III AUz 6/25

<p>Sygnatura akt III AUz 6/25</p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p>Dnia 12 lutego 2025 r.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny w Poznaniu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->w składzie:</strong> </p> <p>Przewodniczący: sędzia Marta Sawińska</p> <p>Protokolant: Emilia Wielgus</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym</p> <p>sprawy <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">W.</span> </p> <p>przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">P.</span> </p> <p> <strong> <!-- -->przy udziale : <span class="anon-block">P. I. (1)</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->o podleganie ubezpieczeniom społecznym i wysokość podstawy wymiaru składek</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->na skutek zażalenia <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">W.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->na zarządzenie Sądu Okręgowego w Poznaniu</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->z dnia 25 października 2024 r. sygn. akt VIII U 1349/24</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->postanawia:</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> odrzucić zażalenie.</strong> </p> <table> <colgroup> <col width="247"/> <col width="248"/> <col width="247"/> </colgroup> <tr> <td> </td> <td> <p>Marta Sawińska</p> </td> <td> </td> </tr> </table> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> wniosła odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">P.</span> z 16 kwietnia 2024 r. nr <span class="anon-block"> (...)</span> stwierdzającej, że <span class="anon-block">P. I. (2)</span> podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym jako pracownik u płatnika składek <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> i określającej podstawę wymiaru składek z tego tytułu (wskazując w decyzji szczegółowo okresy i kwoty).</p> <p>Zarządzeniem z 9 października 2024 r. Starszy Referendarz Sądowy w Sądzie Okręgowym w Poznaniu w Wydziale VIII Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 130)">art. 130</a> ^{<!-- -->1a} <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (§ 1)">§1 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 130(5))">art. 130^{<!-- -->5} k.p.c.</a> zwrócił odwołanie, ponieważ obarczone było następującymi brakami formalnymi:</p> <p>- brak danych osoby ubezpieczonej: miejsca zamieszkania, numeru PESEL bądź NIP;</p> <p>- brak jednego dodatkowego odpisu odwołania wraz z załącznikami celem doręczenia go stronie postępowania.</p> <p>Odwołująca, działając przez profesjonalnego pełnomocnika adwokata <span class="anon-block">P. M.</span>, uzupełniła w wymaganym prawem terminie wymienione braki formalne, wobec czego sprawie został nadany bieg. Jednocześnie złożyła „zażalenie (skargę na orzeczenie referendarza sądowego)” na zarządzenie referendarza sądowego z 9 października 2024 r. o zwrocie odwołania domagając się jego uchylenia w trybie przewidzianym w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 395;art. 395 § 2)">art. 395 § 2 k.p.c.</a> </p> <p>Następnie odwołująca, działając przez pełnomocnika adwokata <span class="anon-block">P. M.</span>, złożyła dodatkowy odpis „zażalenia (skargi na czynność referendarza sądowego)”, opatrzony, jak stwierdził ten pełnomocnik, podpisem w innym kolorze. Pełnomocnik wyjaśnił, że czyni to w związku z kwestionowaniem w Wydziale VIII Sądu Okręgowego w Poznaniu własnoręczności jego podpisu.</p> <p> <strong> <!-- -->Zaskarżonym zarządzeniem z dnia 25 października 2024 r.</strong> (sygn. VIII U 1349/24) <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy w Poznaniu Wydział VIII Pracy i Ubezpieczeń Społecznych na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 130)">art. 130</a> ^{<!-- -->1a} <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (§ 1;§ 2)">§ 1 i 2 k.p.c.</a> zwrócić ponownie odwołanie (wniesione do Sądu Okręgowego dnia 11 października 2024 r.) ze względu na jego braki formalne: tj. brak oryginalnego podpisu pełnomocnika odwołującej adw. <span class="anon-block">P. M.</span> (na złożonym uzupełnionym odwołaniu widnieje jedynie kolorowa kopia podpisu pełnomocnika).</strong> </p> <p>Przesyłka zawierająca odpis ww. zarządzenia skierowana do pełnomocnika odwołującego adw. <span class="anon-block">P. M.</span> została jemu doręczona w dniu 28 października 2024r.</p> <p>Pismem z dnia 7 listopada 2024 r., złożonym w Sądzie w dniu 12 listopada 2024r. pełnomocnik odwołującego adw. <span class="anon-block">P. M.</span> wniósł zażalenie na powyższe zażalenie, zaskarżając je w całości i wnosząc o uchylenie zarządzenia.</p> <p>Skarżonemu zarządzeniu zarzucił naruszenie:</p> <p>1)  <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 201)">art. 201</a> § i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">k.p.c.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(10))">art. 477^{<!-- -->10} k.p.c.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 467;art. 467 § 3(1);art. 467 § 3(2))">art. 467 § 3^{<!-- -->1} i 3^{<!-- -->2} k.p.c.</a> poprzez ich niezastosowanie, mianowicie przewodniczący miałby najpierw zbadać, w jakim trybie sprawa powinna być rozpoznana oraz czy podlega rozpoznaniu według przepisów o postępowaniu odrębnym, następnie przewodniczący miałby wybrać postępowanie odrębne o nazwie „Postępowanie w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych” (art. 459 i następne) i w tym trybie procedować. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(10))">Art. 477^{<!-- -->10} k.p.c.</a> nie przewiduje, że w odwołaniu miałyby się znaleźć informacje (adres zamieszkania ubezpieczonego i jego numer PESEL), których brak był podstawą zwrotu odwołania,</p> <p>2)  <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 130)">art. 130</a> ^{<!-- -->1a} <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (§ 1)">§ 1 k.p.c.</a> poprzez jego niezasadne, a jeśli już to niepoprawne zastosowanie, mianowicie postępowanie w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych nie przewiduje takiego zwrotu odwołania; a jeśli już zastosowanie tego przepisu miałoby mieć miejsce, to wobec nie jakichkolwiek braków, ale tylko takich, przez które pismo nie może otrzymać prawidłowego biegu, a przecież adres ubezpieczonego został wpisany do systemu sądowego przez pracownika rejestrującego sprawę i zostało to uczynione z dokumentów ZUS, bo przecież domniemany ubezpieczony nigdy nie był pracownikiem odwołującej się spółki i nie miała ona o rzekomymi ubezpieczonym żadnej wiedzy,</p> <p>3)  <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 130)">art. 130</a> ^{<!-- -->1a} § i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">k.p.c.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 126;art. 126 § 2;art. 126 § 2 pkt. 2)">art. 126 § 2 pkt 2 k.p.c.</a> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 128;art. 128 § 1)">art. 128 § 1 k.p.c.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(11);art. 477(11) § 2)">art. 477^{<!-- -->11} § 2 k.p.c.</a> poprzez ich niepoprawne zastosowanie, mianowicie sąd zwrócił odwołanie również z tego powodu, że nie wskazano w nim numeru PESEL ubezpieczonego oraz nie dołączono jeszcze jednego odpisu dla strony postępowania (za taką sąd uznał <span class="anon-block"> (...) spółka z o.o.</span> sp. k.), a przecież numer PESEL podaje tylko strona wnosząca pismo (inicjująca sprawę), nadto <span class="anon-block"> (...) spółka z o.o.</span> sp. k. jest potencjalnym zainteresowanym, gdyż miałby dopiero zostać wezwany przez sąd do udziału w sprawie i się zgłosić w trybie przewidzianym w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(11);art. 477(11) § 2)">art. 477^{<!-- -->11} § 2 k.p.c.</a> Skarżonemu orzeczeniu zarzucił również błąd w ustaleniach faktycznych. Wskazał, że jego odręczny i samodzielny podpis został zakwestionowany, a przecież pismo opatrzył podpisem własnoręcznie i po wydrukowaniu pisma.</p> <p> <strong> <!-- --> <span class="underline"> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: </span> </strong> </p> <p>Zażalenie odwołującej spółki podlega odrzuceniu.</p> <p>Zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 357;art. 357 § 2)">art. 357 § 2 k.p.c.</a>, w brzmieniu obowiązującym na dzień złożenia zażalenia, postanowienie wydane na posiedzeniu niejawnym sąd doręcza z urzędu stronom, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Doręczając postanowienie stronie niezastępowanej przez adwokata, radcę prawnego, rzecznika patentowego lub Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej, należy ją pouczyć o dopuszczalności, warunkach, terminie i sposobie złożenia wniosku o doręczenie uzasadnienia tego postanowienia i wniesienia środka zaskarżenia albo o tym, że postanowienie nie podlega uzasadnieniu lub zaskarżeniu. Stosownie natomiast do treści § 2^{<!-- -->1} tegoż artykułu, postanowienie wydane na posiedzeniu niejawnym sąd uzasadnia ty<span class="underline"> <!-- -->lko wtedy, gdy podlega ono zaskarżeniu, i tylko na żądanie strony</span> zgłoszone w terminie tygodnia od dnia doręczenia postanowienia. Postanowienie z uzasadnieniem doręcza się tylko tej stronie, która zażądała sporządzenia uzasadnienia i doręczenia postanowienia z uzasadnieniem.</p> <p>Z kolei przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 394;art. 394 § 2)">art. 394 § 2 k.p.c.</a> w nowym, aktualnie obowiązującym brzmieniu, wyznacza zasadę, iż termin do wniesienia zażalenia wynosi tydzień od dnia doręczenia postanowienia z uzasadnieniem.</p> <p>Powyższe oznacza, że złożenie zażalenia na postanowienie <span class="underline"> <!-- -->możliwe jest dopiero</span> po wyczerpaniu trybu z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 357;art. 357 § 2(1))">art. 357 § 2^{<!-- -->1} k.p.c.</a>, tj. gdy strona złoży w terminie tygodniowym od doręczenia odpisu postanowienia - wniosek o sporządzenie jego uzasadnienia i dopiero po otrzymaniu odpisu postanowienia wraz z jego pisemnym uzasadnieniem - możliwe jest jego zaskarżenie w drodze zażalenia.</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 362)">art. 362 k.p.c.</a> przepisy dotyczące zażaleń stosuje się również do zarządzeń przewodniczącego.</p> <p>Tymczasem, skarżący nie wystąpił o pisemne uzasadnienie skarżonego zarządzenia z tj. <span class="underline"> <!-- -->z 25 października 2024r.,</span> lecz od razu złożył na nie zażalenie.</p> <p>Przyjęte tymczasem przez ustawodawcę nowe rozwiązania prawne, polegające w szczególności na eliminacji możliwości wniesienia apelacji i zażalenia wprost (por. zmiana <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 369)">art. 369 k.p.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 394)">art. 394 k.p.c.</a>) oznacza, że de lege lata, złożenie przez stronę wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia i doręczenie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem stanowi przesłankę skuteczności wniesienia zażalenia, albowiem dopiero doręczenie - na wniosek strony - odpisu orzeczenia z uzasadnieniem powoduje otwarcie przewidzianego w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 394;art. 394 § 2)">art. 394 § 2 k.p.c.</a> tygodniowego terminu do złożenia zażalenia (z wyjątkiem wskazanym w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 394;art. 394 § 2)">art. 394 § 2</a> zdanie. 2 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 357;art. 357 § 6)">art. 357 § 6 k.p.c.</a>). Pogląd ten jest aprobowany w aktualnym orzecznictwie Sądu Najwyższego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 grudnia 2020 r., II CZ 53/20, niepubl. i uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 28 maja 2021 r., III CZP 26/20, Biuletyn Izby Cywilnej SN, nr 6, str. 6) i tut. Sąd również to stanowisko podziela.</p> <p>W literaturze także wyrażono pogląd, że zażalenie niepoprzedzone złożonym skutecznie wnioskiem strony o sporządzenie uzasadnienia postanowienia i jego doręczenie podlega odrzuceniu jako niedopuszczalne z innych przyczyn (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 373)">art. 373</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 397;art. 397 § 3)">art. 397 § 3 k.p.c.</a>), nawet jeśli zostanie złożone w terminie tygodniowym od daty doręczenia postanowienia.</p> <p>Zatem wniosek o doręczenie zarządzenia o zwrocie pozwu (odwołania) z uzasadnieniem jest obligatoryjną przesłanką złożenia środka odwoławczego oraz stanowi konsekwencję możliwości odstąpienia od sporządzenia uzasadnienia. Termin do wniesienia zażalenia wynosi tydzień od dnia doręczenia zarządzenia z uzasadnieniem.</p> <p>Powyższe (tj. brak wniosku o uzasadnienie zarządzenia z dnia 25 października 2024r.) potwierdza również treść zarządzenia Sądu z dnia 27 stycznia 2025 r. (k. 65), z którego wynika, że wniosek o uzasadnienie z 10 października 2024 r., który wpłynął do sądu 25 października 2024 r. (k. 57) stanowi podpisany wniosek o uzasadnienie, który pierwotnie został złożony 10 października 2024 r. (k. 29,30), jednakże na wniosku tym nie było wówczas oryginału podpisu, a jedynie kopia podpisu (identyczna jak na k. 4v, 32v, 46v). W związku z tym wniosek o uzasadnienie z 10 października 2024 r., znajdujący się na karcie 29, jak i na karcie 57, <span class="underline"> <!-- -->dotyczy zarządzenia referendarza sądowego z 9 października 2024 r</span>. Treść wniosku o uzasadnienie na k. 29 i na k. 57 jest identyczna i dotyczy okoliczności stanowiących podstawę zwrotu odwołania zarządzeniem referendarza sądowego z 9 października 2024 r. Referendarz sądowy sporządził uzasadnienie zarządzenia z 9 października 2024 r. (k. 37-39), natomiast <span class="underline"> <!-- -->nie został złożony wniosek o uzasadnienie zarządzenia sędziego z 25 października 2024 r.</span> </p> <p>W świetle powyższego, tak złożone zażalenie, bez uprzedniego wystąpienia z wnioskiem o uzasadnienie orzeczenia, w świetle przytoczonych regulacji, uznać należało zatem za niedopuszczalne.</p> <p>Z tych względów, na podstawie powołanych przepisów w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 373)">art. 373 k.p.c.</a>, zgodnie z którym sąd pierwszej instancji odrzuci na posiedzeniu niejawnym apelację spóźnioną, nieopłaconą lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również apelację, której braków strona nie usunęła w wyznaczonym terminie, który w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 397;art. 397 § 3)">art. 397 § 3 k.p.c.</a> stosujemy odpowiednio do postępowania toczącego się na skutek zażalenia - należało orzec jak w postanowieniu.</p> <p>Na marginesie Sąd Apelacyjny podkreśla, że ostateczne co prawda pełnomocnik odwołującej złożył wniosek o cofnięcie ww. zażalenia, natomiast Sąd Apelacyjny nie znalazł podstaw do jego uwzględniania (tj. umorzenia postępowania zażaleniowego), albowiem żeby uznać za zasadny ten wniosek całe postepowanie zażaleniowe musi być skuteczne, a tak w niniejszej sprawie nie było.</p> <p>sędzia Marta Sawińska</p> </div>