II Ca 1249/16
Суды общей юрисдикции2016-12-12
Номер дела
II Ca 1249/16
Дата решения
2016-12-12
Тип
SENTENCE
Судьи
Agnieszka KierkowskaCezary Klepacz (PRESIDING_JUDGE)Magdalena Bajor-Nadolska
Правовое основание
Текст решения
<p>Sygn. akt II Ca 1249/16</p>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
<p>Dnia 12 grudnia 2016 r.</p>
<p>Sąd Okręgowy w Kielcach II Wydział Cywilny Odwoławczy</p>
<p>w składzie:</p>
<p>Przewodniczący: SSO Cezary Klepacz (spr.)</p>
<p>Sędziowie: SSO Magdalena Bajor-Nadolska</p>
<p>SSR del. Agnieszka Kierkowska</p>
<p>Protokolant: starszy protokolant Beata Wodecka</p>
<p>po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2016 r. w Kielcach na rozprawie</p>
<p>sprawy z powództwa Gminy <span class="anon-block">M.</span>
</p>
<p>przeciwko <span class="anon-block">W. Z.</span>
</p>
<p>o zapłatę</p>
<p>na skutek apelacji pozwanej</p>
<p>od wyroku Sądu Rejonowego w Kielcach</p>
<p>z dnia 25 kwietnia 2016 r. sygn. I C 267/16</p>
<p>oddala apelację.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sygn. akt II Ca 1249/16</strong>
</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>Wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2016 r., sygn. akt I C 267/16, Sąd Rejonowy w Kielcach zasądził od pozwanej <span class="anon-block">W. Z.</span> na rzecz powódki Gminy <span class="anon-block">M.</span> kwotę 22.515,50 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 1 kwietnia 2014 roku do dnia zapłaty oraz kwotę 4.089 zł tytułem kosztów procesu.</p>
<p>Sąd ten ustalił, że umową z dnia 7 marca 2000 r., rep. A 768/2000, zawartą przed notariuszem <span class="anon-block">J. P.</span>, Gmina <span class="anon-block">M.</span> ustanowiła na rzecz Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w <span class="anon-block">M.</span> prawo wieczystego użytkowania nieruchomości, oznaczonej m.in. jako <span class="anon-block">działka ewidencyjna numer (...)</span>, położonej w <span class="anon-block">M.</span>. W dniu 31 sierpnia 2001 r., na podstawie umowy sprzedaży, rep. <span class="anon-block">(...)</span>, <span class="anon-block">W. Z.</span> nabyła prawo użytkowania wieczystego nieruchomości oznaczonej jako <span class="anon-block">działka nr (...)</span>, położonej w <span class="anon-block">M.</span>, o powierzchni 1,8001 ha, dla której Sąd Rejonowy w Kielcach prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczystą nr (...)</span> oraz udział do <sup>
<!-- -->(
1)</sup>/2 części w nieruchomości oznaczonej nr <span class="anon-block">(...)</span>, o powierzchni 288 m<sup>
<!-- -->(
2)</sup>.</p>
<p>Wójt Gminy <span class="anon-block">M.</span> w decyzji z dnia 12 września 2012 roku, znak:<span class="anon-block">(...)</span>, wypowiedział pozwanej wysokość dotychczasowej opłaty rocznej z <br/>tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości oznaczonej jako <span class="anon-block">działka nr (...)</span>. <br/>Jednocześnie zaproponował przyjęcie nowej wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego: od dnia 1 stycznia 2013 roku w kwocie 10.184.94 zł, od dnia 1 stycznia 2014 roku w kwocie 33.903,07 zł, a od dnia 1 stycznia 2015 roku i w latach następnych w kwocie 57.621,21 zł. Z kolei w decyzji z dnia 7 września 2012 r., znak: <span class="anon-block">(...)</span>, Wójt Gminy <span class="anon-block">M.</span> wypowiedział wysokość dotychczasowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego udziału do <sup>
<!-- -->(
1)</sup>/2 części w nieruchomości oznaczonej jako <span class="anon-block">działka nr (...)</span>. Jednocześnie zaproponował przyjęcie nowej wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego tego gruntu: od dnia 1 stycznia 2013 r. w kwocie 81,48 zł, od dnia 1 stycznia 2014 r. w kwocie 252,83 zł, a od dnia 1 stycznia 2015 roku i w latach następnych w kwocie 424,19 <br/>zł. Pouczono <span class="anon-block">W. Z.</span>, że w wypadku zakwestionowania nowej wysokości opłaty rocznej, może ona w terminie 30 dni od dnia otrzymania wypowiedzenia złożyć do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w <span class="anon-block">K.</span> wniosek o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości, co nie zwalnia jej jednak od obowiązku uiszczenia opłaty w dotychczasowej wysokości, a w przypadku <br/>niezłożenia wniosku obowiązuje nowa wysokość opłaty rocznej. Wypowiedzenie skierowane <br/>do <span class="anon-block">W. Z.</span> odebrał jej mąż <span class="anon-block">Z. Z.</span> w dniu 17 września 2012 r.</p>
<p>W dniu 19 października 2012 r. pozwana złożyła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w <span class="anon-block">K.</span> odwołanie od wypowiedzenia opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości stanowiącej <span class="anon-block">działkę ewidencyjną nr (...)</span>. W treści odwołania <br/>nie zawarła ona wniosku o przywrócenie terminu do jego złożenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzeczeniem z dnia 8 stycznia 2013 r., znak: <span class="anon-block">(...)</span>
<br/>oddaliło wniosek <span class="anon-block">W. Z.</span> o ustalenie, że aktualizacja tej opłaty jest nieuzasadniona, z powodu uchybienia terminu do wniesienia odwołania.</p>
<p>Pismem z dnia 3 stycznia 2014 r. pozwana zwróciła się do Wójta Gminy <span class="anon-block">M.</span> o zmianę stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego wskazanej nieruchomości z 3% na 1%, jak dla gruntów rolnych. Pismem z dnia 15 grudnia 2014 r., znak:<span class="anon-block">(...)</span>, Wójt Gminy <span class="anon-block">M.</span> odmówił zmiany stawki procentowej tej opłaty. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w <span class="anon-block">K.</span> orzeczeniem z dnia 12 maja 2015 r. znak: <span class="anon-block">(...)</span>, oddaliło wniosek <span class="anon-block">W. Z.</span> o ustalenie, że odmowa zmiany stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego jest <br/>nieuzasadniona. Od tego orzeczenia pozwana złożyła sprzeciw do Sądu Rejonowego w <br/>
<span class="anon-block">K.</span>, który został zarejestrowany pod sygnaturą akt VIII C 1034/15.</p>
<p>W sprawie o sygn. akt VIII C 261/13 Sąd Rejonowy w Kielcach ustalił wysokość opłaty rocznej z tytułu udziału do <sup>
<!-- -->1</sup>/2 części prawa użytkowania wieczystego nieruchomości <br/>oznaczonej jako <span class="anon-block">działka nr (...)</span> za rok 2014 w wysokości 218,52 zł.</p>
<p>Strona powodowa w dniu 28 maja 2014 r. dokonała potrącenia wierzytelności z tytułu opłaty za użytkowanie wieczyste nieruchomości oznaczonej jako <span class="anon-block">działka nr (...)</span> z wierzytelnością przysługującą pozwanej w kwocie 370,70 zł wraz z ustawowymi odsetkami w kwocie 6,40 zł, a w dniu 3 czerwca 2014 r. – potrącenia w kwocie 39,70 zł wraz z odsetkami ustawowymi w kwocie 0,90 zł.</p>
<p>Mając to na względzie, Sąd pierwszej instancji uznał powództwo o zapłatę należności z tytułu opłaty za użytkowanie wieczyste nieruchomości oznaczonej jako działka gruntu nr <br/>344/10 za zasadne, wskazując, że pozwana dążyła w istocie do ustalenia nowej wysokości tej opłaty, wnosząc o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka <span class="anon-block">Z. Z.</span> <br/>oraz dowodu z opinii biegłego rzeczoznawcy majątkowego, które to wnioski oddalono, gdyż były nieprzydatne do rozstrzygnięcia sprawy, skoro miały wykazać, że użytkowana przez pozwaną nieruchomość została przeznaczona na cele rolne, w związku z czym stawka przyjęta <br/>w wypowiedzeniu jest niezasadna, co jest niedopuszczalne w kontekście orzeczenia zapadłego <br/>w sprawie VIII C 234/13 tego Sądu.</p>
<p>Opłata z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości stanowiącej <span class="anon-block">działkę nr (...)</span> została ostatecznie ustalona w wypowiedzeniu Wójta Gminy <span class="anon-block">M.</span> z 12 września 2012 r. Pozwana nie wniosła bowiem skutecznie sprzeciwu od tej decyzji, co znalazło wyraz w orzeczeniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego w <span class="anon-block">K.</span> z dnia 8 stycznia 2013 r. znak:<span class="anon-block">(...)</span>, którym oddalono wniosek <span class="anon-block">W. Z.</span> o <br/>ustalenie, że aktualizacja tej opłaty jest nieuzasadniona, z powodu uchybienia terminu do jego wniesienia. Z kolei opłata za użytkowanie wieczyste udziału do <sup>
<!-- -->(
1)</sup>/2 nieruchomości oznaczonej jako <span class="anon-block">działka nr (...)</span> została ostatecznie ustalona w toku postępowania o sygn. akt VIII C 261/13 tego Sądu.</p>
<p>Przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971150741" title="Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - Dz. U. z 1997 r. Nr 115, poz. 741 ()">ustawy <em>
<!-- -->o gospodarce nieruchomościami</em>
</a> określają tryb, w jakim może być wypowiedziana opłata roczna i w jaki sposób użytkownik wieczysty może wysokość tej opłaty zakwestionować. Jeżeli wniosek taki nie został złożony, to droga sądowa dla ustalenia innej wysokości opłaty rocznej, niż wskazana w wypowiedzeniu, jest niedopuszczalna (tak Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 30 marca 2011 r., III CZP 3/11, <em>
<!-- -->OSNC 2011/12/138</em>).</p>
<p>W związku z tym Sąd pierwszej instancji uznał, że pozwana zobowiązana była zapłacić <br/>z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości oznaczonej jako <span class="anon-block">działka nr (...)</span> za rok <br/>2014 kwotę 33.903,07 zł. Ponieważ strona powodowa w dniu 28 maja 2014 r. dokonała potrącenia tej wierzytelności z wierzytelnością przysługującą pozwanej w kwocie 307,70 zł <br/>wraz z ustawowymi odsetkami w kwocie 6,40 zł, a w dniu 3 czerwca 2014 r. – potrącenia w kwocie 39,70 zł wraz z odsetkami ustawowymi w kwocie 0,90 zł, to pozwana powinna ostatecznie zapłacić powódce kwotę 33.555,98 zł. Z tytułu użytkowania wieczystego udziału <br/>w nieruchomości oznaczonej jako <span class="anon-block">działka nr (...)</span> pozwana winna była zapłacić tytułem <br/>opłaty rocznej za rok 2014 kwotę 218,52 zł. Łącznie strona powodowa dochodziła kwoty 33.774,50 zł. Ponieważ pozwana zaskarżyła wydany przeciwko niej nakaz zapłaty jedynie w części, a postanowieniem z dnia 4 lutego 2016 r., sygn. akt I C 267/16, Sąd Rejonowy nadał klauzulę wykonalności temu nakazowi do kwoty 11.259 zł wraz z odsetkami ustawowymi (k.106), to zasądzono od <span class="anon-block">W. Z.</span> na rzecz Gminy <span class="anon-block">M.</span> kwotę 22.515,50 zł <br/>z ustawowymi odsetkami od dnia 1 kwietnia 2014 r. do dnia zapłaty, tj. od następnego dnia po upływie terminu do uiszczenia tej opłaty.</p>
<p>O kosztach procesu, na które złożyły się: opłata od pozwu w kwocie 1.689 zł i wynagrodzenie pełnomocnika powoda, należne w kwocie 2.400 zł, zgodnie z § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. <em>
<!-- -->w opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawego ustanowionego z urzędu</em>, orzeczono na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 k.p.c.</a>
</p>
<p>Apelację od tego wyroku wniosła pozwana, zarzucając naruszenie:</p>
<p>- <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 217;art. 217 § 2)">art. 217 § 2</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 227)">art. 227 k.p.c.</a> przez oddalenie wniosków o dopuszczenie dowodu z kserokopii ofert sprzedaży gruntów na terenie gminy <span class="anon-block">M.</span>, opinii biegłego rzeczoznawcy majątkowego w celu ustalenia wartości <span class="anon-block">działki nr (...)</span> i zeznań świadka <span class="anon-block">Z. Z.</span>, zmierzających do wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy, co miało wpływ na <br/>jej rozstrzygnięcie gdyż sąd orzekał na podstawie niepełnego materiału dowodowego;</p>
<p>- <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 299)">art. 299 k.p.c.</a> przez nieprzeprowadzenie dowodu z przesłuchania stron, mimo niewyjaśnienia istotnych dla rozstrzygnięcia faktów.</p>
<p>Wskazując na to, skarżąca wniosła o zmianę wyroku i oddalenie powództwa w całości, ewentualnie o uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, <br/>zasądzenie od powoda kosztów procesu oraz dopuszczenie dowodu z decyzji Wójta Gminy <span class="anon-block">M.</span> z dnia 12 maja 2016 r. w sprawie przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności w celu ustalenia, że nieruchomości będące przedmiotem sporu są przeznaczone na <br/>cele rolne, co oznacza, że stawka procentowa opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego <br/>za 2014 r. została ustalona w nieprawidłowej wysokości.</p>
<p>W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że skoro w postępowaniu ze sprzeciwu od wypowiedzenia Sąd w sprawie o sygn. akt VIII C 234/13 nie dokonał merytorycznej oceny zasadności wprowadzenia nowej opłaty rocznej, uprawnione jest przyjęcie, że w niniejszej sprawie Sąd powinien dokonać analizy prawidłowości wypowiedzenia przez powódkę stawek opłat rocznych. Roszczenie strony powodowej jest niezasadne, gdyż stawka procentowa opłaty za użytkowanie wieczyste nieruchomości wynosi 1 %.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje.</strong>
</p>
<p>Apelacja jest bezzasadna.</p>
<p>Określenie wysokości opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste nieruchomości <br/>gruntowej następuje w trybie przewidzianym przez <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971150741" title="Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - Dz. U. z 1997 r. Nr 115, poz. 741 ()">ustawę z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami</a> (tekst jedn.: Dz. U. 2015 r., poz. 1774 z późn. zm.).</p>
<p>Zgodnie z art. 71 ust. 1 tej ustawy, za oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste pobiera się pierwszą opłatę i opłaty roczne. Jak stanowi ust. 4, opłaty roczne wnosi <br/>się przez cały okres użytkowania wieczystego, w terminie do dnia 31 marca każdego roku, z <br/>góry za dany rok.</p>
<p>Wysokość opłaty rocznej podlega aktualizacji nie częściej niż raz na 3 lata, jeżeli <br/>wartość nieruchomości ulegnie zmianie. Zaktualizowaną opłatę ustala się, przy zastosowaniu dotychczasowej stawki procentowej, od wartości nieruchomości określonej na dzień <br/>aktualizacji opłaty (art. 77 ust. 1 ustawy).</p>
<p>Właściwy organ zamierzający zaktualizować opłatę roczną powinien wypowiedzieć na piśmie wysokość dotychczasowej opłaty, do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego, przesyłając równocześnie ofertę przyjęcia jej nowej wysokości. Użytkownik wieczysty może, w terminie <br/>30 dni od dnia otrzymania wypowiedzenia, złożyć do samorządowego kolegium odwoławczego właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości wniosek o ustalenie, że <br/>aktualizacja opłaty jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości. Złożenie wniosku nie zwalnia z obowiązku uiszczania opłat w dotychczasowej wysokości (art. 78 ust. <br/>1-4 ustawy).</p>
<p>W przypadku oddalenia wniosku obowiązuje wysokość opłaty zaoferowana zgodnie z <br/>art. 78 ust. 1 (art. 79 ust. 4 ustawy).</p>
<p>Od orzeczenia kolegium użytkownik wieczysty może wnieść sprzeciw w terminie 14 <br/>dni od dnia doręczenia orzeczenia. Wniesienie sprzeciwu jest równoznaczne z żądaniem przekazania sprawy do sądu powszechnego właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości. Kolegium przekazuje właściwemu sądowi akta sprawy wraz ze sprzeciwem. Wniosek, o którym mowa w art. 78 ust. 2, zastępuje pozew (art. 80 ust. 1 i 2 ustawy).</p>
<p>Wysokość opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntu położonego w <br/>obrębie geodezyjnym <span class="anon-block">M.</span>, oznaczonego jako <span class="anon-block">działka nr (...)</span>, stanowiącego własność Gminy <span class="anon-block">M.</span>, wpisanego w <span class="anon-block">księdze wieczystej (...)</span> powadzonej przez Sąd Rejonowy w Kielcach, została określona w wypowiedzeniu wysokości dotychczasowej opłaty <br/>z dnia 12 września 2012 r. (k.16-18 akt sprawy o sygn. VIII C 234/13 Sądu Rejonowego w Kielcach), albowiem wniosek <span class="anon-block">W. Z.</span> – użytkowniczki wieczystej tego gruntu <br/>o ustalenie, że aktualizacja tej opłaty jest nieuzasadniona został oddalony orzeczeniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w <span class="anon-block">K.</span> z dnia 8 stycznia 2013 r.,<span class="anon-block">(...)</span>(k.8 powołanych akt), a powództwo <span class="anon-block">W. Z.</span> przeciwko <br/>Gminie <span class="anon-block">M.</span> o ustalenie wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego tej nieruchomości (sprzeciw od tego orzeczenia – k.3-4 akt) – oddalone prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Kielcach z dnia 12 lipca 2013 r. (k.77 wskazanych akt).</p>
<p>Skoro zatem wyczerpany został wyłączny tryb ustalenia wysokości opłaty rocznej z <br/>tytułu użytkowania wieczystego, to obowiązuje taka opłata, jaka wynika z oferty przyjęcia <br/>nowej wysokości opłaty, w związku z wypowiedzeniem wysokości dotychczasowej opłaty, zawartej w piśmie Gminy <span class="anon-block">M.</span> z dnia 12 września 2012 r. skierowanym do <span class="anon-block">W. Z.</span> (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971150741" title="Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - Dz. U. z 1997 r. Nr 115, poz. 741 (art. 79;art. 79 ust. 4)">art. 79 ust. 4 ustawy <em>
<!-- -->o gospodarce nieruchomościami</em>
</a>) i nie ma możliwości podważania jej w niniejszej sprawie, wobec czego za bezprzedmiotowe należy uznać wnioski dowodowe wskazane w ramach zarzutów apelacyjnych, a także wniosek o dopuszczenie <br/>dowodu z decyzji Wójta Gminy <span class="anon-block">M.</span> z dnia 12 maja 2016 r. w sprawie przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności, albowiem niedopuszczalne jest badanie w <br/>sprawie o zapłatę opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste okoliczności istotnej jedynie z <br/>punktu widzenia wysokości tej opłaty, tu: przeznaczenia nieruchomości oddanej w <br/>użytkowanie wieczyste, gdyż ta powinna być podniesiona w postępowaniu uregulowanym <br/>przez przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971150741" title="Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - Dz. U. z 1997 r. Nr 115, poz. 741 (art. 78;art. 79;art. 80)">art. 78-80 ustawy <em>
<!-- -->o gospodarce nieruchomościami</em>
</a>. Prawomocne zakończenie takiego postępowania zamyka drogę do ponownego ustalenia wysokości należnej opłaty.</p>
<p>Mając to na względzie, oddalono apelację na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->SSO Magdalena Bajor-Nadolska SSO Cezary Klepacz SSR (del.) Agnieszka Kierkowska</em>
</p>
</div>