IV P 85/15

<p>Sygn. akt IV P 85/15</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p> Dnia 9 grudnia 2016 r.</p> <p>Sąd Rejonowy w Jędrzejowie IV Wydział Pracy</p> <p>w składzie:</p> <p>Przewodniczący: SSR Leszek Gumbisz</p> <p>Protokolant sądowy: Małgorzata Wilk</p> <p>po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2016 r. w <span class="anon-block">J.</span> </p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">M. L.</span> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block"> (...) Spółka z o.o.</span> Sp. K. w <span class="anon-block">G.</span> </p> <p>o wynagrodzenie</p> <p>I. zasądza od pozwanej <span class="anon-block"> (...) Spółka z o.o.</span> Sp. K. w <span class="anon-block">G.</span> na rzecz powoda <span class="anon-block">M. L.</span> kwotę 1.335,26 zł brutto (jeden tysiąc trzysta trzydzieści pięć złotych 26/100) tytułem wynagrodzenia za pracę z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 21.06.2013 r. do dnia zapłaty,</p> <p>II. oddala powództwo w pozostałej części,</p> <p>III. znosi wzajemnie pomiędzy stronami koszty procesu,</p> <p>IV. nakazuje pobrać od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa-Sądu Rejonowego w Jędrzejowie kwotę 68,00 zł (sześćdziesiąt osiem złotych) tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych,</p> <p>V. nadaje wyrokowi w punkcie I rygor natychmiastowej wykonalności.</p> <p> <strong> <!-- -->Sygn. akt IV P 85/15</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>W pozwie wniesionym w dniu 11 lutego 2015 r. powód <span class="anon-block">M. L.</span> domagał się zasądzenia od pozwanej <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> Sp. k. w <span class="anon-block">G.</span> następujących kwot:</p> <p>- 3.636,00 zł brutto tytułem premii za miesiąc maj 2013 roku,</p> <p>- 4.354,00 zł brutto tytułem premii za miesiąc czerwiec 2013 roku.</p> <p>W uzasadnieniu podniósł, że pracodawca nie wypłacił mu należnych premii pomimo spełnienia przez niego wszystkich warunków niezbędnych do ich uzyskania.</p> <p>Pozwana wnosiła o oddalenie powództwa podnosząc, że powodowi nie przysługiwała żadna premia, a jedynie regulamin wynagradzania przewidywał nagrody za dobrą i sumienną pracę. Według niej powód nie zasłużył na ich otrzymanie. /k.9-11/.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd ustalił następujący stan faktyczny:</strong> </p> <p>Powód <span class="anon-block">M. L.</span> był zatrudniony w pozwanej spółce w okresie od 1 czerwca 2012 roku do 31 sierpnia 2013 roku w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku przedstawiciela handlowego. Wynagrodzenie 2.058 zł brutto miesięcznie.</p> <p>Współpraca stron zakończyła się z dniem 31 lipca 2013 roku kiedy to pozwany rozwiązał umowę o pracę na czas określony na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 52)">art.52 kp</a>. Ostatecznie jednak wyrokiem Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 26 sierpnia 2014 roku w sprawie VI P 414/13 zasądzono na rzecz <span class="anon-block">M. L.</span> odszkodowanie w związku z naruszeniem prawa przy jego zwolnieniu.</p> <p>/Dowód: umowy o pracę k.3; wyrok SR Gliwice k.202 akt tego Sądu/.</p> <p>Do obowiązków powoda należała przede wszystkim sprzedaż usług doładowań elektronicznych i zestawów startowych, sprzedaż koszyków, utrzymanie swojej bazy klientów na określonym poziomie, realizowanie zadań zleconych bezpośrednio przez centralę.</p> <p>Poza stałym wynagrodzeniem powód otrzymywał również premię, która w dokumentach płacowych była określana jako nagroda uznaniowa. Takie świadczenie było bowiem przewidziane w regulaminie wynagradzania.</p> <p>Przykładowo <span class="anon-block">M. L.</span> otrzymał je w listopadzie 2012 roku w kwocie 1.721,76 zł, grudniu 2012 roku i styczniu 2013 roku w sumie 860,67 zł czy też maju 2013 roku w kwocie 3.472,83 zł.</p> <p>/Dowód: pismo k.113; regulamin wynagradzania k.12; zeznania świadka <span class="anon-block">M. J.</span> k.73-74/.</p> <p>Każdy przedstawiciel handlowy otrzymywał pocztą elektroniczną od swojego bezpośredniego przełożonego /dla powoda był nim <span class="anon-block">K. K.</span>/ dokument pod nazwą „przelicznik premii za miesiąc……”.</p> <p>Był to indywidualny plan dla danego zatrudnionego, którego zrealizowanie na poziomie 80-89% dawało wynagrodzenie w wysokości 80% wartości premii za target. Przy przedziale 90-99% było to 90% targetu, zaś osiągnięcie 100% planu lub więcej pozwalało otrzymać premię w pełnej wysokości.</p> <p>Ponadto sformułowano jeszcze dodatkowy warunek mianowicie wyżej wymienione kwoty zostaną wypłacone tylko wtedy gdy w każdej z trzech grup sprzedaży /czyli zestawy startowe, terminale i koszyki/ plan zostanie zrealizowany w minimum 33,33%.</p> <p>W okresie objętym pozwem realizacja planu w 100% była równoznaczna z otrzymaniem kwoty 1.100 zł netto. Ponadto na czerwiec 2013 roku przewidziano bonus czyli 500 zł za dodatkowe 5 terminali, ale pod warunkiem, że handlowiec wykona każdy z osobna celów-zadań na poziomie minimum 80%.</p> <p>Montaż terminali na rzecz <span class="anon-block"> firmy (...)</span> była przeliczana w stosunku 2 do 1.</p> <p>Na wypłatę premii wpływała również dochodowość klientów pozyskanych przez przedstawiciela. Jeśli powstawało zadłużenie lub sprzedaż była poniżej ustalonej normy w przeciągu 3 miesięcy to dodawano do planu na kolejny miesiąc większą liczbę terminali. Pozwany w sposób arbitralny czyli bez podania jasnych i sprawdzalnych kryteriów decydował o wypłacie przedmiotowego świadczenia dokonując ogólnej oceny pracownika.</p> <p>/Dowód: przeliczniki premii k.5; maile k.5, 32-35; zeznania świadków <span class="anon-block">S. S.</span> k.206-210, <span class="anon-block">M. P.</span> k.162-63, częściowo <span class="anon-block">M. J.</span> k.73-74; częściowo zeznania powoda k.110-11/.</p> <p>W okresie objętym pozwem realizacja planu przez powoda wyglądała następująco:</p> <p>Maj 2013 roku</p> <p>- koszyki 65%,</p> <p>- zestawy 56%,</p> <p>- terminale 165% czyli 95% całości.</p> <p>Czerwiec 2013 roku</p> <p>- koszyki 0%,</p> <p>- zestawy 1,7%,</p> <p>- terminale 175% czyli59% całości.</p> <p>/Dowód: pismo pozwanego k.214/.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Stan faktyczny przedmiotowej sprawy był bezsporny w zakresie w jakim pozwany przyznał, że żadnej premii powód w okresie spornym nie otrzymał. Również złożone dokumenty nie były kwestionowane przez żadną ze stron z jednym wszakże wyjątkiem. Mianowicie pozwany zanegował wiarygodność zestawień klientów pozyskanych przez powoda /k.10/. Sam jednak własnych nie przedłożył, ponadto rozstrzygnięcie sprawy nastąpiło na podstawie danych samego pracodawcy zaprezentowanych w piśmie z k.214.</p> <p>Odnosząc się do zeznań świadków za wiarygodne należy uznać twierdzenia <span class="anon-block">M. P. (2)</span> i <span class="anon-block">S. S. (2)</span>. W okresie objętym pozwem byli oni zatrudnienie na tym samym stanowisku co powód i wykonywali podobne czynności. Ponadto są to osoby obce dla stron tym samym nie mają żadnego interesu w fałszowaniu rzeczywistości. Ich zeznania są zresztą zgodne ze sobą jak i z resztą zgromadzonego materiału dowodowego.</p> <p>Nie można tego powiedzieć o zeznaniach <span class="anon-block">M. J. (2)</span> /k.73-74/, który zaprezentował przebieg wydarzeń w sposób całkowicie zbieżny z tym przedstawionym w odpowiedzi na pozew. Jego twierdzenia zostały więc zweryfikowane w oparciu o dowody w postaci dokumentów jak i zeznań reszty świadków.</p> <p>W takim samym stopniu wiarygodne są również zeznania powoda i także one był weryfikowane w oparciu o pozostałe dowody.</p> <p>Zeznania <span class="anon-block">K. K.</span> nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.</p> <p>Przede wszystkim należy więc ustalić charakter prawny świadczenia jakie było wypłacane <span class="anon-block">M. L.</span>.</p> <p>Rzeczywiście w §5 ust.4 Regulaminu wynagradzania przewidziano nagrodę uznaniową. Sformułowano również pewne ogólne przesłanki jej przyznawania /k.12/.</p> <p>Tymczasem premia stanowi składnik wynagrodzenia za pracę przyznawany według pewnych obiektywnych i sprawdzalnych kryteriów. Muszą one zostać określone na tyle precyzyjnie aby możliwe było dokonanie empirycznej weryfikacji czy zostały spełnione czy też nie.</p> <p>Nagroda zaś w świetle treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 105)">art.105 kp</a> może przysługiwać pracownikom, którzy przez wzorowe wypełnianie swoich obowiązków, przejawianie inicjatywy w pracy i podnoszenie jej wydajności oraz jakości przyczyniają się szczególnie do wykonywania zadań zakładu.</p> <p>Posiada ona cechy świadczenia uznaniowego. Jej przyznanie zależy więc od swobodnej decyzji pracodawcy.</p> <p>W ocenie Sądu świadczenie o którym mowa w przedmiotowym regulaminie wynagradzania ma wszystkie cechy właśnie nagrody. Świadczy o tym z jednej strony odwołanie się do ilości i jakości wykonywanej w danym miesiącu pracy co stanowi powtórzenie sformułowań <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 105)">art.105 kp</a>, z drugiej zaś brak jakichkolwiek obiektywnie sprawdzalnych kryteriów jej przyznawania.</p> <p>Problem w tym, że pozwany mógł przecież wypłacać zatrudnionym inne świadczenia, których regulamin nie przewiduje.</p> <p>Należy więc ocenić samą praktykę przyznawania przez pracodawcę zatrudnionym świadczeń nazywanych „nagrodą uznaniową” /patrz pismo k.113/. Musiałaby ona doprowadzić do jednoznacznego wykrystalizowania się obiektywnych i empirycznie sprawdzalnych kryteriów dla jej otrzymania, które pozwoliłyby ustalić, że świadczenie to nabrało już charakteru roszczeniowego.</p> <p>W ocenie Sądu szereg przesłanek pozwala na ustalenie, że w przedmiotowej sprawie rzeczywiście występuje premia.</p> <p>Przed wszystkim sama wysokość wypłacanych wcześniej <span class="anon-block">M. L.</span> „nagród uznaniowych” pozwala na wyciągniecie takiego wniosku. Przykładowe kwoty: 1.721,76 zł, 860,87 zł czy też 997,15 zł. Powstaje bowiem pytanie jaki pracodawca w sposób uznaniowy wypłaca nagrodę w wysokości pojedynczych groszy. Jak wskazuje doświadczenie życiowe zazwyczaj operuje się w takiej sytuacji bardziej okrągłymi kwotami. Zaś te faktycznie występujące wskazują, że podstawą ich naliczania jest jakaś procedura matematyczna charakterystyczna właśnie dla premii.</p> <p>Zresztą o takowej wprost mowa zarówno w zeznaniach świadków /<span class="anon-block">M. P.</span> czy <span class="anon-block">S. S.</span>/ jak i w dokumentach przedstawionych przez powoda /przeliczniki/.</p> <p>Ich wiarygodności akurat pozwany nie kwestionował. Również maile autorstwa <span class="anon-block">K. K.</span> z których wprost wynika, że premię albo przyznano, albo nie, lub też przesunięto termin jej wypłaty /k.32-35/.</p> <p>Dlatego też pozwany usiłował sugerować, że nawet przy realizacji planu wypłata świadczenia była uzależniona od de facto jego arbitralnej decyzji w postaci ogólnej oceny pracownika.</p> <p>W takiej sytuacji powinien to jednak udowodnić. Rzeczywiście mail z k.35 wprost wskazuje, że premia była jednak uzależniona od dochodowości pozyskanych klientów, ale dotyczy on czerwca 2013 roku za który to okres powództwo i tak oddalono.</p> <p>Podobnie wynika z samych przeliczników gdzie w punkcie 8 jest przewidziana swoista kara za brak osiągnięcia przez danego kontrahenta poziomu minimalnej sprzedaży, ale w postaci zwiększenia planu na kolejny miesiąc /k.5/.</p> <p>O tym właśnie mówił świadek <span class="anon-block">S. S.</span> /k.210 ad.31/. Przyznał również, że były dokonywane potrącenia po 50 zł za terminal w takiej sytuacji, ale dopiero po kilku miesiącach.</p> <p>Problem w tym, że jeśli pozwany określił w sposób matematycznie dokładny jaki poziom sprzedaży uprawnia do uzyskania premii to równocześnie nie może uzależniać jej wypłaty od kryteriów całkowicie dowolnych i arbitralnych. Tworzy się bowiem pewne hybrydowe świadczenie tylko w tym celu aby umożliwić pozbawienie pracownika należnej mu wypłaty.</p> <p>Jeśli bowiem przedstawiciel handlowy jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę to i tak musi otrzymać minimalne wynagrodzenie. Z istoty tego zawodu wynika jednak zwiększanie motywacji poprzez nakreślanie planów do realizacji i premiowanie takich osiągnięć poprzez wypłaty pieniężne.</p> <p>W ocenie Sądu pozwany nie wskazał jasnych kryteriów związanych z dochodowością klientów pozwalających na pozbawienie pracownika prawa do premii. Nie jest bowiem sporne, że takowe można było zastosować co byłoby zupełnie logicznie. Problem w tym, że nie wiadomo przykładowo jaki był okres czasu do weryfikacji tych klientów, czy ważna była ich liczba czy też nie, czy uwzględniano wysokość zadłużenia itd.</p> <p>Sporną kwestię w jaki sposób przeliczać montaż terminali zleconych na rzecz <span class="anon-block"> firmy (...)</span> rozstrzygnięto na korzyść powoda. Ogólna zasada wynikająca z „przeliczników premii” wskazuje bowiem, że w takim wypadku był to stosunek 2 do 1 /patrz k.5 pkt.2/, zaś w przypadku zlecenia przez call center 0,5 do 1. Logiczne motywy takiego postąpienia wyjaśnił świadek <span class="anon-block">M. J.</span>. Jednakże brak tutaj jakichkolwiek wyłączeń, zaś przykładowe wyliczenie z punktu 2, które nie zawiera nazwy akurat tej firmy nie może być decydujące.</p> <p>Podobnie świadek <span class="anon-block">M. P. (2)</span> niczego nie wiedział o takim wyłączeniu, w każdym razie jemu nigdy nie obniżono premii z tej przyczyny.</p> <p>Również świadek <span class="anon-block">S. S. (2)</span>, który uczestniczył w tego typu akcjach potwierdził, że montowane wtedy terminale była zaliczane na poczet realizacji planów.</p> <p>Dlatego też w ocenie Sądu prawidłowe rozliczenie powoda przedstawił pozwany w piśmie z k.214.</p> <p>I tak w maju realizacja planu wyniosła 95%, jeśli tak to <span class="anon-block">M. L.</span> należy się kwota 90% x 1.100 zł netto /czyli 1.483 zł brutto/ = 1.335,26 zł brutto.</p> <p>Wysokość targetu wynika z zeznań powoda /k.110/ gdyż pozwany własnych wyliczeń nie zaprezentował, a podanej kwoty nie zanegował. Mieści się ona również w przedziale o jakim zeznawał świadek <span class="anon-block">M. P.</span> /k.163/.</p> <p>W ocenie Sądu warunek, że rozliczenie premii podzielone jest na trzy cele oznacza, że w każdej z grup powód powinien osiągnąć poziom sprzedaży na poziomie minimum 33,33% /k.5/. Oznacza to, że przedstawiciel handlowy był zmuszony do w miarę równomiernego zbywania wszystkich produktów jakie firma miała w asortymencie. W przeciwnym wypadku bowiem mógł się skoncentrować na najłatwiejszym z nich zaniedbując pozostałe.</p> <p>Oczywiście jak wynika z warunków premii za miesiąc maj nie pojawia się tam dodatkowy bonus w postaci 500 zł za dodatkowych 5 terminali. Ten występuje tylko w czerwcu 2013 roku. Tutaj jednak poziom realizacji planu przez powoda wynosił jedynie 59% /k.214/ co w żadnym razie nie uprawnia go do otrzymania premii.</p> <p>Termin zapłaty za maj 2013 roku czyli 20 czerwca 2013 roku wynika z maila z k.35. Jego przesunięcie jako dowolne nie może wpływać na termin wymagalności tego roszczenia.</p> <p>O kosztach procesu orzeczono na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 100;art. 102)">art.100 i 102 kpc</a> znosząc je wzajemnie. Nie zasługuje bowiem na aprobatę praktyka pozwanej, która z jednej strony tworzy precyzyjne warunki umożliwiające uzyskanie premii, z drugiej zaś wprowadza obok nich jakieś niejasne i dowolne kryteria pozwalające na pozbawienie arbitralną decyzją wypracowanego świadczenia.</p> <p>Ponadto zwolnienie powoda z pracy obligowało pozwaną do przedstawienia mu tych dokumentów pozwalających na weryfikację prawa do premii.</p> <p>Pozwanego obciążono kosztami sądowymi w postaci części opłaty od pozwu czyli 400 zł x 17% /stopień przegranej spółki/ = 68 zł.</p> <p>Z: odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć powodowi i pełn. pozwanemu</p> </div>