I ACa 1352/15

<p>Sygn. akt I ACa 1352/15</p> <div> <h2>WYROK</h2> <p> <strong> <!-- -->W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</strong> </p> <p>Dnia 18 grudnia 2015 r.</p> <p>Sąd Apelacyjny w Krakowie – Wydział I Cywilny</p> <p>w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="219"/> <col width="398"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p>SSA Krzysztof Sobierajski</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Sędziowie:</p> </td> <td> <p>SSA Wojciech Kościołek</p> <p>SSA Paweł Rygiel (spr.)</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant:</p> </td> <td> <p>sekr.sądowy Katarzyna Rogowska</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2015 r. w Krakowie na rozprawie</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">M. C.</span> </p> <p>przeciwko Skarbowi Państwa - Okręgowemu Inspektoratowi Służby <span class="anon-block">(...)</span>w <span class="anon-block">L.</span> </p> <p>o ochronę dóbr osobistych</p> <p>na skutek apelacji powoda</p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie</p> <p>z dnia 4 kwietnia 2014 r. sygn. akt I C 579/12</p> <p> <strong> <!-- -->oddala apelację. </strong> </p> <p>SSA Paweł Rygiel SSA Krzysztof Sobierajski SSA Wojciech Kościołek</p> <p>sygn. akt I ACa 1352/15</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Zaskarżonym wyrokiem Sąd Okręgowy oddalił powództwo <span class="anon-block">M. C.</span> skierowane przeciwko Skarbowi Państwa – Okręgowemu Inspektoratowi Służby<span class="anon-block">(...)</span>w <span class="anon-block">L.</span>, którym powód domagał się: 1) nakazania stronie pozwanej przeproszenia powoda, w sposób określony w żądaniu, za doznaną przez niego krzywdę w związku z tym, że powód w trakcie przebywania w Zakładzie Karnym w <span class="anon-block">C.</span> był osadzony w celi mieszkalnej z osobami palącymi, z uwagi na co doznał rozstroju zdrowia oraz naruszono jego prawa do humanitarnego i ludzkiego traktowania oraz 2) zasądzenia od strony pozwanej na rzecz powoda zadośćuczynienia w kwocie 1.800 złotych.</p> <p>Sąd I instancji ustalił, że w dniu 22 lutego 2011 r. powód wraz ze współosadzonym <span class="anon-block">Ł. C.</span> transportowani byli pomiędzy zakładami karnymi. W trakcie transportu konwój zatrzymał się na nocleg w Zakładzie Karnym w <span class="anon-block">O.</span>, dokąd przybył o godz. 18^{<!-- -->45}. Przed osadzeniem na nocleg tak z powodem jak i z drugim więźniem przeprowadzono rozmowę, m.in. pytając, czy są osobami palącymi. Powód oświadczył, że nie pali wyrobów tytoniowych. Obaj transportowani więźniowie zostali osadzeni w celi dla niepalących, gdzie przebywali wspólnie do ok. godz. 7^{<!-- -->00}, po czym opuścili oni więzienie, kontynuując dalszy transport. W trakcie pobytu w celi <span class="anon-block">M. C.</span>, mimo takiej możliwości, nie skarżył się na przebywanie w niej razem z <span class="anon-block">Ł. C.</span> ani na fakt palenia przez tego współwięźnia papierosów. Pierwszą skargę w tym zakresie powód wniósł po kilku miesiącach, w październiku 2011 r. W trakcie przebywania we wspólnej celi z powodem <span class="anon-block">Ł. C.</span> nie palił papierosów.</p> <p>Sąd ustalił także, że <span class="anon-block">Ł. C.</span> jest członkiem podkultury grypsujących.</p> <p>W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy uznał zgłoszone roszczenie za nieuzasadnione. Odwołując się do treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 24;art. 24 § 1)">art. 24 § 1 k.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 448)">art. 448 k.c.</a> wskazał, iż zgromadzony materiał dowodowy nie potwierdził podnoszonych przez powoda okoliczności, jakoby w nicy z 22 na 23 lutego 2011 r. przebywał w celi z osoba palącą, jak też, by rzeczywiście współosadzony palił tej nocy papierosy. Nadto, nawet jeżeli</p> <p>by przyjąć, że osadzony z powodem więzień rzeczywiście palił papierosy, to i tak odpowiedzialność strony pozwanej byłaby wyłączona, skoro wziąć pod uwagę krótki okres naruszenia, które nie mogło wywołać u powoda jakichkolwiek dolegliwości.</p> <p>Odnośnie faktu, że współwięzień <span class="anon-block">Ł. C.</span> był członkiem podkultury przestępczej Sąd wskazał, że w świetle <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970900557" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy - Dz. U. z 1997 r. Nr 90, poz. 557 (art. 108;art. 108 § 1)">art. 108 § 1 k.k.w.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970900557" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy - Dz. U. z 1997 r. Nr 90, poz. 557 (art. 110;art. 110 § 4)">art. 110 § 4 k.k.w.</a>, obowiązkiem administracji zakładu karnego jest zapewnienie skazanym bezpieczeństwa osobistego. Z przepisów tych nie wynika jednak nakaz oddzielenia od siebie więźniów grypsujących od nie uczestniczących w tej podkulturze przestępczej.</p> <p>Od powyższego orzeczenia apelację wniósł powód, domagając się zmiany zaskarżonego wyroku poprzez uwzględnienie powództwa, ewentualnie jego uchylenia i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.</p> <p>Apelujący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 23;art. 24)">art. 23 i 24 k.c.</a>, jak też naruszenie przepisu prawa procesowego tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> W zakresie drugiego z podniesionych zarzutów wskazał w szczególności, że ustalenia Sądu I instancji są sprzeczne z zeznaniami samego <span class="anon-block">Ł. C.</span>, który przyznał, że jest osobą palącą i nie zaprzeczył, że przebywając w celi z powodem palił papierosy.</p> <p>Sąd Apelacyjny zważył, co następuje.</p> <p>Apelacja powoda nie może odnieść skutku, jakkolwiek trafnie zarzuca apelujący, że ustalenia Sądu I instancji są częściowo nieprawidłowe. Dotyczy to ustalenia, że w nocy z 22 na 23 lutego 2011 r., przebywając we wspólnej celi z powodem, <span class="anon-block">Ł. C.</span> miał nie palić papierosów. Zważyć należy, że przesłuchany w sprawie <span class="anon-block">Ł. C.</span> przyznał, że jest osobą palącą, jak też wskazał, że zapewne nocy tej palił w celi papierosy. Nie potwierdził jednak, że zgłaszał ten fakt funkcjonariuszom. W tym stanie rzeczy brak było podstaw do poczynienia odmiennych ustaleń od treści złożonych przez świadka zeznań.</p> <p>W tym zakresie zatem Sąd Apelacyjny modyfikuje ustalenia faktyczne Sąd I instancji, przyjmując za własne ustalenia w pozostałej części. W szczególności brak jest jakichkolwiek podstaw do zakwestionowania wskazanych przez Sąd Okręgowy tych okoliczności faktycznych, z których wynika, że powód został umieszczony w celi</p> <p>dla niepalących, że przed osadzeniem tak z nim jak i że współosadzonym była przeprowadzona rozmowa, w trakcie której pytano ich czy palą wyroby tytoniowe i czy są jakieś przeszkody w ich wspólnym przebywaniu w celi, jak też, że powód tak w nocy jak i rano nie zgłaszał funkcjonariuszom jakichkolwiek uwag, problemów i przeszkód w związku z przebywaniem w celi z <span class="anon-block">Ł. C.</span> i zachowaniem współwięźnia. Wskazać należy, że twierdzenia powoda o tym, że miał zgłaszać jakieś problemy nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym, w tym w zeznaniach świadka <span class="anon-block">C.</span>. To, w połączeniu z faktem, że pierwszą skargę dotyczącą opisywanego zdarzenia powód zgłosił dopiero po 8-miu miesiącach, daje podstawy – w świetle zasad doświadczenia życiowego – do przyjęcia, iż w rzeczywistości wcześniej takie skargi nie były zgłaszane.</p> <p>W tym stanie rzeczy w pełni należy podzielić ocenę prawną dokonaną przez Sąd Okręgowy.</p> <p>Ponad argumentację powołaną przez Sąd I instancji wskazać należy, że w ramach regulacji zawartej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 23;art. 24)">art. 23 i 24 k.c.</a>, odpowiedzialność naruszyciela za naruszenie cudzych dóbr osobistych warunkowana jest bezprawnością jego działania.</p> <p>W niniejszej sprawie istnieją podstawy do przyjęcia, że doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda takich jak zdrowie i godność, a to na skutek umieszczenia powoda w celi z osobą rzeczywiście palącą, to jednak brak jest podstaw do oceny, by zachowanie strony pozwanej nosiło cechy bezprawności.</p> <p>Poza sporem pozostaje, że na stronie pozwanej ciążył prawny obowiązek zapewnienia, by powód, jako osoba niepaląca, nie był narażony na skutki palenia tytoniu przez osoby umieszczone w tej samej celi. Zważyć jednak należy, że strona pozwana dochowała w tym zakresie niezbędnych, obowiązujących procedur, rozpytując współosadzonych o ewentualne przeszkody związane ze wspólnym umieszczeniem ich w celi, w tym dotyczących palenia tytoniu. Wobec zgłoszonych deklaracji obu więźniów umieszczono ich w celi dla niepalących. Tym samym pozwana nie można zarzucać bezprawności działania, skoro nie posiadała ona wiedzy, że którykolwiek ze wspólnie osadzonych pali wyroby tytoniowe.</p> <p>Podkreślenia przy tym wymagają szczególne okoliczności związane z osadzeniem powoda z <span class="anon-block">Ł. C.</span>. Rzecz dotyczyła bowiem umieszczenia na jedną noc, w ramach realizowanego konwoju - a przedmiotowe osadzenie miało charakter doraźny. Tym samym zarządzający Zakładem Karnym nie mięli możliwości weryfikacji deklaracji więźniów. Nie tylko mogli oprzeć się wyłącznie na faktach przez nich podanych, ale i w razie problemów w trakcie osadzenia nie mieli możliwości interwencji, o ile nie były zgłaszane przez powoda skargi i zastrzeżenia. Zważyć zatem należy, że powód został osadzony w celi dla niepalących, przy deklaracji obu więźniów, że nie palą wyrobów tytoniowych, jak też powód tak w nocy jak i bezpośrednio po wspólnym przebywaniu w celi z <span class="anon-block">Ł. C.</span> nie zgłaszał faktu palenia papierosów przez współwięźnia.</p> <p>Dodatkowo wskazać należy, że w spornym Zakładzie Karnym obowiązuje regulamin zakazujący palenia w porze nocnej – a tylko na taki okres czasu powód został umieszczony w celi z <span class="anon-block">Ł. C.</span>. Nie sposób przyjąć odpowiedzialności strony pozwanej za naruszanie regulaminu przez więźniów, jeżeli funkcjonariusze nie wiedzą a fakcie naruszenia i nie mają możliwości powzięcia wiedzy o tym fakcie. A o paleniu tytoniu przez <span class="anon-block">Ł. C.</span> mogli się wiedzieć wyłącznie, o ile powód zgłosiłby taki fakt, co umożliwiłoby im interwencję.</p> <p>Trafnie wreszcie powołuje Sąd Okręgowy, że zakres ewentualnego naruszenia dóbr osobistych powoda wynikających z przebywania przez jedną noc z osobą palącą jest tego rodzaju, że nie mógł wywołać żadnych, daleko idących skutków. Świadczy o tym i fakt, że o naruszeniu dóbr osobistych powód „przypomniał sobie” po wielu miesiącach, nie reagując bezpośrednio po zdarzeniu.</p> <p>Biorąc powyższe pod uwagę Sąd Apelacyjny, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a>, orzekł jak w sentencji.</p> <p> <em> <!-- -->SSA Paweł Rygiel SSA Krzysztof Sobierajski SSA Wojciech Kościołek</em> </p> </div>