V GC 977/23
Суды общей юрисдикции2025-01-28
Номер дела
V GC 977/23
Дата решения
2025-01-28
Тип
SENTENCE
Судьи
Maciej J. Naworski (PRESIDING_JUDGE)
Текст решения
<p>Sygn. akt VGC 977/23</p>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
<p>Dnia 28 stycznia 2025r.</p>
<p>Sąd Rejonowy w Toruniu – V Wydział Gospodarczy</p>
<p>w składzie:</p>
<p>przewodniczący: SSR Maciej J. Naworski</p>
<p>protokolant: sekretarz sądowy Irena Serafin</p>
<p>po rozpoznaniu dnia 23 stycznia 2025r.,</p>
<p>w <span class="anon-block">T.</span>
</p>
<p>na rozprawie</p>
<p>sprawy</p>
<p>z powództwa<span class="anon-block">(...)</span>
</p>
<p>przeciwko <span class="anon-block">(...)</span>(<span class="anon-block">(...)</span>
</p>
<p>o zapłatę</p>
<p>I.
zasądza od pozwanego <span class="anon-block">(...)</span> na rzecz powoda <span class="anon-block">(...)</span>kwotę 49.594,83zł ( czterdzieści dziewięć tysięcy pięćset dziewięćdziesiąt cztery złote i osiemdziesiąt trzy grosze ) z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od kwoty:</p>
<p>- 48.944,83zł od dnia 28 czerwca 2022r.,</p>
<p>- 650zł od dnia 21 lutego2023r.,</p>
<p>do dnia zapłaty,</p>
<p>II.
oddala powództwo w pozostałej części,</p>
<p>III.
zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 8.837,90zł ( osiem tysięcy osiemset trzydzieści siedem złotych i dziewięćdziesiąt groszy ) z odsetkami w wysokości ustawowych odsetek za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów,</p>
<p>IV.
nakazuje pobrać od powoda na rzecz Skarbu Państwa – <span class="anon-block">(...)</span> kwotę 85,40zł ( osiemdziesiąt pięć złotych i czterdzieści groszy ) tytułem zwrotu części nieopłaconych wydatków,</p>
<p>V.
nakazuje pobrać od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa <span class="anon-block">(...)</span> kwotę 1.622,65zł ( tysiąc sześćset dwadzieścia dwa złote i sześćdziesiąt pięć groszy ) tytułem zwrotu pozostałej części nieopłaconych wydatków.</p>
<p>Sygn. akt VGC 977/24</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>
<span class="anon-block">(...)</span>domagał się od <span class="anon-block">(...)</span> 52.150zł. Podniósł, że ubezpieczył u pozwanej samochód, który został uszko-dzony w czasie zdarzenia objętego ryzykiem ubezpieczeniowym a pozwana niezasadnie odmówiła spełnienia świadczenia, co uzasadnia żądanie 50.500zł odszkodowania; tyle bowiem kosztuje naprawa samochodu. Ponadto, pozwana powinna zrefundować mu 650zł, które wydal na holowanie samochodu i 1.000zł na określenie kosztu naprawy ( k. 4 – 8 ).</p>
<p>Pozwana wniosła o oddalenie powództwa, ponieważ zdarzenie opisane przez powoda, nie stanowiło wypadku ubezpieczeniowego; kierowca pojazdu celowo bowiem wprowa-dzał go w poślizgi i w konsekwencji zniszczył. Zakwestionowała też żądanie co do wy-sokości z odwołaniem do ogólnych warunków ( powoływanych dalej jako o.w.u. ) umowy AC ( k. 113 – 115 ).</p>
<p>Powód zmarł w tym czasie ( k. 287 ) a w jego miejsce wstąpił spadkobierca:<span class="anon-block">(...)</span>( k. 302 – 303 ), która podtrzymała żądanie ( k. 314 ).</p>
<p>Zaprzeczyła, że kierowca celowo jechał brawurowo oraz, że ma to znaczenie w świetle o.w.u. Podkreśliła, że składka na ubezpieczenie była wysoka, ponieważ odzwierciedlała ryzyko pozwanej oraz, że nie zachodzą żadne przewidziane we wzorcu umowy okoliczności zwalniające ją z odpowiedzialności ( k. 315 ) a wreszcie, że jego treść w zakresie regulującym sposób ustalenia odszkodowania jest abuzywna ( k. 410 ).</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd ustalił, co następuje:</strong>
</p>
<p>
<span class="anon-block">(...)</span> prowadził działalność gospodarczą i zajmował się między innymi transportem drogowym towarów, wynajem i dzierżawą samochodów osobowych i fur-gonetek, hurtową i detaliczną sprzedażą samochodów osobowych i furgonetek oraz ich konserwacją i naprawą.</p>
<p>Dowód: wpis w Ewidencji.</p>
<p>W 2022r. <span class="anon-block">(...)</span> miał w leasingu samochód marki <span class="anon-block">(...)</span> który ubezpieczył w zakresie AC <span class="anon-block">(...)</span>
<span class="anon-block">(...)</span>
</p>
<p>Bezsporne.</p>
<p>W 2022r. samochód <span class="anon-block">(...)</span>wynajmował <span class="anon-block">(...)</span> do za granicę a skła-dka na ubezpieczenie z tego względu przekraczała 18.000zł.</p>
<p>Bezsporne.</p>
<p>Zgodnie z o.w.u. mającymi zastosowanie do umowy zawartej przez <span class="anon-block">(...)</span> z <span class="anon-block">(...)</span>
</p>
<p>1.
wypadek ubezpieczeniowy to zdarzenie niezależne od woli ubezpieczonego lub oso-by uprawnionej do korzystania z pojazdu powodujące szkodę objętą zakresem AC ( § 3 pkt 99 o.w.u. ),</p>
<p>2.
ubezpieczeniem AC nie są objęte szkody:</p>
<p>a)
spowodowane umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa przez ubezpieczone-go ( § 12 pkt 2 o.w.u. ),</p>
<p>b)
spowodowane umyślnie przez osobę, z którą ubezpieczony pozostaje we wspól-nym gospodarstwie domowym ( § 12 pkt 3 o.w.u. ),</p>
<p>c)
powstałe podczas kierowania pojazdem przez ubezpieczonego, osobę upraw-nioną do korzystania z pojazdu lub osobę, że którą ubezpieczony pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym w stanie nietrzeźwości, po użyciu alkoholu lub środków odurzających lub nieposiadającą uprawnień do kierowania, chyba że nie miało to wpływu na zajście wypadku ubezpieczeniowego ( § 12 pkt 3 o.w.u. ),</p>
<p>d)
powstałe wskutek używania pojazdu sprzecznie z jego przeznaczeniem ( § 12 pkt 3 o.w.u. ),</p>
<p>3.
odszkodowanie jest ustalane w oparciu o zasady zawarte w systemach <span class="anon-block">(...)</span>, <span class="anon-block">(...)</span>lub <span class="anon-block">(...)</span> z zastosowaniem:</p>
<p>a)
norm czasowych operacji naprawczych określonych przez producenta pojazdu ( § 17 pkt 5 ppkt 1 o.w.u. ),</p>
<p>b)
stawki za roboczogodzinę ustaloną w oparciu o średnie ceny usług stosowanych przez warsztaty działające na terenie miejsca zamieszkania ubezpieczonego lub użytkownika pojazdu ( § 17 pkt 5 ppkt 2 o.w.u. ),</p>
<p>c)
cen oryginalnych części zamiennych ujętych w systemach <span class="anon-block">(...)</span>, <span class="anon-block">(...)</span> jeżeli przedstawiono rachunki lub faktury za naprawę a w przeciwnym razie, cen najtańszych części zamiennych podanych w tych systemach a jeżeli nie wys-tępują, cen oryginalnych części zamiennych pomniejszonych o 30%, jeżeli samo-chód był eksploatowany przez okres do 3 lat ( § 17 pkt 5 ppkt 3 i § 17 pkt 1 ppkt 2 i pkt 2. o.w.u. ),</p>
<p>d)
cen materiałów lakierniczych i normaliów podanych w systemach <span class="anon-block">(...)</span>, <span class="anon-block">(...)</span>lub <span class="anon-block">(...)</span> ( § 17 pkt 5 ppkt 4 o.w.u. )</p>
<p>Dowód: o.w.u., k. 124 – 130.</p>
<p>W 2022r. <span class="anon-block">(...)</span> wynajął <span class="anon-block">(...)</span> spółce ze Stanów Zjednoczonych, która wynajęła go spółce z <span class="anon-block">(...)</span>, która oddała go do używania <span class="anon-block">(...)</span>.</p>
<p>Bezsporne.</p>
<p>29 kwietnia 2022r. <span class="anon-block">(...)</span> prowadząc <span class="anon-block">(...)</span> wyleasingowanego przez <span class="anon-block">(...)</span> wyłączał system kontroli trakcji i wprowadzał pojazd w po-ślizgi i w rezultacie uderzył w bariery przydrożne.</p>
<p>Dowód: opinia biegłego, k. 380 – 381.</p>
<p>Naprawa <span class="anon-block">(...)</span> wyleasingowanego przez <span class="anon-block">(...)</span> określona zgo-dnie z treścią o.w.u. kosztuje 48.944,83zł netto.</p>
<p>Dowód: opinia biegłego, k. 441.</p>
<p>
<span class="anon-block">(...)</span>sprowadził uszkodzonego <span class="anon-block">(...)</span>za 650zł. Bezsporne.</p>
<p>
<span class="anon-block">(...)</span> zmarł w 2023r. a spadek po nim nabyła <span class="anon-block">(...)</span>.</p>
<p>Dowód: akt poświadczenia dziedziczenia, k. 302 – 303.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd zważył, co następuje:</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->I.</strong>
</p>
<p>Stan faktyczny w znacznej części był bezsporny wobec czego Sąd ustalił go w oparciu o zgodne oświadczenia stron i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 230)">art. 230 k.p.c.</a>
</p>
<p>W pozostałym zakresie Sąd ustalił fakty na podstawie opinii. Ekspertyz były bowiem jasne spójne i konkretne a wnioski biegłego logicznie wypływały z przeprowadzonych przez niego wywodów i obliczeń.</p>
<p>Tę dotyczącą przebiegu kolizji strony przy tym zaakceptowały ( oświadczenia stron, k. 406 – 410 ). Powódka kwestionowała natomiast drugą, poświęconą kosztom naprawy pojazdu ( k. 470 – 471 ). Jej zarzuty trafiały jednak w próżnię, ponieważ odnosiły się do zasad funkcjonowania systemu <span class="anon-block">(...)</span>, który był miarodajny w świetle o.w.u. umowy ubezpieczenia, o czy będzie jeszcze mowa poniżej.</p>
<p>Sąd oddalił więc wnioski strony powodowej zmierzające do ustalania jak działa wymieniony program komputerowy, kto go tworzy i nadzoruje, ponieważ nie miało to znaczenia dla rozstrzygnięcia.</p>
<p>Odnotować wypada natomiast, że niezrozumiałe jest zastrzeżenie powódki odnoszące się do tezy dowodowej w zakresie ustalenia kosztu naprawy samochodu z uwzględnieniem treści o.w.u. ( k. 432 ), skoro takie wniosek był sformułowany w pozwie ( pkt 2b wniosku dowodowego, k. 4 ).</p>
<p>Sąd oddalił wniosek o przesłuchanie <span class="anon-block">(...)</span>, ponieważ pozwana nie podała jego adresu ( k. 338 ).</p>
<p>Sąd odnotowuje, że dokumenty były wiarygodne z formalnego punktu widzenia.</p>
<p>Wiarygodne było też zeznania <span class="anon-block">(...)</span>, chociaż nic nie wnosiło.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->II.</strong>
</p>
<p>Przed przystąpieniem do zasadniczych rozważań należy podkreślić, że po pierwsze, <em>
<!-- -->de lege lata</em>, proces cywilny jest kontradyktoryjny i obowiązuje w nim zasada prawdy formalnej; strony są zatem zobowiązane przeprowadzić postępowania, w tym zwłaszcza dowodowe i ponoszą ryzyko zaniechań i niepowodzeń w tym zakresie.</p>
<p>Po drugie, ogólne warunki umów wiążą strony i stanowią podstawę oceny zasadności roszczeń wynikających z umowy ( <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 384;art. 384 § 1)">art. 384 § 1 k.c.</a> ).</p>
<p>Po trzecie, w sprawie o odszkodowanie z umowy ubezpieczenia ciężar dowodu spoczywa przede wszystkim na stronie powodowej, która jest zobowiązana wykazać zasadność zgłoszonych pretensji. Pozwanego obciąża zaś konieczność przeprowadzenia dowodu przytaczanych przez siebie faktów, jeżeli wywodzi z nich skutki prawne ( <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a> – <em>
<!-- -->ei incumbit probatio, qui dicit </em>). W rezultacie <em>
<!-- -->onus probandi</em> rozkłada się na obie strony.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->III.</strong>
<br/>1. W pierwszej kolejności należało rozstrzygnąć spór co do zasady; pozwana nie poczuwała się bowiem w ogóle do odpowiedzialności.</p>
<p>Nie miała jednak racji.</p>
<p>Twierdziła, że uszkodzenie <span class="anon-block">(...)</span> nie stanowiło zdarzenia ubezpieczeniowego. Te są bowiem niezależne od woli od woli ubezpieczonego lub uprawnionego do korzys-tania z pojazdu a jego kierowca celowo jechał w sposób, który groził wypadkiem i rze-czywiście go sprokurował.</p>
<p>Nie było jednak dowodu na to, że <span class="anon-block">(...)</span> chciał rozbić samochód, który prowadził; nie wynika to z w szczególności z tego, że bawił się jeżdżąc w poślizgu i wyłączając system, który wyklucza tego typu zachowanie.</p>
<p>Zwraca uwagę, że samochód uderzył w bariery bokiem. Świadczy to o nie odpowie-dzialności i brawurze kierowcy oraz o braku umiejętności jazdy poślizgiem; nie daje jednak podstaw do wniosku, że rozpędził się z zamiarem uderzenia w przeszkodę; przecież zderzenie nie było czołowe. Odróżniać trzeba zaś świadomie nie odpowie-dzialną jazdę od podejmowania działań ukierunkowanych na zniszczenie przedmiotu ubezpieczenia.</p>
<p>Także biegły nie dokonał ustalenia zgodnie z tezą pozwanej.</p>
<p>W rezultacie nie można było zgodzić się z jej zapatrywaniem,</p>
<p>2. Pozwana nie miała słuszności także punktu widzenia postawień o.w.u. wyłą-czających jej odpowiedzialność.</p>
<p>Wypada przy tym podkreślić, że przesłanki zwolnienia zakładu ubezpieczeń z obo-wiązku wypłaty odszkodowania określone w o.w.u. trzeba interpretować ściśle a ciężar wykazania, że wystąpiły, spoczywa na ubezpieczycielu.</p>
<p>Ubezpieczeniem w świetle o.w.u. nie były zaś objęte po pierwsze, szkody spowodowane umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa przez ubezpieczonego ( § 12 pkt 2 o.w.u. ). Sprawca wypadku, któremu z pewnością można zarzucić rażące niedbalstwo, nie był jednak ubezpieczonym.</p>
<p>Po drugie, o.w.u. wykluczały odpowiedzialność za szkody spowodowane umyślnie przez osobę, z którą ubezpieczony pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym ( § 12 pkt 3 o.w.u. ). <span class="anon-block">(...)</span> nie miał jednak takiego statusu.</p>
<p>Po trzecie, pozwany mógł zwolnić się odpowiedzialności wykazując, że ubezpieczony, albo osoba uprawniona do korzystania z pojazdu prowadziła go w stanie nietrzeźwości, po użyciu alkoholu lub środków odurzających lub bez stosowanych uprawnień o ile było to przyczyną szkody ( § 12 pkt 3 o.w.u. ). Pozwana nie udowodniła jednak, że <span class="anon-block">(...)</span>, który był uprawniony do korzystania z pojazdu, był nietrzeźwy lub używał środków odurzających. To, że miał prawo jazdy, nie budziło natomiast sporu.</p>
<p>Po czwarte wreszcie, o.w.u. wyłączały odpowiedzialność pozwanej za szkody powstałe wskutek używania pojazdu sprzecznie z jego przeznaczeniem ( § 12 pkt 3 o.w.u. ). Także ten przypadek nie występował. Pomijając, że pozwana nie odwoływała do niego, <span class="anon-block">(...)</span> z pewnością jest stworzony do szybkiej jazdy a skoro ma przycisk umożliwiający wyłączenie systemu kontroli trakcji, to można z niego korzystać; inaczej by go przecież nie było.</p>
<p>Sposób użycia pojazdu nie był więc niedopuszczalny.</p>
<p>W celu uniknięcia niejasności należy podkreślić, że przypadkiem używania samochodu osobowego sprzecznie z jego przeznaczeniem jest przykładowo przewożenie nim ładun-ków albo poruszanie się poza drogami. Tak jednak nie było.</p>
<p>W rezultacie pozwana odpowiadała względem powódki w zasadzie.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->IV.</strong>
</p>
<p>1. Powódka popierała trzy osobne żądania co uzasadnia ich odrębną analizę.</p>
<p>Po pierwsze, domagała się 50.500zł, ponieważ tyle kosztować ma naprawa samochodu. Pozwana kwestionowała roszczenie co do wysokości odwołując się do o.w.u., które z kolei powódka uznawał za abuzywne.</p>
<p>W świetle <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 385(5);art. 385(5) § 1)">art. 385<sup>
<!-- -->5</sup> § 1 k.c.</a> przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 385(1);art. 385(2);art. 385(3))">art. 385<sup>
<!-- -->1</sup>, art. 385<sup>
<!-- -->2</sup> i art. 385<sup>
<!-- -->3</sup> k.c.</a> stosuje się do osoby fizycznej zawierającej umowę bezpośrednio związaną z jej działalnością gos-podarczą, je-żeli nie ma ona dla niej charakteru zawodowego. Zawodowy charakter umowy ocenia się natomiast z puntu widzenia przedmiotu działalności przedsiębiorcy, zwłaszcza w oparciu o wpis w Ewidencji.</p>
<p>Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem, które nie były z nim uzgodnione in-dywidualnie nie wiążą go zaś w myśl art. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 385(1);art. 385(1) § 1)">art. 385<sup>
<!-- -->1</sup> § 1 k.c.</a>, jeżeli kształtują jego obo-wiązki i prawa w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy; zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 385(3);art. 385(3) pkt. 2)">art. 385<sup>
<!-- -->3</sup> pkt 2 k.c.</a> interesy konsumenta naruszają rażąco klauzule umowne, które wyłączają lub istotnie ograniczają odpowiedzialność za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania.</p>
<p>Argumentacja powódki była nietrafna z dwóch względów.</p>
<p>Po pierwsze, ubezpieczenie samochodu było dla jej poprzednika czynnością zawodową w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 385(5);art. 385(5) § 1)">art. 385<sup>
<!-- -->(
5)</sup> § 1 k.c.</a>, skoro zgodnie z Ewidencją, do której odsyła powołane unormowanie, <span class="anon-block">(...)</span>zajmował się transportem drogowym, najem i dzier-żawą samochodów, ich naprawą oraz hurtową i detaliczną sprzedażą. Ubezpieczenie jest zaś nieodzowne w tego typu działalności.</p>
<p>Po drugie, postanowienia o.w.u. umowy ubezpieczenia nie naruszały dobrych obycza-jów i nie godziły, zwłaszcza rażąco, w interesy<span class="anon-block">(...)</span>
</p>
<p>Kwestionowane klauzule umowne regulujące metodę obliczenia odszkodowania są ty-powe i mieszczą się w granicach swobody umów. Oczywiste jest natomiast, że strony mogą w tych ramach ustalić sposób wyliczenia odszkodowania w oderwaniu od rzeczy-wistego, jeżeli daje się je obiektywnie określić. Odesłanie do najpopularniejszych programów kosztorysowania napraw pojazdów z pewnością spełnia te kryteria. Także uwzględnienie amortyzacji nie jest im przeciwne.</p>
<p>W rezultacie nie sposób zasadnie bronić opinii o naruszeniu przez pozwaną dobrych obyczajów.</p>
<p>Na gruncie rozpatrywanej umowy ubezpieczenia nie doszło też do rażącego naruszenia interesów poprzednika powódki. Co oczywiste, wniosek ten nie wynika z faktu, że powódka nie wygrywa sprawy w całości. Znamienne jest zaś, że zarzuty związane z brzmieniem o.w.u. zgłosiła dopiero po otrzymaniu opinii biegłego, chociaż pierwotnie sama wnioskowała o ich uwzględnienie ( pkt 2b wniosku dowodowego, k. 4 ).</p>
<p>Trzeba natomiast zwrócić uwagę, że umowne określenie sposobu obliczenia świad-czenia zakładu ubezpieczeń nie jest równoznaczne z wyłączeniem ani istotnym ograniczeniem odpowiedzialności za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobo-wiązania co wyklucza <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 385(3);art. 385(3) pkt. 2)">art. 385<sup>
<!-- -->3</sup> pkt 2 k.c.</a> Powołany przepis zabrania bowiem zmiany na niekorzyść konsumentów i niektórych przedsiębiorców reguły pełnego odszkodowania z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 471)">art. 471 k.c.</a>; świadczenie zakładu ubezpieczeń należne na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 805;art. 805 § 1)">art. 805 § 1 k.c.</a> nie jest jednak odszkodowaniem za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania.</p>
<p>Co więcej, należy uznać je za główne świadczenie strony w myśl art. 385<sup>
<!-- -->1</sup> § 1 zd. 2 i na tym zamknąć rozważania.</p>
<p>2. Oceny zgłoszonego roszczenia należało zatem dokonać poprzez pryzmat umowy stron, a więc w szczególności o.w.u. Z tego względu Sąd na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 805;art. 805 § 2;art. 805 § 2 pkt. 1)">art. 805 § 2 pkt 1</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 384)">art. 384 k.c.</a> i w świetle opinii biegłego zasądził od pozwanej na rzecz powódki 48.944,83zł i oddalił powództwo w pozostałej części.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->V.</strong>
</p>
<p>Powódka żądała od pozwanej także 650zł na odwiezienie samochodu po wypadku do Polski. Pozwana kwestionowała żądanie tylko co do zasady, wobec czego Sąd uw-zględnił je w oparciu o przedstawione wyżej argumenty.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->VI. </strong>
</p>
<p>1. Wreszcie, powódka zgłosiła roszczenie o zwrot 1.000zł, które jej poprzednik wydał na oszacowanie wysokości roszczenia ( k. 6 ).</p>
<p>Pozwana zwalczał je podnosząc, że takiego świadczenia nie przewidywała umowa ubezpieczenia a nie jest zasadne na gruncie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 471)">art. 471 k.c.</a>, ponieważ wydatek nie pozos-tawał w adekwatnym związku przyczynowym ze szkodą ( k. 116 ).</p>
<p>2. Od dłuższego czasu w judykaturze i doktrynie dominuje opinia, zgodnie z którą szkodę, pozostającą w zwykłym związku przyczynowym z działaniem jej sprawcy sta-nowi także wydatek związany z zasięgnięciem fachowej opinii w celu właściwego osza-cowania wysokości roszczeń odszkodowawczych.</p>
<p>Pomimo tego żądanie było nieuzasadnione.</p>
<p>W grę nie wchodziła bowiem odpowiedzialność za wyrządzenie szkody na zasadzie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 415)">art. 415</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 435;art. 436;art. 436 § 1;art. 436 § 2;art. 822;art. 822 § 4)">art. 435 oraz 436 § 1 i 2 i art. 822 § 4 k.c.</a>, na kanwie których sformułowano przytoczone powyżej zapatrywanie, lecz nieprawidłowe wykonanie umowy.</p>
<p>Jest przy tym bezsporne, że umowa ubezpieczenia AC nie przewidywała zwrotu uprawnionemu wydatków na wyliczenie rozmiaru szkody. Nie można jednak poprzestać na tym stwierdzeniu, ponieważ nie jest wystarczające.</p>
<p>3. Problem sprowadza się do pytania, czy wydatki wierzyciela poniesione na okreś-lenie rozmiaru świadczenia dłużnika mieszczą się w pojęciu szkody w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 471)">art. 471 k.c.</a> w przypadku, w którym świadczenie dłużnika jest pieniężne, jednak jego wyso-kość nie jest wprost określona w umowie.</p>
<p>Odpowiedź jest twierdząca.</p>
<p>Dłużnik jest przecież zobowiązany jest do naprawienia szkody, która wynika z niewy-konania zobowiązania ( <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 471)">art. 471</a> <em>
<!-- -->in princ</em>. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">k.c.</a> ) a szkodę z pewnością stanowią wydatki wierzyciela, skoro pomniejszają jego majątek ( <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 361;art. 361 § 2)">art. 361 § 2 k.c.</a> ). W skomplikowanych sprawach fachowe oszacowanie roszczenia przed wystąpieniem na drogę sądową wydaje się przy tym nieodzowne, już tylko z punktu widzenia potencjalnych kosztów procesu na wypadek przeszacowania wartości przedmiotu sporu.</p>
<p>Kluczowe znaczenia ma jednak to, że świadczenie dłużnika ma postać pieniężną, ponieważ przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">kodeksu cywilnego</a> regulują taki przypadek.</p>
<p>Otóż, jeżeli dłużnik nie płaci wierzycielowi należą mu się odsetki, chociażby nie poniósł szkody i chociażby brak świadczenia był następstwem opóźnienia, za które dłużnik nie ponosi odpowiedzialności ( <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 481;art. 481 § 1)">art. 481 § 1 k.c.</a> ). Odsetki stanowią przy tym zgodnie z <em>
<!-- -->
communis opinio</em> zryczałtowane odszkodowanie za brak świadczenia pieniężnego ( zob. np. <span class="anon-block">(...)</span> [w:] <span class="anon-block">(...)</span> <em>
<!-- -->
<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">Kodeks cywilny</a>. Komentarz. Tom III. Zobowiązania. Część Ogólna </em>pod red.<span class="anon-block">(...)</span>, Warszawa 2018, s. 1227 ).</p>
<p>Odszkodowania na zasadach ogólnych wierzyciel może zaś żądać tylko w przypadku zwłoki dłużnika ( <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 481;art. 481 § 3)">art. 481 § 3 k.c.</a> ). Zwłokę stanowi natomiast opóźnienie, za które dłużnik ponosi odpowiedzialność ( <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 476;art. 476 zd. 1)">art. 476 zd. 1 k.c.</a> ). Dłużnik odpowiada zaś za dołożenie należytej staranności, w tym oczekiwanej obrocie profesjonalnym, jeżeli działa na tej płaszczyźnie ( <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 355;art. 355 § 1;art. 355 § 2)">art. 355 § 1 i 2 k.c.</a> ).</p>
<p>W konsekwencji, chociaż wydatek na określenie rozmiaru roszczenia rodzi szkodę wierzyciela, dłużnik odpowiada za nią tylko, jeżeli dopuścił się kwalifikowanego opóźnienia.</p>
<p>Bez większego ryzyka można przy tym przyjmować, że wydatek na oszacowanie warto-ści zniszczonego samochodu mieści się w granicach określonych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 361;art. 361 § 1)">art. 361 § 1 k.c.</a>
</p>
<p>4. Ważna jest zatem przyczyna braku spełnienia przez pozwaną świadczenia w ko-ntekście staranności, której powinna dołożyć oceniając kierowane przeciwko niej żądanie.</p>
<p>Obie strony zignorowały problem, jednak nie sposób pozwanej zarzucić winy.</p>
<p>Nie działała bowiem dowolnie, lecz przedstawiła spójną i logiczną argumentację, usprawiedliwiona nietypowymi okolicznościami sprawy. To, że ostatecznie przegrała sprawę co do zasady a Sąd nie podzielił jej stanowiska, nie przesądza samo przez się o niedołożeniu przez nią należytej staranności przy wykonywaniu umowy. Pozwana popadła zatem w opóźnienie a nie w zwłokę.</p>
<p>5. Nawet jednak, grypy <em>
<!-- -->per inconcessum</em> odmienne ocenić postępowanie pozwanej i przyjąć, że była w zwłoce z zapłatą, nie zmienia to rozstrzygnięcia.</p>
<p>Otóż, w świetle art. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 481;art. 481 § 3)">art. 481 § 3 k.c.</a> odsetki zalicza się na poczet odszkodowania, co nie budzi wątpliwości z uwagi na posłużenie się przez ustawodawcę w powoałnym unormowaniu słowem „nadto” oraz naturą odsetek jako zryczałtowanego odszkodowania; pogląd ten jest przy tym powszechnie aprobowany w jurysprudencji ( por. np. T. Wiśniewski, <em>
<!-- -->op. cit</em>. 1227 ).</p>
<p>Od kwoty ponad 45.000zł z pewnością zaś narosły odsetki przekraczające dochodzony 1.000zł odszkodowania.</p>
<p>W rezultacie powództwo w analizowanej części podlegało oddaleniu.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->VII.</strong>
</p>
<p>1. Sąd zasądził od pozwanej odsetki zgodnie z żądaniem, ponieważ było usprawie-</p>
<p>dliwione w świetle <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 481;art. 481 § 1)">art. 481 § 1 k.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 817;art. 817 § 1)">817 § 1 k.c.</a> a pozwana go nie kwestionowała.</p>
<p>2. O kosztach Sąd orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 100)">art. 100</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3;art. 99;art. 98;art. 98 § 1(1))">art. 98 § 1 i 3 oraz art. 99, 98 § 1<sup>
<!-- -->1</sup> k.p.c.</a> przyjmując, że powódka wygrała sprawę w 95 ( 49.595zł zł w stosunku do 52.150zł ) a pozwana w 5 setnych, celowe koszty dochodzenia roszczenia wyniosły 9.675zł i obejmowały 2.608zł opłaty od pozwu, 17zł podatku od pełnomocnictwa, 5.400zł wynagrodzenia pełnomocnika i 1.650zł zaliczek na wydatki a na celowe koszty obrony w łącznej wysokości 7.067zł złożyły się 17zł podatku od pełnomocnictwa, 5.400zł wynagrodzenia pełnomocnika i także 1.650zł zaliczki. Powódce należał się więc zwrot 9.191,25zł ( 95 setnych z 9.675zł ) a pozwanej 353,35zł ( 5 setnych z 7.067zł ); na korzyść powódki przypada więc 8.837,90zł różnicy.</p>
<p>3. Na podstawie art. 113 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych Sąd nakazał pobrać po stron nieopłacone wydatki na wynagrodzenie biegłego ( 3.889,82zł i 675,68zł ) i koszt stawiennictwa świadka ( 440zł ), w łącznej kwocie 1.708,05zł, których nie pokryły zaliczki ( 3.300zł ). Na powódkę przypadało więc 5 setnych ( 85,40zł ) a na pozwaną reszta.</p>
</div>