I ACa 1202/14

<p>Sygn. akt I ACa 1202/14</p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p>Dnia 19 grudnia 2014 r.</p> <p>Sąd Apelacyjny w Krakowie – Wydział I Cywilny w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="219"/> <col width="398"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p>SSA Wojciech Kościołek</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Sędziowie:</p> </td> <td> <p>SSA Maria Kus-Trybek</p> <p>SSA Grzegorz Krężołek (spr.)</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant:</p> </td> <td> <p>sekr.sądowy Marta Matys</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2014 r. w Krakowie</p> <p>przy udziale Prokuratora Apelacyjnego w <span class="anon-block">K.</span> </p> <p>sprawy z wniosku <span class="anon-block">M. S.</span> </p> <p>przy uczestnictwie <span class="anon-block">B. K.</span> </p> <p>o ubezwłasnowolnienie</p> <p>na skutek apelacji uczestniczki</p> <p>od postanowienia Sądu Okręgowego w Krakowie</p> <p>z dnia 17 kwietnia 2014 r. sygn. akt XI Ns 661/13</p> <p> <strong> <!-- -->p o s t a n a w i a:</strong> </p> <p>1.  <strong> <!-- -->zmienić zaskarżone postanowienie i nadać mu treść: </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->„I. ubezwłasnowolnić częściowo z powodu pijaństwa <span class="anon-block">B. L.</span> dwojga imion <span class="anon-block">K.</span> córkę <span class="anon-block">J.</span> i <span class="anon-block">A.</span> <span class="anon-block">urodz. (...)</span> w <span class="anon-block">J.</span>, zamieszkałą w <span class="anon-block">K.</span>, <span class="anon-block">ul. (...)</span>.</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->II. kosztami postępowania obciążyć wnioskodawczynię, uznając je za uiszczone w całości”;</strong> </p> <p>2.  <strong> <!-- -->w pozostałym zakresie apelację uczestniczki oddalić; </strong> </p> <p>3.  <strong> <!-- -->znieść wzajemnie między stronami koszty postępowania apelacyjnego. </strong> </p> <p>Sygn. akt : I ACa 1202 /14</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Wnioskodawczyni <span class="anon-block">M. S.</span>, w ostatecznie określonym żądaniu wniosku domagała się całkowitego ubezwłasnowolnienia swojej matki, <span class="anon-block">B. K.</span> z powodu pijaństwa.</p> <p>W motywach żądania wskazała , że uczestniczka pije alkohol nałogowo , a od 2004r , stan ten nasilił się , powodując , iż upija się ciągami trwającymi nieprzerwanie przez dwa do trzech tygodni. Wówczas całą swoją aktywność skupia na zdobywaniu używki, przeznaczając na nią całą, niewielka emeryturę , wymiarze 740 złotych miesięcznie. Nałóg wpływa destrukcyjnie nie tylko na jej ale tak że na życie członków jej najbliższej rodziny.</p> <p>By pozyskać środki na alkohol zaciąga pożyczki od osób trzecich i instytucji para bakowych , a stan swoich zobowiązań z tego tytułu ukrywa przed rodziną. Ponieważ nie płaci opłat z tytułu utrzymania mieszania i dostawy mediów istnieje realna groźba eksmisji z mieszkania , które zajmuje, dotycząc nie tylko jej ale także córki <span class="anon-block">J. K.</span> z rodziną.</p> <p>Ostatnio zawarła w niewyjaśnionych okolicznościach umowę z nieznaną wnioskodawczyni osobą . Córka obawia się , iż na jej podstawie, matka dokonała zbycia prawa do lokalu.</p> <p>Uczestniczka, domagając się oddalenia wniosku, zaprzeczyła temu by była uzależniona od alkoholu, który o ile spożywa , to czyni to okazjonalnie. Podnosiła , iż radzi sobie z czynnościami życia codziennego , sama opłaca należności związane z utrzymaniem lokalu, w odróżnieniu od córki <span class="anon-block">J.</span> , która w nich w żaden sposób nie partycypuje.</p> <p>Biorący udział w postępowaniu Prokurator , po przeprowadzeniu dowodów z opinii biegłych psychiatry i psychologa poparł wniosek o całkowite ubezwłasnowolnienie .</p> <p>Postanowieniem z dnia 17 kwietnia 2014r Sąd Okręgowy w Krakowie :</p> <p>- ubezwłasnowolnił całkowicie uczestniczkę <span class="anon-block">B. K.</span> z powodu pijaństwa ,</p> <p>- kosztami postępowania obciążył wnioskodawczynię.</p> <p>Sąd I instancji ustalił następujące fakty istotne dla rozstrzygnięcia :</p> <p> <span class="anon-block">B. K.</span> <span class="anon-block">urodziła się w (...)</span> r. Jest panną i matką dwóch córek , w osobach <span class="anon-block">M. S.</span> i <span class="anon-block">J. K.</span> , która wspólnie z nią mieszka w lokalu w <span class="anon-block">K.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>, wspólnie z członkami swojej rodziny.</p> <p>Od wielu lat uczestniczka jest nałogową alkoholiczką, która nigdy nie poddawała się leczeniu i nie mając poczucia choroby nie zamierza go dobrowolnie podjąć .</p> <p>Alkohol pije ciągami, trawiącymi dwa do trzech tygodni Kilkakrotnie była przewożona do izby wytrzeźwień. Postępowania inicjowane przez córkę - wnioskodawczynię- i Prokuraturę Rejonową w Krakowie w związku z podejrzeniem popełnienia przestępstwa z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 178 a)">art. 178 a kk</a> , zmierzające do poddania się przez uczestniczkę dobrowolnemu leczeniu nie przyniosły rezultatu wobec odmowy poddania się terapii.</p> <p>Na tę używkę <span class="anon-block">B. K.</span> przeznacza swoje świadczenie emerytalne, które uzyskuje wymiarze miesięcznym 740 złotych. Zaciąga także zobowiązania finansowe w instytucjach para bankowych np. w <span class="anon-block"> firmie (...)</span>, którymi dowolnie dysponuje przy czym część przekazuje na rzecz nieznanych osób.</p> <p>Pozostając pod wpływem alkoholu doprowadza do powstawania u siebie obrażeń ciała, wymagających pomocy medycznej. Wywołuje w tym stanie także awantury domowe , w których interweniuje policja.</p> <p>Zawarła też , formie aktu notarialnego umowę z osobą określaną jako „ znajomy z administracji „. Miał on , na jej podstawie „ wykupić jej długi” Nie była w stanie określić bliżej przedmiotu tej umowy ani też kancelarii notarialnej gdzie doszło do jej zawarcia , chociaż twierdziła , że była wówczas trzeźwa. Swoje decyzje i ich konsekwencje , ukrywa przed córkami.</p> <p>Jak ustala ponadto Sąd I instancji , na podstawie przeprowadzonych w sprawie opinii biegłego lekarza psychiatry oraz psychologa , uczestniczka na skutek uzależnienia od alkoholu, świadomości której to choroby nie ma, dotknięta jest zaburzeniami krytycyzmu , w odniesieniu do sposobu swojego postępowania , nie potrafi go właściwie ocenić ani też przewidywać konsekwencji swoich działań , w tym ich następstw finansowych, które są dla jej majątku niekorzystne. Kieruje się własnymi wyobrażeniami i żyje w świecie iluzji , co jest charakterystyczne dla osób uzależnionych .</p> <p>W rozważaniach prawnych , po przedstawieniu normatywnych przesłanek , których spełnienie pozwala na orzeczenie całkowitego ubezwłasnowolnienia uczestnika postępowania , Sąd Okręgowy stanął ma stanowisku , iż ustalony w sprawie stan faktyczny stanowi dostateczną podstawę do oceny , iż żądanie <span class="anon-block">M. S.</span> jest w całości usprawiedliwione.</p> <p>Odwołując się do wniosków opinii biegłych , które były wzajemnie zgodne,że na skutek nałogu <span class="anon-block">B. K.</span> nie jest zdolna do pokierowania swoim postępowaniem Sąd I instancji zwrócił w szczególności uwagę , że uczestniczka prowadzi autodestrukcyjny tryb życia , podejmuje czynności , które w swoich skutkach , w tym finansowych, są dla niej niekorzystne. Co więcej szkodzą one nie tylko jej ale także członkom najbliższej rodziny. Z uwagi na brak poczucia choroby alkoholowej , której nie godzi się dobrowolnie leczyć , nie jest w stanie samodzielnie sprostać problemom życiowym, których istoty nie jest w stanie właściwie zrozumieć. Swoją uwagę koncentruje na ukrywaniu rzeczywistej sytuacji osobistej przed córkami.</p> <p>W apelacji od tego orzeczenia uczestniczka , zaskarżając je w całości , domagała się jego zmiany i oddalenia wniosku.</p> <p>Jako wniosek ewentualny sformułowała żądanie uchylenia postanowienia i przekazania sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania.</p> <p>Środek odwoławczy został oparty na następujących zarzutach :</p> <p>- błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych jako podstawa zaskarżonego postanowienia poprzez przyjęcie , że uzależnienie od alkoholu powoduje, że uczestniczka całe swoje świadczenie emerytalne przeznacza na tę używkę , nie regulując swoich zobowiązań finansowych oraz podejmując niekorzystne dla siebie czynności prawne,</p> <p>- naruszenia prawa procesowego , w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy , a to <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 553;art. 553 § 2)">art. 553 §2 kpc</a> wobec oparcia rozstrzygnięcia na wnioskach opinii biegłych , które nie spełniają wymagań formalnych dla tego rodzaju opracowań eksperckich,</p> <p>- naruszenia prawa materialnego , tj. normy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 13;art. 13 § 1)">art. 13 §1 kc</a> , w następstwie nieprawidłowego zastosowania tego przepisu i orzeczenia całkowitego ubezwłasnowolnienia apelującej, gdy mimo swojej sytuacji , w tym zdrowotnej , może ona kierować swoim postępowaniem ,a sięganie po tak drastyczny środek ingerencji w jej dobra osobiste jakim jest całkowite ubezwłasnowolnienie, nie da pogodzić z dobrem uczestniczki.<br/> </p> <p>W środku odwoławczym zostały zgłoszone wnioski dowodowe z dokumentów , których treść miała potwierdzać , że wbrew ocenie Sądu I instancji B. <span class="anon-block">K.</span> radzi sobie w sprawach życia codziennego , w tym zabiega o ograniczenie zadłużenia mieszkania oraz reguluje na bieżąco zobowiązania finansowe związane z codzienną jego eksploatacją.</p> <p>W motywach apelacji uczestniczka powtórzyła argumenty , którymi motywowała swój sprzeciw wobec żądania wniosku przed Sądem Okręgowym , nadto wskazując na wady konstrukcji obu opracowań eksperckich , które powinny prowadzić do ich nie uwzględnienia przez Sąd jako podstawy ustaleń doniosłych dla rozstrzygnięcia. Podnosiła także , że utrzymanie mieszkania , w czym nie wspiera jej ,także korzystająca z niego córka <span class="anon-block">J. K.</span>, zważywszy na niewielkie świadczenie emerytalne uczestniczki zmusiło ją nie tylko do zaciągania zobowiązań finansowych ale także umowy przedwstępnej sprzedaży lokalu w którym mieszka. Dzięki niej możliwa była spłata dotychczasowych długów, co inaczej nie było możliwe skoro córki utrudniały jej dostęp do środków ze świadczenia emerytalnego .</p> <p>Podkreślała , że właściwie sama dba o ten lokal , co wyklucza trafność oceny Sądu , iż nie może kierować swoim postępowaniem., a tym bardziej tej ,zgodnie z którą całkowite ubezwłasnowolnienie jest zgodne z dobrem autorki apelacji.</p> <p>Odpowiadając na apelację wnioskodawczyni wniosła o jej oddalenie jako pozbawionej usprawiedliwionych podstaw.</p> <p>Odnosząc się polemicznie do każdego z zarzutów apelacyjnych , wnioskodawczyni dodatkowo powoływała się na okoliczności zawiązane z kolejnymi interwencjami policji w mieszkaniu zajmowanym przez matkę , spowodowanymi jej zachowaniami podejmowanymi pod w pływem alkoholu.</p> <p>Biorący udział w postępowaniu Prokurator Prokuratury Apelacyjnej wniósł o oddalenie apelacji, sugerując ,w swoim wystąpieniu jednak także potrzebę rozważenia zmiany rozstrzygnięcia Sądu I instancji i orzeczenia wobec uczestniczki ubezwłasnowolnienia częściowego.</p> <p>Na rozprawie apelacyjnej ujawniona została , nie kwestionowana przez strony, okoliczność , iż wobec uczestniczki Sąd Rejonowy dla Krakowa – Śródmieścia w Krakowie w sprawie o sygnaturze III RNs 267/14 /S orzekł obowiązek poddania się leczeniu odwykowemu w warunkach zamkniętych. / k. 163 v akt /</p> <p> <strong> <!-- -->Rozpoznając apelację , Sąd Apelacyjny rozważył : </strong> </p> <p>Środek odwoławczy uczestniczki jest częściowo uzasadniony , prowadząc do zmiany objętego nim orzeczenia Sądu i instancji , w sposób wskazany w punkcie 1 sentencji orzeczenia Sądu Apelacyjnego.</p> <p>Nie ma racji uczestniczka , gdy podnosi zarzut naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 553;art. 553 § 2)">art. 553 §2 kpc</a>.</p> <p>Jak wynika z argumentów mających wspierać ten zarzut, miał on zostać zrealizowany przez to , iż Sąd Okręgowy oparł swoje ustalenia na opiniach biegłych ; lekarza psychiatry oraz psychologa ,które zdaniem uczestniczki, przez swoją lakoniczność nie spełniają wymagań dla tego rodzaju opracowań , które mogą stać się podstawą ustaleń faktycznych.</p> <p>Zarzut ten należy odeprzeć przede wszystkim dlatego , iż jest zarzutem opartym na negacji opinii , która jest spóźniona. Jest bowiem po raz pierwszy podnoszona dopiero na etapie postępowania apelacyjnego , w sytuacji , gdy wcześniej , czasie trwania postępowania rozpoznawczego przed Sądem I instancji, <span class="anon-block">B. K.</span> nie formułowała wobec żadnego z tych opracowań jakichkolwiek zarzutów , mając ku realną możliwość.</p> <p>Rzeczywiście obydwie opinie nie mają rozbudowanej formy ale wbrew stanowisku apelującej zawierają te wszystkie elementy konstrukcyjne , które są niezbędne dla uczynienia ich elementem budującym podstawę faktyczną rozstrzygnięcia o żądaniu ubezwłasnowolnienia.</p> <p>W szczególności zgodnie potwierdzają , że uczestniczka jest objęta nałogiem alkoholowym, stanowiącym przejaw zaburzeń psychicznych , które upośledzają jej krytycyzm i możliwość racjonalnego podejmowania decyzji życiowych . Ma to tę konsekwencję , że uczestniczka nie potrafi właściwie ocenić następstw własnych decyzji, żyjąc w świecie iluzji i subiektywnych wyobrażeń o rzeczywistości , które są niezgodne z realiami , co jest charakterystyczne dla osób pozostających w stanie choroby alkoholowej dla której właściwym jest także brak poczucia zarówno jej samej , a co za tym idzie także potrzeby podjęcia leczenia. Inną rzeczą jest to , czy usprawiedliwione są, tożsame wzajemnie wnioski obu opracowań , co do tego , iż objęta nałogiem uczestniczka nie jest w stanie kierować swoim postępowaniem.</p> <p>Te oceny , będące składnikiem opinii jako środka dowodowego podlegają weryfikacji przez Sąd przez pryzmat treści innych dowodów , a wobec tego pozostają jedynie częścią materiału procesowego i - co oczywiste - nie są dla Sądu wiążące.</p> <p>Jakkolwiek Sąd I instancji w całości je podzielił, to jednak, nawet gdyby stanowisko to uznać za nieusprawiedliwione to nie deprecjonuje to samych opracowań eksperckich, w sposób w jaki ujmuje to uczestniczka w stawianym zarzucie, a jest podstawą do podważenia sposobu zastosowania przez Sąd I instancji prawa materialnego , normy w oparciu o którą całkowite ubezwłasnowolnienie może nastąpić.</p> <p>Ponieważ <span class="anon-block">B. K.</span> taki zarzut też formułuje , ocena tego zagadnienia znajdzie się w ramach jego analizy.</p> <p>Nie ma też racji uczestniczka gdy, podnosząc zarzut sprzeczności ustaleń z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego wskazuje , że jest on uzasadniony wobec ustalenia przez Sąd Okręgowy , że podejmuje niekorzystne dla siebie czynności prawne i zaciąga zobowiązania finansowe , przeznaczając pozyskane w ten sposób środki, na zakup alkoholu. Zakwestionowanie tych konstatacji faktycznych opiera się jedynie na odwołaniu się do relacji samej apelującej , złożonej w ramach przesychania w charakterze strony, przed Sądem I instancji.</p> <p>Tak zbudowany zarzut jest nietrafny gdy zważyć ,że taki sposób postępowania <span class="anon-block">B. K.</span> potwierdza treść innych dowodów zgromadzanych w sprawie, czyniąc jej przeciwne depozycje nie popartymi żadnym innym , zasługującym na wiarę źródłem dowodowym.</p> <p>Ma natomiast rację autorka apelacji, gdy w ramach tego zarzutu, podważa ustalenie Sądu Okręgowego zgodnie z którym całe świadczenie emerytalne uczestniczka przeznacza na alkohol , podobnie jak środki z zaciągniętych zobowiązań finansowych , co rodzi konsekwencje w postaci utrzymywania się zadłużenia wynikającego z nieopłacania przez nią świadczeń czynszowych czy dostawy mediów do lokalu , który razem z młodszą córką i jej rodziną zajmuje.</p> <p>Częściowa trafność tego zarzutu, a także nadmierna zwięzłość treści zeznań uczestniczki , złożonych przed Sądem I instancji spowodowała , że Sąd Apelacyjny zdecydował o uzupełnieniu postępowania dowodowego o dodatkowe przesłuchanie uczestniczki oraz dopuszczenie dowodów z dokumentów przedłożonych przez nią na rozprawie, mających potwierdzać , że radzi ona sobie w bieżących sprawach życiowych , załatwiając samodzielnie nawet sprawy o charakterze urzędowym.</p> <p>Treść tego przesłuchania jak również dopuszczonych przed Sądem II instancji dowodów oraz nie kwestionowane przez wnioskodawczynię twierdzenia matki , zawarte w motywach apelacji, jak i nie negowane przez strony postępowania , okoliczności ujawnione na rozprawie apelacyjnej w dniu 19 grudnia 2014r dają podstawę do korekty oraz uzupełnienia poczynionych przez Sąd Okręgowy ustaleń o następujące fakty :</p> <p>Umowa zawarta przez uczestniczkę w formie aktu notarialnego z <span class="anon-block">B. N.</span>, którego nazwisko uczestniczka określa mylnie jako „ Wieniawski „ była umową przedwstępną nabycia przez niego lokalu dotąd zajmowanego przez apelującą, po wcześniejszym uzyskaniu przez nią do niego tytułu własności w drodze tzw. „ wykupu „ na podstawie umowy z Gminą. Świadczeniem wzajemnym przyszłego nabywcy, miała być spłata za <span class="anon-block">B. K.</span> zobowiązań finansowych wobec obecnego właściciela mieszkania oraz dostarczycieli mediów.</p> <p>Uczestniczka nie pamięta ani daty ani bliższych szczegółów dotyczących postanowień tej umowy.</p> <p>Część pieniędzy , które uzyskuje z emerytury przeznacza na alkohol , podobnie jak i część środków pozyskiwanych przez zaciąganie zobowiązań finansowych, w tym w i instytucjach para bankowych.</p> <p>Będąc uzależnioną od alkoholu nigdy dobrowolnie i systematycznie nie poddawała się leczeniu. Taki nakaz , odbycia leczenia przymusowego w warunkach zamkniętych, orzekł wobec <span class="anon-block">B. K.</span> Sąd Rejonowy dla Krakowa Śródmieścia w Krakowie w dniu 15 grudnia 2014r , w sprawie o sygnaturze III RNs 267/14/ S Orzeczenie to jest nieprawomocne.</p> <p>Uczestnika , mimo swojego stanu zdrowia, podejmuje w życiu codziennym zwykle czynności m . in opiekuje się wnukiem , rocznym synem młodszej córki <span class="anon-block">J.</span>. Załatwia też sprawy związane z opłacaniem mediów dostarczanych do lokalu , zdecydowała o kontynuacji umowy ubezpieczenia na życie z <span class="anon-block"> (...)</span> na <span class="anon-block"> (...) SA</span>. Obecnie nie zalega z opłatami czynszowymi za lokal , a egzekwowana wobec niej zaległość z tego tytułu na rzecz <span class="anon-block">Gminy M.</span> <span class="anon-block">K.</span> , w sprawie Km 1569/10 , została zapłacona w całości przez <span class="anon-block">B. W.</span> tego samo postępowanie uległo zakończeniu.</p> <p>Uczestniczka nie ma poczucia choroby , a sam wniosek uważa za przejaw krzywdy , którą córki chcą jej wyrządzić.</p> <p>/ dowód :zeznanie uczestniczki k. 163 v , dokumenty potwierdzające uiszczanie opłat za media k. 132-133, kontynuacje ubezpieczenia k. 161 , nie zaleganie z opłatami czynszowymi k. 130, zapłatę egzekwowanej w postępowaniu egzekucyjnym sumy k. 136 i 138 akt/ , co do faktu wydania orzeczenia przez Sad Rejonowy orzeczenia w sprawie III RNs 267/14/ S - okoliczność niesporna /</p> <p>Przy takiej , częściowej modyfikacji dokonanych przez Sąd I instancji ustaleń oraz ich uzupełnieniu wynikającym z treści przeprowadzonych przed Sądem Apelacyjnym dowodów, Sąd II instancji pozostałą część faktów skonstatowanych przez Sąd Okręgowy aprobuje , uznając je za własne.</p> <p>Przechodząc do oceny sformułowanego w apelacji zarzutu naruszenia prawa materialnego należy uznać go za trafny.</p> <p>Na wstępie takiej oceny przypomnieć należy , iż ubezwłasnowolnienie całkowite , stanowiąc drastyczny środek ingerencji w dobra osobiste człowieka , powoduje daleko idące skutki, w postaci utraty przez osobę ubezwłasnowolnioną zdolności do czynności prawnych oraz wszystkich pochodnych następstw tej zdolności. Zatem sam ten środek musi być , w zakresie stosowania, traktowany jako nadzwyczajny , który Sąd może orzec jedynie wówczas , gdy w sytuacji zdrowotnej oraz osobistej uczestnika jest to nieuniknione.</p> <p>Za jego orzeczeniem przemawiać powinno także dobro osoby ubezwłasnowolnianej , w tym uznanie , że musi on być zastosowany jako najbardziej optymalne w okolicznościach faktycznych sprawy narzędzie gwarantujące ochronę interesu osobistego [i] lub majątkowego podmiotu , którego orzeczenie tej treści ma dotyczyć.</p> <p>W związku z takim charakterem rozstrzygnięcia, wykluczone jest by sięgać po ten środek dla dobra autora wniosku , otoczenia osoby chorej , chociażby rekrutowało się z grona najbliższej rodziny czy , tym bardziej , innych podmiotów.</p> <p>Pogląd ten jest dominujący w orzecznictwie sądowym w tym Sądu Najwyższego , wobec tego wystarczy powołać , dla przykładu judykaty 15 maja 1969r , sygn. I CR 132/68 z 27 października 1976r , sygn.. II CR 378/76 , z dnia 29 grudnia 1983r , sygn I CR 377/83, wszystkie powołane zaq zbiorem Lex.</p> <p>Podstawową przesłanką całkowitego ubezwłasnowolnienia , charakterystyczną dla tej instytucji jest kwalifikowana niemożność kierowania swoim postępowaniem, czyli szczególna dysfunkcja mentalna , wywołana wskazanymi ściśle przez ustawodawcę, przyczynami w postaci choroby psychicznej , niedorozwoju umysłowego lub innego rodzaju zaburzeń psychicznych w tym pijaństwa lub narkomanii.</p> <p>Ta niemożność kierowania postępowaniem jest przy tym następstwem tego , iż na skutek wskazanej wyżej dysfunkcji osoba , której dotyczy wniosek nie ma możliwości intelektualnej oceny swojej sytuacji , a co za tym idzie , także podejmowania adekwatnych do niej działań , chroniących właściwie sferę jej interesów natury prawnej i [lub] faktycznej.</p> <p>Przenosząc te uwagi na grunt rozstrzyganej sprawy powiedzieć należy , że nałóg alkoholowy <span class="anon-block">B. K.</span> został zgodnie, w przeprowadzonych w sprawie opiniach obu biegłych , zidentyfikowany jako rodzaj zaburzeń psychicznych , które stale, destrukcyjnie oddziaływają na sposób funkcjonowania uczestniczki w życiu codziennym , powodując , w następstwie upośledzenia krytycyzmu i życia w świecie iluzji , oderwanej od rzeczywistości to ,że nie jest ona w stanie właściwie rozpoznawać sytuacji w jakiej się znajduje i podejmować adekwatnych do tego działań , szczególnie , że czynności jakie przedsiębierze są determinowane, w pierwszej kolejności, dążeniem do pozyskania używki, szczególnie w okresie popadnięcia w ciąg alkoholowy.</p> <p>Ta sytuacja osobista i zdrowotna <span class="anon-block">B. K.</span> nie jest , wbrew odmiennej ocenie prawnej Sądu I instancji , dostateczną podstawą do tego aby uwzględnić żądanie córki o jej całkowite ubezwłasnowolnienie.</p> <p>Nadmiernie zwięzłe w tym zakresie motywy zaskarżonego orzeczenia nie powołują argumentów , które przekona by mogły , że sięgniecie po ten , jak powiedziano wcześniej, drastyczny w sferze następstw dla każdego człowieka i nadzwyczajny w odniesieniu do zakresu stosowania środek , było uzasadnione dobrem uczestniczki.</p> <p>Przeciwnie , dobro to sprzeciwia się takiemu orzeczeniu.</p> <p>Jakkolwiek przez nałóg i jego następstwa <span class="anon-block">B. K.</span> nie jest w stanie właściwie rozpoznać konsekwencji swojego działania, o czym świadczy chociażby zasadnicza dla stanu jej majątku decyzja o zawarciu umowy dotyczącej prawa do lokalu mieszkalnego , który z rodziną młodszej córki wspólnie zajmuje , a której szczegółów nie pamięta , myląc nawet nazwisko osoby z która ja zawarła , chociaż jak twierdzi, była trzeźwa , jak i to ,że nie mając poczucia choroby odmawia poddania się systematycznemu leczeniu , to jednak sytuacja ta nie jest dostateczną podstawą do uznania ,że w rzeczywiście jej interesowi odpowiada ocena wniosku starszej córki jako usprawiedliwionego.</p> <p>Ustalenia poczynione w sprawie uzasadniają wniosek przeciwny , by wskazać na okoliczność , iż <span class="anon-block">B. K.</span> zachowała umiejętność podejmowania czynności związanych z codziennym życiem , zawierania umów z podmiotami instytucjonalnymi. Co więcej sposób jej zachowania , w sytuacji pozostawania trzeźwą wzbudza taki zakres zaufania , że młodsza z córek powierza jej opiece roczne dziecko - wnuka uczestniczki.</p> <p>Zatem , w tej sytuacji faktycznej, całkowite ubezwłasnowolnianie jej byłoby sprzeczne z jej dobrem , prowadząc przy tym do sytuacji , w której prowadziłoby do zdecydowanego pogorszenia jej aktualnej sytuacji , stanowiąc zupełnie nieusprawiedliwiony środek represyjny , w sposób oczywisty nie dający się pogodzić z samą instytucją ubezwłasnowolnienia.</p> <p>Podzielenie zarzutu naruszenia orzeczeniem obojętnym kontrolą instancyjną normy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 13;art. 13 § 1)">art. 13 §1 kc</a> nie prowadzi jednak do uznania , że wniosek środka odwoławczego uczestniczki , zmierzający do oddalenia żądania <span class="anon-block">M. S.</span> , jest usprawiedliwiony.</p> <p>Uznając , że nie stanowi przekroczenia granic żądania zawartego we wniosku , ocena czy w okolicznościach faktycznych ustalonych w sprawie, nie ma podstaw do orzeczenia wobec <span class="anon-block">B. K.</span> , ubezwłasnowolnienia częściowego ,</p> <p>/ por. w tej materii, wypowiadające tę samą myśl , stanowiska K. Lubińskiego w : Postępowanie o ubezwłasnowolnienie s.170 , Warszawą 1979r oraz A. Górskiego w Komentarzu do kodeksu postępowania cywilnego t.3 s.130-131 Wydawnictwo Wolters Kluwer 2011r / ,</p> <p>przeprowadzając ją , Sąd Apelacyjny rozważył :</p> <p>Podstawową przesłanką ubezwłasnowolnienia częściowego jest potrzeba udzielenia uczestnikowi postępowania pomocy , dla prowadzenia jego spraw , chociaż mimo choroby psychicznej , niedorozwoju umysłowego lub innego rodzaju zaburzeń psychicznych zachoruję on zdolność do kierowania swoim postępowaniem.</p> <p>Jest to pomoc wprowadzeniu każdego z rodzaju spraw podejmowanych przez uczestnika szczególnie , gdy osobiste angażowanie się przez niego nie jest możliwe albo też może przynieść pogorszenie jego stanu zdrowia, w tym psychicznego.</p> <p>/ por. także , powołany dla przykładu judykat Sądu Najwyższego z 9 października 1973r, sygn.. II CR 509/73 oraz z dnia 16 kwietnia 2010r , sygn.. IV CSK 470/09 , obydwa publikowane w zbiorze Lex /</p> <p>W rozstrzyganej sprawie tego rodzaju pomoc <span class="anon-block">B. K.</span> jest niezbędna.</p> <p>Jak wskazano wcześniej, pomimo zaburzeń psychicznych , które są jej udziałem od kilkunastu lat , przybierających formę uzależnienia alkoholowego realizowanego w postaci [ jak określają to biegli ], masywnych, dwu - trzytygodniowych - ciągów , zachowała ona , w sytuacji pozostawania w trzeźwości, umiejętność kierowania swoim postępowaniem.</p> <p>Co więcej rodzi sobie ze zwykłymi czynnościami życia codziennego, w ramach których nawet opiekuje się wnukiem. Czynności te , z natury podobne treściowo i powtarzalne nie eliminują po stronie uczestniczki potrzeby wsparcia gdy wziąć pod rozwagę , że przy poważniejszych czynnościach , nie była ona dotąd w stanie zapamiętać ani ich szczegółów ani , co ważniejsze , konsekwencji ich zawarcia. Ponadto zaburzony nałogiem i jego następstwami, w sferze psychiki uczestniczki , krytycyzm , w tym w szczególności brak poczucia choroby powodują , że apelująca ani nie chce podjąć dobrowolnie leczenia ani nie ujawnia , wobec najbliższej rodziny , faktów związanych z podejmowanymi czynnościami , przeciwnie stara się je ukrywać . Utrzymywanie takiej sytuacji w dalszym ciągu może doprowadzić do powstania nieodwracalnych skutków tak w zdrowiu jak i sytuacji osobistej i majątkowej uczestniczki.</p> <p>Dlatego jej dobro wymaga udzielenia jej pomocy przy podejmowaniu poważniejszych czynności faktycznych oraz natury prawnej przez ustanowionego w przyszłości kuratora, który będzie jej pomocny przy podjęciu i konsekwentnym kontynuowaniu leczenia odwykowego , już orzeczonego przez Sąd. Pomoże również uczestniczce uporządkowaniu własnej sytuacji finansowej i prawnej związanej z nie do końca jasnym charakterem umowy zawartej z <span class="anon-block">B. N.</span> oraz stanem zadłużenia <span class="anon-block">B. K.</span> wobec instytucji para bankowej oraz ewentualnych innych wierzycieli wobec których apelująca zaciągnęła zobowiązania pieniężne. Aktualny stan jej zdrowia nie pozwala na to by takiemu uporządkowaniu sprostała sama nie będąc wspierana i motywowana przez osobę kuratora działającego pod nadzorem Sądu.</p> <p>Wskazane wyżej przyczyny zdecydowały o wydaniu przez Sąd II instancji orzeczenia reformatoryjnego na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art. 386 §1 kpc</a>. [ pkt 1 postanowienia ] W pozostałym zakresie apelacja uczestniczki , jako nieuzasadniona, podlegała oddaleniu o którym Sąd Apelacyjny orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 kpc</a>. [ pkt 2 orzeczenia ]</p> <p>Podstawą rozstrzygnięcia o kosztach postępowania była norma <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520;art. 520 § 1)">art. 520 §1 kpc</a>.</p> </div>