej formy opłacania składek na ubezpieczenia społeczne może korzystać w cyklicznych pięcioletnich okresach. Wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji (odwołanie – k. 4-5).</p>
<p>Do odwołania wnioskodawca dołączył zawiadomienie Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców z dnia 9 kwietnia 2024 roku o wstąpieniu do postępowania. W ocenie Rzecznika zaskarżona decyzja wydana została przez zakład z naruszeniem obowiązujących przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 18 c;art. 18 c ust. 1;art. 18 c ust. 2;art. 18 c ust. 3;art. 18 c ust. 4;art. 18 c;art. 18 c ust. 11)">art. 18c ust. 1-4 i art. 18c ust. 11 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a>. Sformułowanie „w ciągu ostatnich 60 miesięcy kalendarzowych „ należy interpretować jako miesiące graniczne korzystania z Małego ZUS Plus. W styczniu 2024 roku rozpoczął się kolejny okres 60 miesięcy, w trakcie których przedsiębiorcy mogli korzystać z małego ZUS Plus przez 36 miesięcy. W ocenie Rzecznika nieprawidłowa i pozbawiona podstaw prawnych jest teza organu, iż w styczniu 2024 roku organ winien weryfikować minione 60 miesięcy kalendarzowych, czyli okres sprzed stycznia 2024 roku. Ponieważ przedsiębiorca w ostatnich 60 miesiącach kalendarzowych, tj. w okresie od lutego 2019 roku do stycznia 2024 roku włącznie nie korzystał przez 36 miesięcy z Małego ZUS Plus, zdaniem Rzecznika ma prawo od stycznia do grudnia 2024 roku do preferencyjnego składkowania (zawiadomienie o wstąpieniu do postępowania – k. 10-27).</p>
<p>Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">R.</span> w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazano, że odwołujący zgłosił się do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego:</p>
<p>- od 1 stycznia 2019 roku do 31 stycznia 2020 roku z kodem tytułu ubezpieczenia 0590 tj. osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą dla której podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne uzależniona od przychodu (tzw. „mały ZUS”),</p>
<p>- od 1 lutego 2020 roku do 31 grudnia 2021 roku z kodem tytułu ubezpieczenia 0590 tj. osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą dla której podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne uzależniona od dochodu (tzw. „mały ZUS plus”),</p>
<p>- od 1 stycznia 2022 roku do 31 grudnia 2023 roku z kodem tytułu ubezpieczenia 0510 tj. obowiązującego dla osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą, dla których podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne stanowi zdeklarowana kwota, nie niższa niż 60% kwoty przeciętnego wynagrodzenia. W dniu 2 lutego 2024 roku wpłynął do organu dokument zgłoszeniowy do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego z ponownym wykorzystaniem kodu tytułu ubezpieczenia 0590 od 1 stycznia 2024 roku. Dokument został nadany na poczcie 31 stycznia 2024 r. tj. został złożony w terminie. W ocenie organu rentowego w oparciu o treść <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 18 c;art. 18 c ust. 11;art. 18 c ust. 11 pkt. 6;art. 18 c;art. 18 c ust. 1;art. 18 c ust. 2;art. 18 c ust. 3;art. 18 c ust. 4)">art. 18c ust. 11 pkt 6 i art. 18c ust. 1-4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a> należało przyjąć, że organ podczas badania dopuszczalności skorzystania przez przedsiębiorcę z „małego ZUS plus” winien ustalić, czy w ciągu ostatnich 60 miesięcy poprzedzających miesiąc w którym przedsiębiorca wystąpił o preferencję składkową prowadził on działalność gospodarczą, a jeśli tak – czy w ramach tej działalność korzystał z preferencji składkowej. Jeśli zaś z preferencji składkowej korzystał – czy miało to miejsce przez okres 36 miesięcy kalendarzowych. W przypadku odpowiedzi pozytywnej na każde z powyższych pytań, organ obowiązany jest odmówić przedsiębiorcy możliwości skorzystania z preferencji składkowej – aż do czasu ustania negatywnej przesłanki zastosowania preferencji składkowej. Skoro zatem okres preferencji składkowej u odwołującego rozpoczął się z dniem 1 stycznia 2019 roku i trwał nieprzerwanie do 31 grudnia 2021 roku, a okres 60 miesięcy kalendarzowych trwał od 1 stycznia 2019 roku do 31 grudnia 2023 roku, to weryfikacji uprawnienia do „małego ZUS plus” na 2024 rok organ dokonuje w styczniu 2024 roku a w przypadku zaistnienia negatywnej przesłanki z art. 18c ust. 11 ustawy systemowej organ ma obowiązek odmówić przedsiębiorcy objęcia preferencją składkową. Mając natomiast na uwadze, iż stosownie do treści art. 18c ust. 3 zd. 1 ustawy systemowej, w przypadku istnienia pozytywnych przesłanek skorzystania z preferencji podatkowej z kodem 0590 00 oraz braku włączeń w tym przedmiocie (braku przesłanek negatywnych), podstawa wymiaru składek ustalana jest na dany rok kalendarzowy. Tym samym, w przypadku niespełnienia przesłanek objęcia preferencją składkową na początku roku kalendarzowego, tak jak w kazusie sprawy niniejszej, brak jest podstaw do objęcia przedsiębiorcy preferencją składkową od kolejnego miesiąca, ze względu na brzemiennie wskazanego przepisu (odpowiedź na odwołanie – k. 28-29).</p>
<p>Pismem z dnia 12 lipca 2024 roku Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców wskazał, że wstąpienie do postępowania (zawiadomienie do ZUS O/<span class="anon-block">R.</span> w dniu 9 kwietnia 2024 roku) obejmuje także postępowanie przed Sądem Okręgowym w Radomiu na skutek odwołania <span class="anon-block">M. H.</span> od decyzji z dnia 27 marca 2024 roku nr <span class="anon-block">(...)</span> (pismo Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców – k. 50-54).</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Okręgowy ustalił co następuje:</strong>
</p>
<p>
<span class="anon-block">M. H.</span> prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą pod <span class="anon-block"> firmą (...)</span> od 2 kwietnia 2015 roku. Przeważającym przedmiotem działalności gospodarczej jest obróbka mechaniczna elementów metalowych (wpis w CEIDG https://aplikacja.<span class="anon-block">(...)</span>
</p>
<p>Z tytułu prowadzenia powyższej działalności gospodarczej <span class="anon-block">M. H.</span> zgłosił się do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego:</p>
<p>- od 1 stycznia 2019 roku do 31 stycznia 2020 roku z kodem tytułu ubezpieczenia 0590 tj. osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą dla której podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne uzależniona od przychodu (tzw. „mały ZUS”),</p>
<p>- od 1 lutego 2020 roku do 31 grudnia 2021 roku z kodem tytułu ubezpieczenia 0590 tj. osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą dla której podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne uzależniona od dochodu (tzw. „mały ZUS plus”),</p>
<p>- od 1 stycznia 2022 roku do 31 grudnia 2023 roku z kodem tytułu ubezpieczenia 0510 tj. obowiązującego dla osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą, dla których podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne stanowi zdeklarowana kwota, nie niższa niż 60% kwoty przeciętnego wynagrodzenia (okoliczność bezsporna, dane z dokumentów zapisanych na koncie ubezpieczonego w ZUS).</p>
<p>W dniu 2 lutego 2024 roku wpłynął do organu rentowego dokument zgłoszeniowy <span class="anon-block">M. H.</span> do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego z ponownym wykorzystaniem kodu tytułu ubezpieczenia 0590 od 1 stycznia 2024 roku. Dokument został nadany na poczcie 31 stycznia 2024 r. tj. został złożony w terminie (okoliczność bezsporna).</p>
<p>Pismem z dnia 27 lutego 2024 roku organ rentowy zawiadomił wnioskodawcę o błędach w dokumentach przekazanych do ZUS oraz o zastosowaniu korekty danych. W treści w/w pisma wskazano, iż po systemowej weryfikacji danych złożonych za miesiąc styczeń 2024 roku stwierdzono rozbieżności pomiędzy kwotami wskazanymi w deklaracji rozliczeniowej (ZUS DRA), a sumą kwot wskazanych w poprawnych i skorygowanych przez ZUS imiennych raportach miesięcznych. W związku z powyższym organ rentowy skorygował błędy w deklaracji rozliczeniowej i imiennych raportach miesięcznych, które uznał za możliwe do poprawienia we własnym zakresie i/lub wykazał dane z imiennych raportów miesięcznych uznanych za błędne (tj. niemożliwe do poprawienia przez ZUS) (uzasadnienie zawiadomienia Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców – k. 12).</p>
<p>Pismem z dnia 2 marca 2024 roku <span class="anon-block">M. H.</span> zwrócił się z wnioskiem do ZUS o wydanie decyzji w zakresie ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne od stycznia 2024 roku (pismo ogólne do ZUS w aktach ZUS bez numeracji kart).</p>
<p>Pismem z dnia 11 marca 2024 roku organ rentowy zawiadomił <span class="anon-block">M. H.</span> o wszczęciu postępowania w sprawie określenia podstawy wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne za miesiące od 1/2024 r. z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w związku z zastosowaniem prawidłowego kodu tytułu ubezpieczenia 0510 00 (zawiadomienie o wszczęciu postępowania w aktach ZUS bez numeracji kart).</p>
<p>Decyzją z dnia 27 marca 2024 roku nr <span class="anon-block">(...)</span> Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">R.</span> określił dla <span class="anon-block">M. H.</span> z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej podstawę wymiaru składki na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne: emerytalne, rentowe i wypadkowe za miesiące od 1/2024 r. w kwocie 4.694,40 zł miesięcznie w wyniku zastosowania prawidłowego kodu tytułu ubezpieczenia 0510 00. Powołując się na treść <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 18 c;art. 18 c ust. 11;art. 18 c ust. 11 pkt. 6)">art. 18c ust. 11 pkt 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a> organ rentowy wskazał, że zapis „ostatnich 60 miesięcy kalendarzowych” dotyczy okresu przed pierwszym miesiącem w danym roku kalendarzowym, w którym osoba mogłaby skorzystać z ulgi. Jeśli spełnia pozostałe warunki ustawowe do skorzystania z ulgi w styczniu danego roku, okres 60 miesięcy kalendarzowych prowadzenia działalności gospodarczej należy ustalać począwszy od grudnia roku poprzedniego. W przypadku stycznia 2024 roku i prowadzenia bez przerw działalności gospodarczej, okres ostatnich miesięcy kalendarzowych to 1 stycznia 2019 roku – 31 grudnia 2023 roku. Jeśli w tym okresie osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą korzystała z ulgi „mały ZUS plus” przez 36 miesięcy, to nie mają do niej zastosowania w danym roku kalendarzowym (2024 r.) przepisy dotyczące ustalania podstawy wymiaru w sposób właściwy dla tej ulgi. Wskazano, że w przypadku <span class="anon-block">M. H.</span> okres 36 miesięcy kalendarzowych, w których miał prawo korzystać z powyższego uprawnienia trwał od 1 stycznia 2019 roku do 31 grudnia 2021 roku. Natomiast okres 60 miesięcy kalendarzowych trwał od 1 stycznia 2019 roku do 31 grudnia 2023 roku. Weryfikacji uprawnienia do „małego ZUS plus” na 2024 rok organ dokonuje w styczniu 2024 roku. W związku z tym od 1 stycznia 2024 roku wnioskodawca nie mógł skorzystać z uprawnienia „małego ZUS plus”, ponieważ wykorzystał cały okres do skorzystania z tego uprawnienia. Wobec tego od 1 stycznia 2024 roku obowiązująca go podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej stanowi zadeklarowana kwota, nie niższa jednak niż 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego i kodu tytułu ubezpieczenia 0510 00 (decyzja w aktach ZUS bez numeracji kart).</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Okręgowy zważył co następuje:</strong>
</p>
<p>Odwołanie jest zasadne i jako takie, zasługiwało na uwzględnienie.</p>
<p>Zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 6;art. 6 ust. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 5)">art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych</a> (Dz.U.2024.497 t.j. – dalej ustawa systemowa), obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, z zastrzeżeniem art. 8 i 9, osoby, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność oraz osobami z nimi współpracującymi.</p>
<p>Według art. 8 ust. 6 pkt 1 ustawy systemowej za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych. Z kolei na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy obowiązkowo ubezpieczeniu wypadkowemu podlegają osoby podlegające ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.</p>
<p>W myśl art. 18 ust. 8 ustawy systemowej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ubezpieczonych, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 5 i 5a, stanowi zadeklarowana kwota, nie niższa jednak niż 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego przyjętego do ustalenia kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek, ogłoszonego w trybie art. 19 ust. 10 na dany rok kalendarzowy. Składka w nowej wysokości obowiązuje od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia danego roku.</p>
<p>Zgodnie zaś z treścią art. 18c ust. 1 ustawy systemowej (w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2019 roku do dnia 31 stycznia 2020 roku) najniższa podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ubezpieczonych, o których mowa w art. 8 ust. 6 pkt 1, których roczny przychód z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w poprzednim roku kalendarzowym nie przekroczył trzydziestokrotności kwoty minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w grudniu poprzedniego roku, uzależniona jest od tego przychodu. Jednocześnie najniższa podstawa wymiaru składek, o której mowa w ust. 1, nie może przekroczyć 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia ogłoszonego w trybie art. 19 ust. 10 na dany rok kalendarzowy i nie może być niższa niż 30% kwoty minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w styczniu danego roku (ust. 2).</p>
<p>Powyższa regulacja została wprowadzona ustawą z dnia 30 lipca 2018 r. o zmianie niektórych ustaw w celu obniżenia składek na ubezpieczenia społeczne osób fizycznych wykonujących działalność gospodarczą na mniejszą skalę (Dz. U. poz. 1577). Tym samym od stycznia 2019 roku wprowadzona została możliwość skorzystania z preferencji składkowej tzw. Mały ZUS. Co istotne, został on zmodyfikowany ustawą z dnia 19 grudnia 2019 roku o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 2550). Zmodyfikowany Mały ZUS wszedł w życie 1 lutego 2020 roku i powszechnie nazywany jest Małym ZUS plus.</p>
<p>Stosownie do treści art. 18c ust. 1 ustawy systemowej (w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 lutego 2020 roku) podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ubezpieczonego, o którym mowa w art. 8 ust. 6 pkt 1, którego roczny przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej uzyskany w poprzednim roku kalendarzowym nie przekroczył kwoty 120.000 złotych, uzależniona jest od dochodu z pozarolniczej działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, zwanego dalej „dochodem z pozarolniczej działalności gospodarczej”, uzyskanego w poprzednim roku kalendarzowym.</p>
<p>Jak wynika z ust. 2 w/w przepisu podstawa wymiaru składek, o której mowa w ust. 1, nie może przekroczyć 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia ogłoszonego w trybie art. 19 ust. 10 na dany rok kalendarzowy i nie może być niższa niż 30% kwoty minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w styczniu danego roku.</p>
<p>Podstawę wymiaru składek, o której mowa w ust. 1, ubezpieczony ustala na dany rok kalendarzowy, mnożąc przeciętny miesięczny dochód z pozarolniczej działalności gospodarczej uzyskany w poprzednim roku kalendarzowym, obliczony zgodnie z ust. 4, przez współczynnik 0,5. Otrzymany wynik jest zaokrąglany do pełnych groszy w górę, jeśli końcówka jest równa lub wyższa niż 0,5 grosza, lub w dół, jeśli jest niższa (ust. 3).</p>
<p>W myśl ust. 4 w/w przepisu przeciętny miesięczny dochód z pozarolniczej działalności gospodarczej uzyskany w poprzednim roku kalendarzowym jest obliczany według następującego wzoru: roczny dochód z pozarolniczej działalności gospodarczej uzyskany w poprzednim roku kalendarzowym × 30 liczba dni kalendarzowych prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w poprzednim roku kalendarzowym i jest zaokrąglany do pełnych groszy w górę, jeśli końcówka jest równa lub wyższa niż 0,5 grosza, lub w dół, jeśli jest niższa.</p>
<p>Zgodnie natomiast z art. 18c ust. 9 ustawy systemowej ubezpieczony, o którym mowa w ust. 1, przekazuje informację o zastosowanych formach opodatkowania obowiązujących tego ubezpieczonego w poprzednim roku kalendarzowym, o rocznym przychodzie z pozarolniczej działalności gospodarczej i rocznym dochodzie z tej działalności uzyskanych w poprzednim roku kalendarzowym, w tym o przychodzie i dochodzie uzyskanych w okresie obowiązywania danej formy opodatkowania, oraz o podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ustalonej na dany rok kalendarzowy w:</p>
<p>1. imiennym raporcie miesięcznym albo</p>
<p>2. w deklaracji rozliczeniowej - w przypadku, o którym mowa w art. 47 ust. 2</p>
<p>- składanych za styczeń danego roku kalendarzowego lub za pierwszy miesiąc rozpoczęcia lub wznowienia prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w danym roku kalendarzowym.</p>
<p>W myśl art. 36 ust. 14a ustawy systemowej o zmianie w stosunku do danych wykazanych w zgłoszeniu, o którym mowa w ust. 10, dotyczącej tytułu ubezpieczenia związanego ze sposobem obliczania podstawy wymiaru składek, o którym mowa w art. 18c ust. 1 ubezpieczony zawiadamia Zakład przez złożenie zgłoszenia wyrejestrowania i ponownego zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych zawierającego prawidłowe dane w terminie:</p>
<p>1) do końca stycznia danego roku kalendarzowego, jeżeli zmiana w stosunku do danych wykazanych w zgłoszeniu następuje w styczniu tego roku, przy czym jeżeli termin ten jest krótszy niż 7 dni, ubezpieczony dokonuje zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych w terminie 7 dni od zaistnienia zmiany;</p>
<p>2) 7 dni od zaistnienia zmiany - w pozostałych przypadkach.</p>
<p>Podnieść należy, że zgodnie z art. 18c ust. 11 ustawy systemowej przepisy niniejszego artykułu nie mają zastosowania do osób, które lub do których:</p>
<p>1) w poprzednim roku kalendarzowym miały zastosowanie przepisy dotyczące zryczałtowanego podatku dochodowego w formie karty podatkowej i które korzystały ze zwolnienia sprzedaży od podatku od towarów i usług na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20040540535" title="Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz. U. z 2004 r. Nr 54, poz. 535 (art. 113;art. 113 ust. 1;art. 113 ust. 9)">art. 113 ust. 1 i 9 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług</a> (Dz. U. z 2023 r. poz. 1570, 1598 i 1852);</p>
<p>2) spełniają warunki określone w art. 18a;</p>
<p>3) w poprzednim roku kalendarzowym prowadziły pozarolniczą działalność gospodarczą przez mniej niż 60 dni kalendarzowych;</p>
<p>4) w poprzednim roku kalendarzowym także prowadziły pozarolniczą działalność, o której mowa w art. 8 ust. 6 pkt 2-5;</p>
<p>5) wykonują pozarolniczą działalność gospodarczą na rzecz byłego pracodawcy, na rzecz którego przed dniem rozpoczęcia pozarolniczej działalności gospodarczej w bieżącym lub w poprzednim roku kalendarzowym wykonywały w ramach stosunku pracy lub spółdzielczego stosunku pracy czynności wchodzące w zakres wykonywanej pozarolniczej działalności gospodarczej;</p>
<p>6) ustalały podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe zgodnie z niniejszym artykułem przez 36 miesięcy kalendarzowych w ciągu ostatnich 60 miesięcy kalendarzowych prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Do powyższych limitów wlicza się, jako pełny miesiąc, każdy miesiąc kalendarzowy, w którym osoba odpowiednio ustalała podstawę składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe zgodnie z niniejszym artykułem lub prowadziła pozarolniczą działalność gospodarczą przez co najmniej jeden dzień kalendarzowy.</p>
<p>Przenosząc powyższe rozważania prawne na grunt niniejszej sprawy podnieść należy, zaistniały spór sprowadza się do ustalenia, czy <span class="anon-block">M. H.</span>, który korzystał z Małego ZUS plus (wcześniej Małego ZUS) w latach 2019-2021, może ponownie skorzystać z Małego ZUS plus w 2024 roku. Tym samym w konsekwencji spór dotyczył wykładni art. 18c ust. 11 pkt 6 ustawy systemowej.</p>
<p>W ocenie Sądu <span class="anon-block">M. H.</span> słusznie podniósł, że Mały ZUS plus nie miał w zamyśle prawodawcy być jednorazową preferencją składkową. Intencją prawodawcy było, ażeby przedsiębiorcy mogli korzystać z niego w cyklicznych, pięcioletnich okresach. Maksymalny okres korzystania z Małego ZUS plus wynosi 36 miesięcy w ciągu 60 miesięcy kalendarzowych.</p>
<p>Do takiego wniosku prowadzi również analiza uzasadnienia projektu ustawy wprowadzającej zmiany art. 18c ustawy systemowej https://legislacja.rcl.gov.pl/docs//2/12383815/13050484/13050485/dokument662640.pdf; strona 33). Wskazano w nim, iż zmiana ma na celu doprecyzowanie przepisów odnoszących się do tzw. Małego ZUS Plus i umożliwienie realizacji pierwotnych intencji projektodawców tego rozwiązania. Zgodnie bowiem z założeniami Małego ZUS Plus, po korzystaniu z obniżonych składek na ubezpieczenia społeczne przez 36 miesięcy, następuje okres swoistej „karencji” o długości 24 miesięcy prowadzenia działalności gospodarczej, w trakcie której przedsiębiorca jest oskładkowany zgodnie z zasadami ogólnymi, określonymi w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 18)">art. 18 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a>. Zmieniany art. 18c ust. 11 pkt 6, stanowiący przesłankę negatywną do korzystania z Małego ZUS Plus, posługuje się pojęciem „ostatnich 60 miesięcy”. Tym samym, w przypadku gdy ustalenie prawa danego przedsiębiorcy do przedmiotowego rozwiązania następuje np. w styczniu 2025 r., przy przyjęciu okresu od stycznia 2020 r. do grudnia 2024 r. (zakładając oczywiście, że wykorzystał on w ich trakcie pełnych 36 miesięcy ulgi) jako okresu referencyjnego, może powstać wątpliwość, czy przesłanka ta nie została spełniona. Przy takiej interpretacji, okres oczekiwania na ponowne skorzystanie z Małego ZUS Plus wydłużałby się de facto o rok. Skrócenie wspomnianego okresu referencyjnego o miesiąc (tj. do 59 miesięcy kalendarzowych), przy zachowaniu dotychczasowej konstrukcji językowej przepisu, eliminuje ten problem, umożliwiając zainteresowanym, o ile spełniają oni pozostałe warunki ustawowe, powrót do rozwiązania po 24 miesiącach oczekiwania.</p>
<p>Do takiej interpretacji prowadzić musi również zastosowanie przewidzianej w art. 11 ustawy z dnia 6 marca 2018 roku Prawo przedsiębiorców (Dz.U.2024.236) zasady przyjaznej interpretacji przepisów.</p>
<p>Skoro <span class="anon-block">M. H.</span> korzystał z preferencji w latach 2019-2021, czyli w sumie 36 miesięcy, a następnie w latach 2022, 2023 opłacał składki w standardowych wysokościach, to w ciągu 60 miesięcy zakończył się w/w pięcioletni cykl. W związku z powyższym od stycznia 2024 roku rozpoczął się okres kolejnych 60 miesięcy w trakcie których - wobec spełnienia pozostałych kryteriów – w/w przedsiębiorca ma prawo opłacać składki w wysokości wynikającej z art. 18c ust. 1-4 ustawy systemowej.</p>
<p>Mając na względzie powyższe Sąd Okręgowy zmienił zaskarżoną decyzję ZUS, stosownie do treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 2)">art. 477<sup>
<!-- -->14</sup> § 2 k.p.c.</a>, o czym orzekł jak w sentencji wyroku.</p>
<p>Sędzia Beata Krawczyk</p>
</div>
<div>
<h2>ZARZĄDZENIE</h2>
<p>doręczyć odpis wyroku z uzasadnieniem pełnomocnikowi ZUS i Rzecznikowi Małych i Średnich Przedsiębiorców.</p>
<p>Sędzia Beata Krawczyk</p>
</div>