II Ca 1202/14

<p>Sygn. akt II Ca 1202/14</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 17 grudnia 2014 r.</p> <p>Sąd Okręgowy w Kielcach II Wydział Cywilny Odwoławczy</p> <p>w składzie:</p> <p> <strong> <!-- --> Przewodniczący: SSO Beata Piwko (spr.)</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> Sędziowie: SSO Elżbieta Ciesielska</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> SSO Rafał Adamczyk </strong> </p> <p>Protokolant: st. prot. sądowy Agnieszka Baran</p> <p>po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2014 r. w Kielcach</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">G. K. (1)</span>, <span class="anon-block">K. K.</span>, <span class="anon-block">G. K. (2)</span>, <span class="anon-block">P. K.</span>, <span class="anon-block">A. K. (1)</span>, <span class="anon-block">M. P.</span> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block"> (...) Spółce Akcyjnej</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> </p> <p>o zapłatę</p> <p>na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego w Busku-Zdroju</p> <p>z dnia 23 czerwca 2014 r., sygn. akt I C 538/13</p> <p>I.  zmienia zaskarżony wyrok:</p> <p>1)  w punkcie I (pierwszym) w ten sposób, że powództwo <span class="anon-block">G. K. (1)</span>oddala ponad kwotę 23000 (dwadzieścia trzy tysiące) złotych, powództwo <span class="anon-block">K. K.</span>oddala ponad kwotę 10 000 (dziesięć tysięcy) złotych, oddala powództwo <span class="anon-block">P. K.</span>ponad kwotę 10 000 (dziesięć tysięcy) złotych i oddala powództwo <span class="anon-block">G. K. (2)</span>ponad kwotę 10 000 (dziesięć tysięcy ) złotych,</p> <p>2)  w punkcie II (drugim) co do rozstrzygnięcia o kosztach procesu należnych od pozwanego na rzecz <span class="anon-block">G. K. (1)</span>, <span class="anon-block">G. K. (2)</span>, <span class="anon-block">P. K.</span> i <span class="anon-block">K. K.</span> w całości i pomiędzy tymi powodami a pozwanym znosi wzajemnie koszty procesu;</p> <p>3)  w punkcie III (trzecim) i nakazuje pobrać od pozwanego <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">W.</span> na rzecz Skarbu Państwa- Sądu Rejonowego w Busku-Zdroju kwotę 5 770 (pięć tysięcy siedemset siedemdziesiąt) złotych tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych; nakazuje pobrać na rzecz Skarbu Państwa –Sądu Rejonowego w Busku- Zdroju od <span class="anon-block">G. K. (1)</span> 1000 (jeden tysiąc) złotych, od <span class="anon-block">P. K.</span> 500 ( pięćset) złotych, od <span class="anon-block">G. K. (2)</span> 500(pięćset) złotych- z zasądzonych na ich rzecz w punkcie I (pierwszym) zaskarżonego wyroku roszczeń;</p> <p>II.  oddala apelację w pozostałej części;</p> <p>III.  odstępuje od obciążenia powodów <span class="anon-block">P. K.</span>, <span class="anon-block">G. K. (1)</span>, <span class="anon-block">G. K. (2)</span> i <span class="anon-block">K. K.</span> kosztami postępowania apelacyjnego;</p> <p>IV.  zasądza od <span class="anon-block">(...) Spółki Akcyjnej</span>z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span>na rzecz <span class="anon-block">M. P.</span> i na rzecz <span class="anon-block">A. K. (1)</span>po 1200 (jeden tysiąc dwieście) złotych tytułem kosztów postępowania apelacyjnego.</p> <p> <strong> <!-- -->II Ca 1202/14</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Apelacja zasługuje na częściowe uwzględnienie.</p> <p>Sąd Okręgowy podziela ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego i przyjmuje je za własne.</p> <p>Zasadne są zarzuty apelacji dotyczące naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 446;art. 446 § 4)">art. 446 § 4 k.c.</a> poprzez przyznanie rażąco wygórowanej sumy zadośćuczynienia dla powodów <span class="anon-block">G. K. (1)</span>, <span class="anon-block">K. K.</span>, <span class="anon-block">P. K.</span> i <span class="anon-block">G. K. (2)</span>.</p> <p>Zadośćuczynienie przewidziane w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 446;art. 446 § 4)">art. 446 § 4 k.c.</a> jest odzwierciedleniem w formie pieniężnej rozmiaru krzywdy, doznanej przez pokrzywdzonego. Ustawodawca nie wprowadza żadnych innych kryteriów ustalenia tej kwoty, posługując się pojęciem „sumy odpowiedniej”. Orzecznictwo przyjmuje, iż kryteriami oceny rozmiarów krzywdy mogą być: charakter, rodzaj i intensywność więzi, jaka łączyła ich z tragicznie zmarłym, rola pełniona w rodzinie przez osobę zmarłą, okoliczności, w jakich nastąpiła śmierć, skutki w postaci poczucia stagnacji, osamotnienia i pustki po śmierci osoby bliskiej, wstrząs psychiczny i cierpienia moralne wywołane tym zdarzeniem, utrata radości życia, lęk przed przyszłością, wystąpienie zaburzeń będących skutkiem zgonu osoby bliskiej (np. nerwica, depresja), a także wiek i sytuacja rodzinna pokrzywdzonego, zwłaszcza stopień, w jakim pokrzywdzony będzie umiał odnaleźć się w nowej rzeczywistości i ją zaakceptować (por. wyrok Sądu Najwyższego z 20 kwietnia 2006 r., IV CSK 99/05, LEX nr 198509, wyrok Sądu Najwyższego z 1 kwietnia 2004 r., II CK 131/03, LEX nr 327923, wyrok Sądu Najwyższego z 3 czerwca 2011 r., III CSK 279/10, LEX nr 898254, OSP 2012/4/44, wyrok Sądu Najwyższego z 10 maja 2012 r., IV CSK 416/11, LEX nr 1212823).</p> <p>Wskazać należy, iż z opinii biegłych psychologów, dotyczących skutków jakie wywarła śmierć <span class="anon-block">A. K. (2)</span> na stan psychiczny wymienionych wyżej powodów wynika, iż okres żałoby trwał u nich od sześciu miesięcy do jednego roku, co jest naturalne w przypadku straty bliskiej osoby. Nadto żadne z nich nie przeżywało żałoby w sposób patologiczny, a objawy dyskomfortu psychicznego były umiarkowanie nasilone. Żadne z powodów nie korzystało z pomocy psychologa czy psychiatry. Ponadto we wnioskach z opinii biegłych psychologów powtarza się stwierdzenie, iż śmierć <span class="anon-block">A. K. (2)</span> nie wywarła trwałych następstw w funkcjonowaniu pozwanych w życiu zawodowym i osobistym.</p> <p>Trafnie pozwany podnosi, iż w rozpoznawanej sprawie należy wziąć pod uwagę, iż zmarły był osobą dojrzałą, założył własną rodzinę, podobnie jak większość rodzeństwa. <span class="anon-block">A. K. (2)</span>prowadził osobne gospodarstwo domowe wraz z żoną i dzieckiem. Nie negując faktu wzajemnej pomocy członków rodziny, wspólnych spotkań i bliskiej odległości w jakiej od siebie mieszkali wskazać nadzy, iż z doświadczenia życiowego wynika, iż każde z nich „żyło własnym życiem”. Więzi emocjonalne łączące <span class="anon-block">G. K. (2)</span>, <span class="anon-block">K. K.</span>i <span class="anon-block">P. K.</span>ze zmarłym bratem nie były ponadprzeciętnie silne. Nadto <span class="anon-block">K. K.</span>od 2008 roku pracuje na stałe w <span class="anon-block">I.</span>, co sprawia, iż jego kontakty ze zmarłym były niewątpliwie rzadsze. Reasumując, w ocenie Sądu Okręgowego kwotą odzwierciedlającą rozmiar krzywdy doznanej przez <span class="anon-block">G. K. (1)</span>jest kwota 30 000 zł, a uwzględniając fakt, iż otrzymała ona w postępowaniu likwidacyjnym 7000 zł, zasądzić na jej rzecz należało 23 000 zł. Z kolei odpowiednią sumą dla zrekompensowania krzywdy powodów <span class="anon-block">G. K. (2)</span>, <span class="anon-block">P. K.</span>i <span class="anon-block">K. K.</span>będzie kwota 10 000 zł.</p> <p>Z uwagi na powyższe zmieniono zaskarżony wyrok w części dotyczącej zadośćuczynienia i oddalono powództwo co do <span class="anon-block">G. K. (1)</span> ponad kwotę 23000zł, <span class="anon-block">G. K. (2)</span>, <span class="anon-block">K. K.</span> i <span class="anon-block">P. K.</span>, ponad kwoty 10000zł, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art. 386 § 1 k.p.c.</a> </p> <p>Dalej idąca apelacja nie jest zasadna.</p> <p>W ocenie Sądu Okręgowego, pomimo, iż wszyscy powodowie poza <span class="anon-block">G. K. (1)</span>byli rodzeństwem zmarłego to suma przyznanego im zadośćuczynienia nie powinna być jednakowa. Zdaniem Sądu krzywda doznana na skutek śmierci brata przez <span class="anon-block">A. K. (1)</span>i <span class="anon-block">M. P.</span>byłą większa i bardziej dotkliwa, co winno znaleźć odzwierciedlenie w kwocie zasądzonego zadośćuczynienia. Powódka <span class="anon-block">M. P.</span>, ze względny na swój zły stan zdrowia i upośledzenie dłużej odczuwała negatywne skutki śmierci brata, a nadto była z nim silniej związana emocjonalnie niż pozostałe rodzeństwo. W 2004 roku uległa wypadkowi, na skutek którego doznała wielonarządowego urazu, licznych złamań, stłuczenia mózgu i pnia mózgu. Poddana była długotrwałemu leczeniu i rehabilitacji, którą kontynuuje. Skutki tego zdarzenia powódka odczuwa do dziś. Okres żałoby u <span class="anon-block">M. P.</span>trwał dłużej niż u pozostałych członków rodziny zmarłego - do 1,5 roku. Nadto po wypadku powódki zmarły zrezygnował z planowanego wyjazdu do pracy we <span class="anon-block">W.</span>, by pomóc szwagrowi <span class="anon-block">B. P.</span>w opiece na żoną i domem, co świadczy o jego szczególnym przywiązaniu do siostry.</p> <p>Odnośnie <span class="anon-block">A. K. (1)</span>, Sąd miał na uwadze przede wszystkim fakt, iż uczestniczył on w wypadku, w którym zginął jego brat, przez cały czas był przytomny. Widział co działo się z <span class="anon-block">A. K. (2)</span>, chciał mu pomóc, co było jednak niemożliwe. Odczuwał wyrzuty sumienia i miał poczucie winy z powodu śmierci brata.</p> <p>Zatem nie ma podstaw do obniżania zasądzonego zadośćuczynienia w stosunku do <span class="anon-block">M. P.</span>i <span class="anon-block">A. K. (1)</span>, nie było podstaw do zmiany zaskarżonego orzeczenia w tym zakresie, a zasądzona kwota 20 000 zł jest adekwatna do doznanej przez nich krzywdy. Z uwagi na powyższe apelacja co do zadośćuczynienia zasądzonego na rzecz tych powodów podlegała oddaleniu, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> </p> <p>Nietrafny jest zarzut naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 316;art. 316 § 1)">art. 316 § 1 k.p.c.</a> Sąd Okręgowy w składzie niniejszym reprezentuję tę linię orzecznictwa Sądu Najwyższego według której, jeżeli zobowiązany nie płaci zadośćuczynienia w terminie wynikającym z przepisu szczególnego lub w terminie ustalonym zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 455)">art. 455 in fine k.c.</a>, uprawniony nie ma możliwości czerpania korzyści z zadośćuczynienia, jakie mu się należy już w tym terminie. W konsekwencji odsetki za opóźnienie w zapłacie zadośćuczynienia należnego uprawnionemu już w tym terminie powinny się należeć od tego właśnie terminu. W dniu 4 stycznia 2013 roku powodowie otrzymali od pozowanego pismo, w którym podtrzymał on wcześniejszą decyzję co do wysokości zadośćuczynienia przyznanej <span class="anon-block">G. K. (1)</span> i o odmowie przyznania tegoż na rzecz pozostałych powodów. Zatem uznać należy, iż roszczenie stało się wymagalne w dniu 5 stycznia 2013 r. Nie można przyjąć, że wypłacona w postępowaniu likwidacyjnym kwota 7 000 zł, jedynie na rzecz <span class="anon-block">G. K. (1)</span> wówczas była odpowiednia. Od daty postępowania likwidacyjnego nie zaistniały żadne okoliczności wpływające na rozmiar zadośćuczynienia, które już wówczas było należne w kwotach zasądzonych przez Sąd.</p> <p>Zmiana w zakresie zasądzonego roszczenia głównego skutkowała także zmianą orzeczenia co do kosztów procesu. Ostatecznie powództwo <span class="anon-block">G. K. (1)</span> zostało uwzględnione w 53 % (zatem niemal w połowie), zaś powództwa <span class="anon-block">P. K.</span>, <span class="anon-block">G. K. (2)</span> i <span class="anon-block">K. K.</span> w 50 %. Ponieważ zarówno powodowie jak i pozwany byli reprezentowani przez fachowego pełnomocnika, a poniesione przez nich koszty procesu są zbliżone, zasadnym było wzajemne zniesienie kosztów pomiędzy ww. powodami a pozwanym.</p> <p>Wszyscy powodowie, z wyjątkiem <span class="anon-block">K. K.</span>korzystali ze zwolnienia od kosztów sądowych. Opłata od uwzględnionej części powództwa od <span class="anon-block">G. K. (1)</span>wyniosła ostatecznie 1150 zł, od <span class="anon-block">P. K.</span>i <span class="anon-block">G. K. (2)</span>po 500 zł, zaś od <span class="anon-block">A. K. (1)</span>i <span class="anon-block">M. P.</span>po 1000 zł. Do opłat tych należy doliczyć wydatki związane z opinią biegłych, które Sąd Rejonowy nakazał wypłacić tymczasowo z Sum Skarbu Państwa. Opinia biegłych , wobec kwestionowania powództw a w zasadzie co do zasady przez pozwanego, była konieczna do orzekania przez Sąd Rejonowy. Zgodnie z art. 113 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych sumą tych kosztów został obciążony pozwany ( 1150 zł + 2x500 zł + 1000 zł+ 1000 zł + 1620= 5770 zł)</p> <p>Na podstawie art.113ust.2 pkt1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych w zw. z art.100k.p.c. Sąd nakazał pobrać z zasądzonego na rzecz <span class="anon-block">P. K.</span> i <span class="anon-block">G. K. (2)</span> roszczenia należne od nich w wysokości po 500zł ( ½ opłaty od pozwu, skoro wygrywają w połowie) koszty sądowe, zaś od <span class="anon-block">G. K. (1)</span> kwotę 1000zł ( jest strona przegrywającą co do kwoty 20000zł). O kosztach postępowania apelacyjnego należnych do powodów <span class="anon-block">P. K.</span>, <span class="anon-block">G. K. (1)</span>, <span class="anon-block">G. K. (2)</span> i <span class="anon-block">K. K.</span> Sąd Okręgowy orzekł na podstawie art. 102k.p.c. mając na uwadze sytuację materialną powodów, a także okoliczność, że ostatecznie wysokość należnego zadośćuczynienia uzależniona jest od oceny sądu.</p> <p>Apelacja pozwanego wobec <span class="anon-block">M. P.</span>i <span class="anon-block">A. K.</span>została oddalona, zatem pozwany zobowiązany jest jako strona przegrywająca do zwrotu poniesionych przez tych powodów kosztów postępowania apelacyjnego, o czym Sąd Okręgowy orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98 k)">art. 98k</a>.p.c. w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 108;art. 108 § 1)">art.108§1 k.p.c.</a> </p> <p>SSO E.Ciesielska SSO B.Piwko SSO R.Adamczyk</p> </div>