II Ca 944/14

<p>Sygn. akt II Ca 944/14</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 15 grudnia 2014 r.</p> <p>Sąd Okręgowy w Kielcach II Wydział Cywilny Odwoławczy</p> <p>w składzie:</p> <p>Przewodniczący: <strong> <!-- -->SSO Ewa Piątkowska-Bidas</strong> </p> <p>Sędziowie:<strong> <!-- --> SSO Elżbieta Ciesielska (spr.)</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->SSO Sławomir Buras</strong> </p> <p>Protokolant: st. prot. sąd. Iwona Cierpikowska</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2014 r. w Kielcach</p> <p>na rozprawie</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">P. T.</span> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">W.</span> </p> <p>i <span class="anon-block">W. M.</span> </p> <p>o zapłatę</p> <p>na skutek apelacji pozwanego <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> </p> <p>w <span class="anon-block">W.</span> </p> <p>od wyroku Sądu Rejonowego w Kielcach</p> <p>z dnia 25 kwietnia 2014 r., sygn. VIII C 531/13</p> <p>zmienia zaskarżony wyrok w punkcie I (pierwszym) w ten sposób, iż od kwoty 5000 złotych zasądza odsetki ustawowe: od kwoty 2500 (dwa tysiące pięćset) złotych od 28 marca 2013 roku do dnia zapłaty i od 2500 (dwa tysiące pięćset) złotych od dnia 16 października 2013 roku do dnia zapłaty; w pozostałym zakresie oddala powództwo i apelację; koszty postępowania apelacyjnego między stronami wzajemnie znosi.</p> <p>II Ca 944/14</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2014r. Sąd Rejonowy w Kielcach zasądził od <span class="anon-block">W. M.</span> i <span class="anon-block"> (...) S. A.</span> w <span class="anon-block">W.</span> na rzecz <span class="anon-block">P. T.</span> kwotę 5000,00 złotych tytułem zadośćuczynienia wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia 28 marca 2013r. do dnia zapłaty, z zastrzeżeniem, że spełnienie świadczenia przez jednego z pozwanych zwalnia drugiego pozwanego od obowiązku zapłaty do wysokości spełnionego świadczenia.</p> <p>Nadto w punktach II i III wyroku Sąd Rejonowy zawarł orzeczenie co do kosztów sądowych oraz kosztów procesu.</p> <p>Rozstrzygnięcie swoje Sąd Rejonowy oparł na ustaleniach faktycznych przedstawionych w pisemnym uzasadnieniu wyroku ( k. 169-171). W świetle tych ustaleń, niekwestionowanych w apelacji , przywołując przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 431;art. 431 § 1)">art. 431 par. 1 k.c.</a>, i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 805;art. 805 § 1)">art. 805 par. 1 k.c.</a> oraz przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 444;art. 444 § 1;art. 444 § 445;art. 444 § 1)">art. 444 par.1 i 445par. 1 k.c.</a> Sąd Rejonowy stwierdził , iż zasadne jest powództwo <span class="anon-block">P. T.</span> o zadośćuczynienie za krzywdę doznaną na skutek pogryzienia go w dniu 19 czerwca 2012r. przez psa należącego do <span class="anon-block">W. M.</span>. Jako podstawę odpowiedzialności pozwanego <span class="anon-block">W. M.</span> Sąd wskazał przepis art. 431 par. 1k.c. i winę w nadzorze nad chowanym psem. Jako zaś podstawę odpowiedzialności pozwanego <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">W.</span> - ubezpieczyciela <span class="anon-block">W. M.</span> w zakresie ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej rolników, wskazał przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 805;art. 805 § 1)">art. 805 par.1 k.c.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20031241152" title="Ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych - Dz. U. z 2003 r. Nr 124, poz. 1152 (art. 9;art. 9 ust. 1;art. 15;art. 15 ust. 1;art. 50;art. 50 ust. 1)">art. 9 ust. 1 , art. 15 ust.1 i art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 22 maj 2003r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych</a>. Zgodnie z powołanymi przepisami obowiązkiem ubezpieczyciela jest spełnić określone świadczenie w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku w zamian za uiszczenie przez ubezpieczonego składki, a wypadkiem takim jest wyrządzenie szkody w związku z posiadaniem przez rolnika gospodarstwa rolnego, będącej następstwem śmierci, uszkodzenia ciała , rozstroju zdrowia bądź też utraty, zniszczenia lub uszkodzenia mienia. Zważywszy na rozmiar szkody doznanej przez powoda <span class="anon-block">P. T.</span> na skutek pogryzienia go w dniu 19 czerwca 2012r. przez psa, Sąd uznał, iż uzasadnionym będzie zasądzenie na jego rzecz tytułem zadośćuczynienia kwoty 5000,00 złotych. Przy czym , z uwagi na fakt, że pozwani odpowiadali za naprawienie szkody wobec <span class="anon-block">P. T.</span> z różnych podstaw prawnych, a zatem odpowiadali na zasadzie in solidum, Sąd zaznaczył w orzeczeniu, iż spełnienie świadczenia przez jednego z pozwanych zwalnia drugiego od obowiązku świadczenia. Zasądzając od <span class="anon-block">W. M.</span> i <span class="anon-block"> (...) Zakładu (...)</span> na rzecz <span class="anon-block">P. T.</span> zadośćuczynienie Sąd zasądził kwotę 5 000 złotych z odsetkami ustawowymi od dnia 28 marca 2013r. tj. od dnia wniesieni pozwu do dnia zapłaty, wskazując jako podstawę prawną zasądzenia odsetek, przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 481;art. 481 § 1;art. 481 § 2)">art. 481par. 1 i 2 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 817;art. 817 § 1)">art. 817 par. 1 k.c.</a> i uwzględniając w tym wypadku żądnie powoda.</p> <p>Apelację od wyroku wywiódł pozwany <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">W.</span>, zaskarżając go w części zasądzającej odsetki od kwoty 2500zł. od dnia 28 marca 2013r. do trzydziestego dnia po zgłoszeniu wniosku rozszerzającego powództwo o tę kwotę, i wniósł o zmianę tego wyroku poprzez oddalenie powództwa w tym zakresie oraz zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego od powoda na rzecz pozwanego <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> Wyrokowi temu zarzucił naruszenie: - prawa materialnego w postaci: a) <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 455)">art. 455 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 476;art. 476 zd. 1)">art. 476 zd. 1 k.c.</a> poprzez zasądzenie odsetek ustawowych za zwłokę od kwoty 2500złotych za okres od dnia wniesienia pozwu mimo, że powód pozwem wniósł jedynie o zasadzenie kwoty 2500 złotych, a rozszerzył powództwo o dalsze 2500 złotych dopiero pismem z dnia 24 września 2013r., które pozwanemu <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> zostało doręczone dnia 7 listopada 2013r.</p> <p>b) <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 481)">art. 481 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 817 k)">art. 817k</a>.c. oraz w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20031241152" title="Ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych - Dz. U. z 2003 r. Nr 124, poz. 1152 (art. 14;art. 14 ust. 1)">art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych</a> poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające a uznaniu, iż pozwany <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> pozostawał w zwłoce ze spełnieniem całego świadczenia od 28 marca 2013r., mimo , że ubezpieczyciel zobowiązany jest spełnić świadczenie w terminie 30 dni od otrzymania zawiadomienia o wypadku lub w terminie 14 dni od dnia, w którym przy zachowaniu należytej staranności możliwe było wyjaśnienie okoliczności koniecznych dla ustalenia odpowiedzialności ubezpieczyciela lub wysokości świadczenia.</p> <p>- naruszenie prawa procesowego w postaci <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 par. 1 k.p.c.</a> poprzez brak wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego w zakresie zwłoki w spełnieniu świadczenia.</p> <p>W odpowiedzi na apelację powód reprezentowany przez fachowego pełnomocnika wniósł o oddalenie apelacji w całości i zasądzenie od apelującego na rzecz powoda kosztów procesu za instancję odwoławczą według norm przepisanych.</p> <p>SĄD OKRĘGOWY ZWAŻYŁ CO NASTĘPUJE:</p> <p>Apelacja okazała się uzasadniona jedynie w części, a mianowicie w odniesieniu do zasądzenia odsetek od wskazanej w apelacji kwoty 2500,00złotych, o jaką w toku procesu , pismem datowanym na dzień 24 września 2013r. powód rozszerzył swoje żądanie, ale nie za cały okres wskazany w apelacji, lecz jedynie za okres od 28 marca 2013r. do dnia 15 października 2013r.</p> <p>Na wstępie rozważań zaznaczyć należy, iż apelujący nie skarżył ustaleń faktycznych dokonanych przez Sąd Rejonowy w zakresie przebiegu zdarzenia, powstania szkody i jej wielkości, a także ostatecznie nie negował swojej odpowiedzialności na zaistniałą szkodę, dlatego orzeczenie w tym zakresie nie podlega kontroli instancyjnej.</p> <p>W ramach wywiedzionej apelacji badaniem objęte zostało jedynie orzeczenia w zakresie prawidłowości zasądzenia odsetek od kwoty 2500złotych o jaką powód rozszerzył żądanie w toku procesu. Dokonując analizy w tym zakresie orzeczenia Sądu I instancji , Sąd Okręgowy podzielił co do zasady zarzut podniesiony w apelacji, w odniesieniu do naruszenia przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233)">art. 233 k.p.c.</a> oraz przepisów prawa materialnego w postaci <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 455)">art. 455 k.c.</a> 476 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (zd. 3)">zd. 3 k.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 481)">481 k .c.</a> nie podzielił natomiast w przedmiotowej sprawie zarzutu naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 817)">art. 817 k.c.</a> oraz wskazanych w apelacji przepisów ustawy z dnia 22 maja 2003r., bowiem w przedmiotowej sprawie, niezwłoczne po zdarzeniu ani ubezpieczony, ani też powód nie posiadający informacji o ubezpieczycielu <span class="anon-block">W. M.</span> z tytułu odpowiedzialności cywilnej rolników, nie zawiadomili <span class="anon-block"> (...) Zakładu (...)</span> o wypadku powstałej szkodzie. O toczącym się procesie, zaistniałym zdarzeniu i powstałej szkodzie osobowej Pozwany <span class="anon-block"> Zakład (...)</span> został zawiadomiony przez <span class="anon-block">W. M.</span> dopiero w piśmie z dnia 10 października 2013r., w którym nadto zawarty został wniosek ubezpieczonego o zlikwidowanie tej szkody z <span class="anon-block">polisy (...)</span> . Następnie w piśmie z dnia 22 października 2013r. powód złożył wniosek o wezwanie <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> do udziału w sprawie w charakterze pozwanego ( dowód k. 82-86), co miało miejsce odpowiednio ponad rok od zdarzenia i prawie 7 miesięcy od wytoczenia powództwa w przedmiotowej sprawie , skierowanego bezpośrednio do ubezpieczonego, za którego pozwane <span class="anon-block"> (...)</span> ponosi odpowiedzialność w granicach umowy obowiązkowego ubezpieczeniowe cywilnego rolników.</p> <p>Zatem zanim pozwany <span class="anon-block"> Zakład (...)</span> dowiedział się o zdarzeniu i wynikłej z niego szkodzie <span class="anon-block">W. M.</span>, za którego ponosi odpowiedzialność jako ubezpieczyciel został wezwany do zapłaty zadośćuczynienia początkowo tj. w pozwie kwoty 2500złotych , a następnie w piśmie z dnia 24 września doręczonym mu w dniu 15 października 2013r. Ponieważ w przedmiotowej sprawie odpowiedzialność <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> jest odpowiedzialnością akcesoryjną tzn. jako ubezpieczyciel <span class="anon-block">W. M.</span> z tytułu obowiązkowego ubezpieczenia rolników ponosi za niego odpowiedzialność cywilną za szkodę wyrządzoną w związku z posiadaniem przez niego gospodarstwa rolnego. Zatem zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20031241152" title="Ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych - Dz. U. z 2003 r. Nr 124, poz. 1152 (art. 52)">art. 52 ustawy z dnia 22 maja 2003 o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych</a> granice odpowiedzialności ubezpieczyciela wyznacza zakres odpowiedzialności cywilnej osoby odpowiedzialnej za zaistnienie szkody, z tym tylko zastrzeżeniem , iż odszkodowanie ustalone i wypłacone nie może być wyższe od sumy gwarancyjnej, która stosownie do przywołanego przepisu, w wypadku szkody na osobie nie może być niższa niż równowartość w złotych 5 000 000 euro. Zatem zakres odpowiedzialności pozwanego Zakładu wynika z zakresu odpowiedzialności ubezpieczonego <span class="anon-block">W. M.</span>, w tym także w odniesieniu do zwłoki w wypłacie zadośćuczynienia. Ponieważ w niniejszej sprawie powód jako poszkodowany, jeszcze przed zawiadomieniem <span class="anon-block"> Zakładu (...)</span> o wypadku i skierowaniu do niego żądania wypłaty świadczenia wezwał do zapłaty zadośćuczynienia <span class="anon-block">W. M.</span> jako właściciela psa, to należało ustalić, iż pozwany <span class="anon-block"> Zakład (...)</span> dopuścił się zwłoki od daty tego wezwania, co w odniesieniu do kwoty 2500złotych wskazanej w apelacji tj. o jaką zostało rozszerzone powództwo miało miejsce w dniu 15 października 2013r./ por. pogląd Sądu Najwyższego zawarty w uchwale z dnia 9 czerwca 1995r. III CZP 69/95/. Zaznaczyć bowiem należy, iż niedopełnienie obowiązku przez ubezpieczonego względem ubezpieczyciela co do niezwłocznego zawiadomienia o zdarzeniu wywołującym szkodę, nie może w ocenie Sądu Okręgowego skutkować ujemnymi konsekwencjami dla osoby poszkodowanej, która nie dysponowała informacją o korzystaniu przez odpowiedzialnego za powstanie szkody z ubezpieczenia cywilne Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd Okręgowy uznał za usprawiedliwione zasądzenie odsetek od części zadośćuczynienia objętej apelacją od dnia 16 października 2013r. tj. od pierwszego dnia po bezskutecznym wezwaniu <span class="anon-block">W. M.</span> do jego wypłaty, do daty zapłaty, a za nieusprawiedliwione uznał zasądzenie ich dopiero po 30 dniach od 7 listopada 2013r.tj. od 7 grudnia 2013r. Podkreślić także należy , iż z uwagi na fakt , że świadczenie objęte zaskarżeniem na zasadzie in solidum obciąża tak apelujący <span class="anon-block"> Zakład (...)</span> jak i <span class="anon-block">W. M.</span> tj. jest obciążeniem dla nich wspólnym, Sąd odwoławczy uznał za zasadne zastosowanie przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 378;art. 378 § 2)">art. 378 par. 2 k.p.c</a> W tej sytuacji po zawiadomieniu o rozprawie apelacyjnej także <span class="anon-block">W. M.</span> rozpoznał apelację także na jego rzecz.</p> <p>Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy, działając na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art. 386 par.1 k.p.c.</a> zmienił zaskarżony wyrok w punkcie pierwszym w ten sposób, iż od kwoty 5000 złotych zasądził odsetki ustawowe: od 2500zł. od 28 marca 2013r. do dnia zapłaty i od 2500złotych od dnia 16 października 2013r. do dnia zapłaty; w pozostałym zakresie oddalił powództwo i apelację .</p> <p>Zważywszy na wynik postępowania apelacyjnego tj. na fakt, iż apelacja okazała się skuteczna jedynie www części, Sąd Okręgowy uznał za zasadne na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 108;art. 391;art. 391 § 2)">art. 108 i art. 391 par. 2 k.p.c.</a> znieść wzajemnie między stronami koszty postępowania apelacyjnego.</p> </div>