IV C 717/16

<p>Sygn. akt IV C 717/16</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 9 grudnia 2016 roku</p> <p>Sąd Okręgowy w Warszawie IV Wydział Cywilny</p> <p>w następującym składzie:</p> <p>Przewodniczący: SSR (del.) Karol Smaga</p> <p>Protokolant: sekretarz sądowy Marzena Grajek</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2016 roku w Warszawie</p> <p>na rozprawie</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block"> (...) Bank (...) Spółki Akcyjnej</span> w <span class="anon-block">W.</span> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block">B. S.</span> </p> <p>o zapłatę</p> <p>I.  oddala powództwo,</p> <p>II.  zasądza od <span class="anon-block"> (...) Bank (...) Spółki Akcyjnej</span> w <span class="anon-block">W.</span> na rzecz <span class="anon-block">B. S.</span> kwotę 14.417 (czternaście tysięcy czterysta siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu.</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>W pozwie z dnia 9 marca 2016 roku powódka <span class="anon-block"> (...) Bank (...) Spółka Akcyjna</span> w <span class="anon-block">W.</span> - reprezentowana przez pełnomocnika adwokata <span class="anon-block">P. B.</span> (pełnomocnictwo - k. 67) - wniosła o zasądzenie od <span class="anon-block">B. S.</span> kwoty 353.986,16 złotych z ustawowymi odsetkami oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów procesu.</p> <p>Nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia 30 marca 2016 roku Sąd Rejonowy Lublin – Zachód w Lublinie nakazał pozwanej, aby zapłaciła na rzecz powódki kwotę 353.986,16 złotych z ustawowymi odsetkami i 11.050 złotych tytułem kosztów procesu albo wniosła w terminie dwóch tygodni sprzeciw.</p> <p>W sprzeciwie od nakazu zapłaty pozwana – reprezentowana przez pełnomocnika adwokata <span class="anon-block">K. B.</span> (pełnomocnictwo – k. 3 akt podręcznych Nc-e 307546/16) wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów procesu.</p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:</em> </strong> </p> <p>W dniu 23 marca 2009 roku pomiędzy <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> Spółką Akcyjną Oddział w Polsce a <span class="anon-block">B. S.</span> została zawarta umowa o kredyt hipoteczny numer <span class="anon-block"> (...)</span>. Na mocy umowy bank oddał kredytobiorcy do dyspozycji kwotę 359.000 złotych, wypłata miała nastąpić jednorazowo, jej warunkiem było spełnienie przez kredytobiorcę warunków uruchomienia kredytu, określonych w decyzji kredytowej. Kredyt miał być indeksowany do waluty obcej EUR i być przeznaczony na zakup lokalu na rynku wtórnym, modernizację. Okres kredytowania ustalono na 468 miesięcy. Kredy miał być oprocentowany według zmiennej stopy procentowej, która na dzień sporządzenia umowy wynosiła 5,174%, która była ustalana jako suma stopy referencyjnej <span class="anon-block"> (...)</span> 3M oraz stałej marży banku w wysokości 3,60 punktów. Kredytobiorca miał dokonywać spłaty kredytu w ratach obejmujących część kapitałową i odsetkową, raty miały być pobierane z rachunku bankowego wskazanego w treści pełnomocnictwa. Od zadłużenia przeterminowanego bank miał pobierać odsetki o charakterze zmiennym, które w dacie zawarcia umowy wynosiły 16%. Odsetki ten miały być naliczane począwszy od dnia wymagalności do dnia poprzedzający dzień spłaty. Od dnia rozwiązania umowy bank miał prawo stosować oprocentowanie od zadłużenia przeterminowanego w stosunku do całkowitej wymagalnej kwoty, obejmującej w szczególności kapitał kredytu, odsetki oraz inne należności wynikające z umowy. W przypadku nie dotrzymania przez kredytobiorcę warunków umowy bank miał prawo wypowiedzieć umowę w całości lub części z zachowaniem okresu wypowiedzenia 30 dni. Kredytobiorca udzielił bankowi pełnomocnictwa m.in. do obciążenia rachunku bankowego kwotami na pokrycie zobowiązań banku. <span class="anon-block">B. S.</span> złożyła oświadczenie, że celem zabezpieczenia umowy kredytu, tj. kapitału kredytu, odsetek innych kosztów oraz odsetek od zadłużenia przeterminowanego ustanawia pierwszą hipotekę kaucyjną do kwoty 718.000 złotych na odrębnej własności <span class="anon-block">lokalu numer (...)</span> położonego w <span class="anon-block">budynku numer (...)</span> przy <span class="anon-block">ulicy (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> (umowa i załączniki – k. 34-46).</p> <p>Pismem z dnia 8 października 2015 roku kredytodawca złożył kredytobiorcy oświadczenie o wypowiedzeniu umowy o kredyt hipoteczny numer <span class="anon-block"> (...)</span> zawartej 23 marca 2009 roku z zachowaniem 30-dniowego terminu wypowiedzenia, który kończy się 14 listopada2015 roku (wypowiedzenie – k. 112, dowód doręczenia – k. 113-114).</p> <p>W dniu 22 lutego 2016 roku <span class="anon-block"> (...) Bank (...) Spółka Akcyjna</span> w <span class="anon-block">W.</span> wystawiła wyciąg z ksiąg bankowych numer <span class="anon-block">(...)</span>, stwierdzający, iż <span class="anon-block">B. S.</span> z tytułu umowy o kredyt hipoteczny numer <span class="anon-block"> (...)</span> zawartej 23 marca 2009 roku, ma zapłacić na rzecz banku według stanu na dzień 22 lutego 2016 roku kwotę 353.986,16 złotych, na którą składają się następujące należności:</p> <p>1.  342.512 złotych z tytułu kapitału kredytu,</p> <p>2.  4.594,51 złotych z tytułu odsetek umownych za okres od 30 sierpnia 2015 roku do dnia rozwiązania umowy, tj. 14 listopada 2015 roku,</p> <p>3.  10,66 złotych z tytułu opłat,</p> <p>4.  8.868,99 złotych z tytułu odsetek ustawowych naliczonych od kwoty kapitału od dnia następnego po dniu rozwiązania umowy, tj. 15 listopada 2015 roku do dnia wystawienia wyciągu z ksiąg bankowych.</p> <p>Wskazano nadto, że bankowi należne są dalsze odsetki ustawowe za opóźnienie liczone od kapitału kredytu od dnia 23 lutego 2016 roku do dnia zapłaty (wyciąg – k. 47).</p> <p> <span class="anon-block"> (...) Bank (...) Spółka Akcyjna</span> w <span class="anon-block">W.</span> jest następcą prawnym <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> Spółki Akcyjnej Oddział w Polsce (decyzja – k. 49-50, oświadczenie – k. 51, odpis pełny z rejestru przedsiębiorców KRS – k. 52-65).</p> <p>Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie załączonych do akt sprawy, a wymienionych wyżej dokumentów.</p> <p>Sąd dał wiarę tym dokumentom, gdyż ich prawdziwość i wiarygodność w świetle wszechstronnego rozważenia zebranego materiału nie nasuwa żadnych wątpliwości i nie była kwestionowana przez żadną ze stron.</p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</em> </strong> </p> <p>Pozwana w toku procesu podniosła szereg zarzutów, z których część okazała się zasadna.</p> <p>W pierwszej kolejności odnieść się należy do zarzutu, że powódka nie wykazała zawarcia umowy kredytu hipotecznego z uwagi na przedłożenie jedynie kopii umowy. Zarzut ten jest niezasadny. Już do pisma powódki z dnia 20 lipca 2016 roku została dołączona kopia umowy o kredy hipoteczny wraz z załącznikami, która to kopia została poświadczona za zgodność z oryginałem przez pełnomocnika powódki będącego radcą prawnym. Zgodnie z przepisem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820190145" title="Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych - Dz. U. z 1982 r. Nr 19, poz. 145 (art. 6;art. 6 ust. 3)">art. 6 ust. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 roku o radcach prawnych</a> radca prawny ma prawo sporządzania poświadczeń odpisów dokumentów za zgodność z okazanym oryginałem w zakresie określonym odrębnymi przepisami. Poświadczenie powinno zawierać podpis radcy prawnego, datę i oznaczenie miejsca jego sporządzenia, na żądanie - również godzinę dokonania czynności. Jeżeli dokument zawiera cechy szczególne (dopiski, poprawki lub uszkodzenia) radca prawny stwierdza to w poświadczeniu. Odpisy przedłożone przez powódkę spełniają wyżej wskazane wymogi. Uznać zatem należy, że powódka wykazała zawarcie umowy kredytu.</p> <p>Kolejnym zarzutem podniesionym przez pozwaną był zarzut nieważności umowy, wobec nie wykazania przez powódkę upoważnienia osób podpisanych pod umową jako reprezentujących bank, do działania w imieniu kredytodawcy. W odpowiedzi na powyższy zarzut powódka nie zaprezentowała żadnej inicjatywy dowodowej, tj. nie złożyła pełnomocnictw udzielonych przez <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> Spółkę Akcyjną Oddział w Polsce, osobom, które podpisały umowę kredytu w imieniu jej poprzednika prawnego. Uznać zatem należy, że nie wykazała, iż jej poprzednik prawny złożył oświadczenie woli o zawarciu umowy kredytu hipotecznego z pozwaną, tj., że doszło do ważnego i skutecznego zawarcia umowy kredytu, a tym samym powstania zobowiązania pozwanej względem siebie z tytułu umowy kredytu.</p> <p>Nadto zasadny okazał się także zarzut nie wykazania przez powódkę dokonania wypłaty środków pozwanej w oparciu o umowę kredytu hipotecznego. Powódka w odpowiedzi na ten zarzut nie przedstawiła żadnych dowodów potwierdzających tę okoliczność. Dowodem na tę okoliczność nie może być tabela z karty 146 akt sprawy. Nie została ona podpisana przez osoby upoważnione do reprezentacji powódki, z jej treści nie wynika, że stanowi ona wydruk z systemu komputerowego banku. Dokumenty te nie mogą zatem być uznane nawet za dokumenty prywatne, a tym samym nie mogą stanowić dowodu okoliczności, na które zostały przedstawione. W myśl bowiem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 245)">art. 245 kpc</a> dokument ma przymiot dokumentu prywatnego pod warunkiem, że został własnoręcznie podpisany. Dokumenty niepodpisane nie stanowią dokumentu w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 245)">art. 245</a> (orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 9 grudnia 1980 r., II URN 171/80). W związku z powyższym podzielić należy pogląd wyrażony przez <span class="anon-block">M. M.</span>, iż wydruk komputerowy, który posłużyć ma w procesie cywilnym jako środek dowodowy, powinien być podpisany przez osobę upoważnioną do składania oświadczeń woli i wiedzy w imieniu określonego organu (patrz artykuł w Prawie Spółek z 1999 roku, Nr 4, s. 13, „Dokument jako środek dowodowy w postępowaniu nakazowym”).</p> <p>Wobec powyższego powództwo podlegało oddaleniu.</p> <p>Niezależnie od powyższego podzielić trzeba stanowisko pozwanej, że powódka nie wykazała wysokości dochodzonego roszczenia. Na tę okoliczność przedłożyła wyciąg z ksiąg bankowych. Zgodnie z przepisem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971400939" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe - Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939 (art. 95;art. 95 ust. 1)">art. 95 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Prawo bankowe</a> księgi rachunkowe banków i sporządzone na ich podstawie wyciągi oraz inne oświadczenia podpisane przez osoby upoważnione do składania oświadczeń w zakresie praw i obowiązków majątkowych banków i opatrzone pieczęcią banku, jak również sporządzone w ten sposób pokwitowania odbioru należności mają moc prawną dokumentów urzędowych w odniesieniu do praw i obowiązków wynikających z czynności bankowych oraz ustanowionych na rzecz banku zabezpieczeń i mogą stanowić podstawę do dokonania wpisów w księgach wieczystych. Jednakże moc prawna dokumentów urzędowych, o której mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971400939" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe - Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939 (art. 95 ust. 1)">ust. 1</a>, nie obowiązuje w odniesieniu do dokumentów wymienionych w tym przepisie w postępowaniu cywilnym (art. 95 ust. 1a powołanej ustawy). W świetle powyższej regulacji wyciąg z ksiąg banku w postępowaniu cywilnym ma moc dokumentu prywatnego. Dokument prywatny sporządzony w formie pisemnej albo elektronicznej stanowi dowód tego, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 245)">art. 245 kpc</a>). Nie korzysta on z domniemania uregulowanego w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 252)">art. 252 kpc</a>, tj. zgodności z prawdą okoliczności stwierdzonych w dokumencie. W związku z tym celem wykazania istnienia wierzytelności, jej wysokości, w razie zaprzeczenia przez pozwanego tych okoliczności, konieczne jest przedstawienie przez powoda odpowiednich dowodów (tak Sąd Najwyższy w uzasadnieniu uchwały z dnia 7 października 2009 r., III CZP 65/09, podobnie wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2013 r., V CSK 329/12). W niniejszym wypadku powódka, aby wykazać wysokość należności, winna była przedłożyć wyciąg z rachunku bankowego, który był prowadzony celem obsługi kredytu oraz harmonogram spłaty kredytu. Wynikałoby z nich, ile rat i w jakiej wysokości pozwana uiściła oraz ile rat i w jakiej wysokości pozostało jej do uiszczenia. W toku procesu powódka takich dokumentów nie złożyła. Przedłożyła jedynie tabele z kart 140-145, które nie zostały podpisane oraz nie wynika z ich treści, że są to wydruki z systemu komputerowego banku. W tym zakresie zasługuje na uwzględnienie wyżej przytoczone stanowisko o braku mocy dowodowej takich tabel.</p> <p>Zasadny okazał się również zarzut nie wykazania przez powódkę wysokości odsetek umownych za okres od dnia 30 sierpnia 2015 roku do dnia rozwiązania umowy (punkt 2 wyciągu z ksiąg bankowych). Zgodnie z § 8 umowy od zadłużenia przeterminowanego pobiera się odsetki o charakterze zmiennym, które w dniu podpisania umowy wynosiły 16%. Z kolei z § 6 pkt 4 regulaminu wynikało, że oprocentowanie od zadłużenia przeterminowanego ma charakter zmienny i jego wysokość ustalana jest przez bank w aktualnej taryfie. W toku procesu powódka nie przedłożyła taryfy obowiązującej w okresie, za który odsetki zostały naliczone. Nie wykazała zatem wysokości należności ubocznych za w/w okres.</p> <p>Niezasadny zaś okazał się zarzut przedawnienia roszczenia. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 118)">art. 118 kc</a>, jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi lat dziesięć, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej - trzy lata. Tym samym mając na względzie fakt, że powódka jest przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą (podobnie jak jej poprzednik prawny), termin przedawnienia przedmiotowej wierzytelności wynosi 3 lata. Stała się ona wymagalna w upływem okresu wypowiedzenia, tj. z dniem 26 listopada 2015 roku. Pozew został złożony przed upływem terminu przedawnienia.</p> <p>W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie w/w przepisów orzekł jak w wyroku.</p> <p>W związku z tym, że część zarzutów podniesionych przez pozwaną okazała się zasadna, co skutkowało oddaleniem powództwa, sąd nie odniósł się do pozostałych podniesionych zarzutów.</p> <p>W niniejszej sprawie Sąd w całości oddalił powództwo wytoczone przez powódkę. Dlatego też to powódka jest tą stroną procesu, która przegrała przedmiotową sprawę, w związku z tym obowiązana jest zwrócić pozwanej poniesione przez nią koszty procesu. Warunkiem zasądzenia od strony przegrywającej na rzecz przeciwnika kosztów procesu jest zgłoszenie żądania, który w niniejszej sprawie został spełniony, albowiem pozwana w sprzeciwie od nakazu zapłaty wniosła o zasądzenie kosztów procesu. W skład kosztów należnych stronie pozwanej wchodzi wynagrodzenie radcy prawnego w kwocie 14.400 złotych oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 złotych.</p> </div>