II AKa 459/14

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt II AKa 459/14</strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p> <strong> <!-- -->Dnia 29 grudnia 2014 r.</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny w Warszawie II Wydział Karny w składzie: </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Przewodniczący: SSA – Jerzy Leder</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Sędziowie: SA – Marek Motuk (spr.)</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> SO(del.) – Ewa Gregajtys</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Rucińska</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->przy udziale prokuratora Leszka Woźniaka</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2014r. </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->sprawy <span class="anon-block">T. S.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->w przedmiocie odszkodowania i zadośćuczynienia za niewątpliwie niesłuszne tymczasowe aresztowanie</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->od wyroku Sądu Okręgowego Warszawa – Praga w Warszawie</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->z dnia 3 października 2014 r., sygn. akt V Ko 509/13</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> I uchyla zaskarżony wyrok w zakresie rozstrzygnięcia o odszkodowaniu zawartego w pkt II i sprawę w tej części przekazuje Sądowi Okręgowemu Warszawa – Praga w Warszawie do ponownego rozpoznania;</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> II w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> III wydatkami za postępowanie odwoławcze obciąża Skarb Państwa. </strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Wyrokiem z dnia 3 października 2014 r. Sąd Okręgowy Warszawa – Praga w Warszawie zasądził od Skarbu Państwa na rzecz <span class="anon-block">T. S.</span> kwotę 30.000 zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę wynikłą z niewątpliwie niesłusznego tymczasowego aresztowania oraz kwotę 9.350 zł tytułem odszkodowania, wraz z ustawowymi odsetkami od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty. W pozostałej części wniosek oddalił, kosztami postępowania obciążając Skarb Państwa.</p> <p>Wyrok powyższy zaskarżył w całości prokurator zarzucając mu:</p> <p>I.  błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia w części dotyczącej zasądzonego odszkodowania mający wpływ na jego treść, polegający na dowolnym ustaleniu , że wnioskodawcy należna jest kwota z powyższego tytułu w kwocie 9 350 zł poprzez błędne przyjęcie, że:</p> <p>- wnioskodawca świadczył pracę bezpośrednio przed tymczasowym aresztowaniem u <span class="anon-block">G. W.</span> , na którego tylko formalnie była zarejestrowana <span class="anon-block"> firma PHU (...)</span>, a praca ta polegała na faktycznym prowadzeniu tej firmy przez wnioskodawcę i to tylko on osiągał dochody z tej działalności, mimo, że nie ma na tą okoliczność żadnego dowodu z dokumentu potwierdzającego to ustalenie, zwłaszcza w przedmiocie osiąganych wyłącznych dochodów,</p> <p>- niezasadnie nadanie nadmiernego znaczenia pismu skierowanemu przez wnioskodawcę i <span class="anon-block">G. W.</span> do Urzędu Skarbowego w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990830930" title="Ustawa z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy - Dz. U. z 1999 r. Nr 83, poz. 930 (art. 16;art. 16 § 1)">art. 16 § 1 k.k.s.</a>, w sytuacji gdy dokument ten został sporządzony dopiero w dniu 12 marca 2014r. i złożony 19 marca 2014r. tj. w trakcie trwania procesu w tej sprawie , gdy na rozprawie w dniu 24 stycznia 2014r. wnioskodawca złożył zeznania w charakterze świadka w tej sprawie w których podniósł tą okoliczność, a Sąd zwrócił się do właściwych miejscowo dla <span class="anon-block"> firmy (...)</span> Urzędów Skarbowych o pełną dokumentację rozliczeniową z podatku,</p> <p>- przywiązania nadmiernego znaczenia do faktu sygnowania przez wnioskodawcę umowy najmu lokalu użytkowego w <span class="anon-block">W.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>, z pominięciem że ten dowód z dokumentu jest z daty 1 kwietnia 2011 r. gdy wnioskodawca jeszcze sam prowadził tą firmę, czego dowodem są faktury z miesiąca kwietnia, które sam podpisywał na kartach od 393 do 423,</p> <p>- podnoszenie argumentów dot. prosperowania <span class="anon-block"> przedsiębiorstwa (...)</span>, którego właścicielem, już na kilka miesięcy przed osadzeniem wnioskodawcy był <span class="anon-block">G. W.</span> i odnoszeniem ich do sytuacji materialnej wnioskodawcy, nie mającego żadnego związku z tą Firmą,</p> <p>- błędne interpretowanie zeznań świadka <span class="anon-block">G. P.</span>, będącej księgową <span class="anon-block"> Firmy (...)</span> ale wówczas gdy jej właścicielem był <span class="anon-block">G. W.</span>, iż odnoszą się do dochodów wnioskodawcy,</p> <p>- nieuzasadnione i zupełnie bezpodstawne przyjęcie metody wykazania szkody rzekomo poniesionej przez wnioskodawcę, poprzez porównanie sytuacji wnioskodawcy z okresu, gdy prowadził on przedsiębiorstwo zarejestrowane na niego z roku wcześniejszego 2010, uznając, że rok ten bezpośrednio poprzedzał aresztowanie,</p> <p>- błędne przyjęcie kwot z zeznania podatkowego wnioskodawcy za rok 2010 w postaci przychodu 101 280, 21 zł i dochodu 54 404, 06 zł jako kwot stanowiących podstawę do szacunkowego ustalenia wysokości szkody, w sytuacji gdy aresztowanie wnioskodawcy nastąpiło w październiku 2011r. a przez okres kilku miesięcy bezpośrednio poprzedzających ten fakt tj. od maja do października 2011r. nie wykazał pozostawania w żadnym stosunku pracy i osiągania dochodów z <span class="anon-block"> Firmy (...)</span> w której nie był zatrudniony,</p> <p>- uznanie umowy zlecenia, która nie miała charakteru długoterminowego jako stałej pracy wykonywanej przez wnioskodawcę przed aresztowaniem w sytuacji gdy w aktach sprawy jest tylko jeden rachunek wystawiony za październik 2011r., kiedy to wnioskodawca został pozbawiony wolności w dniu 18 października 2011 r. i opiewa na kwotę 400 zł brutto a wystawiony dopiero 13 kwietnia 2012r.,</p> <p>- przyjęcie 1 700 zł jako kwoty wydatków jakie ponosił miesięcznie, bez uzyskania zeznań wnioskodawcy co składa się na podaną przez niego kwotę i brak zweryfikowania tej kwoty, zwłaszcza iż nie jest podana kwota łącznych dochodów miesięcznych uzyskiwanych przez wnioskodawcę,</p> <p>- brak wskazania nawet rzędu wielkości przyjętych szacunkowych dochodów osiąganych przez wnioskodawcę w odniesieniu do przyjętej kwoty wydatków, stąd niemożność prześledzenia toku myślowego Sądu, który doprowadził do ustalenia kwoty przyjętej szkody poniesionej przez wnioskodawcę na 9 350 zł,</p> <p>- uznanie za w pełni wiarygodną wersję wnioskodawcy oraz świadków z których jeden jest szwagrem wnioskodawcy, a drugi jego konkubiną, w części stanowiącej podstawę do ukształtowania kwoty odszkodowania gdy, narusza to zasadę procesową z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 7)">art. 7 k.p.k.</a> </p> <p>II. obrazę przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 413;art. 413 § 1;art. 413 § 1 pkt. 5;art. 413 § 1 pkt. 6)">art. 413 § 1 pkt. 5 i 6 k.p.k.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 424;art. 424 § 1;art. 424 § 2)">art. 424 § 1 i 2 k.p.k.</a> mającą wpływ na treść orzeczenia, polegającą na:</p> <p>- niewskazaniu podstawy zasądzenia wobec wnioskodawcy obu roszczeń z tytułu niewątpliwie niesłusznego tymczasowego aresztowania,</p> <p>- zaniechaniu przez Sąd wskazania w uzasadnieniu wyroku sposobu wyliczenia wysokości szkody wynikającej z oczywiście niesłusznego tymczasowego aresztowania wnioskodawcy, stanowiącej podstawę zasądzenia na jego rzecz odszkodowania w kwocie 9 350 zł, co uniemożliwia dokonanie prawidłowości procesu myślowego przeprowadzonego przez Sąd w tym zakresie, a tym samym trafności ustalenia kwoty rzekomo należnego wnioskodawcy odszkodowania.</p> <p>Opierając się na przytoczonych zarzutach, skarżący wniósł o zmianę wyroku poprzez wskazanie w pkt I podstawy prawnej zasądzenia zadośćuczynienia na rzecz wnioskodawcy poprzez wskazanie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 552;art. 552 § 4)">art. 552 § 4 k.p.k.</a> oraz uchylenie wyroku w zaskarżonej części tj. w pkt II i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje.</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Apelacja zasługuje na uwzględnienie.</strong> </p> <p>Z treści zarzutów, jak i uzasadnienia apelacji wynika, iż skarżący w istocie nie kwestionuje wyroku w zakresie zasadności zasądzenia na rzecz wnioskodawcy zadośćuczynienia za doznaną przez niego krzywdę wynikłą z niewątpliwie niesłusznego tymczasowego aresztowania oraz jego wysokości.</p> <p>Podnosząc zaś naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 552;art. 552 § 4)">art. 552 § 4 k.p.k.</a> skarżący nie wykazał możliwości wpływu tegoż uchybienia na treść wyroku. Sąd Apelacyjny z urzędu także nie dostrzega takiego wpływu, zaś podstawa prawna zasądzenia zadośćuczynienia wynika zarówno z treści pkt I wyroku, jak i jego uzasadnienia.</p> <p>W związku z powyższym Sąd apelacyjny orzekł o utrzymaniu wyroku w tej części.</p> <p>Rację ma natomiast skarżący, iż Sąd Okręgowy po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, poczynił błędne i nie poddające się kontroli ustalenia faktyczne w przedmiocie poniesionej przez wnioskodawcę szkody, będącej bezpośrednim następstwem pozbawienia go wolności w okresie od 18 października 2011 r. do 5 kwietnia 2012 r. oraz jej wysokości.</p> <p>Analiza treści uzasadnienia wyroku prowadzi do wniosku, iż Sąd I instancji dokonał pobieżnej i dowolnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności zeznań wnioskodawcy, <span class="anon-block">G. W.</span> i <span class="anon-block">G. P.</span> oraz dowodów z dokumentów wskazanych przez prokuratora w apelacji, a w konsekwencji dokonał bardzo pobieżnych ustaleń faktycznych w zakresie powstania szkody będącej bezpośrednim następstwem pozbawienia go wolności w okresie od 18 października 2011 r. do 5 kwietnia 2012 r. W świetle powołanych wyżej dowodów wątpliwości skarżącego co do faktu zaistnienia szkody w mieniu oskarżonego, a w konsekwencji co do zasadności orzeczenia odszkodowania uznać należy za uzasadnione.</p> <p>Rację ma również skarżący, iż Sąd Okręgowy w sposób arbitralny ustalił wysokość odszkodowania na kwotę 9.350 zł, albowiem z treści uzasadnienia wyroku nie sposób zorientować się, dlaczego akurat taka kwota została ustalona.</p> <p>Stwierdzone uchybienia, jakich dopuścił się Sąd Okręgowy, uniemożliwiają merytoryczną kontrolę instancyjną rozstrzygnięcia.</p> <p> <strong> <!-- -->Z tego też względu, konieczne jest uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.</strong> </p> <p>Rozpoznając ponownie sprawę Sąd Okręgowy winien przede wszystkim dokonać wnikliwej analizy i oceny zeznań wnioskodawcy, <span class="anon-block">G. W.</span> i <span class="anon-block">G. P.</span> oraz dowodów z dokumentów wskazanych przez prokuratora w apelacji i na ich podstawie ustalić, czy <span class="anon-block">T. S.</span> w następstwie pozbawienia go wolności w okresie od 18 października 2011 r. do 5 kwietnia 2012 r. poniósł szkodę majątkową pozostającą z nim w bezpośrednim i adekwatnym związku przyczynowym.</p> <p>Dopiero po jednoznacznym ustaleniu faktu powstania szkody należy ewentualnie miarkować wysokość odszkodowania.</p> <p>Stanowisko w powyższym przedmiocie winno znaleźć odzwierciedlenie w treści uzasadnienia wyroku w sposób umożliwiający dokonanie kontroli instancyjnej rozstrzygnięcia.</p> </div>