III AUa 2389/15

<p>Sygn. akt III AUa 2389/15</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 9 grudnia 2016 r.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny w Katowicach</strong> </p> <p>Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p> <p>w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="167"/> <col width="498"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący</p> </td> <td> <p>SSA Jolanta Pietrzak (spr.)</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Sędziowie</p> </td> <td> <p>SSA Tadeusz Szweda</p> <p>SSA Marek Procek</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant</p> </td> <td> <p>Elżbieta Szewczyk</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2016r. w Katowicach</p> <p>sprawy z odwołania <span class="anon-block">P. Ł.</span> (<span class="anon-block">P. Ł.</span> )</p> <p>przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">Z.</span> </p> <p>o zwrot nienależnie pobranego świadczenia</p> <p>na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">Z.</span> </p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gliwicach</p> <p>z dnia 5 listopada 2015r. sygn. akt VIII U 983/15</p> <p> <strong> <!-- -->oddala apelację.</strong> </p> <p>/-/ SSA T. Szweda /-/ SSA J. Pietrzak /-/ SSA M. Procek </p> <p>Sędzia Przewodniczący Sędzia</p> <p> <strong> <!-- -->Sygn. akt III AUa 2389/15</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Decyzją z dnia 10 czerwca 2015r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział <br/>w <span class="anon-block">Z.</span> zobowiązał ubezpieczonego <span class="anon-block">P. Ł.</span> do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia - renty rodzinnej przyznanej w drodze wyjątku za okres od 1 stycznia 2014r. do 31 lipca 2014r. w kwocie 5.884,55 zł wraz z odsetkami za okres od 7 stycznia 2014r. do 10 czerwca 2015r. w kwocie 763,47 zł oraz za okres od 1 listopada 2014r. <br/>do 31 stycznia 2015r. w kwocie 2.533,35 zł wraz z odsetkami za okres od 6 listopada 2014r. do 10 czerwca 2015r. w kwocie 111,05 zł, tj. w łącznej kwocie 9.292,42 zł.</p> <p>W odwołaniu od powyższej decyzji ubezpieczony domagał się jej uchylenia.</p> <p>W uzasadnieniu podniósł, iż decyzja ZUS jest dla niego niezrozumiała, gdyż pobierał rentę rodzinną po zmarłym ojcu i nie miał świadomości, że świadczenie to zostało mu przyznane w drodze wyjątku.</p> <p>W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko. ZUS wskazał, iż ubezpieczony miał przyznaną rentę rodzinną w drodze wyjątku. Decyzją z dnia 27 listopada 2013r. ZUS poinformował ubezpieczonego o podjęciu wypłaty renty rodzinnej w drodze wyjątku, a informacja o rodzaju świadczenia znajdowała się również w kolejnych decyzjach organu rentowego. Nadto wskazał, iż w decyzji z dnia 7 października 2014r. poinformowano ubezpieczonego, <br/>że w razie osiągania przychodu wypłata świadczenia zostanie wstrzymana, natomiast decyzją z dnia 26 stycznia 2015r. ZUS wstrzymał wypłatę świadczenia od 1 lutego 2015r. z powodu braku zaświadczenia o kontynuacji nauki.</p> <p>Wyrokiem z dnia 5.11.2015r. Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gliwicach zmienił częściowo zaskarżoną decyzję w ten sposób, że stwierdził, <br/>iż ubezpieczony nie ma obowiązku zwrotu renty rodzinnej za okres od 1.01.2014r. <br/>do 31.07.2014r. w kwocie 5.884,55zł i odsetek za okresy od 7.01.2014r. do 10.06.2015r. <br/>w kwocie 763,47 zł oraz od 6.11.2014r. do 10.06.2015r., a w pozostałej części oddalił odwołanie.</p> <p>Sąd ustalił, że decyzją z dnia 17 stycznia 1997r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przyznał z dniem 1 stycznia 1997r. prawo do renty rodzinnej w drodze wyjątku dla <span class="anon-block">R. Ł.</span> <span class="anon-block">ur. (...)</span> oraz <span class="anon-block">P. Ł.</span> <br/> <span class="anon-block">ur. (...)</span>, wypłacanej do rąk matki <span class="anon-block">M. Ł.</span>.</p> <p>Od 1 października 2008r. świadczenie przysługujące dla <span class="anon-block">P. Ł.</span> było wypłacane bezpośrednio do jego rąk.</p> <p>Kolejnymi decyzjami organ rentowy wznawiał wypłatę renty rodzinnej na dalsze okresy w związku z przedkładaniem zaświadczeń o kontynuacji nauki.</p> <p>Decyzją z dnia 27 listopada 2013r. organ rentowy zawiadomił ubezpieczonego <br/>o podjęciu wypłaty świadczenia przyznanego w drodze wyjątku przez Prezesa ZUS <br/>od 1 października 2013r.</p> <p>Decyzja ta zawierała ogólne pouczenie dotyczące świadczeń emerytalno-rentowych w tym renty rodzinnej. Nie zawierała pouczenia odnoszącego się do świadczeń przyznanych <br/>w drodze wyjątku. W punkcie XII pouczenia wskazano, iż treść zamieszczona w cz. V i VI pouczenia oraz w cz. VII tiret 1 nie dotyczy świadczenia przyznanego w drodze wyjątku.</p> <p>Decyzją z dnia 7 października 2014r. organ rentowy, po rozpoznaniu kolejnego wniosku ubezpieczonego wznowił wypłatę renty rodzinnej od 1 września 2014r.</p> <p>Jednocześnie pismem z dnia 7 października 2014r. ZUS poinformował odwołującego,<br/>że świadczenie przyznane w drodze wyjątku, jakie pobiera nie przysługuje mu w razie osiągania przychodu z tytułu wykonywania pracy zarobkowej albo prowadzenia działalności gospodarczej oraz, że osiąganie przychodów powoduje wstrzymanie przez organ rentowy świadczenia przyznanego w drodze wyjątku.</p> <p>Decyzją z dnia 26 stycznia 2015r. organ rentowy wstrzymał wypłatę świadczenia <br/>od 1 lutego2015r. z uwagi na brak zaświadczenia o kontynuacji nauki.</p> <p>W dniu 4 lutego 2015r. <span class="anon-block">P. Ł.</span> przedłożył w ZUS zaświadczenie o przychodzie jaki osiągnął z tytułu zatrudnienia w <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> w okresie od 10 grudnia 2013r. do 3 lutego 2014r.</p> <p>W dniu 27 lutego 2015r. przedłożył w ZUS informację o przychodzie uzyskanym z tytułu zatrudnienia w <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> we <span class="anon-block">W.</span>.</p> <p>W dniu 7 kwietnia 2015r. przedłożył w ZUS zaświadczenia o zatrudnieniu oraz wynagrodzeniu w <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> w okresie od 10 grudnia 2013r. do 3 lutego 2014r. oraz w <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> we <span class="anon-block">W.</span> od 27 października 2014r. do 28 lutego 2015r.</p> <p>W dniu 1 czerwca 2015r. do ZUS wpłynęło zaświadczenie o zatrudnieniu w <span class="anon-block"> zakładzie (...)</span> <span class="anon-block">S. Z.</span> w <span class="anon-block">G.</span> od 5 marca 2014r. do 31 lipca 2014r. na podstawie umowy o pracę.</p> <p>Zaskarżoną decyzją z dnia 10 czerwca 2015r. ZUS Oddział w <span class="anon-block">Z.</span> zobowiązał ubezpieczonego do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia - renty rodzinnej przyznanej <br/>w drodze wyjątku za okres od 1 stycznia 2014r. do 31 lipca 2014r. w kwocie 5.884,55 zł wraz z odsetkami za okres od 7 stycznia 2014r. do 10 czerwca 2015r. w kwocie 763.47 zł oraz <br/>za okres od 1 listopada 2014r. do 31 stycznia 2015r. w kwocie 2.533,35 zł wraz z odsetkami za okres od 6 listopada 2014r. do 10 czerwca 2015r. w kwocie 111,05 zł, tj. w łącznej kwocie 9.292,42 zł.</p> <p> <span class="anon-block">P. Ł.</span> w okresie od 10 grudnia 2013r. do 3 lutego 2014r. był zatrudniony w <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> w hipermarkecie w <span class="anon-block">G.</span>.</p> <p>W okresie od 5 marca 2014r. do 31 lipca 2014r. był zatrudniony w <span class="anon-block"> zakładzie (...)</span> <span class="anon-block">S. Z.</span> w <span class="anon-block">G.</span> na podstawie umowy o pracę.</p> <p>Od 27 października 2014r. do nadal ubezpieczony jest zatrudniony na podstawie umowy <br/>o pracę w <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> we <span class="anon-block">W.</span>.</p> <p> <span class="anon-block">P. Ł.</span> do listopada 2013r. nie miał świadomości, że renta rodzinna została mu przyznana w drodze wyjątku. Nie interesował się tym. Ubezpieczony nie interesował się również treścią pouczeń zawartych w otrzymywanych z ZUS decyzjach.</p> <p>Wobec poczynionych ustaleń Sąd uznał, że odwołanie ubezpieczonego zasługuje <br/>na uwzględnienie w zakresie, w jakim dotyczy zwrotu nienależnie pobranej renty rodzinnej przyznanej w drodze wyjątku za okres od 1 stycznia 2014r. do 31 lipca 2014r. oraz żądania odsetek zarówno za okres od 7 stycznia 2014r. do 10 czerwca 2015r. jak i za okres <br/>od 6 listopada 2014r. do 10 czerwca 2015r., zaś w pozostałej części odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie podnosząc w motywach tego rozstrzygnięcia co następuje:</p> <p>Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie było ustalenie, czy odwołujący <span class="anon-block">P. Ł.</span> pobrał w okresach od 1 stycznia 2014r. do 31 lipca 2014r. oraz od 1 listopada 2014r. <br/>do 31 stycznia 2015r. nienależne świadczenie w postaci renty rodzinnej przyznanej w drodze wyjątku w łącznej kwocie 9.292,42 zł (wraz z odsetkami), a co za tym idzie czy jest zobowiązany do jej zwrotu.</p> <p>Bezspornie ubezpieczony był uprawniony do renty rodzinnej przyznanej mu w drodze wyjątku przez Prezesa ZUS.</p> <p>Po myśli <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 83;art. 83 ust. 1)">art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> ubezpieczonym oraz pozostałym po nich członkom rodziny, którzy wskutek szczególnych okoliczności nie spełniają warunków wymaganych w ustawie <br/>do uzyskania prawa do emerytury lub renty, nie mogą - ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek - podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym i nie mają niezbędnych środków utrzymania, Prezes Zakładu może przyznać w drodze wyjątku świadczenia w wysokości nieprzekraczającej odpowiednich świadczeń przewidzianych <br/>w ustawie.</p> <p>Z przepisu powyższego wynika jednoznacznie, że ubezpieczonemu urodzonemu <br/>6 października 1990r. prawo do renty rodzinnej przysługuje nie tylko pod warunkiem kontynuowania nauki w szkole ale również braku innych środków utrzymania. A zatem podjęcie przez ubezpieczonego jakiekolwiek pracy zarobkowej powoduje ustanie prawa <br/>do tego świadczenia.</p> <p>Renta przyznana w drodze wyjątku jest odmiennym świadczeniem od świadczeń przyznawanych w trybie ustawy po spełnieniu ustawowych przesłanek nabycia prawa, <br/>w konsekwencji odmienny jest też rygoryzm w zakresie zachowania prawa do świadczenia. <br/>O ile w przypadku rent rodzinnych przyznanych w związku z wypełnieniem ustawowych przesłanek nabycia prawa do świadczenia reguły zawieszania i zmniejszania świadczenia są oparte na zasadach określonych w art. 103a- 106 u.e.r.f.u.s., o tyle w przypadku świadczeń przyznanych w drodze wyjątku, podjęcie jakiejkolwiek pracy objętej ubezpieczeniem społecznym powoduje ustanie prawa.</p> <p>Przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie dowodowe wykazało, <br/>że w spornych okresach, za które ZUS domaga się zwrotu nienależnie pobranego świadczenia, <span class="anon-block">P. Ł.</span> podjął zatrudnienie i uzyskiwał przychód.</p> <p>Od 10 grudnia 2013r. do 3 lutego 2014r. był zatrudniony w <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> <br/>w hipermarkecie w <span class="anon-block">G.</span>, następnie od 5 marca 2014r. do 31 lipca 2014r. był zatrudniony w <span class="anon-block"> zakładzie (...)</span> <span class="anon-block">S. Z.</span> w <span class="anon-block">G.</span> zaś od 27 października 2014r. pozostaje w zatrudnieniu w <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> we <span class="anon-block">W.</span>.</p> <p>Ubezpieczony nie poinformował organu rentowego o fakcie podjęcia zatrudnienia. Zaświadczenia o zatrudnieniu i osiąganych zarobkach zostały przedłożone w ZUS przez ubezpieczonego bądź też pracodawcę dopiero w dniach 4 lutego 2015r., 27 lutego 2015r., <br/>3 kwietnia 2015r. i 1 czerwca 2015r., przy czym z dniem 1 lutego 2015r. ZUS zawiesił wypłatę świadczenia z uwagi na brak zaświadczenia o kontynuacji nauki.</p> <p>Jednak nie każde świadczenie wypłacone nawet mimo ustania lub zawieszenia prawa do jego wypłacania jest świadczeniem pobranym nienależnie w rozumieniu art. 138 ustawy <br/>o emeryturach i rentach z FUS.</p> <p>Zgodnie z treścią tego przepisu, aby zakwalifikować świadczenie jako nienależnie pobrane musi ono zostać wypłacone mimo braku podstaw do jego wypłaty, jeżeli osoba pobierająca świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania.</p> <p>W ocenie Sądu ubezpieczony pobierający rentę rodzinną przyznaną w drodze wyjątku nie został prawidłowo pouczony o obowiązkach względem ZUS oraz okolicznościach powodujących ustanie prawa do pobieranego świadczenia.</p> <p>Ubezpieczony podnosił, iż dopiero z chwilą otrzymania zaskarżonej decyzji z dnia <br/>10 czerwca 2015r. uzyskał wiedzę, że pobiera świadczenie przyznane w drodze wyjątku. <br/>Sąd jednak nie dał wiary temu twierdzeniu, gdyż już decyzją z dnia 27 listopada 2013r. organ rentowy zawiadomił ubezpieczonego o podjęciu wypłaty świadczenia przyznanego w drodze wyjątku przez Prezesa ZUS od 1 października 2013r. A zatem już wówczas ubezpieczony powinien posiadać wiedzę odnośnie rodzaju pobieranego świadczenia.</p> <p>Decyzja z dnia 27 listopada 2013r. nie zawierała jednak prawidłowego pouczenia odnoszącego się do świadczeń przyznanych w drodze wyjątku, natomiast podobnie jak wszystkie poprzednie decyzje doręczane odwołującemu, zawierała ogólne pouczenie dotyczące świadczeń emerytalno-rentowych w tym renty rodzinnej.</p> <p>W ocenie Sądu pouczenie tego rodzaju było nieprawidłowe, gdyż prawidłowe pouczenie powinno odnosić się do rodzaju pobieranego świadczenia tj. renty rodzinnej przyznanej w drodze wyjątku. Tymczasem w punkcie XII pouczenia wskazano wyraźnie, <br/>iż treść zamieszczona w cz. V i VI pouczenia oraz w cz. VII tiret 1 nie dotyczy świadczenia przyznanego w drodze wyjątku.</p> <p>Pouczenie o okolicznościach wskazanych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 138;art. 138 ust. 2;art. 138 ust. 2 pkt. 1)">art. 138 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 17.12.1998r. <br/>o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> powinno uwzględniać rodzaj świadczenia pobieranego przez ubezpieczonego. Dla skutecznego domagania się przez organ rentowy zwrotu renty przyznanej w drodze wyjątku niezbędne zatem jest, aby świadczeniobiorca był wyraźnie pouczony, że świadczenie to nie przysługuje w razie osiągania przychodu. Brak takiego pouczenia powoduje, iż żądanie zwrotu wypłaconego świadczenia w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 138;art. 138 ust. 1)">art. 138 ust. 1 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach <br/>z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> jest bezskuteczne.</p> <p>Prawidłowe pouczenie otrzymał ubezpieczony dopiero wraz z decyzją z dnia 7 października 2014r., którą organ rentowy wznowił wypłatę renty rodzinnej od 1 września 2014r. <br/>W załączonym do decyzji piśmie z dnia 7 października 2014r. ZUS poinformował odwołującego, że świadczenie przyznane w drodze wyjątku, jakie pobiera nie przysługuje mu w razie osiągania przychodu z tytułu wykonywania pracy zarobkowej albo prowadzenia działalności gospodarczej oraz, że osiąganie przychodów powoduje wstrzymanie przez organ rentowy świadczenia przyznanego w drodze wyjątku.</p> <p>Tym samym do czasu otrzymania przez odwołującego pisma z dnia 7 października 2014r. zawierającego prawidłowe pouczenie, ubezpieczonemu nie można przypisać złej wiary, nie miał on bowiem świadomości nienależności pobieranego świadczenia.</p> <p>Zgodnie z utrwalonymi poglądami orzecznictwa, przy ustalaniu obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia, decydujące znaczenie ma bowiem świadomość i zamiar ubezpieczonego, który pobrał świadczenie w złej wierze (por. wyrok Sądu Najwyższego <br/>z dnia 24 listopada 2004r„ I UK 3/04, OSNP 2005/8/116).</p> <p>Nie sposób zatem uznać, że świadczenie pobrane przez ubezpieczonego za okres <br/>od 1 stycznia 2014r. do 31 lipca 2014r. było świadczeniem nienależnie pobranym <br/>w rozumieniu cytowanego wyżej <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 138;art. 138 ust. 2)">art. 138 ust. 2</a> wskazanej wyżej <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 ()">ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a>.</p> <p>Należy też wskazać, że pobranie przez skarżącego spornego świadczenia w tym okresie <br/>nie było rezultatem fałszywych zeznań lub dokumentów, czy też innego świadomego wprowadzenia organu rentowego w błąd.</p> <p>Natomiast za świadczenie nienależnie pobrane należało uznać świadczenie pobrane przez ubezpieczonego w okresie od 1 listopada 2014r. do 31 stycznia 2015r., gdyż po otrzymaniu pisma z dnia 7 października 2014r., ubezpieczony posiadał zarówno wiedzę <br/>o rodzaju pobieranego świadczenia, jak i o okolicznościach powodujących ustanie prawa <br/>do jego pobierania. Ubezpieczony otrzymał wówczas prawidłowe pouczenie a fakt, że nie interesował się jego treścią ani jaki rodzaj świadczenia pobiera, nie stanowi dla niego usprawiedliwienia, gdyż jego obowiązkiem było zapoznać się z treścią pouczenia.</p> <p>Mając zatem powyższe na względzie Sąd zmienił częściowo zaskarżoną decyzję.</p> <p>Orzekając o braku obowiązku zwrotu odsetek również za okres, za który nie zwolnił ubezpieczonego od obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia tj. od 1 listopada 2014r. do 31 stycznia 2015r., Sąd miał na uwadze, iż w przypadku ustalenia przez ZUS obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia ubezpieczony pozostawał w zwłoce <br/>z zapłatą należności dopiero z chwilą doręczenia mu tej decyzji i dopiero wtedy kwota podlegająca zwrotowi stała się wymagalna.</p> <p>W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że świadczenia z ubezpieczeń społecznych są przyznawane w drodze decyzji administracyjnych i na podstawie decyzji administracyjnych są wypłacane. Nie można zatem utrzymywać, że świadczenia wypłacone na podstawie pozostającej w obrocie prawnym decyzji administracyjnej jako nienależne podlegały zwrotowi w dacie wypłaty, choćby przesłanki przyznania świadczenia w rzeczywistości nie istniały lub odpadły. Świadczenia w myśl art. 84 ustawy systemowej i art. 138 ustawy <br/>o emeryturach i rentach uważane za nienależne podlegają zwrotowi dopiero wtedy, gdy organ rentowy wyda stosowną decyzję administracyjną (vide wyrok Sądu Najwyższego z dnia <br/>3 lutego 2010r., I UK 210/09, LEX nr 585713).</p> <p>W wyroku z dnia 18 października 2013r. sygn III AUa 229/13 (LEX nr 1391864) Sąd Apelacyjny w Gdańsku wskazał, iż „żądanie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia następuje przez doręczenie dotyczącej tego decyzji (można powiedzieć, że staje się wymagalne w tym momencie, a nie w czasie spełniania świadczeń). Z tą chwilą następuje też wymagalność (w prawnym znaczeniu według prawa cywilnego - <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 359;art. 359 § 1)">art. 359 §1 k.c.</a>) roszczenia <br/>o odsetki, gdyż od tej chwili dłużnik pozostaje w opóźnieniu ze spełnieniem świadczenia głównego (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 481;art. 481 § 1)">art. 481 § 1 k.c.</a>). Z tą też chwilą rozpoczyna się bieg przedawnienia roszczenia <br/>o zapłatę odsetek (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 120;art. 120 § 1)">art. 120 § 1 k.c.</a>)” (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia <br/>10 listopada 2013r., III AUa 198/13, LEX nr 1400345, wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi <br/>z dnia 3 grudnia 2013r., III AUa 436/13, LEX nr 1409160). Brak zatem podstaw do żądania odsetek od nienależnie pobranego świadczenia za okres poprzedzający wydanie i doręczenie zaskarżonej decyzji.</p> <p>Apelację od tego wyroku w zakresie pkt 1 wywiódł organ rentowy zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, a to <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 138;art. 138 ust. 2)">art. 138 ust. 2 ustawy z dnia 17.12.1998r. <br/>o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a>, poprzez jego błędną wykładnię, w wyniku której Sąd I Instancji nie uznał, że świadczenie pobrane przez odwołującego za okres od 1.01.2014r. do 31.07.2014r. było świadczeniem nienależnie pobranym, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 84)">art. 84 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 138)">art. 138 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a>, poprzez jego błędną wykładnię, w wyniku której Sąd I Instancji stwierdził brak podstaw do żądania odsetek od nienależnie pobranego świadczenia za okres poprzedzający wydanie i doręczenie zaskarżonej decyzji.</p> <p>Wskazując na powyższe skarżący wnosił o zmianę zaskarżonego wyroku w zakresie pkt 1 i oddalenie odwołania oraz zasądzenie od odwołującego na rzecz organu rentowego zwrotu kosztów zastępstwa procesowego za obie instancje wg norm przepisach.</p> <p>Ubezpieczony wniósł o oddalenie apelacji.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Apelacja nie jest zasadna.</p> <p>Sąd Okręgowy poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne, które Sąd Apelacyjny podziela <br/>i przyjmuje za własne.</p> <p>Sąd Apelacyjny w pełni podziela także stanowisko Sądu I instancji zaprezentowane <br/>w motywach zaskarżonego wyroku, co oznacza, iż zbędnym jest ponowne szczegółowe przywoływanie tej argumentacji w uzasadnieniu wyroku Sądu odwoławczego.</p> <p>Jedynie w uzupełnieniu argumentacji Sądu Okręgowego należy podkreślić, iż wobec brzmienia art. 138 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, aby zakwalifikować świadczenie jako nienależnie pobrane, osoba pobierająca to świadczenie winna być prawidłowo pouczona o braku prawa do jego pobierania, co oznacza, że pouczenie o okolicznościach wskazanych <br/>w ust. 2 pkt 1 powołanego przepisu powinno uwzględniać rodzaj świadczenia pobieranego przez ubezpieczonego.</p> <p>W tym stanie rzeczy skoro prawidłowe pouczenie ubezpieczony otrzymał dopiero wraz z decyzją z dnia 7 października 2014r., którą organ rentowy wznowił wypłatę renty rodzinnej od 1 września 2014r., albowiem w załączonym do tej decyzji piśmie z dnia <br/>7 października 2014r. ZUS poinformował go, że świadczenie przyznane w drodze wyjątku, jakie pobiera, nie przysługuje mu w razie osiągania przychodu z tytułu wykonywania pracy zarobkowej albo prowadzenia działalności gospodarczej oraz, że osiąganie przychodów powoduje wstrzymanie przez organ rentowy świadczenia przyznanego w drodze wyjątku,<br/>to do czasu otrzymania przez odwołującego tego pisma nie można przypisać mu złej wiary, jako że nie miał on świadomości nienależności pobieranego świadczenia a przecież przy ustalaniu obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia decydujące znaczenie ma właśnie świadomość i zamiar ubezpieczonego, który pobrał świadczenie w złej wierze.</p> <p>Nie ma także racji skarżący kwestionując stanowisko Sądu I instancji co do braku zasadności żądania odsetek za okres poprzedzający wydanie decyzji o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia. Ani przepis art. 84 ust. 1 ustawy systemowej ani także przepis <br/>art. 138 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS nie określają, w jakim terminie nienależne świadczenie winno być zwrócone, a zatem dłużnik, według zasad prawa cywilnego, winien spełnić świadczenie niezwłocznie po wezwaniu czyli w tym wypadku <br/>po doręczeniu mu decyzji ustalającej obowiązek zwrotu świadczenia, jako nienależnie pobranego. Nie można wszak utrzymywać, że świadczenia wypłacone na podstawie pozostającej w obrocie prawnym decyzji administracyjnej jako nienależne podlegały zwrotowi w dacie wypłaty, choćby przesłanki przyznania świadczenia w rzeczywistości <br/>nie istniały lub odpadły.</p> <p>Z przytoczonych względów Sąd Apelacyjny na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> oddalił apelację jako pozbawioną podstaw.</p> <p>/-/ SSA T. Szweda /-/ SSA J. Pietrzak /-/ SSA M. Procek </p> <p>Sędzia Przewodniczący Sędzia</p> <p>ek</p> </div>