I Ns 771/12
Суды общей юрисдикции2015-12-18
Номер дела
I Ns 771/12
Дата решения
2015-12-18
Тип
REASONS
Текст решения
<p>Sygn. akt I Ns 771/12</p>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>
<span class="anon-block">I. M.</span> i <span class="anon-block">J. M.</span> wnieśli w dniu 8 sierpnia 2012 r. o zniesienie współwłasności nieruchomości położonej w <span class="anon-block">M.</span>, przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> stanowiącej działkę o nr ewid. <span class="anon-block">(...)</span> o powierzchni 0,2077 ha, mającej urządzoną <span class="anon-block">księgę wieczystą KW (...)</span>, współwłaścicielami której są: <span class="anon-block">M. W.</span> i <span class="anon-block">B. W. (1)</span> na zasadach wspólności majątkowej małżeńskiej, <span class="anon-block">I. M.</span>, <span class="anon-block">J. M.</span> oraz <span class="anon-block">M. M. (1)</span> przez podział tej nieruchomości w naturze z projektowanym podziałem ujawnionym na mapie sytuacyjnej sporządzonej przez geodetę uprawnionego <span class="anon-block">J. P. (1)</span> w ten sposób, że: projektowaną działkę w granicach a-A-B-e-a o powierzchni 0,0831 ha przyznać na własność: <span class="anon-block">I. M.</span>, <span class="anon-block">J. M.</span> oraz <span class="anon-block">M. M. (1)</span>, zaś projektowaną działkę w granicach A-b-c-d-B-a o powierzchni 0,1246 ha o projektowanym nr 345/2 przyznać na własność: <span class="anon-block">M. W.</span> i <span class="anon-block">B. W. (1)</span> oraz zasądzenie od <span class="anon-block">M.</span> i <span class="anon-block">B.</span> małżonków <span class="anon-block">W.</span> na rzecz <span class="anon-block">I. M.</span> i <span class="anon-block">J. M.</span> kosztów postępowania według norm przepisanych.</p>
<p>W uzasadnieniu wniosku wskazano, iż wnioskodawcy oraz uczestnicy postępowania są współwłaścicielami nieruchomości położonej w <span class="anon-block">M.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> stanowiącej działkę o nr ewid.<span class="anon-block">(...)</span>o powierzchni 0,2077 ha, mającej urządzoną <span class="anon-block">księgę wieczystą KW (...)</span>. <span class="anon-block">I. M.</span> nabyła wraz z mężem <span class="anon-block">(...)</span> ww. nieruchomości aktem notarialnym w dniu 24 października 1983 r. Mąż <span class="anon-block">I. B.</span> <span class="anon-block">S. M.</span> zmarł 2 września 1995 r. i spadek po nim nabyli: żona <span class="anon-block">I. M.</span> oraz synowie <span class="anon-block">M. M. (1)</span> i <span class="anon-block">J. M.</span> w <span class="anon-block">(...)</span>spadku każdy z nich. Sposób korzystania z opisanej nieruchomości został ustalony przez strony aktu notarialnego w § 5 i stan ten trwa do dziś. Z uwagi na spór z małżonkami <span class="anon-block">W.</span> wnioskodawcy zmuszeni zostali do wystąpienia na drogę sądową z wnioskiem o zniesienie współwłasności (k. 3).</p>
<p>Pismem z dnia 24 września 2012 r. (data prezentaty) uczestnik postępowania <span class="anon-block">B. W. (1)</span> wskazał, iż preferowany przez wnioskodawców podział fizyczny nie może znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie i zgadza się na dopłatę za udział w nieruchomości (k. 29- 30v).</p>
<p>Na rozprawie w dniu 26 września 2014 r. wnioskodawcy podtrzymali dotychczasowe stanowisko w sprawie i wnieśli o zniesienie współwłasności bez zasądzenia dopłat z tego tytułu, uczestnik <span class="anon-block">M. M. (1)</span> przyłączył się do wniosku. Uczestnicy postępowania <span class="anon-block">B. W. (1)</span> i <span class="anon-block">M. W.</span> nie stawili się i zostali zobowiązania do ustosunkowania się do wniosku wnioskodawców (k. 225- 228).</p>
<p>Postanowieniem z dnia 8 października 2014 r. Sąd dopuścił dowód z oględzin nieruchomości położonej w <span class="anon-block">M.</span>, przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> stanowiącej działkę o nr ewid.<span class="anon-block">(...)</span>o powierzchni 0,2077 ha z udziałem biegłego geodety (k. 247).</p>
<p>Postanowieniem z dnia 17 marca 2015 r. Sąd zobowiązał biegłą <span class="anon-block">B. K.</span> do sporządzenia mapy nieruchomości z projektem podziału przedstawionym na k. 8, z tym, że granica między działkami projektowanymi <span class="anon-block">(...)</span> i <span class="anon-block">(...)</span> miała przebiegać po linii betonowego ogrodzenia zaznaczonego na mapie k. 8 linią niebieską (k. 310v).</p>
<p>Na rozprawie w dniu 18 grudnia 2015 r. wnioskodawczyni reprezentująca również uczestników postępowania: <span class="anon-block">M. M. (1)</span> i <span class="anon-block">J. M.</span> wniosła o dokonanie podziału fizycznego nieruchomości, uczestnik postępowania <span class="anon-block">B. W. (1)</span> oświadczył, iż inicjatywa leży po stronie wnioskodawcy (k. 471).</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<span class="underline">
<!-- -->Sąd ustalił następujący stan faktyczny:</span>
</strong>
</p>
<p>
<span class="anon-block">I. M.</span> i <span class="anon-block">B. M.</span> na podstawie umowy sprzedaży sporządzonej w formie aktu notarialnego przez notariusza <span class="anon-block">T. J.</span> w Państwowym Biurze Notarialnym w <span class="anon-block">P.</span> w dniu 24 października 1983 r. za Rep. A nr 4680/83 nabyli od <span class="anon-block">J. P. (2)</span> <span class="anon-block">(...)</span> udziału w zabudowanej nieruchomości stanowiącej <span class="anon-block">działkę oznaczoną nr (...)</span> o powierzchni 0,2077 ha położoną w <span class="anon-block">M.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>, dla której Państwowe Biuro Notarialne w <span class="anon-block">W.</span> prowadziło księgę wieczystą KW nr <span class="anon-block"> (...)</span>. Małżonkowie <span class="anon-block">I. M.</span> i <span class="anon-block">B. M.</span> mieli korzystać z opisanej nieruchomości od strony północnej tj. od <span class="anon-block">ulicy (...)</span> na długości 18,70 m, od strony zachodniej od granicy <span class="anon-block">działki nr (...)</span> i od strony południowej na długości 19 m graniczącej z działka stanowiącą własność <span class="anon-block">M. K.</span>, zaś pozostałą część nieruchomości miał użytkować <span class="anon-block">J. P. (2)</span> <em>
<!-- -->(dowód- umowa sprzedaży z dnia 24 października 1983 r. k. 6- 7v).</em>
</p>
<p>
<span class="anon-block">B. M.</span> i <span class="anon-block">J. P. (2)</span> rozciągnęli pomiędzy użytkowanymi przez siebie częściami nieruchomości płot z siatki <em>
<!-- -->(dowód- zeznania wnioskodawczyni <span class="anon-block">I. M.</span> k. 471).</em>
</p>
<p>
<span class="anon-block">B. W. (1)</span> i <span class="anon-block">M. W.</span> na podstawie umowy sprzedaży sporządzonej przed notariuszem <span class="anon-block">J. R.</span> w formie aktu notarialnego w dniu 17 października 1994 r. za Rep. A nr 2830/97 nabyli<span class="anon-block">(...)</span> udziału w zabudowanej nieruchomości stanowiącej <span class="anon-block">działkę oznaczoną nr (...)</span> o powierzchni 0,2077 ha położoną w <span class="anon-block">M.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> <em>
<!-- -->(dowód- odpis <span class="anon-block">księgi wieczystej (...)</span> k. 12- 15, zeznania uczestnika postępowania <span class="anon-block">B. W. (1)</span> k. 471).</em>
</p>
<p>
<span class="anon-block">B. M.</span> zmarł w dniu 2 września 1995 r. i spadek po nim nabyli: żona <span class="anon-block">I. M.</span>, syn <span class="anon-block">M. M. (1)</span> i syn <span class="anon-block">J. M.</span> po<span class="anon-block">(...)</span> każdy z nich <em>
<!-- -->(dowód- postanowienie Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy I Wydział Cywilny z dnia 30 czerwca 2005 r. sygn. akt I Ns 614/05 k. 11). </em>
</p>
<p>W 1995 r. na miejscu starego płotu z siatki <span class="anon-block">B. W. (1)</span> zbudował mur o wysokości ok. 2,5 m <em>
<!-- -->(dowód- zeznania uczestnika postępowania <span class="anon-block">B. W. (2)</span> k. 471).</em>
</p>
<p>
<span class="anon-block">B. W. (1)</span> i <span class="anon-block">M. W.</span> wpisani są na zasadach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej jako właściciele posiadający <span class="anon-block">(...)</span> udziału w prawie własności nieruchomości stanowiącej <span class="anon-block">działkę oznaczoną nr (...)</span> o powierzchni 0,2077 ha położoną w <span class="anon-block">M.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">księdze wieczystej nr (...)</span> prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Piasecznie IV Wydział Ksiąg Wieczystych <em>
<!-- -->(dowód- odpis <span class="anon-block">księgi wieczystej (...)</span> k. 12- 15).</em>
</p>
<p>W <span class="anon-block">księdze wieczystej nr (...)</span> prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Piasecznie IV Wydział Ksiąg Wieczystych dla nieruchomości stanowiącej <span class="anon-block">działkę oznaczoną nr (...)</span> o powierzchni 0,2077 ha położoną w <span class="anon-block">M.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> jako właściciele wpisani są: <span class="anon-block">I. M.</span> w udziale <span class="anon-block">(...)</span>części, <span class="anon-block">M. M. (1)</span> w udziale <span class="anon-block">(...)</span>części i <span class="anon-block">J. M.</span> w udziale<span class="anon-block">(...)</span>części <em>
<!-- -->
(dowód- odpis <span class="anon-block">księgi wieczystej (...)</span> k. 12- 15).</em>
</p>
<p>Zgodnie z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części obrębu <span class="anon-block">M.</span>, przyjętego uchwałą nr 45/<span class="anon-block"> (...)</span> Rady Gminy <span class="anon-block">L.</span> z dnia 28 kwietnia 2011 r. <span class="anon-block">działka (...)</span> w części zabudowanej położona jest w terenie 27MNe (tereny zabudowy mieszkaniowej ekstensywnej). W zakresie zasad zagospodarowania terenów oznaczonych symbolem MNe ustalono, iż minimalna powierzchnia działki to 1.800 m2, z tolerancją do 10 %, maksymalny procent zabudowy to 20 %, minimalny wskaźnik powierzchni biologicznie czynnej to 75 %, a minimalna szerokość frontu działek budowlanych to 25 m <em>
<!-- -->(dowód- opinia biegłego z zakresu geodezji i kartografii <span class="anon-block">B. K.</span> k. 333- 340). </em>
</p>
<p>Wartość nieruchomości stanowiącej <span class="anon-block">działkę oznaczoną nr (...)</span> o powierzchni 0,2077 ha położoną w <span class="anon-block">M.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> stanowi kwotę 300.000 zł <em>
<!-- -->(dowód- zeznania wnioskodawczyni <span class="anon-block">I. M.</span> k. 471).</em>
</p>
<p>Ustalony przez Sąd stan faktyczny nie był, co do zasady kwestionowany przez strony i wynikał wprost z dołączonych do sprawy ww. dokumentów. Prawdziwość i rzetelność owych dokumentów nie była podnoszona przez strony i nie budziła wątpliwości Sądu. Kopie pism wprawdzie nie stanowią dokumentu w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 244;art. 245)">art. 244 i 245 kpc</a> jednak należy uwzględnić je, jako dowód w sprawie, albowiem w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">kpc</a> nie zawarto zamkniętego katalogu środków dowodowych i dopuszczalne jest skorzystanie z każdego źródła informacji o faktach istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, jeśli tylko nie jest to sprzeczne z przepisami prawa.</p>
<p>Dokonując ustalenia stanu faktycznego Sąd oparł się również na zeznaniach wnioskodawczyni <span class="anon-block">I. M.</span> i uczestnika postępowania <span class="anon-block">B. W. (1)</span>, którym w pełni dał wiarę, uznając zeznania te za spójne i wzajemnie ze sobą korespondujące, a nadto korespondujące z dokumentami stanowiącymi podstawę ustalenia stanu faktycznego w niniejszej sprawie.</p>
<p>Niezwykle cenna zdaniem Sądu okazała się opinia biegłej w zakresie geodezji i kartografii <span class="anon-block">B. K.</span> k. 333- 340, która stwierdziła, że jest możliwy fizyczny podział działki nr ewid. <span class="anon-block">(...)</span> na dwie działki zgodnie z wnioskiem wnioskodawców. Biegła sądowa zauważyła, że zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego minimalna powierzchnia działki budowlanej wynosi 1.800 m2 i w myśl ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego podział taki nie jest możliwy, ale nie wyklucza to możliwości podziału, który jest niezgodny z tym planem albowiem wydzielone działki mają zapewniony dostęp do drogi publicznej, a więc spełniają warunek zawarty w art. 93 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 2007 r. o gospodarce nieruchomościami.</p>
<p>Biegła <span class="anon-block">B. K.</span> sporządziła wstępny projekt podziału nieruchomości stanowiącej <span class="anon-block">działkę o nr (...)</span> położonej w <span class="anon-block">M.</span> objętej <span class="anon-block">księgą wieczystą KW (...)</span> na projektowaną <span class="anon-block">działkę (...)</span> o powierzchni 0,0778 ha i drugą projektowaną <span class="anon-block">działkę (...)</span> o powierzchni 0,1296 ha, a następnie biegła sporządziła mapę z projektowanym podziałem do celów sądowych nieruchomości opisanej w <span class="anon-block">KW (...)</span> k. 432, przyjętą po weryfikacji do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego Starosty <span class="anon-block"> (...)</span>, która to mapa była niezwykle cenna dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.</p>
<p>Opinia biegłej <span class="anon-block">B. K.</span> jest zdaniem Sądu pełna, rzetelna, sporządzona ze wskazaniami wiedzy i sztuki sporządzania opinii.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<span class="underline">
<!-- -->Sąd zważył, co następuje:</span>
</strong>
</p>
<p>Wniosek zasługiwał na uwzględnienie.</p>
<p>W myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 210)">art. 210 kc</a> każdy ze współwłaścicieli może żądać zniesienia współwłasności.</p>
<p>Zgodne zaś z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 211)">art. 211 kc</a> każdy ze współwłaścicieli może żądać, ażeby zniesienie współwłasności nastąpiło przez podział rzeczy wspólnej, chyba że podział byłby sprzeczny z przepisami ustawy lub ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem rzeczy albo że pociągałby za sobą istotną zmianę rzeczy lub znaczne zmniejszenie jej wartości.</p>
<p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 212;art. 212 § 2)">art. 212 § 2 kc</a> rzecz, która nie daje się podzielić, może być przyznana stosownie do okoliczności jednemu ze współwłaścicieli z obowiązkiem spłaty pozostałych albo sprzedana stosownie do przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">kodeksu postępowania cywilnego</a>.</p>
<p>Sąd powinien dążyć do wydania postanowienia odpowiadającego woli wszystkich współwłaścicieli. Zatem w toku postępowania o zniesienie współwłasności sąd jest zobowiązany nakłaniać współwłaścicieli do zgodnego przeprowadzenia podziału, wskazując sposoby mogące do tego doprowadzić (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 622;art. 622 § 1)">art. 622 § 1 k.p.c.</a>).</p>
<p>Naczelnym sposobem zniesienia współwłasności jest podział rzeczy wspólnej. Nie można wszakże zastosować tej metody, gdy podział jest sprzeczny z prawem lub ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem rzeczy albo powoduje istotną zmianę rzeczy lub znaczne zmniejszenie jej wartości. W pierwszym rzędzie podział rzeczy stosuje się, gdy żąda tego wnioskodawca (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 211)">art. 211 k.c.</a>), a pozostali uczestnicy postępowania wyrażają na to zgodę (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 622;art. 622 § 2)">art. 622 § 2 k.p.c.</a>). W trybie „zgodnego zniesienia współwłasności" można osiągnąć szczegółowe porozumienie dotyczące podziału rzeczy wspólnej.</p>
<p>Zasadą jest, że zniesienie współwłasności powinno nastąpić przede wszystkim przez podział fizyczny rzeczy wspólnej. Podział fizyczny rzeczy jest podstawowym sposobem zniesienia współwłasności (zob. postanowienie SN z dnia 9 września 2011 r., I CSK 674/10, Lex nr 960518).</p>
<p>Z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 211)">art. 211 k.c.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 212)">212 k.c.</a> i nast. oraz z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 623)">art. 623 k.p.c.</a> wynika, że podział fizyczny jest podstawowym sposobem zniesienia współwłasności, preferowanym przez ustawodawcę. Oznacza to, że w sytuacji, gdy zniesienie współwłasności następuje na podstawie orzeczenia, sąd powinien brać pod uwagę przede wszystkim ten sposób wyjścia z niepodzielności, chyba że nie są nim zainteresowani sami współwłaściciele.</p>
<p>Istotne znaczenie praktyczne ma uniwersalna teza niepublikowanego postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 30 października 1978 r. (III CRN 214/78), według której „<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">Kodeks cywilny</a> preferuje zniesienie współwłasności przez podział fizyczny rzeczy wspólnej. Wynika to wyraźnie z postanowień <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 211;art. 212;art. 212 § 2;art. 212 § 214)">art. 211, 212 § 2 i 214 k.c.</a> Jeżeli zniesienie współwłasności następuje z mocy orzeczenia sądu, sąd powinien więc przede wszystkim brać pod uwagę ten sposób wyjścia ze wspólności, chyba że współwłaściciele żądają przyznania rzeczy wspólnej jednemu z nich w zamian za spłaty, albo sprzedania stosownie do przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">Kodeksu postępowania cywilnego</a>. W braku takich żądań sąd powinien ustalić, czy istnieje fizyczna i prawna możliwość podziału, a dopiero gdy podział nie jest dopuszczalny, a przedmiotem podziału jest nieruchomość rolna, znieść współwłasność w sposób określony w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 214)">art. 214 k.c.</a>”.</p>
<p>Przenosząc powyższe wywody na grunt niniejszej sprawy należy wpierw wskazać, iż pomiędzy stronami istniała współwłasność w częściach ułamkowych nieruchomości o nr ew.<span class="anon-block">(...)</span>położonej w <span class="anon-block">M.</span> objętej <span class="anon-block">księgą wieczystą KW (...)</span>. Wnioskodawczyni <span class="anon-block">I. M.</span> początkowo z mężem <span class="anon-block">B. M.</span> była współwłaścicielem tejże nieruchomości w udziale<span class="anon-block">(...)</span>, zaś obecnie <span class="anon-block">I. M.</span> wraz z synami- <span class="anon-block">J. M.</span> i <span class="anon-block">M. M. (1)</span> jest współwłaścicielem w udziale <span class="anon-block">(...)</span>, natomiast <span class="anon-block">B. W. (1)</span> i <span class="anon-block">M. W.</span> są współwłaścicielami ww. opisanej nieruchomości w udziale <span class="anon-block">(...)</span> na zasadzie wspólności majątkowej małżeńskiej.</p>
<p>Dalej należy wskazać, iż wnioskodawcy <span class="anon-block">I. M.</span> i <span class="anon-block">J. M.</span> oraz uczestnik postępowania <span class="anon-block">M. M. (1)</span> wnosili o zniesienie współwłasności nieruchomości położonej w <span class="anon-block">M.</span>, przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> stanowiącej działkę o nr ewid. <span class="anon-block">(...)</span> o powierzchni 0,2077 ha, mającej urządzoną <span class="anon-block">księgę wieczystą KW (...)</span> przez podział tejże nieruchomości zgodnie z projektowanym podziałem do celów sądowych nieruchomości nr 345 opracowanym na mapie sporządzonej przez biegłą <span class="anon-block">B. K.</span>. Uczestnik postępowania <span class="anon-block">B. W. (1)</span> oświadczył zaś, iż inicjatywa leży po stronie wnioskodawcy.</p>
<p>Biegła <span class="anon-block">B. K.</span> w swej pisemnej opinii stwierdziła, że jest możliwy fizyczny podział działki nr ewid. <span class="anon-block">(...)</span> na dwie działki zgodnie z wnioskiem inicjującym to postępowanie. Jednocześnie biegła zauważyła, że zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego minimalna powierzchnia działki budowlanej wynosi 1.800 m2 i w myśl ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego podział taki nie jest możliwy, ale nie wyklucza to możliwości podziału, który jest niezgodny z tym planem.</p>
<p>Zgodnie bowiem z art. 95 ust. 7 ustawy z dnia 21 sierpnia 2007 r. o gospodarce nieruchomościami niezależnie od ustaleń planu miejscowego, a w przypadku braku planu niezależnie od decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, podział nieruchomości może nastąpić w celu wydzielenia działki budowlanej niezbędnej do korzystania z budynku mieszkalnego.</p>
<p>Jako działka budowlana rozumiana jest zgodnie z definicją art. 4 ust. 3a ww. ustawy zabudowana działka gruntu, której wielkość, cechy geometryczne, dostęp do drogi publicznej oraz wyposażenie w urządzenia infrastruktury technicznej umożliwiają prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków i urządzeń położonych na tej działce. Przepis art. 93 ust. 3 ww. ustawy stanowi, iż podział nieruchomości nie jest dopuszczalny, jeżeli projektowane do wydzielenia działki gruntu nie mają dostępu do drogi publicznej; za dostęp do drogi publicznej uważa się również wydzielenie drogi wewnętrznej wraz z ustanowieniem na tej drodze odpowiednich służebności dla wydzielonych działek gruntu albo ustanowienie dla tych działek innych służebności drogowych, jeżeli nie ma możliwości wydzielenia drogi wewnętrznej z nieruchomości objętej podziałem. Nie ustanawia się służebności na drodze wewnętrznej w przypadku sprzedaży wydzielonych działek gruntu wraz ze sprzedażą udziału w prawie do działki gruntu stanowiącej drogę wewnętrzną. Przepisu nie stosuje się w odniesieniu do projektowanych do wydzielenia działek gruntu stanowiących części nieruchomości, o których mowa w art. 37 ust. 2 pkt 6.</p>
<p>Biegła <span class="anon-block">B. K.</span> sporządziła mapę dla celów sądowych z projektowanym podziałem nieruchomości o nr ew. 345 położonej w <span class="anon-block">M.</span> objętej <span class="anon-block">księgą wieczystą KW (...)</span> na projektowaną <span class="anon-block">działkę (...)</span> o powierzchni 0,0778 ha i drugą projektowaną <span class="anon-block">działkę (...)</span> o powierzchni 0,1296 ha przyjętą do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego Starosty <span class="anon-block"> (...)</span> i wskazała, iż <span class="anon-block">działki (...)</span> wydzielone zostały wzdłuż betonowego ogrodzenia naniesionego kolorem niebieskim na k. 8 akt sprawy. Biegła w pisemnej opinii z dnia 2 maja 2015 r. podkreśliła, iż podział ww. nieruchomości jest niezgodny z planem zagospodarowania przestrzennego, ale możliwy albowiem wydzielone działki mają zapewniony dostęp do drogi publicznej, a więc spełniają warunek zawarty w art. 93 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 2007 r. o gospodarce nieruchomościami.</p>
<p>Zasadniczo dokonanie podziału rzeczy wspólnej powinno nastąpić stosownie do wielkości udziałów we współwłasności. Zatem wydzielone części rzeczy powinny swoją wartością odpowiadać wielkości poszczególnych udziałów. Możliwe są jednak odstępstwa dyktowane praktyczną koniecznością lub szczególnymi potrzebami współwłaścicieli. Wówczas, jeżeli zniesienie współwłasności następuje na mocy orzeczenia sądu, wartość poszczególnych udziałów może być wyrównana przez dopłaty pieniężne (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 212;art. 212 § 1)">art. 212 par. 1 kc</a>). W oparciu o ten przepis Jeżeli zniesienie współwłasności następuje na mocy orzeczenia sądu, wartość poszczególnych udziałów może być wyrównana przez dopłaty pieniężne.</p>
<p>W tym miejscu trzeba wskazać, iż wprawdzie początkowo wnioskodawczyni podniosła, iż z uwagi na to, że jej oraz jej synom przysługuje udział <span class="anon-block">(...)</span> w ww. nieruchomości o powierzchni 0,2074 ha , czyli<span class="anon-block">(...)</span> x 0,2074 ha= 0,08296 ha, natomiast projektowana <span class="anon-block">działka nr (...)</span> ma powierzchnię 0,0778 ha, to wnioskodawczyni zamierzała wystąpić o dopłatę za część nieruchomości, która znajduje się w posiadaniu uczestników postępowania <span class="anon-block">B. W. (1)</span> i <span class="anon-block">M. W.</span>. Ostatecznie wnioskodawcy <span class="anon-block">I. M.</span>, <span class="anon-block">J. M.</span> oraz uczestnik postępowania <span class="anon-block">M. M. (1)</span> wnieśli o zniesienie współwłasności nieruchomości o nr ew. 345 położonej w <span class="anon-block">M.</span> przez podział fizyczny tejże nieruchomości bez spłat i dopłat.</p>
<p>Należy podkreślić, iż wnioskodawczyni <span class="anon-block">I. M.</span> oraz uczestnik postępowania <span class="anon-block">B. W. (1)</span> przesłuchani w charakterze strony zgodnie stwierdzili, iż ogrodzenie w postaci betonowego muru zostało wzniesione w 1995 r. na miejsce istniejącego uprzednio ogrodzenia z siatki, które zostało wykonane przez <span class="anon-block">B. M.</span> i <span class="anon-block">J. P. (2)</span>, a więc <span class="anon-block">I. M.</span> z mężem <span class="anon-block">B. M.</span>, a po jego śmierci wraz z synami <span class="anon-block">J. M.</span> i <span class="anon-block">M. M. (1)</span>, a także <span class="anon-block">B. W. (1)</span> i <span class="anon-block">M. W.</span> posiadali przedmiotową nieruchomość w granicach wyznaczonych przez istniejące ogrodzenie i w tychże właśnie granicach biegła sporządziła projekt podziału nieruchomości, a mapa sporządzona przez biegłą <span class="anon-block">B. K.</span> nie była ostatecznie przez strony kwestionowana.</p>
<p>Dlatego mając na względzie zgodne stanowiska stron, w szczególności wnioskodawczyni <span class="anon-block">I. M.</span>, która wniosła o zniesienie współwłasności i przyznanie projektowanej <span class="anon-block">działki (...)</span> wnioskodawczyni oraz jej synom w częściach równych, Sąd dokonał zniesienia współwłasności nieruchomości położonej w <span class="anon-block">M.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> stanowiącej działkę o nr ew. <span class="anon-block">(...)</span> o powierzchni 0,2074 ha, dla której Sąd Rejonowy w Piasecznie IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczystą nr (...)</span> o wartości 300.000 zł opisanej na mapie dla celów sądowych sporządzonej przez geodetę <span class="anon-block">B. K.</span> przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 17 września 2015 r. pod numer P.<span class="anon-block"> (...)</span>.2015.<span class="anon-block"> (...)</span>, która stanowi integralną część orzeczenia w ten sposób, że przyznał: na wyłączną własność <span class="anon-block">B. W. (1)</span> i <span class="anon-block">M. W.</span> na zasadach wspólności majątkowej małżeńskiej <span class="anon-block">działkę nr (...)</span> o powierzchni 0,1296 ha (pkt I ppkt 1 postanowienia) oraz na współwłasność <span class="anon-block">I. M.</span>, <span class="anon-block">M. M. (1)</span> i <span class="anon-block">J. M.</span> w udziałach po <span class="anon-block">(...)</span> części <span class="anon-block">działkę nr (...)</span> o powierzchni 0,0778 ha (pkt I ppkt 2 postanowienia), stwierdzając, iż zniesienie współwłasności odbywa się bez spłat i dopłat (pkt II postanowienia).</p>
<p>W niniejszej sprawie nie było sporu pomiędzy stronami, dlatego o kosztach postępowania Sąd orzekł na zasadzie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520;art. 520 § 1)">art. 520 § 1 kpc</a>, nie znajdując podstaw do obciążania kosztami uczestników postępowania oraz pozostawiając ich szczegółowe wyliczenie referendarzowi sądowemu na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 108;art. 108 § 1)">art. 108 § 1 kpc</a> (pkt III postanowienia).</p>
<p>Z przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520;art. 520 § 1)">art. 520 § 1 kpc</a> wynika, że każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. W postępowaniu nieprocesowym nie ma „pojedynku" dwóch przeciwstawnych sobie stron, dlatego też nie można mówić o przegrywającym, który powinien zwrócić koszty postępowania wygrywającemu ( <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1)">art. 98 § 1 kpc</a>). Przeciwnie, z treści całego <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520)">art. 520 kpc</a> wynika, że ustawodawca zakłada, że w zasadzie uczestnicy postępowania są w tym samym stopniu zainteresowani jego wynikiem, a orzeczenie sądu udziela ochrony prawnej każdemu uczestnikowi. Dlatego ten, kto poniósł koszty sądowe lub koszty zastępstwa procesowego, nie uzyska zwrotu wydanych kwot od innego uczestnika, ale i nie jest obowiązany do zwracania kosztów poniesionych przez innego uczestnika.</p>
<p>
<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 108;art. 108 § 1)">Art. 108 § 1 kpc</a> mówi, że Sąd rozstrzyga o kosztach w każdym orzeczeniu kończącym sprawę w instancji. Sąd może jednak rozstrzygnąć jedynie o zasadach poniesienia przez strony kosztów procesu, pozostawiając szczegółowe wyliczenie referendarzowi sądowemu; w tej sytuacji, po uprawomocnieniu się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie, referendarz sądowy w sądzie pierwszej instancji wydaje postanowienie, w którym dokonuje szczegółowego wyliczenia kosztów obciążających strony.</p>
</div>