I ACa 3435/23
Суды общей юрисдикции2025-01-10
Номер дела
I ACa 3435/23
Дата решения
2025-01-10
Тип
SENTENCE
Судьи
Grzegorz Krężołek (PRESIDING_JUDGE)Jerzy BessZygmunt Drożdżejko
Правовое основание
Текст решения
<p>
<strong>
<!-- -->\</strong>
</p>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
<p>Dnia 10 stycznia 2025 r.</p>
<p>Sąd Apelacyjny w Krakowie – I Wydział Cywilny</p>
<p>w składzie:</p>
<p>Przewodniczący: SSA Grzegorz Krężołek</p>
<p>Sędziowie: SSA Zygmunt Drożdżejko</p>
<p>SSA Jerzy Bess</p>
<p>Protokolant: Edyta Sieja</p>
<p>po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2024 r. w Krakowie</p>
<p>na rozprawie</p>
<p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">S. S. (1)</span>
</p>
<p>przeciwko Gminie Miasta <span class="anon-block">K.</span>
</p>
<p>o nakazanie</p>
<p>na skutek apelacji strony pozwanej</p>
<p>od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 3 kwietnia 2019 r.,</p>
<p>sygn. akt: I C 1864/16</p>
<p>I.
<strong>
<!-- -->zmienia punkt 1 sentencji zaskarżonego wyroku w ten tylko sposób, iż zawarte <br/>w nim określenie „w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000630735" title="Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 30 maja 2000 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogowe obiekty inżynierskie i ich usytuowanie - Dz. U. z 2000 r. Nr 63, poz. 735 ()">Rozporządzeniu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 30-05-2000 w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogowe obiekty inżynierskie i ich usytuowanie</a>” zastępuje określeniem „w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 24 czerwca 2022 r. w sprawie przepisów techniczno–budowlanych dotyczących dróg publicznych [DzU z 2022 poz. 1518]”;</strong>
</p>
<p>II.
<strong>
<!-- -->w pozostałym zakresie apelację oddala; </strong>
</p>
<p>III.
<strong>
<!-- -->zasądza od strony pozwanej Gminy Miasta <span class="anon-block">K.</span> na rzecz powoda <span class="anon-block">S. S. (1)</span> kwotę 27 345 /dwadzieścia siedem tysięcy trzysta czterdzieści pięć złotych/ z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie <br/>w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono do dnia zapłaty, tytułem kosztów postępowania apelacyjnego i kasacyjnego.</strong>
</p>
<p>Sygn. akt : I ACa 3435/23</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>W ostatecznie sprecyzowanym, pismem procesowym z dnia 31 października 2018r., żądaniu pozwu, skierowanego przeciwko Gminie Miejskiej <span class="anon-block">K.</span>, <span class="anon-block">S. S. (1)</span> domagał się nakazania stronie pozwanej dokonania przebudowy przepustu rurowego położonego na działce drogowej o nr ewidencyjnym <span class="anon-block">(...)</span> na granicy obrębu<span class="anon-block">(...)</span> - <span class="anon-block">N.</span> i obrębu <span class="anon-block">(...)</span> - <span class="anon-block">Ś.</span> w taki sposób, żeby zapewniona była swoboda przepływu miarodajnego wody, w szczególności zapewniająca zachowanie warunków określonych w Rozporządzeniu Ministra Transportu Gospodarki Morskiej z dnia 30-05-2000 w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogowe obiekty inżynierskie i ich usytuowanie, tzn. tak aby przepust zapewniał swobodę przepływu wód o prawdopodobieństwie wystąpienia p=1% tj Qmax1%=11,37 m<sup>
<!-- -->(
3)</sup>/s, tj. wykonanie robót wskazanych w opinii biegłego <span class="anon-block">G. P. (1)</span> z dnia 8 grudnia 2015r wydanej w sprawie o sygnaturze <span class="anon-block">(...)</span> Sądu Rejonowego dla <span class="anon-block">K.</span> w <span class="anon-block">K.</span> , [ przed którym uprzednio była prowadzona , a opiniodawca wypowiedział się m. in. o wartości niezbędnych prac, na potrzeby ustalenia wartości przedmiotu sporu , która zdecydowała o przekazaniu jej do rozpoznania przez Sąd Okręgowy w Krakowie ], w terminie sześciu miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia ,które miał wydać Sąd . Domagał się również obciążenia strony p8rzeciwnej kosztami sporu.</p>
<p>Uzasadniając żądanie wskazał , iż przepust od kilku lat wymaga przebudowy co spowodowane jest zarówno jego złym stanem technicznym jak i tym, że posiada zbyt małą szerokość w świetle. W konsekwencji ,to urządzenie inżynierskie, nie spełnia określonych prawnie warunków technicznych stawianych tego rodzaju obiektom. Niewystarczająca szerokość przewodu przepustu w stosunku do potrzeb stanu faktycznego powoduje, że nieruchomości położone w jego pobliżu - w tym w szczególności nieruchomości należące do powoda kilka razy w roku, przy wystąpieniu nawet krótkotrwałych intensywniejszych opadów, są zalewane przez piętrzącą się przed wlotem przepustu wodę. Podmiotem obowiązanym do należytego jego utrzymania technicznego jest Gmina Miejska <span class="anon-block">K.</span>, będąca zarządcą drogi , którego jest elementem konstrukcyjnym.</p>
<p>Określając podstawy prawne dochodzonego roszczenia powód w pierwszej kolejności wskazał na <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 144)">art. 144 kc</a> argumentując , iż zalewanie jego nieruchomości przez spiętrzoną wodę z potoku <span class="anon-block">S.</span> stanowi immisję, powodującą niekorzystne skutki dla nieruchomości z nim sąsiadujących , przekraczające przeciętną miarę wynikającą ze społeczno – gospodarczego przeznaczenia przedmiotu jego własności i stosunków miejscowych; a ponadto ;</p>
<p>- <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 222;art. 222 § 2)">art. 222 § 2 k.c</a> albowiem za pośrednictwem powództwa w istocie żąda przywrócenia stanu zgodnego z prawem , który utożsamił z dostosowaniem przepustu do warunków technicznych określonych w przepisach prawa i zaniechania dalszych naruszeń pod postacią dorowadzenia, przez wykonanie przez stronę przeciwną postulowanych prac, do sytuacji w której , w sposób trwały przedmiot jego własności nie będzie zalewany wodami potoku; oraz</p>
<p>
<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 439)">art. 439 k.c.</a> skoro żądanie pozwu ma posłużyć zapobiegnięciu grożącej realnie szkodzie <span class="anon-block">S. S. (1)</span> . Oto bowiem zbyt mała przepustowość urządzenia powoduje takie bezpośrednie zagrożenie jej wystąpieniem , a także ,</p>
<p>- <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 23)">art. 23</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 24;art. 24 § 1)">art. 24 § 1 k.c.</a> gdyż powód z uwagi na ciągłe podtopienia żyje w permanentnym strachu przed zalaniem nieruchomości, a prawo do życia bez lęku o powstanie w ten sposób uszczerbku w jego majątku uznać, jego zdaniem należy za naruszenie dóbr osobistych właściciela realności objętych immisjami.</p>
<p>Odpowiadając na pozew strona przeciwna domagała się oddalenia powództwa oraz obciążenia przeciwnika procesowego kosztami postępowania.</p>
<p>W swoim stanowisku wskazała , iż podejmuje starania aby utrzymać przepust w należytym stanie technicznym. W trakcie przeprowadzanych kontroli nie stwierdzono aby , w warunkach normalnej eksploatacji , światło przepustu było niewystarczające do przeprowadzania wód w potoku; jednocześnie nie stwierdzono potrzeby wykonania prac dotyczących udrożnienia obiektu.</p>
<p>Twierdziła także , że zwiększenie światła przepustu to zadanie wchodzące w zakres kompleksowej regulacji potoku <span class="anon-block">S.</span>. Zadanie pn. <span class="anon-block">(...)</span>zostało podzielone na 3 etapy: budowa kanału ulgi, budowa zbiornika retencyjnego na terenie Gminy <span class="anon-block">Z.</span> oraz Regulacja potoku <span class="anon-block">S.</span>.</p>
<p>Zadanie polegające na ewentualnym poszerzeniu przepustu mogłoby być wykonane dopiero w trakcie realizacji etapu trzeciego tj. regulacji samego potoku. Jednak z uwagi na niewystarczające środki w budżecie Gminy obecnie nie udało się zabezpieczyć środków finansowych na sporządzenie dokumentacji projektowej. Przy tym przebudowa tego urządzenia jest planowana w związku z zapobieganiem ewentualnym powodziom, które stanowią czynnik siły wyższej, odpowiedzialnością za który nie można obarczać strony pozwanej . Co więcej , sama przebudowa przepustu mogłaby okazać się niewystarczająca dla zapobieżenia zalewaniu nieruchomości powoda gdyż niezbędne byłoby także pogłębienie koryta potoku.</p>
<p>Zdaniem strony pozwanej , wskazany w żądaniu powoda termin wykonania prac, zważywszy na konieczne przygotowania techniczno – projektowe do nich , jest nierealny , zbyt krótki .</p>
<p>Po ostatecznym wskazaniu przez powoda podstaw prawnych zgłoszonego roszczenia, Gmina Miejska <span class="anon-block">K.</span> uzupełniła swoje stanowisko procesowe, zaprzeczając temu aby którakolwiek z nich mogła być dla niego uzasadniona , w sposób szczególny akcentując to , że pozew powinien zostać odrzucony na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 199;art. 199 § 1;art. 199 § 1 pkt. 1)">art. 199 § 1 pkt. 1 k.p.c.</a>
</p>
<p>Strona pozwana zacytowała <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20011151229" title="Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne - Dz. U. z 2001 r. Nr 115, poz. 1229 (art. 191;art. 191 ust. 1;art. 234;art. 234 ust. 2)">art. 191 ust. 1 i art. 234 ust.2 ustawy Prawo wodne</a> wskazując, iż właściwą dla rozpoznania żądania powoda jest droga administracyjna.</p>
<p>Należy jeszcze we wstępnej części motywów wskazać , że na etapie prowadzenia postępowania przez Sąd Rejonowy [ pierwotna sygn. akt :<span class="anon-block">(...)</span> ], postanowieniem z dnia 20 maja 2014 r., Sąd Rejonowy dla <span class="anon-block">K.</span> w <span class="anon-block">K.</span> orzekł o odrzuceniu pozwu, z uwagi na niedopuszczalność drogi sądowej.</p>
<p>Wskazał, że treść żądania powoda potwierdza , iż w istocie chodzi mu o wykonanie przepustu o większej średnicy niż dotychczas. Na mocy przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20011151229" title="Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne - Dz. U. z 2001 r. Nr 115, poz. 1229 (art. 29;art. 29 ust. 3)">art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne</a>, który przewiduje, że jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie, szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom.</p>
<p>Sprawy tego rodzaju są przekazywana do administracyjnego trybu postępowania.</p>
<p>Przed Sądem powszechnym mogą być natomiast dochodzone roszczenia przybierające inną postać niż żądanie przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom.</p>
<p>Na skutek zażalenia wniesionego przez <span class="anon-block">S. S. (1)</span> postanowienie to zostało uchylone postanowieniem Sądu Okręgowego w <span class="anon-block">K.</span>z dnia 18 września 2014 r., wydanym w sprawie o sygnaturze <span class="anon-block">(...)</span>.</p>
<p>W uzasadnieniu postanowienia Sąd Odwoławczy stanął na stanowisku zgodnie z którym sformułowane przez powoda żądanie przebudowy istniejącego już przepustu rurowego poprzez zwiększenie jego szerokości w świetle, nie odzwierciedla swoim zakresem żadnego z roszczeń wskazanych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20011151229" title="Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne - Dz. U. z 2001 r. Nr 115, poz. 1229 (art. 29;art. 29 ust. 3)">art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne</a>. Nie sprowadza się ono ani do przywrócenia stanu poprzedniego, ani do wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, a nadto nie jest związane z dokonaniem przez pozwaną Gminę zmiany stanu wody na gruncie.</p>
<p>W konsekwencji ocenił , iż droga sądowa dla weryfikacji roszczenia powoda jest dopuszczalna, a sama sprawa ma charakter sprawy cywilnej mającej za przedmiot ochronę własności</p>
<p>Postanowieniem z dnia 24 lutego 2015 r., Sąd Rejonowy dla <span class="anon-block">K.</span> w <span class="anon-block">K.</span>stwierdził swoja niewłaściwość miejscową i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu dla <span class="anon-block">K.</span> w <span class="anon-block">K.</span>.</p>
<p>Jak już wskazywano wyżej , w ramach postępowania prowadzonego już przez ten Sąd , któremu sprawa została przekazana , biegły <span class="anon-block">G. P. (1)</span>, w opinii mającej na celu ustalenie wartości przedmiotu sporu, stwierdził że koszty przebudowy przepustu wraz z niezbędnymi robotami , które należy zrealizować , wiążą się z wydatkami rzędu 265 000 zł, a wykonanie dokumentacji projektowej to dodatkowy koszt 11 900 zł.</p>
<p>W oparciu o wnioski jego opracowania , Sąd Rejonowy przekazał sprawę do rozpoznania Sadowi Okręgowemu w Krakowie , a zakres niezbędnych prac renowacyjno naprawczych określonych przez eksperta z zakresu budownictwa drogowego z elementami inżynierskimi, posłużył <span class="anon-block">S. S. (1)</span> do ostatecznego sprecyzowania żądania pozwu , na które Sąd Odwoławczy także już wskazywał.</p>
<p>Wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2019r , uzupełnionym wyrokiem z dnia 22 maja 2019r. Sąd Okręgowy w Krakowie :</p>
<p>- nakazał stronie pozwanej Gminie Miejskiej <span class="anon-block">K.</span> dokonanie przebudowy rurowego przepustu położonego na działce drogowej o nr ewidencyjnym <span class="anon-block">(...)</span> na granicy obrębu <span class="anon-block">(...)</span>
<span class="anon-block">N.</span> i obrębu <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">Ś.</span> w taki sposób , żeby zapewniona była swoboda przepływu wody,w szczególności zapewniająca zachowanie warunków określonych <br/>w Rozporządzeniu Ministra Transportu Gospodarki Morskiej z dnia 30-05-2000 w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogowe obiekty inżynierskie i ich usytuowanie , tzn. tak aby przepust zapewniał swobodę przepływu wód o prawdopodobieństwie wystąpienia p=1% tj. Qmax1%=11,37 m<sup>
<!-- -->(
3)</sup>/s , tj wykonanie robót wskazanych w opinii biegłego <span class="anon-block">G. P. (1)</span> z dnia 8-12-2015 <br/>w sprawie <span class="anon-block">(...)</span> w terminie 1 roku od uprawomocnienia się orzeczenia[pkt 1 ];</p>
<p>- w pozostałym zakresie powództwo oddalił [ pkt 2] ;</p>
<p>- zasądził od strony pozwanej na rzecz powoda kwotę 11 493,23 zł , tytułem zwrotu kosztów procesu[ pkt 3] oraz ;</p>
<p>- nakazał ściągnąć od strony pozwanej na rzecz Skarbu Państwa -Sądu Okręgowego w Krakowie kwotę 3 272,41 zł ., tytułem wydatków poczynionych przez Skarb Państwa w toku postępowania.[ pkt 4 sentencji orzeczenia ]</p>
<p>Jako okoliczności wzajemnie niesporne pomiędzy stronami Sad I instancji uznał to , iż :</p>
<p>
<span class="anon-block">S. S. (1)</span> jest właścicielem nieruchomości położonych w <span class="anon-block">K.</span> przy <span class="anon-block">ulicy (...)</span>, składających się z <span class="anon-block">działki ewidencyjnej nr (...)</span>, obręb <span class="anon-block">(...)</span>– <span class="anon-block">Ś.</span>, dla której Sąd Rejonowy dla <span class="anon-block">K.</span> w <span class="anon-block">K.</span> prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczystą o numerze (...)</span> oraz z <span class="anon-block">działki ewidencyjnej nr (...)</span>, obręb <span class="anon-block">(...)</span> – <span class="anon-block">N.</span>, dla której Sąd Rejonowy dla <span class="anon-block">K.</span>w <span class="anon-block">K.</span> prowadzi księgę wieczystą o numerze <span class="anon-block">(...)</span>
</p>
<p>Od strony wschodniej nieruchomości przepływa potok <span class="anon-block">S.</span>, nazywany również <span class="anon-block">potokiem R.</span>. Na potoku, w odległości kilkunastu metrów od nieruchomości powoda , znajduje się przepust położny w strukturze działki drogowej o <span class="anon-block">numerze ewidencyjnym (...)</span> na granicy obrębu <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">N.</span> i obrębu <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">Ś.</span>, pozostającej w zarządzie strony pozwanej.</p>
<p>W zakresie okoliczności spornych , Sąd Okręgowy ustalił , iż :</p>
<p>sporny przepust istnieje co najmniej od 1988 r.</p>
<p>Nieruchomości należące do <span class="anon-block">S. S. (1)</span> zostały po raz pierwszy zalane podczas powodzi, która miała miejsce w 1997 r. Od tego czasu dochodzi do częstego podmakania gruntu, zwłaszcza przy ulewnych deszczach, a co kilka lat nieruchomości powoda i sąsiednie działki są podtapiane.</p>
<p>W celu zminimalizowania skutków zalań , powód wybudował mur na granicy swojej posesji. W większości przypadków przegroda jest w stanie zabezpieczyć nieruchomość przed wodą, lecz co kilka lat ilość wody jest na tyle duża, że przelewa się jej przez mur i zatapia jego nieruchomości Do ostatniego poważnego zalania doszło przed pięcioma laty.</p>
<p>Począwszy od 2010 r. <span class="anon-block">S. S. (1)</span> zgłaszał do różnych instytucji ; m.in. Marszałka Województwa <span class="anon-block"> (...)</span>, Wydziału <span class="anon-block"> (...)</span> Urzędu Miasta <span class="anon-block">K.</span>, <span class="anon-block">(...)</span> Urzędu <span class="anon-block">(...)</span>
<span class="anon-block"> (...)</span> w <span class="anon-block">K.</span>, Zarządu <span class="anon-block">(...)</span>
<span class="anon-block"> (...)</span> i <span class="anon-block"> (...)</span> w <span class="anon-block">K.</span>, Starostwa <span class="anon-block">(...)</span>, wójta Gminy <span class="anon-block">Z.</span>, fakt zalewania jego nieruchomości przez spiętrzone wody potoku, prosząc jednocześnie o podjęcie działań w kierunku poprawy sytuacji.</p>
<p>Przepust jest okresowo kontrolowany przez Zarząd <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block"> (...)</span> i <span class="anon-block"> (...)</span> strony pozwanej , a ewentualne drobne nieprawidłowości są usuwane. Nie zostały jednak podjęte żadne prace bezpośrednio związane z jego przebudową.</p>
<p>Urządzenie to, w obecnym stanie technicznym, jest w stanie przeprowadzić swobodnie tzw. miarodajny przepływ wody, przy prawdopodobieństwie wystąpienia przepływu maksymalnego - p=20% - cfo odpowiada przepływowi maksymalnemu występującemu jeden raz w ciągu pięciu lat.</p>
<p>Przy przepływie wody p=10% (raz na 10 lat) i p=5% (raz na 20 lat) z uwagi na topografię tamtejszego terenu oraz niewielki spadek cieku może dochodzić do piętrzenia wody i powstawania cofki w korycie potoku. W konsekwencji może to doprowadzić do wylewania wody z wyżej położonej części tego cieku na terenu przyległe. Przy przepływie o prawdopodobieństwie wystąpienia p=2% (raz na 50 lat) i p=1% (raz na 100 lat) poza wystąpieniem zjawiska tzw. cofki , obecne światło przepustu pracować będzie pełnym przekrojem, powodując spiętrzenie skutkujące przelaniem przepływającej wody przez koronę drogi i zalewanie terenów sąsiednich. Nieruchomości sąsiadujące z przepustem są więc narażone na zalewanie przy występowaniu przepływu o prawdopodobieństwie przewyższenia wyższym niż p=20% czyli rzadziej niż raz na 5 lat.</p>
<p>Z dalszej części ustaleń opartych na wnioskach opinii biegłego <span class="anon-block">G. P. (1)</span> specjalisty z zakresu budownictwa drogowego z elementami inżynierskimi , uzupełnionej w ramach postepowania przed Sądem I instancji wynika , iż :</p>
<p>do prawidłowej pracy przepustu niezbędnym jest wykonanie obiektu o wymiarach 350 cm x 150 cm., jako minimalne światło przepustu , zapewniające bezpieczne przeprowadzenie przepływu miarodajnego. Wykonanie obiektu o mniejszym świetle skutkowałoby spiętrzeniem wody przed przepustem i zatopieniem jego wlotu , a w konsekwencji następowaniem zalań nieruchomości sąsiednich , w tym realności powoda.</p>
<p>Warunek niezatopienia wylotu nie jest, według stanu aktualnego spełniony , w obecnych warunkach terenowych koryta potoku. Zachowanie tego warunku wymaga regulacji koryta w zakresie zwiększenia szerokości dna.</p>
<p>Ocenę prawną roszczenia powoda , które uznał w przeważającym zakresie za usprawiedliwione [ inaczej, w porównaniu z ostatecznym żądaniem pozwu, określając jedynie termin w których prace prowadzące do przebudowy przepustu , mają być wykonane, wydłużając go roku od daty uprawomocnienia się wyroku , w warunkach gdy powód żądał jego oznaczenia na 6 miesięcy ] , Sąd oparł na stwierdzeniach i wnioskach , które można podsumować – zachowując konieczną zwięzłość uzasadnienia - w następujący sposób :</p>
<p>a/ nieuzasadniony jest zarzut strony pozwanej , która domagała się odrzucenia pozwu , na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 199;art. 199 § 1;art. 199 § 1 pkt. 1)">art. 199 §1 pkt 1 kpc</a>.</p>
<p>Sąd I instancji wskazał , że zarzut ten był rozważany wcześniej , kiedy postępowanie było prowadzone przed Sądem Rejonowym dla <span class="anon-block">K.</span> w <span class="anon-block">K.</span>. Sąd ten wówczas wydał postanowienie o odrzuceniu pozwu, i odwołując się do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20011151229" title="Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne - Dz. U. z 2001 r. Nr 115, poz. 1229 (art. 29;art. 29 ust. 3)">art. 29 ust.3 ustawy Prawo wodne z dnia 18 lipca 2001r</a> argumentował , iż żądanie powoda w istocie sprowadza się do nakazania wykonania przepustu o większej niż dotychczasowa średnicy. Tego rodzaju żądanie przynależy do drogi postępowania administracyjnego.</p>
<p>Na skutek zażalenia złożonego przez powoda Sąd II instancji orzekł jednak o uchyleniu postanowienia o odrzuceniu pozwu, wskazując, że sformułowane przez powoda żądanie przebudowy istniejącego już przepustu rurowego poprzez zwiększenie jego szerokości w świetle, nie odzwierciedla swoim zakresem żadnego z roszczeń wskazanych w art. 29 ust. 3 tej ustawy ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Roszczenie powoda powinno być zatem rozpoznawane na drodze sądowej przed Sądem powszechnym.</p>
<p>Zdaniem Sądu Okręgowego , jakkolwiek powołane przez stronę pozwaną art. 191 ust. 1 oraz art. 234 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne [ zastosowanie których miało uzasadniać zarzut niedopuszczalności drogi sądowej – dodatek redakcyjny S.A.] , nie stanowią tego samego przepisu, co <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20011151229" title="Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne - Dz. U. z 2001 r. Nr 115, poz. 1229 (art. 29;art. 29 ust. 3)">art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne</a>, to należy zauważyć, iż przesłanki wystąpienia na drogę administracyjną , określone w art. 191 ust. 1 oraz art. 234 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne są tożsame z przesłankami wskazanymi w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20011151229" title="Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne - Dz. U. z 2001 r. Nr 115, poz. 1229 (art. 29;art. 29 ust. 3)">art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne z dnia 18 lipca 2001 r.</a>. Przepisy te regulują tę samą instytucję prawną.</p>
<p>Co więcej , podzielenie zarzutu formalnego Gminy Miejskiej <span class="anon-block">K.</span> na wskazanej przez nią podstawie materialnej, stanowiłoby więc w istocie ponowne rozstrzyganie w sprawie, która została już prawomocnie rozstrzygnięta. Będąc związany orzeczeniem Sądu II instancji rozstrzygającym o zażaleniu <span class="anon-block">S. S. (1)</span> , Sąd orzekający był zobligowany zarzutu Gminy nie uwzględnić,</p>
<p>b/ roszczenie powoda jest uzasadnione , a jego podstawą , w świetle ustalonych w postępowaniu okoliczności faktycznych są przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 144)">art. 144 kc</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 222;art. 222 § 2)">art. 222 §2 kc</a> albo też <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 140)">art. 140 kc.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 222;art. 222 § 2)">art. 222 §2 kc.</a>
</p>
<p>Cytując te normy , Sąd niższej instancji argumentował dalej , że :</p>
<p>według przeważającego w piśmiennictwie poglądu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 144)">art. 144 kc</a> dotyczy tylko immisji pośrednich, tzn. takiego odziaływania nieruchomości wyjściowej, którego skutki przenikają w sposób naturalny na nieruchomość sąsiednią.</p>
<p>Z ustalonego stanu faktycznego wynika , że przepust znajdujący się na nieruchomości drogowej za której stan odpowiada strona pozwana , z uwagi na niedostosowane do potrzeb gabaryty, nie odprowadza wody potoku <span class="anon-block">S.</span> w sposób prawidłowy / /wykluczający immisje o intensywności przekraczającej przeciętną miarę uwaga redakcyjna S.A. / - ale przy określonej intensywności opadów dochodzi o zalewania nieruchomości powoda.</p>
<p>Uzasadniając zastosowanie normy z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 144)">art. 144 k.c.</a> wskazać należy- jak podnosił dalej Sąd Okręgowy, niezasadny jest zarzut pozwanej Gminy , że z uwagi na okoliczność, iż przepust nie jest nieruchomością , nie można oprzeć rozstrzygnięcia na wskazanej podstawie.</p>
<p>Oto bowiem na podstawie uchwały nr <span class="anon-block">(...)</span> Rady Miasta <span class="anon-block">K.</span> z 9-07-2008r. , Gmina Miejska <span class="anon-block">K.</span> poprzez wyodrębnioną jednostkę Zarząd <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block"> (...)</span> pełni funkcje zarządu dróg publicznych krajowych , wojewódzkich , powiatowych i gminnych. <span class="anon-block">Ulica (...)</span> w <span class="anon-block">K.</span> , przy której położone są nieruchomości <span class="anon-block">S. S. (1)</span> , narażone na zalewanie wodami potoku <span class="anon-block">S.</span>, przynależy do kategorii dróg powiatowych.</p>
<p>Powołując się na art. 4 pkt2/ , pkt 12 / i 15 / oraz art. 19 ust. 1 ustawy O drogach publicznych , które zacytował , Sąd Okręgowy podnosił dalej ,iż :</p>
<p>nieruchomością jest oczywiście grunt, którego częściami składowymi są obiekty inżynierskie związane z obsługą drogi. Strona pozwana , jako jej zarządca, ponosi odpowiedzialność za takie korzystanie z nieruchomości (poprzez urządzenie czy też utrzymywanie niewłaściwych obiektów inżynierskich) , które prowadzi do naruszenia własności nieruchomości sąsiednich, np. przez zalewanie, a to w związku z kompetencjami określonymi w art. 20 wskazanej ustawy.</p>
<p>Zwrócił przy tym uwagę , że status zarządcy drogi po stronie Gminy oraz jej odpowiedzialność za stan techniczny przepustu nie był kwestionowany. Strona pozwana nie kwestionowała swojej odpowiedzialności w tym zakresie także w pismach kierowanych do <span class="anon-block">S. S. (1)</span>, w ramach korespondencji prowadzonej przez strony na etapie przed procesowym. Strona pozwana jest zatem w sprawie biernie legitymowana.</p>
<p>Wskazał też , że roszczenie powoda dotyczy wyłącznie przebudowy przepustu stanowiącego element składowy struktury technicznej drogi , a nie regulacji cieku wodnego jako takiego. Tym samym nieuzasadnione jest stanowisko Gminy , że biernie legitymowanym w postępowaniu powinien być Skarb Państwa,</p>
<p>c/ odwołując się do wniosków opinii biegłego <span class="anon-block">G. P. (1)</span> , które obdarzył w pełnym walorem dowodowym , Sąd I instancji stanął na stanowisku zgodnie z którym obecne parametry techniczne przepustu są wystarczające dla prawidłowego odprowadzania wody o poziome wynikającym z opadów atmosferycznych , które występują średnio co pięć lat, w przypadku opadów bardziej intensywnych - występujących rzadziej- to urządzenie inżynierskie nie będzie odpowiednio funkcjonowało, powodując spiętrzenia przy nim prowadzące w swoich następstwach do zalewania wodami potoku nieruchomości sąsiednich , w tym nieruchomości powoda.</p>
<p>W tym kontekście Sad odwołał się do regulacji zawartych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000630735" title="Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 30 maja 2000 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogowe obiekty inżynierskie i ich usytuowanie - Dz. U. z 2000 r. Nr 63, poz. 735 (§ 39;§ 40;§ 41;§ 42;§ 43;§ 44;§ 45;§ 46;§ 47;§ 48;§ 49;§ 50)">§ §39 -50 Rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 30 maja 2000 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogowe obiekty inżynierskie i ich usytuowanie</a> oraz do kolejnej części wniosków opinii biegłego <span class="anon-block">G. P.</span>,</p>
<p>zgodnie z którymi wobec tego- , iż przepust znajduje się w strukturze drogi powiatowej, powinien spełniać wymagania dla prawdopodobieństwa opadów p=1% (raz na sto lat). W rozstrzyganej sprawie nie było natomiast sporne , że nie wypełnia on tego parametru technicznego , chociaż , po myśli §326 nie musiał ich spełniać wcześniej , w czasie kiedy dla jego budowy była wydawana wydana decyzja o pozwoleniu na nią / była ona datowana wcześniej , niż dzień wejścia w życie tego aktu prawnego[ dodatek redakcyjny S.A. ],</p>
<p>d/ odwołując się do wypowiedzi przedstawicieli doktryny prawa cywilnego służących wykładni norm <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 140)">art. 140 kc</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 144)">144 kc</a> , Sąd I instancji argumentował dalej , iż</p>
<p>w rozpoznawanej sprawie właśnie te normy są podstawą dla oceny , iż roszczenie ochronne <span class="anon-block">S. S. (1)</span> jest , co do zasady i w przeważającej większości , co do zakresu żądania , usprawiedliwione.</p>
<p>Jego zdaniem , z uwagi na sposób zagospodarowania nieruchomości przylegających do nieruchomości drogowej , w tym zabudowanie domem mieszkalnym nieruchomości powoda , zasadnym jest uznanie, że utrzymywanie obiektu inżynierskiego drogi /przepustu / w stanie, który doprowadza do zalewania nieruchomości zabudowanych domami mieszkalnymi przy występowaniu opadów (o intensywności) rzadszej niż 5 lat – niewątpliwie przekracza przeciętną miarę i zakłóca istotnie korzystanie z nieruchomości sąsiednich.</p>
<p>Jeżeli nieruchomość zabudowana domem mieszkalnym będzie zalewana jak zostało pokazane na zdjęciach, złożonych przez powoda do akt sprawy - wobec niedrożności przepustu np. raz na osiem lat zrodzi to konieczność przeprowadzania generalnych remontów substancji mieszkaniowej , bardzo istotnie ograniczając jeżeli nie niwecząc realizację tej funkcji przez budynek mieszkalny <span class="anon-block">S. S. (1)</span>,</p>
<p>e/ potencjalnie, podstawą normatywną roszczenia ochronnego powoda , na podstawie której także zasługiwałoby na uwzględnienie , w sposób określony w motywowanym wyroku , jest także <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 140)">art. 140 kc</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 222;art. 222 § 2)">art. 222§2 kc</a> skoro jako właściciel zalewanych nieruchomości dysponuje roszczeniem negatoryjnym , którego adresatem jest podmiot odpowiadający za powstanie przyczyn naruszania w ten sposób jego własności, aby podjął niezbędne czynności służące do usunięcia przyczyn takiego , negatywnego, oddziaływania na przedmiot jego własności,</p>
<p>f/ taką potencjalną podstawą / spośród tych do których odwoływał się w swoim stanowisku procesowym <span class="anon-block">S. S. (1)</span>- uwaga redakcyjna S.A. / jest również, zdaniem Sądu I instancji , norma <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 439)">art. 439 kc</a>
</p>
<p>W tym przypadku, także odwołując się do wypowiedzi doktryny służących interpretacji tego przepisu a także do jednego z wybranych orzeczeń Sądu powszechnego , uznał , iż w rozpoznawanej sprawie , ma miejsce bezpośrednie zagrożenie powstaniem szkody po stronie powoda .</p>
<p>Pomiędzy stanem obiektu inżynierskiego, za utrzymanie którego odpowiada strona pozwana , a tym zagrożeniem istnieje adekwatny związek przyczynowy wyrażający się w tym, że niedostosowany do występujących opadów przepust nie będzie odprowadzał wody, która będzie zalewała nieruchomość powoda i powodowała zniszczenia. Istnieje również wysokie prawdopodobieństwo wystąpienia szkody, potwierdzone opinią biegłego.</p>
<p>Biegły wskazał na występowanie tzw. cofki przy opadach rzadszych niż pięć lat ,stąd mając na uwadze zeznania powoda co do zalewania nieruchomości w przeszłości, można uznać , że z wysokim prawdopodobieństwem te zalania będą się powtarzały.</p>
<p>Przy tym fakt , iż zalania te będą następowały np. co 8-10 lat, nie ma dla wyrażanej oceny znaczenia dlatego , iż do zastosowania tego przepisu nie jest wymagane natychmiastowe wystąpienie szkody ale bezpośredniość zagrożenia i wysoki stopień prawdopodobieństwa jej wystąpienia.</p>
<p>Rozważając czasokres w którym strona pozwana ma obowiązek wykonać prace związane z nakazaną w wyroku przebudową przepustu, Sąd I instancji stanął na stanowisku , iż właściwym jest okres jednego roku od daty prawomocności orzeczenia nakazującego ich zrealizowanie . Zdecydowała o takim jego określeniu konieczność :</p>
<p>- sporządzenia odpowiedniej dokumentacji projektowej,</p>
<p>- przeprowadzenia procesu uzyskania pozwolenia na budowę,</p>
<p>- dokonanie wyboru wykonawcy według przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940760344" title="Ustawa z dnia 10 czerwca 1994 r. o zamówieniach publicznych - Dz. U. z 1994 r. Nr 76, poz. 344 ()">ustawy O zamówieniach publicznych</a> oraz samo wykonanie prac budowlanych,</p>
<p>g/ Sąd uznał za nieuzasadnione stanowisko <span class="anon-block">S. S. (1)</span> , który uznawał , że roszczenie ochronne , które zgłosił może być wywodzone również z przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 23;art. 24;art. 24 § 1)">art. 23 i 24 §1 kc.</a>
</p>
<p>Podstawą rozstrzygnięcia o kosztach procesu była norma <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3)">art. 98 §1 i 3 kpc</a> i wynikająca z niej zasada odpowiedzialności za wynik sprawy.</p>
<p>Odwołując się do niej , Sad I instancji odciążył, uznaną za przerywającą spór, Gminę także pokrytymi tymczasowo przez Skarb Państwa wydatkami związanymi z postępowaniem.</p>
<p>Apelację od tego wyroku złożyła Gmina Miejska <span class="anon-block">K.</span> i obejmując jej zakresem całość rozstrzygnięcia Sądu Okręgowego ,w pierwszej kolejności domagała się uchylenia go i odrzucenia pozwu.</p>
<p>Na wypadek nie podzielenia tego wniosku wniosła o jego zmianę i oddalenie powództwa w całości oraz obciążenie powoda kosztami procesu i postępowania apelacyjnego.</p>
<p>Środek odwoławczy został oparty na zarzutach :</p>
<p>- naruszenia prawa procesowego, w sposób mający dla treści kwestionowanego wyroku istotne znaczenie , a to:</p>
<p>a/ <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 1;art. 2)">art. 1i art. 2 kpc</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 199;art. 199 § 1;art. 199 § 1 pkt. 1)">art. 199 §1 pkt 1 kpc</a> poprzez uznanie rozstrzyganej sprawy za sprawę cywilną oraz nie odrzucenie pozwu w warunkach , gdy istniała podstawa do oceny przeciwnej, zgodnie z którą spór poddany pod osąd powinien był być rozstrzygany na drodze administracyjno - prawnej.</p>
<p>b/ <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 §1 kpc</a> poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny zgromadzonych dowodów i zastąpienie jej oceną dowolną.</p>
<p>Tej nieprawidłowości skarżąca Gmina upatrywała w wyciagnięciu przez Sąd I instancji z opinii biegłego <span class="anon-block">G. P. (1)</span> wniosków , które z jego opracowań opracowania nie wynikają , a mianowicie , że o zalewaniu wodą z potoku <span class="anon-block">S.</span> nieruchomości powoda , decyduje zły stan przepustu mimo , że biegły potwierdził , iż ten stan jest dobry, a dla prawidłowego jego funkcjonowania potrzebne jest pogłębienie koryta samego potoku.</p>
<p>Kolejny błąd oceny, a w konsekwencji nieprawidłowości ustaleń polegały na konstatacji zgodnie z którą szerokość przepustu jest niewystarczająca dla zapobiegnięciu zalaniom , mimo ,iż opiniodawca wyraził inne stanowisko , w świetle którego zalania realności powoda nie przekraczają przeciętnej miary ich intensywności i częstotliwości o jakiej mówi <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 144)">art. 144 kc.</a>
</p>
<p>Podnoszona wadliwość polegać miała także na tym , że Sąd nie wziął pod uwagę ,że aby zapobiec dalszym zalaniom , konieczna konieczne jest poszerzenie koryta potoku tak aby jego wlot nie był zatapiany.</p>
<p>Zdaniem skarżącej , z opinii biegłego <span class="anon-block">G. P. (1)</span> nie wynika też - a mimo to Sąd sformułował na jej podstawie wnioski także w tym zakresie , jakie prace należy wykonać aby doprowadzić przepust do stanu odpowiadającego wymaganiom technicznym wskazanym w §40 wskazanego w wyroku Rozporządzenia z dnia 30 maja 2000r</p>
<p>Błąd oceny dowodów miał dotyczyć także niepoprawnej weryfikacji relacji, zeznającego w charakterze strony <span class="anon-block">S. S. (1)</span> ,który opisując rodzaj i częstotliwość zalań jego nieruchomości , mówił tylko o dwóch poważanych rozmiarowo, a pozostałe / częstsze , identyfikując je podsączeniami od strony potoku i pojawianiem się wody , której skutecznie opiera się postawiona przez niego bariera w postaci muru okalającego jego nieruchomość zabudowaną budynkiem mieszkalnym od strony cieku wodnego ,</p>
<p>c/ <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 328;art. 328 § 3)">art. 328 §3 kpc</a> , w następstwie nie wyjaśnienia w motywach orzeczenia w sposób dostateczny tego, co należy rozumieć , w okolicznościach faktycznych rozstrzyganego sporu , przez pojęcie „ przeciętnej miary „ tj. jaką ilość zalań nieruchomości powoda Sąd uznał za tej miary nie przekraczającą i w konsekwencji dopuszczalną,</p>
<p>- naruszenia prawa materialnego poprzez :</p>
<p>a/ nieprawidłowe zastosowanie przy ocenie rodzaju robót prac zmierzających do przebudowy przepustu, §40 Rozporządzenia z dnia 30 maja 2000 r mimo , że akurat dla tego urządzenia inżynierskiego nie miało ono zastosowania , skoro przepust powstał przed datą jego wejścia w życie ,</p>
<p>b/ <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 144)">art. 144 kc</a> , przez dokonanie jego błędnej wykładni i uznanie , że granice pojęcia „przeciętnej miary” oddziaływania wody płynącej przez przepust na nieruchomości powoda, mają wyznaczać parametry technicznej przebudowy tego urządzenia, wskazane przepisach tego Rozporządzenia mimo , że parametry te służą jedynie ocenie , czy światło przepustu jest właściwe ,</p>
<p>c/ <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20011151229" title="Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne - Dz. U. z 2001 r. Nr 115, poz. 1229 (art. 231;art. 231 pkt. 2)">art. 231 pkt 2 ustawy Prawo wodne</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 144)">art. 144 kc</a> , poprzez jego niezastosowanie przez Sąd mimo , że jak wynika z opinii biegłego <span class="anon-block">P.</span> , prawidłowe funkcjonowanie przepustu i spełnianie przezeń jego funkcji użytkowej, wymaga pogłębienią koryta potoku tak aby wlot przepustu nie był zatopiony. Charakter tych niezbędnych robót uzasadniały legitymację bierną w procesie po stronie Skarbu Państwa - <span class="anon-block"> Gospodarstwa (...)</span> , a powództwo wobec Gminy Miejskiej <span class="anon-block">K.</span> powinno było być oddalone.,</p>
<p>c/ <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 144)">art. 144 kc</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 222;art. 222 § 2)">art. 222 §2 kc</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20011151229" title="Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne - Dz. U. z 2001 r. Nr 115, poz. 1229 (art. 216;art. 216 ust. 1;art. 216 ust. 232;art. 216 ust. 2)">art. 216 ust 1 i 232 ust 2 ustawy Prawo wodne</a>, jako konsekwencji nakazania przez Sąd Okręgowy pozwanej prac na nieruchomościach nie stanowiących jej własności ,</p>
<p>d/ Rozporządzenia RM z dnia 18 października 2016r w sprawie przyjęcia Planu zarządzania ryzykiem powodziowym dla obszaru dorzecza <span class="anon-block">W.</span>, wobec nie zastosowania przepisów tego aktu.</p>
<p>Strona pozwana domagała się ponadto [ pierwotnie - uwaga redakcyjna S.A.] uzupełnienia postępowania dowodowego przed Sądem II instancji o dowód z opinii biegłego z zakresu budownictwa wodno – melioracyjnego , obiektów melioracyjnych i hydrotechnicznych , które przedmiotem miała być analiza hydrotechniczna potoku <span class="anon-block">S.</span> w rejonie działki drogowej w ramach której znajduje się sporny przepust, dla ustalenia przyczyn następowania zalań a także szerokości koryta potoku przed przepustem.</p>
<p>Odpowiadając na apelację powód domagał się jej oddalenia , jako pozbawionej uzasadnionych podstaw oraz obciążenia strony przeciwnej kosztami postępowania apelacyjnego. Sprzeciwił się także uzupełnianiu postępowania dowodowego przez Sąd II instancji.</p>
<p>Rozpoznając apelację strony pozwanej , Sąd Apelacyjny w Krakowie , postanowieniem z dnia 5 listopada 2020r uchylił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego i pozew odrzucił , nie obciążając <span class="anon-block">S. S. (1)</span> kosztami procesu i postępowania apelacyjnego.</p>
<p>Jak wynikało z motywów tego orzeczenia / por. k. 522-528 akt / ,w ocenie Sądu II instancji, droga sądowa dla rozpoznania roszczenia powoda jest zamknięta a jego żądanie wobec Gminy Miejskiej <span class="anon-block">K.</span> powinno zostać rozpoznane w drodze administracyjnej argumentując w szczególności , że dla jego oceny doniosła jest norma <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20011151229" title="Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne - Dz. U. z 2001 r. Nr 115, poz. 1229 (art. 64 b)">art. 64 b</a> poprzednio obowiązującego <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20011151229" title="Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne - Dz. U. z 2001 r. Nr 115, poz. 1229 ()">Prawa wodnego</a> , której odpowiednikiem, w aktualnym stanie prawnym jest art. 191 ustawy Prawo wodne z dnia 20 lipca 2017r.</p>
<p>Na skutek skargi kasacyjnej powoda , Sąd Najwyższy w Warszawie, postanowieniem z dnia 16 maja 2023r , wydanym w sprawie o sygnaturze II CSKP 1062/22, uchylił to orzeczenie.</p>
<p>W motywach podjętego rozstrzygnięcia wskazał , przesądzając dopuszczalność drogi sądowej dla oceny roszczenia ochronnego <span class="anon-block">S. S. (1)</span> ,skierowanego przeciwko Gminie Miejskiej <span class="anon-block">K.</span> , że :</p>
<p>a/ w sprawie ustalono , że przyczyną zalewania nieruchomości powoda, wodą prowadzoną przez sąsiadujący z nimi przez potok <span class="anon-block">S.</span> jest to , że przepust za którego stan odpowiada strona pozwana, ma niewłaściwe / niedostateczne/ parametry techniczne . Zbyt mała dla właściwej realizacji jego funkcji, odprowadzania przepływającej wody, w sposób zapewniający brak negowanych immisji na realności powoda- jest jego szerokość/ światło /,</p>
<p>b/ wyjaśnił , w ten sposób kwalifikując też podstawę prawną roszczenia <span class="anon-block">S. S. (1)</span> , także charakter oraz zakres pojęciowy immisji , jako różnorodnych w formie oddziaływań wynikających ze sposobu wykorzystywania tzw. nieruchomości wyjściowej na nieruchomości z nią sasiadujace nie tylko bezpośrednio ale także w szerzej rozumianym pobliżu , a także treść kryteriów , które decydują o tym , czy tego rodzaju roszczenie ochronne , wywodzone nie bezpośrednio z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 144)">art. 144kc</a> , który jego źródłem nie jest ale z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 222;art. 222 § 2)">art. 222 §2</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 144)">art. 144 kc</a> , będąc rodzajową odmianą roszczenia negatoryjnego właściciela nieruchomości sąsiedniej dotkniętej następstwami takich oddziaływań z nieruchomości wyjściowej. Wskazał też, iż norma <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 144)">art. 144 kc</a> poprzez wskazane w niej kryteria dookreśla to czy , roszczenie takie w ogóle powstaje i jakie są jego granice,</p>
<p>c/ argumentował dalej , iż taka jego podstawa, przesądza majątkowy charakter roszczenia właściciela nieruchomości sąsiedniej a także , iż ewentualne szkody wyrządzone immisjami, podlegają naprawieniu na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 415)">art. 415 kc</a> przez podmiot , którego zachowanie generuje przekraczające przeciętną miarę oddziaływania na nieruchomość osoby poszukującej ochrony,</p>
<p>d/ podkreślił także, iż zakres , w którym to roszczenie negatoryjne właściciela nieruchomości sąsiedniej objętej tymi negatywnymi oddziaływaniami ma się ograniczać do nakazania naruszycielowi podjęcia takich działań , nie wykluczając wybudowania właściwych lub przebudowania już istniejących na nieruchomości z której pochodzą immisje urządzeń czy budowli, tak aby oddziaływania / co do zasady uprawnione przez sam fakt sąsiedztwa / zostaną co najmniej ograniczone do granic nie przekraczających „przeciętnej miary „ , którym to pojęciem posługuje się przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 144)">art. 144 kc.</a>,</p>
<p>e/ Sąd Najwyższy przesądził też w ramach zaprezentowanej oceny prawnej o tym , że w okolicznościach ustalonych w sprawie , roszczenie negatoryjne wobec strony pozwanej powodowi przysługuje , co więcej, w relacji faktycznej pomiędzy nim a odpowiedzialną za stan obiektu inżynierskiego / przepustu / Gminą strona pozwaną istnieje stan zagrożenia powstaniem szkody po stronie <span class="anon-block">S. S. (1)</span>, skoro przepust pozostawiony w stanie aktualnym stanie w zakresie parametrów technicznych , bez jakiejkolwiek reakcji strony pozwanej , nie odprowadzając wody w sposób wykluczający zalewanie nią nieruchomości powoda , co najmniej zagraża występowaniem immisji na jego realności sąsiadujące z potokiem <span class="anon-block">S.</span>.</p>
<p>W swoich stanowiskach procesowych, w ponownie prowadzonym postępowaniu apelacyjnym, strony podtrzymały te , które prezentowały dotychczas z tą tylko zmianą , że pozwana Gmina Miejska <span class="anon-block">K.</span>, nie zgadzając się z poglądem prawnym Sądu Najwyższego co do tego , że powodowi zagraża w sposób bezpośredni powstanie szkody podnosiła , iż przyczyną zalań nieruchomości powoda / o ile w ogóle takie można potwierdzić / jest stan koryta potoku <span class="anon-block">S.</span>. Argumentowała dalej , że oponent procesowy od czerech lat nie zgłasza wobec Gminy faktu zalań jego realności.</p>
<p>Podniosła także , iż Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 30 maja 2000r do którego odwołał się Sąd I instancji w punkcie 1 detencji zaskarżonego wyroku, utraciło moc i zostało zastąpione przez Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie przepisów techniczno – budowlanych dotyczących dróg publicznych z dnia 24 czerwca 2022r [ DzU z 2022 poz. 1518 ]. / por. zapis dźwiękowy rozprawy apelacyjnej z dnia 27 marca 2024r , minuty 7-17 , zapis skrócony k. 633 v akt /.</p>
<p>Wobec tego ostatniego z wymienionych argumentu apelującej, Sąd Odwoławczy zdecydował się na uzupełnienie postępowania dowodowego poprzez przeprowadzenie dowodu z uzupełniającej opinii biegłego z zakresu budownictwa drogowego z elementami inżynierskimi <span class="anon-block">G. P. (1)</span> , której przedmiot został ograniczony do wskazania przez specjalistę tego , jakie wymagania techniczne łączyć by się miały z przebudową spornego przepustu , według treści zapisów tej , wskazanej wyżej nowej regulacji prawnej / por zapis dźwiękowy rozprawy apelacyjnej z dnia 3 kwietnia 2024r minuty 1-5 , zapis skrócony k. 635 akt /</p>
<p>Dowód ten nie został jednak przeprowadzony albowiem inżynier <span class="anon-block">P.</span> w międzyczasie przestał pełnić funkcję biegłego sądowego a próby nawiązania z nim kontaktu przez Przewodniczącego, w celu powołania go w roli biegłego ad hoc okazały się nieskuteczne.</p>
<p>Wobec tego Sąd zwrócił się o sporządzenie takiego opracowania do mgr. Inż. <span class="anon-block">L. D.</span> , który jednak odmówił przygotowania opinii z przyczyn , które wyjaśnił w piśmie z dnia 10 października 2024r / por k. 650 akt / , w sw2ojej wypowiedzi nawiązując jednak do uprzednich wniosków biegłego <span class="anon-block">G. P.</span>.</p>
<p>W tych okolicznościach Sąd Odwoławczy zaniechał prowadzenia tego dowodu tym bardziej, iż żadna ze stron sporu nie postulowała nawet w tych okolicznościach kontynuowania postępowania dowodowego. / por. k. 658 – 659 akt /</p>
<p>Nie czyniła tego w szczególności apelująca Gmina Miejska <span class="anon-block">K.</span> mimo , iż wcześniej wnosiła nawet o poszerzenie zakresu wypowiedzi opiniodawczej biegłego , w porównaniu z tą , którą oznaczył Sąd Apelacyjny w postanowieniu dowodowym</p>
<p>/ por. pismo Gminy z dnia 4 listopada 2024r k. 659-662 akt / w ramach którego , nawiązując do potrzeby poszerzenia koryta potoku <span class="anon-block">S.</span> , którego nie jest właścicielem twierdziła [ w dalszym ciągu] , iż nie jest biernie legitymowana w postępowaniu.</p>
<p>Zastrzegając , iż po myśli <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 327(1);art. 327(1) § 2)">art. 327<sup>
<!-- -->(
1 )</sup>§2 kpc</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 391;art. 391 § 1)">art. 391 §1 kpc</a> pisemne motywy wyroku powinny być sporządzone w sposób zwięzły , przechodząc do oceny apelacji strony pozwanej, Sąd Odwoławczy uznaje ją za uzasadnioną tylko w niewielkim zakresie, a jej uwzględnienie jest konsekwencją jedynie zmiany stanu prawnego spowodowanej wyeliminowaniem z obrotu prawnego Rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Mor4skiej z dnia 30 maja 2000r w sprawie warunków technicznych , jakim powinny odpowiadać drogowe obiekty inżynierskie i ich usytuowanie [ do którego odwołał się Sąd I instancji w punkcie 1 sentencji zaskarżonego wyroku] , i zastąpieniem go przez Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie przepisów techniczno – budowlanych dotyczących dróg publicznych z dnia 24 czerwca 2022r [ DzU z 2022 poz 1518 ] Tę zmianę Sąd II instancji był obowiązany uwzględnić także z urzędu niezależnie od zarzutu skarżącej.</p>
<p>I tylko ta zmiana doprowadziła do apelacyjnej korekty treści orzeczenia Sądu niższej instancji, a w pozostałym zakresie apelacja, jako nieuzasadniona , podlegała oddaleniu.</p>
<p>Kluczowe znaczenie dla dalszej części oceny środka odwoławcze go Gminy Miejskiej <span class="anon-block">K.</span> oraz zarzutów , które powołała w ramach jej konstrukcji , ma przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 398(20))">art. 398<sup>
<!-- -->20</sup> kpc</a> statuujący związanie ocena prawną dokonaną w sprawie przez Sąd Najwyższy , Sądu II instancji , ponownie rozpoznającego apelację strony sporu.</p>
<p>Skutki tego związania są w rozstrzyganej sprawie szczególnie doniosłe nie tylko dlatego , iż Sąd Najwyższy nie tylko przesądził o tym , iż zarzut niedopuszczalności drogi sądowej dla oceny roszczenia <span class="anon-block">S. S. (1)</span> jest nieuzasadniony , co niweczy trafność zasadniczego zarzutu apelacyjnego strony pozwanej ale także dlatego , że , w ramach swojego stanowiska prawnego, stanowczo opowiedział się , w realiach faktycznych sprawy za tym , iż to pozwana Gmina a nie inny podmiot , w szczególności ten wskazywany przez skarżącą w postępowaniu rozpoznawczym , ma w procesie legitymacje bierną, a powód może skutecznie dochodzić wobec niej roszczenia negatoryjnego , w sytuacji zalewania jego nieruchomości wodami potoku <span class="anon-block">S.</span>, w następstwie nie spełniania swojej funkcji użytkowej przez przepust za niedostateteczne parametry którego , z punktu widzenia jego przeznaczenia odpowiada strona pozwana .</p>
<p>Uznał też , że w sytuacji powoda , pozostaje on obecnie w stanie realnego zagrożenia powstania szkody , której źródłem jest niedozwolona skala immisji pochodzących od od nadmiaru wody, niewłaściwie odprowadzanej przez przepust.</p>
<p>Będąc związany tym stanowiskiem prawnym Sądu najwyższego przechodząc do oceny zarzutów środka odwoławczego i rozpoczynając ją od tych , które mają charakter procesowy , na wstępie przypomnieć należy , iż :</p>
<p>zarzut tego rodzaju jest uzasadniony jedynie wówczas , gdy spełnione zostaną równocześnie dwa warunki.</p>
<p>Strona odwołująca się do niego wykaże , że rzeczywiście sposób postępowania Sądu naruszał indywidualnie oznaczoną normę [ normy ] formalne. Jednocześnie nieprawidłowości te prowadziły do następstw , które miały istotny wpływ na treść wydanego orzeczenia. Nieco inaczej kwestię tę ujmując , zarzut procesowy jest usprawiedliwiony jedynie wówczas, jeżeli zostanie dowiedzione , że gdyby nie potwierdzone błędy proceduralne Sądu niższej instancji , orzeczenie kończące spór stron miałoby inną treść.</p>
<p>Odnosząc te generalne uwagi do zarzutów proceduralnych zawartych w środku odwoławczym należy uznać je za chybione.</p>
<p>Nie ma racji Gmina Miejska <span class="anon-block">K.</span> wskazując na naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 328;art. 328 § 2)">art. 328 §2 kpc</a> / obecnie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 327(1);art. 327(1) § 1)">art. 327<sup>
<!-- -->1</sup>§1 kpc</a> /.</p>
<p>Jak wynika z ukształtowanego i jednolitego , podzielanego przez Sąd Apelacyjny, w składzie rozstrzygającym sprawę, orzecznictwa Sądu Najwyższego jeszcze na tle wykładni normy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 328;art. 328 § 2)">art. 328 §2 kpc</a> , zarzut ten może on być uzasadniony jedynie wyjątkowo , gdy konstrukcja pisemnych motywów orzeczenia Sądu niższej instancji jest tak wadliwa, iż nie zawierają one danych pozwalających na przeprowadzenie na ich podstawie kontroli instancyjnej orzeczenia.</p>
<p>Inaczej mówiąc , zarzut naruszenia tego przepisu jest uzasadniony wtedy , gdy uzasadnienie wyroku nie pozwala na stwierdzenie czy Sąd prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego i [ lub ] procesowego.</p>
<p>/ por. także wskazane jedynie ilustracyjnie postanowienie SN z dnia 21 listopada 2001, sygn. I CKN 185/01 powołane za zbiorem Lex/</p>
<p>Zwrócić tez należy uwagę , że uzasadnienie wyroku jest sporządzane już po jego wydaniu , a zatem tylko zupełnie wyjątkowo można w sposób usprawiedliwiony twierdzić , że wadliwość odnosząca się do niego może mieć taki wpływ na wynik sprawy o jakim była mowa wyżej.</p>
<p>Tego rodzaju zasadniczymi / konstrukcyjnymi / wadami motywy wyroku z dnia 3 kwietnia 2019r nie są dotknięte.</p>
<p>Wynika z nich z oparciu o jakie ustalenia i wnioski prawne , odwołane do mających w sprawie zastosowanie norm prawa materialnego, na których Sąd niższej instancji oparł swoje rozstrzygniecie / już tylko dla porządku wobec stanowiska skarżącej Gminy wskazać należy , że była to norma <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 222;art. 222 § 2)">art. 222 §2 kc</a> w zw z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 144)">art. 144 kc</a> /.</p>
<p>Wiadomo jest z jego lektury także w jaki sposób i dlaczego ocena zgromadzonych dowodów została przeprowadzona we wskazany w uzasadnieniu sposób.</p>
<p>Nie jest w związku z tym usprawiedliwiona argumentacja skarżącej , wspierająca ten zarzut, tym bardziej , że Sąd rozpoznając sprawę i motywując wydane orzeczenie nie ma obowiązku wskazywać w jaki sposób odnosi się do wszystkich twierdzeń i ocen stron . Jego obowiązek w tym zakresie ogranicza się tylko do tych , które z punktu widzenia przedmiotu uzasadnianego rozstrzygnięcia , uznaje za doniosłe.</p>
<p>Zarzut podnoszący naruszenie przez Sąd I instancji <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 1;art. 2)">art. 1 i art. 2 kpc</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 199;art. 199 § 1;art. 199 § 1 pkt. 1)">art. 199 §1 pkt 1 kpc</a> jest nietrafny z przyczyn na które wskazał w motywach orzeczenia kasatoryjnego Sąd Najwyższy. Sąd ten przesądził także o tym , iż to pozwana Gmina a nie inny podmiot [ Państwowe <span class="anon-block"> Gospodarstwo (...)</span>] ma bierna legitymacje procesową w rozstrzyganej sprawie.</p>
<p>Skuteczne postawienie zarzutu naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233§1 kpc</a> i w konsekwencji także, będących następstwami niepoprawnej oceny dowodów , błędów ustaleń faktycznych doniosłych dla rozstrzygnięcia, wymaga od strony wykazania na czym , w odniesieniu do zindywidualizowanych dowodów polegała nieprawidłowość postępowania Sądu, w zakresie ich oceny i poczynionych na jej podstawie ustaleń.</p>
<p>W szczególności strona ma wykazać dlaczego obdarzenie jednych dowodów wiarygodnością czy uznanie, w odróżnieniu od innych, szczególnego ich znaczenia dla dokonanych ustaleń , nie da się pogodzić z regułami doświadczenia życiowego i [lub ] zasadami logicznego rozumowania , czy też przewidzianymi przez procedurę regułami dowodzenia.</p>
<p>Nie oparcie stawianego zarzutu na tych zasadach , wyklucza uznanie go za usprawiedliwiony, pozostając dowolną , nie doniosłą z tego punktu widzenia, polemiką oceną i ustaleniami Sądu niższej instancji.</p>
<p>/ por. w tej materii , wyrażające podobne stanowisko , powołane tylko przykładowo, orzeczenia Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2001, sygn. IV CKN 970/00 i z 6 lipca 2005 , sygn. III CK 3/05 , obydwa powołane za zbiorem Lex/</p>
<p>Ponadto nie można tracić z pola widzenia również , że swobodna ocena dowodów stanowi jeden z podstawowych elementów składających się na jurysdykcyjną kompetencję Sądu , który dowody bezpośrednio przeprowadza.</p>
<p>Ma to m. in. i takie następstwo , że nawet w sytuacji w której z treści dowodów można , w zakresie ustaleń , wyprowadzić równie logiczne , chociaż przeciwne do przyjętych przez Sąd I instancji wnioski , to zarzut naruszenia normy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 §1 kpc</a> , pomimo to , nie zostanie uznany za usprawiedliwiony.</p>
<p>Dopóty , dopóki ocena przeprowadzona przez Sąd ocena mieści się w granicach wyznaczonych przez tę normę procesową i nie doznały naruszenia wskazane tam jej kryteria , Sąd Odwoławczy obowiązany jest ocenę tę , a co za tym idzie także wnioski z niej wynikające dla ustalań faktycznych , aprobować .</p>
<p>To, w jaki sposób strona pozwana motywuje realizację tego oraz zarzutów faktycznych, wyklucza uznanie ich za uzasadnione.</p>
<p>W miejsce rzeczowej, opartej na wskazanych wyżej kryteriach , odniesionej do indywidualnie oznaczonych dowodów [ i opartych na wnioskach z tej oceny ustaleń faktycznych , które przez to miałyby być dotknięte wytykanymi nieprawidłowościami ] , polemiki ze sposobem postępowania Sądu Okręgowego , skarżąca ogranicza się do przeciwstawienia jej własnej ich wersji , jej zdaniem poprawnej.</p>
<p>Nieprawidłowość Sądu na której oparty jest ten oraz zarzuty faktyczne - zgodnie z argumentacja apelantki - sprawdza się ją się do tego ,że nie przyjął on wersji okoliczności faktycznych afirmowanej przez Gminę Miejską <span class="anon-block">K.</span>.</p>
<p>Już stwierdzenie takiego sposobu motywowania tych zarzutów, wystarcza dla ich odparcia.</p>
<p>Dlatego tylko dla zapewnienia kompletności wywodu należy wskazać , iż biegły <span class="anon-block">G. P. (1)</span> na wnioskach opinii którego Sąd I instancji oparł zasadniczy dla rozstrzygnięcia wniosek o tym , iż parametry przepustu znajdującego się w strukturze fragmentu drogi powiatowej , znajdującym się w pasie drogowym , pozostającym w zarządzie apelującej nie są odpowiednie i nie zapewniają takiego przepływu wody potoku <span class="anon-block">S.</span> aby w razie opadów atmosferycznych o większej intensywności , jej spiętrzający się przy przepuście nadmiar, nie wylewał się na nieruchomości sąsiednie w tym te , których właścicielem jest <span class="anon-block">S. S. (1)</span>.</p>
<p>Z tej opinii wynika , iż aktualny stan przepustu , jeżeli chodzi o parametry techniczne jego światła / a nie , jak stara się to forsować skarżąca jego stan techniczny, podlegający okresowym przeglądom ze strony zarządcy - jednostki organizacyjnej Gminy / , pozwala na zapewnienie przepływu p = 20% czyli na przepływ maksymalny raz na 5 lat , w sytuacji gdy powinien zapewniać taki maksymalny przepływ dla wskaźnika p =1% czyli przy przepływie maksymalnym przewidywanym raz w ciągu stulecia. /por. k. 208 oraz k. 234-304 akt /</p>
<p>Trzeba dodatkowo zwrócić uwagę , że do tego wniosku biegłego , który podał także w swoim opracowaniu jaką szerokość ma mieć przepust aby ten, wymagany parament przepływu wody spełnić , odwołał się także Sąd Najwyższy w motywach swojego orzeczenia , akcentując przy tym , iż zaniechanie ze strony Gminy nie dotyczy aktualnego stanu technicznego tego urządzenia inżynierskiego ale właśnie jego niewystarczających dla powstrzymania następujących okresowo podtopień i zalań nieruchomości powoda tak przeznaczonej na prowadzenie upraw ogrodowych jak i tej na cele ściśle mieszkaniowe , wraz z budynkiem jednorodzinnym , parametrów technicznych – szerokości światła / por . k. 611 akt /</p>
<p>Stąd argument skarżącej wspierający omawiany zarzut procesowy i faktyczne o tym , że Sąd I instancji wyciągnął dla ustaleń - z opracowań biegłego <span class="anon-block">P.</span>- wnioski , które z nich nie wynikają jest , tym bardziej, nieuzasadniony.</p>
<p>W tym kontekście należy także dodać , iż twierdzenie Gminy , zgodnie z którym przyczyną występowania wody z brzegów potoku jest spowodowane tylko niewłaściwą głębokością jego koryta , nie zostało w postępowaniu dowiedzione / by przypomnieć tylko zaniechanie dowodowe skarżącej na etapie postępowania odwoławczego /</p>
<p>Tak samo należy ocenić te zarzuty o ile na ich podstawie strona pozwana neguje sposób , w który Sąd I instancji ocenił treść zeznań , przesłuchanego w charakterze strony <span class="anon-block">S. S. (1)</span> / por. protokół rozprawy z dnia 27 marca 2019r. k. 425 .</p>
<p>Z treści tej relacji , wspartej przedstawionymi przez powoda materiałami zdjęciowymi , do których także odwołuje się Sąd Okręgowy jako podstawy ustaleń wynika , że zarówno podtopienia niezabudowanej nieruchomości jak i jej zalewanie wodą wylewająca się z koryta sąsiadującego z nią potoku , ma charakter systematyczny, uniemożliwiając wykorzystywanie tego gruntu w celach uprawowych. Natomiast w odniesieniu do nieruchomości zajętej pod dom , ograniczenie podtopień i zalań jest wyłącznie konsekwencją postawienia przez powoda muru na jej granicy , chociaż uszkodzenia tej bariery , wywoływane kontaktem z wodą tylko potwierdzają ,l iż to negatywne oddziaływanie <span class="anon-block">S.</span> Dominikańskiego także ma permanentnie miejsce, w stosunku do tej realności.</p>
<p>Przy ocenie argumentów strony pozwanej, mającej wspierać oceniane obecnie zarzuty nie można nie uwzględniać także tego , że strona pozwana , co także wynika z ustaleń faktycznych – w tej części nie negowanych przez skarżącą - , iż <span class="anon-block">S. S.</span> był przez zarządcę pasa drogowego na którym znajduje się przepust zapewniany , iż zostanie on przebudowany staraniem Gminy w ramach kompleksowego programu inwestycyjnego , który nie jest realizowany odpowiednio szybko tylko z uwagi na brak stosownych funduszy.</p>
<p>Ocena , iż zarówno zarzuty procesowe jak i dotyczące ustaleń, nie są uzasadnione , ma m.in. tę konsekwencję , że ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd I instancji jako poprawne , Sąd Apelacyjny przyjmuje za własne.</p>
<p>Przechodząc do oceny zarzutów materialnych i oceniając je jako nieuzasadnione , Sąd Odwoławczy powołując się się ponownie na regułę zwięzłości uzasadnienia wyroku , wskazuje , że będąc związanym stanowiskiem prawnym Sądu Najwyższego wyrażonym w motywach postanowienia z dnia 16 maja 2023r nie będzie odnosił się do wszystkich zarzutów tego rodzaju sformułowanych przez stronę pozwaną.</p>
<p>Sąd Najwyższy przesądził bowiem w tych motywach o tym , iż :</p>
<p>- zaniechanie strony pozwanej w zakresie zapewnienia właściwych parametrów technicznych przepustu na potoku <span class="anon-block">S.</span> położonego w pasie drogowym drogi powiatowej , zarząd której należy niespornie do pozwanej powoduje , że okresowo dochodzi do zalewania wodą spiętrzającą się przy tym urządzeniu inżynierskim , nieruchomości powoda.</p>
<p>- tym samym dochodzi do nadmiernego i nieuzasadnionego oddziaływania na nie, za którego skutki odpowiada zarządca pasa drogowego , oddziaływania rodzącego bezpośrednie zagrożenie szkodą po stronie <span class="anon-block">S. S. (1)</span> w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 439)">art. 439 kc.</a>
</p>
<p>- podstawą normatywną w oparciu o którą powód może kierować skuteczne wobec strony pozwanej roszczenie zmierzające do usunięcia przyczyny tego oddziaływania /immisji pośredniej / , naruszającej prawo własności powoda jest , w szczególności, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 222;art. 222 § 2)">art. 222 §2 kc</a> w zw z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 140;art. 144)">art. 140 i 144 kc.</a>
</p>
<p>W ramach tego roszczenia powód może, w sposób usprawiedliwiony, domagać się podjęcia przez odpowiedzialną za powstanie immisji pozwaną takich działań i czynności faktycznych aby źródło tych oddziaływań usunąć bądź też doprowadzić do sytuacji , w której oddziaływanie to nie będzie przekraczać przeciętnej miary w rozumieniu tego pojęcia , którym posługuje się norma <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 144)">art. 144 kc.</a>
</p>
<p>Do tego stanowiska prawnego , które skutkuje uznaniem niezasadności apelacyjnych zarzutów materialnych strony pozwanej , Sąd Apelacyjny dodaje tylko tyle , iż nie może budzić wątpliwości , nawet odwołując się tylko do wniosków wynikających z zasad doświadczenia życiowego , że systematyczne zalewanie nieruchomości sąsiadujących z potokiem wodami , które na skutek spiętrzenia przy przepuście, nie mogą utrzymać się w korycie , nawet przy stosunkowo nie nadmiernie intensywnych opadach atmosferycznych , przekracza przeciętną miarę oddziaływania infrastruktury pasa drogowego za którego stan odpowiada jego zarządca – Gmina Miejska <span class="anon-block">K.</span>- na realności <span class="anon-block">S. S. (1)</span>.</p>
<p>Skutkuje to naruszeniem jego prawa własności do nich , usprawiedliwiając po jego stronie powstanie ochronnego roszczenia negatoryjnego.</p>
<p>Przebudowanie wskazanego wyżej obiektu inżynierskiego , w sposób wskazany w ostatecznie określonym żądaniu pozwu - dla którego wyznacznikiem były parametry techniczne tegoż , oznaczone w opinii biegłego <span class="anon-block">G. P. (1)</span> , pozwoli na to , że oddziaływanie to , w dalszym ciągu wymuszone sąsiedztwem jako takim pomiędzy nieruchomościami powoda a potokiem , zostanie ograniczone do skali nie przekraczającej przeciętnej miary o jakim mówi przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 144)">art. 144 kc.</a>
</p>
<p>Ponieważ przebudowa nakazana stronie pozwanej musi odbywać się w warunkach zgodnych z prawem, opisującym szczegóły warunków technicznych takich prac , Sąd I instancji nawiązał w treści nakazu skierowanego wobec strony pozwanej do naówczas - na datę zamknięcia rozprawy - obowiązującego Rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 30 maja 2000r.</p>
<p>W warunkach gdy ten akt prawny , w dacie zamknięcia rozprawy przez Sąd II instancji już nie obowiązywał , Sąd Odwoławczy - jedynie w tej części uwzględniając apelację strony pozwanej - zmienił punkt 1 sentencji wyroku z dnia 3 kwietnia 2019r., poprzez odwołanie się do aktu prawnego , który Rozporządzenie to zastąpił. / pkt I sentencji motywowanego wyroku/ , na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art. 386 §1 kpc</a>.</p>
<p>W pozostałym zakresie apelacja Gminy Miejskiej <span class="anon-block">K.</span>, jako nieuzasadniona , podlegała oddaleniu na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 kpc</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 222;art. 222 § 2)">art. 222§2 kc</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 140)">art. 140 kc</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 144)">144 kc</a>/ pkt II sentencji orzeczenia /.</p>
<p>Rozstrzygając o kosztach postępowania apelacyjnego , Sąd Odwoławczy zastosował <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3)">art. 98 §1 i 3 kpc</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 391;art. 391 § 1)">art. 391 §1kc</a> i wynikającą z tej normy , dla rozliczenia stron z tego tytułu , zasadę odpowiedzialności za wynika sprawy.</p>
<p>Uznając <span class="anon-block">S. S. (1)</span> za wygrywającego spór / zmiana wyroku była jedynie następstwem zmiany stanu prawnego , którą Sąd Odwoławczy był zobowiązany uwzględnić z urzędu/ , zasądził na jego rzecz , od przerywającej strony pozwanej kwotę odpowiadającą sumie :</p>
<p>wynagrodzenia zawodowego pełnomocnika – adwokata za postępowanie apelacyjne , ustalonego na podstawie §2 pkt 7 w zw. z §10 ust. 1 pkt 2 / Rozporządzenia MS w sprawie opłat za czynności adwokackie z dnia 22 października 2015 [ DzU z 2015 poz. 1800], wynagrodzenia za postępowanie kasacyjne , ustalone na podstawie §10 ust. 4 pkt 2/ tego samego aktu prawnego.</p>
<p>Powiększa ją także opłata od skargi kasacyjnej – w kwocie 13 845 zł , poniesiona przez <span class="anon-block">S. S. (1)</span>.</p>
<p>W sumie została na jego rzecz z tytułu kosztów zasądzona od przeciwniczki procesowej kwota łączna 27 345 zł. [8100+ 5400+ 13845]</p>
<p>Należność ta została przyznana wraz z odsetkami o których , po myśli <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1(1))">art. 98 §1<sup>
<!-- -->1</sup> kpc</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 391;art. 391 § 1)">art. 391 §1</a> Sąd II instancji obowiązany był orzec z urzędu.</p>
</div>