I C 1136/14

<p>Sygn. akt I C 1136/14</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 18 grudnia 2014 r.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy we Wrocławiu Wydział I Cywilny</strong> <br/>w składzie:</p> <p>Przewodniczący: SSO Aneta Fiałkowska – Sobczyk</p> <p>Protokolant: Aneta Łokaj</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2014 r. we Wrocławiu</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">A. B.</span> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block"> (...) Banku (...) S.A.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> </p> <p>o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego</p> <p>I.  pozbawia wykonalności tytuł wykonawczy – bankowy tytuł egzekucyjny nr <span class="anon-block">(...)</span>z dnia 31.01.2014 r. wystawiony przez <span class="anon-block">(...) Bank (...) S.A.</span>z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span>, któremu Sąd Rejonowy w Nysie Wydział I Cywilny postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2014 r. w sprawie I Co 358/14 nadał klauzulę wykonalności, w części, a mianowicie przeciwko powódce <span class="anon-block">A. B.</span>;</p> <p>II.  zasądza od strony pozwanej <span class="anon-block">(...) Banku (...) S.A.</span>z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span>na rzecz powódki <span class="anon-block">A. B.</span>kwotę 7 217 zł tytułem zwrotu kosztów procesu;</p> <p>III.  nakazuje stronie pozwanej <span class="anon-block"> (...) Bankowi (...) S.A.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> uiścić na rzecz Skarbu Państwa (Sądu Okręgowego we Wrocławiu) kwotę 11 631 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych, od uiszczenia których powódka była w całości zwolniona.</p> <p>Sygn. akt I C 1136/14</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Powódka <span class="anon-block">A. B.</span>w pozwie z dnia 21.07.2014 r. przeciwko <span class="anon-block">(...) Bank (...) S.A.</span>z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span>wniosła o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego - <span class="anon-block">(...)</span>nr <span class="anon-block">(...)</span>z dnia 31.01.2014 r. wystawionego przez <span class="anon-block">(...) Bank (...) S.A.</span>z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span>, zaopatrzonego w klauzulę wykonalności nadaną przez Sąd Rejonowy w Nysie postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2014 r., w sprawie o sygnaturze I Co 358/14, w części tj. w zakresie w jakim jest on skierowany przeciw powódce.</p> <p>W uzasadnieniu swojego żądania powódka zaprzeczyła zdarzeniom, na podstawie których wystawiono przeciwko niej <span class="anon-block"> (...)</span>, a następnie nadano mu klauzulę wykonalności.</p> <p>Co prawda powódka przyznała, że poręczyła weksel in blanco w celu zabezpieczenia spłaty kredytu zaciągniętego na podstawie umowy Kredytu Obrotowego <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia <br/>23 maja 2012 r., zawartej przez pozwany Bank z <span class="anon-block"> (...) Spółką z o.o.</span> z siedzibą we <span class="anon-block">W.</span>. Przyznała również, że podpisała oświadczenie o poddaniu się egzekucji w związku z udzielonym poręczeniem wekslowym, gdzie oświadczyła, iż jako poręczyciel wekslowy w zakresie roszczeń pozwanego wynikających z udzielonego w dniu 23 maja <br/>2012 r. zabezpieczenia zobowiązań <span class="anon-block"> (...) Spółki z o.o.</span> poddaje się egzekucji prowadzonej przez <span class="anon-block"> (...) SA</span>.</p> <p>Niemniej, zgodnie z zawartą umową pozwany był zobowiązany zawiadomić pisemnie powódkę, że kredytobiorca opóźnia się w spłacie kredytu. Powódka jednak nie otrzymała takiego powiadomienia.</p> <p>Przede wszystkim jednak powódka zaprzeczyła, że po jej stronie powstała odpowiedzialność z tytułu poręczenia wekslowego za zobowiązanie zaciągnięte przez Spółkę, która to odpowiedzialność jest niezbędna, aby pozwany mógł wystawić <span class="anon-block"> (...)</span>. Taka odpowiedzialność, jak wywodziła powódka, mogłaby powstać dopiero po wręczeniu przez remitenta wekslowego wezwania do wykupu weksla wraz z informacją o jego wypełnieniu. Poręczony przez powódkę weksel był bowiem wekslem in blanco, a weksel ten będąc wekslem niezupełnym w chwili wystawienia rodzi wymagalne zobowiązanie po stronie dłużnika wekslowego (wystawcy czy poręczyciela) dopiero gdy dłużnik wekslowy (po doręczeniu mu wezwania do wykupu weksla) nie złożył skutecznie zarzutów, o których mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19360370282" title="Ustawa z dnia 28 kwietnia 1936 r. - Prawo wekslowe - Dz. U. z 1936 r. Nr 37, poz. 282 (art. 10)">art. 10 ustawy z dnia 28.04.1936 r. Prawo wekslowe</a>, w przedmiocie niezgodności wypełnienia weksla in blanco z postanowieniami porozumienia (deklaracji wekslowej).</p> <p>W przedmiotowej sprawie pozwany nie wystosował do powódki wezwania do wykupu weksla z informacją o jego wypełnieniu.</p> <p>Dlatego też żądanie nadania klauzuli wykonalności na <span class="anon-block"> (...)</span> nr <span class="anon-block"> (...)</span> przeciwko powódce było co najmniej przedwczesne, ponieważ roszczenie pozwanego wobec powódki z tytułu poręczenia wekslowego nie stało się wymagalne.</p> <p>Natomiast samo poddanie się egzekucji, które ma źródło w innej czynności prawnej - poręczeniu wekslowym, nie stanowi samodzielnej podstawy odpowiedzialności osoby, która takie oświadczenie składa wobec banku egzekwującego zaległe roszczenie. Zgodnie bowiem z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 11.07.2000 r. (sygn. akt II CZP 22/00) „Poręczenie wekslowe jest czynnością bankową w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971400939" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe - Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939 (art. 5;art. 5 ust. 2)">art. 5 ust. 2 ustawy Prawo bankowe</a>, uprawniającą Bank do wystawienia przeciwko poręczycielowi wekslowemu <span class="anon-block"> (...)</span> na podstawie art. 97 tego prawa.” Nie jest natomiast taką czynnością oświadczenie o poddaniu się egzekucji, chociaż jest elementem niezbędnym do nadania przez sąd <span class="anon-block"> (...)</span> klauzuli wykonalności.</p> <p> <strong> <!-- -->W odpowiedzi na pozew</strong> pozwany <span class="anon-block"> (...) Bank (...) S.A.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> wniósł o oddalenie powództwa.</p> <p>W uzasadnieniu swojego stanowiska w sprawie pozwany Bank wskazał, że zarzuty powódki dotyczące braku pisemnego zawiadomienia powódki o opóźnieniu w spłacie kredytu i braku powstania po stronie powódki odpowiedzialności z tytułu poręczenia wekslowego są chybione.</p> <p>Odnośnie pierwszego z zarzutów pozwany wskazał, że podstawą wystawienia <span class="anon-block"> (...)</span> przeciwko powódce było udzielenie przez nią poręczenia wekslowego co czyni zbędnym konieczność doręczenia powódce wezwania do wykupienia weksla dla realizacji dochodzonego prze pozwanego roszczenia.</p> <p>W przedmiocie drugiego z zarzutów pozwany podał, że zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971400939" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe - Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939 (art. 5;art. 5 ust. 1)">art. 5 ust. 1 ustawy Prawo bankowe</a> do czynności bankowych zalicza się operacje czekowe i wekslowe, o ile są wykonywane przez banki. Poręczenie wekslowe jest operacją wekslową w rozumieniu powyższego przepisu, co powoduje, że jest czynnością bankową w rozumieniu również <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971400939" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe - Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939 (art. 97)">art. 97 Prawa bankowego</a>, co tym samym daje podstawy do wystawienia <span class="anon-block"> (...)</span> również wobec poręczyciela wekslowego.</p> <p>Powyższe stanowisko zostało potwierdzone w orzecznictwie Sądu Najwyższego (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 20.07.1999 r. w sprawie III CZP 14/99, uchwała Sądu Najwyższego z dnia 11.07.2000 r. w sprawie III CZP 22/00).</p> <p> <strong> <!-- -->W replice na odpowiedź na pozew</strong> powódka podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie zgłosiła zarzut nieistnienia roszczenia pozwanego Banku, wynikającego z poręczenia wekslowego udzielonego przez powódkę, z uwagi na nieważność weksla wskutek jego <strong> <!-- -->niewypełnienia </strong>i brak z tego powodu zobowiązania wekslowego zarówno wystawcy weksla jak i poręczyciela wekslowego.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd ustalił następujący stan faktyczny:</strong> </p> <p>Powódka poręczyła weksel in blanco w celu zabezpieczenia spłaty kredytu zaciągniętego na podstawie umowy Kredytu Obrotowego <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 23.05.2012 r. zawartej przez <span class="anon-block"> (...) Bank (...) S.A.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> z <span class="anon-block"> (...) Spółką z o. o.</span> z siedzibą we <span class="anon-block">W.</span> i podpisała oświadczenie o poddaniu się egzekucji w związku z udzielonym poręczeniem wekslowym.</p> <p> <strong> <!-- -->(okoliczności bezsporne);</strong> </p> <p>W dniu 31 stycznia 2014 r. pozwany Bank wystawił przeciwko dłużnikowi <span class="anon-block">(...) Spółce z o. o.</span>z siedzibą we <span class="anon-block">W.</span>i poręczycielowi – powódce <span class="anon-block">A. B.</span> <span class="anon-block">(...)</span>nr <span class="anon-block">(...)</span>.</p> <p>Postanowieniem z dnia 25.04.2014 r. Sąd Rejonowy w Nysie w sprawie I Co 358/14 nadał powyższemu <span class="anon-block">(...)</span>klauzulę wykonalności zgodnie ze złożonym przez Bank wnioskiem, co do należności głównej w wysokości 204 310 zł, odsetek w wysokości 28 299,64 zł liczonych od dnia 25.09.2013 r. do 30.01.2014 r. i kosztów windykacji w wysokości 7,23 zł oraz dalszych odsetek.</p> <p>Na podstawie uzyskanego tytułu wykonawczego pozwany Bank w dniu 16.06.2014 r. złożył wniosek do Komornika o wszczęcie postępowania egzekucyjnego wobec dłużnika głównego i poręczyciela – <span class="anon-block">A. B.</span>.</p> <p>Postępowanie egzekucyjne jest w toku.</p> <p> <strong> <!-- -->(dowód: </strong>dokumenty w aktach postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla Wrocławia – Krzyków we Wrocławiu <span class="anon-block">B. B.</span>– Km 15785/14, w szczególności wniosek o wszczęcie postępowanie egzekucyjnego, <span class="anon-block">(...)</span>nr <span class="anon-block">(...)</span> r., postanowienie Sądu Rejonowego w Nysie z dnia 25.04.2014 r.);</p> <p>Weksel in blanco, który poręczyła powódka <span class="anon-block">A. B.</span>i w związku z którym złożyła w dniu 23.05.2012 r. deklarację wekslową co do warunków jego uzupełnienia, nie został uzupełniony przez pozwany Bank.</p> <p> <strong> <!-- -->(dowód:</strong> weksel in blanco z dnia 23.05.2012 r. wraz z deklaracją wekslową k. 103 i 104).</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje</strong>:</p> <p>Powództwo zasługiwało na uwzględnienie.</p> <p>Podstawę żądania powódki stanowi przede wszystkim przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 840;art. 840 § 1;art. 840 § 1 pkt. 1)">art. 840 § 1 pkt 1 k.p.c.</a>, zgodnie z którym dłużnik może w drodze procesu żądać pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności w całości lub w części, albo jego ograniczenia, jeżeli przeczy zdarzeniom, na których oparto wydanie klauzuli wykonalności, a w szczególności gdy kwestionuje istnienie obowiązku stwierdzonego tytułem egzekucyjnym niebędącym orzeczeniem sądu albo gdy kwestionuje przejście obowiązku mimo istnienia formalnego dokumentu stwierdzającego to przejście.</p> <p>Zasadniczym zarzutem powódki i uzasadnionym w świetle bezspornych okoliczności niniejszej sprawy, jest zarzut nieistnienia roszczenia pozwanego Banku, wynikającego z poręczenia wekslowego udzielonego przez powódkę, z uwagi na nieuzupełnienie weksla in blanco i brak z tego powodu zobowiązania wekslowego, zarówno wystawcy weksla jak i poręczyciela wekslowego.</p> <p>Nie kwestionując stanowiska pozwanego Banku, że samo poręczenie wekslowe jest czynnością bankową w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971400939" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe - Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939 (art. 5;art. 5 ust. 2)">art. 5 ust 2 ustawy Prawo bankowe</a> i daje możliwość wystawienia przeciwko poręczycielowi wekslowemu jako awaliście - bankowego tytułu egzekucyjnego, podzielić należy w całości argumenty wskazywane przez powódkę co do nieistnienia zobowiązania powódki stwierdzonego kwestionowanym <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p>Weksel in blanco podpisany przez powódkę jako poręczyciela nie został uzupełniony przez pozwanego, nie powstała więc odpowiedzialność wystawcy weksla, a co za tym idzie również poręczyciela wekslowego, bowiem odpowiedzialność poręczyciela wekslowego, choć solidarna, pozostaje subsydiarna w stosunku do odpowiedzialności wystawcy weksla, czyli jego zobowiązanie nie jest wymagalne, jak długo nie jest wymagalne zobowiązanie<strong> <!-- --> wekslowe </strong>dłużnika.</p> <p>Jak stanowi <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19360370282" title="Ustawa z dnia 28 kwietnia 1936 r. - Prawo wekslowe - Dz. U. z 1936 r. Nr 37, poz. 282 (art. 101)">art. 101 Prawa wekslowego</a>, weksel własny in blanco powinien zawierać: nazwę „weksel” w samym tekście dokumentu, przyrzeczenie bezwarunkowego zapłacenia oznaczonej sumy pieniężnej, oznaczenie terminu płatności, oznaczenie miejsca płatności, nazwisko osoby na rzecz której ma nastąpić zapłata, (oznaczenie remitenta wekslowego), oznaczenie daty i miejsca wystawienia weksla oraz podpis wystawcy weksla.</p> <p>Jak natomiast stanowi przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19360370282" title="Ustawa z dnia 28 kwietnia 1936 r. - Prawo wekslowe - Dz. U. z 1936 r. Nr 37, poz. 282 (art. 102)">art. 102 Prawa wekslowego</a> nie będzie uważany za weksel własny dokument, któremu brak jednej z cech, wskazanych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19360370282" title="Ustawa z dnia 28 kwietnia 1936 r. - Prawo wekslowe - Dz. U. z 1936 r. Nr 37, poz. 282 (art. 101)">artykule 101</a>, wyjąwszy określone w tym przepisie przypadki tj.: brak oznaczenia terminu płatności weksla, brak oznaczenia miejsca wystawienia weksla oraz brak określonego miejsca płatności.</p> <p>Weksel dołączony do akt sprawy przede wszystkim nie zawiera sumy wekslowej i oznaczenia remitenta.</p> <p>Dokument nie zawierający składników uznanych za konieczne w świetle <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19360370282" title="Ustawa z dnia 28 kwietnia 1936 r. - Prawo wekslowe - Dz. U. z 1936 r. Nr 37, poz. 282 (art. 101;art. 102;art. 102 ust. 2;art. 102 ust. 3;art. 102 ust. 4)">art. 101 i 102 ust. 2-4 Prawa wekslowego</a> można nazwać wekslem niezupełnym w ścisłym znaczeniu. W myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19360370282" title="Ustawa z dnia 28 kwietnia 1936 r. - Prawo wekslowe - Dz. U. z 1936 r. Nr 37, poz. 282 (art. 102;art. 102 ust. 1)">art. 102 ust. 1 Prawa wekslowego</a>, <strong> <!-- -->dokument taki nie jest wekslem</strong> i nie może być podstawą, do zastosowania właściwych <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19360370282" title="Ustawa z dnia 28 kwietnia 1936 r. - Prawo wekslowe - Dz. U. z 1936 r. Nr 37, poz. 282 ()">prawu wekslowemu</a> mechanizmów.</p> <p>Jak wskazuje zarówno orzecznictwo jak i doktryna zobowiązanie z weksla in blanco jest zobowiązaniem warunkowym, które wywoła skutki prawne z mocą wsteczną dopiero wówczas, gdy weksel zostanie poprawnie uzupełniony. Dopóki weksel in blanco nie zostanie uzupełniony w sposób nadający mu cech weksla, osoby podpisane na wekslu in blanco nie mogą być traktowane jako zobowiązane wekslowo (por. wyrok SN z 20.11.1930 r., Rw III1445/30). Jeżeli weksel in blanco zostanie uzupełniony niezgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19360370282" title="Ustawa z dnia 28 kwietnia 1936 r. - Prawo wekslowe - Dz. U. z 1936 r. Nr 37, poz. 282 (art. 1;art. 2)">art. 1 i 2 Prawa wekslowego</a> albo 101 i 102 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19360370282" title="Ustawa z dnia 28 kwietnia 1936 r. - Prawo wekslowe - Dz. U. z 1936 r. Nr 37, poz. 282 ()">Prawa wekslowego</a>, wówczas taki weksel będzie nieważny (por. Izabela Heropolitańska, Komentarz do art. 10 Prawa wekslowego).</p> <p>Powyższy pogląd podzielił również Sąd Apelacyjny we Wrocławiu w uzasadnieniu wyroku z dnia 29.05.2013 r., w sprawie I ACa 499/13.</p> <p>Dlatego też, ponieważ w chwili wystawienia kwestionowanego w niniejszej sprawie <span class="anon-block">(...)</span>, zobowiązanie powódki wobec Banku co najmniej nie było jeszcze wymagalne, brak było podstaw do nadania klauzuli wykonalności omawianemu tytułowi egzekucyjnemu w zaskarżonym zakresie.</p> <p>Idąc natomiast dalej, to zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą, jeżeli w momencie wystawienia bankowego tytułu egzekucyjnego przez bank zobowiązanie z poręczenia wekslowego nie jest jeszcze wymagalne, a nie wiąże też stron umowa poręczenia cywilnego, nie występują przesłanki przewiedziane w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971400939" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe - Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939 (art. 53;art. 53 ust. 2)">art. 53 ust. 2 ustawy Prawo bankowe</a> uprawniające bank do wystawienia takiego tytułu. (por. wyrok SN z dnia 08.01.2004 r., w sprawie I CK 21/03).</p> <p>Tym samym wobec zaistnienia przesłanek z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 840;art. 840 § 1;art. 840 § 1 pkt. 1)">art. 840 §1 pkt. 1 k.p.c.</a> uwzględniono żądanie pozwu w punkcie I sentencji wyroku.</p> <p>Orzeczenie o kosztach procesu w punkcie II sentencji wyroku wydano w oparciu o treść przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3)">art. 98 § 1 i § 3 k.p.c.</a> w zw. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20021631349" title="Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu - Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349 (§ 6;§ 6 pkt. 7)">§ 6 pkt. 7 rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu</a>.</p> <p>Ponieważ powódka była w całości zwolniona od kosztów sądowych, a pozwany przegrał niniejszą sprawę, na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 k.p.c.</a> orzeczono jak w punkcie III sentencji wyroku.</p> </div>