I C 406/22

<p>Sygn. akt I C 406/22</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 31 października 2024 r.</p> <p>Sąd Rejonowy w Gdyni I Wydział Cywilny:<br/>Przewodniczący: sędzia Tadeusz Kotuk<br/>Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Szymańska</p> <p>po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 października 2024 r. w <span class="anon-block">G.</span> sprawy z powództwa Wspólnoty Mieszkaniowej nieruchomości przy ul.<span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">G.</span> przeciwko Republice Cypryjskiej – reprezentowanej przez Skarb Państwa Republiki Cypryjskiej</p> <p>o zapłatę</p> <p>I.  oddala powództwo;</p> <p>II.  zasądza od powódki Wspólnoty Mieszkaniowej nieruchomości przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> IV 7-15 w <span class="anon-block">G.</span> na rzecz Republiki Cypryjskiej – reprezentowanej przez Skarb Państwa Republiki Cypryjskiej kwotę 5.417 zł (pięć tysięcy czterysta siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu;</p> <p>III.  nieuiszczonymi kosztami sądowymi obciąża ostatecznie Skarb Państwa – Sąd Rejonowy w Gdyni.</p> <p>Sygn. akt I C 406/22</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <strong> <!-- -->Stan faktyczny</strong> </p> <p> <span class="anon-block"> Spółka handlowa (...)</span> z siedzibą w <span class="anon-block">N.</span> (Republika Cypryjska) była właścicielem <span class="anon-block">lokalu użytkowego numer (...)</span> w budynku przy ul. <span class="anon-block">(...)</span>w <span class="anon-block">G.</span> (<span class="anon-block">księga wieczysta (...)</span>).</p> <p>Okoliczność bezsporna</p> <p>Łączna wysokość zaległości (długów) w/w spółki wynikających z kosztów zarządu wspólnego nieruchomości oraz kosztami eksploatacyjnymi związanymi z korzystaniem z w/w lokalu za okres od dnia 2 marca 2015 r. do 31 grudnia 2015 r. wynosi 62/974/09 zł.</p> <p>Okoliczność bezsporna</p> <p> <span class="anon-block"> (...)</span> została wykreślona z rejestru handlowego Republiki Cypryjskiej z dniem 18 grudnia 2019 r.</p> <p>Okoliczność bezsporna (por. k. 270)</p> <p>Republika Cypryjska w 2023 r. oświadczyła o zrzeczeniu się w/w nieruchomości lokalowej.</p> <p>Dowód: oświadczenie z tłumaczeniem, k. 398-400</p> <p> <strong> <!-- -->Ocena dowodów</strong> </p> <p>Opinia biegłego do spraw prawa obcego (cypryjskiego prawa spółek) nie budzi wątpliwości, jest szczegółowa, wnikliwa.</p> <p>Oświadczenie o zrzeczeniu się nieruchomości przez obecnego pozwanego (Skarb Państwa Republiki Cypryjskiej) nie budzi wątpliwości pod względem autentyczności i mocy dowodowej.</p> <p>Istnienie i wysokość długi zlikwidowanej spółki nie była sporna.</p> <p> <strong> <!-- -->Kwalifikacja prawna</strong> </p> <p>Sam dług wynikający z korzystania z lokalu (źródło pozaumowne) podlegał prawu polskiemu zgodnie z art. 4 Rozporządzenia (WE) nr 864/2007 Parlamentu Europejskiego z dnia 11 lipca 2007 r. dotyczącego prawa właściwego dla zobowiązań pozaumownych (w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20110800432" title="Ustawa z dnia 4 lutego 2011 r. - Prawo prywatne międzynarodowe - Dz. U. z 2011 r. Nr 80, poz. 432 (art. 33)">art. 33 ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. – Prawo prywatne międzynarodowe</a>). Chodzi o jego powstanie i wymagalność.</p> <p>Natomiast skutki prawne likwidacji (wykreślenia z rejestru handlowego) spółki handlowej mającej siedzibę w Republice Cypryjskiej podlegają praw u państwa jej siedziby zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20110800432" title="Ustawa z dnia 4 lutego 2011 r. - Prawo prywatne międzynarodowe - Dz. U. z 2011 r. Nr 80, poz. 432 (art. 17;art. 17 ust. 1;art. 17 ust. 3;art. 17 ust. 3 pkt. 1)">art. 17 ust. 1 i ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. – Prawo prywatne międzynarodowe</a>). Jak wynika z opinii biegłego – rozwiązanie spółki jest równoznaczne z utratą jej zdolności prawnej i sądowej. Pozostały po spółce niezlikwidowany majątek przechodzi na rzecz Republiki Cypryjskiej na zasadzie tzw. <em> <!-- -->bona vacantia</em> (<span class="anon-block"> (...)</span> Law, rozdział 113, postanowienie numer 328). Biegły przekonująco wyjaśnił, że na gruncie systemów prawnych typu <em> <!-- -->common law</em> (do którego zalicza się cypryjskie prawo spółek) tradycyjnie przyjmuje się, że nabycie niezlikwidowanego majątku spółki przez państwo na zasadzie <em> <!-- -->bona vacantia</em> dotyczy tylko tego mienia, które znajduje się w granicach jurysdykcji tego państwa, a nie poza jego granicami, co więcej – obejmuje tylko aktywa, a nie długi (por. k. 570). To oznacza, że Republika Cypryjska nigdy nie nabyła własności spornej nieruchomości lokalowej (położonej poza jej granicami) i w tej sytuacji rozważanie kwestii skuteczności zrzeczenia się tego prawa przez tę Republikę pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia. Drugim – najistotniejszym – wnioskiem biegłego jest stanowcze potwierdzenie, że Republika Cypryjska nie ponosi odpowiedzialności za długi zlikwidowanych spółek handlowych (501 <em> <!-- -->verso</em>). Nie istnieje przepis cypryjskiego prawa spółek, który by taką odpowiedzialność kreował. Jak wskazał biegły – odpowiedzialnymi następczo są członkowie władz zlikwidowanej spółki (ang. <em> <!-- -->officers</em>). Takie uregulowanie jest zresztą zbieżne z powszechnym standardem braku odpowiedzialności państw europejskich za długi podmiotów prywatnych (poza wyjątkowymi wypadkami wyraźnie uregulowanymi, w Polsce takim przykładem jest ograniczona odpowiedzialność kilku państwowych osób prawnych: Bankowego Fundusz Gwarancyjnego, Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, czy też Polskiego Biura Ubezpieczycieli Komunikacyjnych).</p> <p>Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że pozwana Republika Cypryjska nie ponosi odpowiedzialności za długi zlikwidowanej spółki handlowej mającej siedzibę w tym państwie, gdyż nie wynika to z żadnego przepisu prawa lub precedensu na gruncie cypryjskiego prawa spółek (rozdział 113, postanowienie 328 cypryjskiego Prawa spółek, <span class="anon-block"> (...)</span> – <em> <!-- -->a contrario</em>), stąd oddalono powództwo o zapłatę w całości (<strong> <!-- -->punkt I</strong>. sentencji wyroku). Oczywiście trzeba tu zastrzec i dodatkowo wyjaśnić, że skoro w prawie cypryjskim w ogóle nie ma przepisu dotyczącego odpowiedzialności państwa za długi zlikwidowanych spółek handlowych, to wskazanie konkretnego przepisu potwierdzającego taki pogląd jest niemożliwe.</p> <p> <strong> <!-- -->Koszty</strong> </p> <p>Koszty zasądzono na rzecz wygrywające Republiki Cypryjskiej (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 k.p.c.</a>), a składa się na nie opłata za czynności adwokackie w stawce minimalnej (5.400 zł, § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, ze zm.) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł) – <strong> <!-- -->punkt II</strong>. sentencji wyroku.</p> <p>Pozostałymi nieuiszczonymi kosztami sądowymi obciążono ostatecznie Skarb Państwa, na zasadzie art. 113 ust. 4 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, gdyż z uwagi na szczególne okoliczności sprawy związane z komplikacjami podmiotowymi oraz kosztami wynikającymi z tzw. obrotu międzynarodowego (w tym – koszty tłumaczeń, opinii z zakresu prawa obcego) mają charakter niezależny od woli stron, w szczególności nie ponosi za to odpowiedzialności powodowa wspólnota mieszkaniowa (<strong> <!-- -->punkt III</strong>. sentencji wyroku).</p> </div>