V Ka 601/14

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt V .2 Ka 601/14 </strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p> <strong> <!-- -->Dnia 29 grudnia 2014 r.</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy w Gliwicach</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> V Wydział Karny Ośrodek Zamiejscowy w Rybniku </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->w składzie:</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Przewodniczący: </strong> SSO Jacek Myśliwiec</p> <p> <strong> <!-- --> Sędziowie: </strong> SO Janusz Chmiel</p> <p>SR del. Katarzyna Gozdawa-Grajewska (spr.)</p> <p> <strong> <!-- -->Protokolant</strong>: Anna Mańka</p> <p>w obecności Prokuratora Prokuratury Okręgowej Magdaleny Szymańskiej</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2014 r.</p> <p>sprawy: <strong> <!-- --> <em> <!-- --> <span class="anon-block">M. O.</span> /<span class="anon-block">O.</span>/,</em> </strong> </p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->córki <span class="anon-block">M.</span> i <span class="anon-block">J.</span>,</em> </strong> </p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- --> <span class="anon-block">ur. (...)</span> w <span class="anon-block">B.</span> </em> </strong> </p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->oskarżonej o przestępstwo z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 191;art. 191 § 1)">art. 191 §1 kk</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 157;art. 157 § 2)">art. 157 § 2 kk</a> </em> </strong> </p> <p>na skutek apelacji, wniesionej przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego</p> <p>od wyroku Sądu Rejonowego w Żorach</p> <p> <strong> <!-- -->z dnia 24 lipca 2014r. sygn. akt II K 141/14</strong> </p> <p>1.  utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok uznając apelację za oczywiście bezzasadną;</p> <p>2.  zasądza od Skarbu Państwa na rzecz pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej adwokata <span class="anon-block">K. S.</span> kwotę 420,00 złotych (czterysta dwadzieścia złotych) oraz 23% podatku VAT w kwocie 96,60 złotych (dziewięćdziesiąt sześć złotych sześćdziesiąt groszy), łącznie kwotę 516,60 złotych (pięćset szesnaście złotych sześćdziesiąt groszy) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego z urzędu w postępowaniu odwoławczym;</p> <p>3.  zwalnia oskarżycielkę posiłkową <span class="anon-block">D. B.</span> od ponoszenia kosztów za postępowanie odwoławcze.</p> <p>Sygn. akt V Ka 601/14</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Wyrokiem z dnia 24 lipca 2014 r., wydanym w sprawie II K 141/14, Sąd Rejonowy w Żorach uznał oskarżoną <span class="anon-block">M. O.</span> za winną tego, że w dniu 20 lipca 2013r. w miejscowości <span class="anon-block">D.</span> woj. <span class="anon-block"> (...)</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> dom bez numeru, stosowała przemoc fizyczną wobec <span class="anon-block">D. B.</span> szarpiąc ją i popychając w celu zmuszenia jej do określonego zachowania w postaci umożliwienia jej wejścia na piętro budynku czym wyczerpała dyspozycję <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 191;art. 191 § 1)">art. 191 § 1 kk</a> i za to na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 191;art. 191 § 1)">art. 191 § 1 kk</a> wymierzył jej karę 9 miesięcy pozbawienia wolności. Jednocześnie uznał oskarżoną za winną występku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 157;art. 157 § 2)">art. 157 § 2 kk</a> polegającego na tym, że w tym samym miejscu i czasie poprzez szarpanie za ręce oraz odzież trzymanym w ręce nożem spowodowała u <span class="anon-block">D. B.</span> obrażenia ciała w postaci powierzchownej rany długości 15 cm na plecach w dolnej części kręgosłupa okolic L-5 oraz stłuczenia głowy, które to obrażenia naruszyły czynności narządów ciała na czas poniżej 7 dni i za to przestępstwo Sąd wymierzył jej karę 6 miesięcy pozbawienia wolności. Na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 85)">art. 85 kk</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 86;art. 86 § 1)">art. 86 § 1 kk</a> w miejsce orzeczonych kar jednostkowych Sąd Rejonowy wymierzył oskarżonej karę łączną 1 roku pozbawienia wolności, którą na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 69;art. 69 § 1;art. 69 § 2)">art. 69 § 1 i 2 kk</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 70;art. 70 § 1;art. 70 § 1 pkt. 1)">art. 70 § 1 pkt. 1 kk</a> warunkowo zawiesił na okres próby 2 lat.. Na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 46;art. 46 § 1)">art. 46 § 1 kk</a> orzekł od oskarżonej na rzecz pokrzywdzonej <span class="anon-block">D. B.</span> w punkcie 5 wyroku kwotę 900 zł tytułem zadośćuczynienia za krzywdę wyrządzoną przestępstwem z pkt. 1 a w punkcie 6 wyroku kwotę 1200 zł tytułem zadośćuczynienia za krzywdę wyrządzoną przestępstwem z pkt. 2.</p> <p>Zasądził również Sąd Rejonowy od Skarbu Państwa na rzecz Kancelarii Adwokackiej adw. <span class="anon-block">K. S.</span> kwotę 442,80 złotych tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej w sprawie oskarżycielce posiłkowej.</p> <p>Na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 624;art. 624 § 1)">art.624§1 k.p.k.</a> zwolnił oskarżoną w całości od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych.</p> <p>Apelację od powyższego wyroku wywiódł pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej <span class="anon-block">D. B.</span> zaskarżając orzeczenie w części dotyczącej wysokości orzeczonego na podstawie przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 46)">art. 46 kk</a> zadośćuczynienia tj. co do pkt. 5 i 6 wyroku zarzucając na podstawie przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 438;art. 438 pkt. 4)">art. 438 pkt. 4 kpk</a> rażącą niewspółmierność zastosowanego środka karnego. W oparciu o powyższy zarzut skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez orzeczenie w pkt. 5 wyroku od oskarżonej na rzecz pokrzywdzonej kwoty 3000 zł tytułem zadośćuczynienia za krzywdę wyrządzoną przestępstwem z punktu I wyroku oraz zmianę zaskarżonego wyroku w pkt. 6 poprzez orzeczenie od oskarżonej na rzecz pokrzywdzonej kwoty 5000 zł tytułem zadośćuczynienia za krzywdę wyrządzoną przestępstwem z pkt. II wyroku. Nadto pełnomocnik wniósł o zasadzenie od Skarbu państwa na rzecz pełnomocnika zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu według norm przypisanych.</p> <p> <strong> <!-- --> Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Apelacja pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej nie zasługiwała na uwzględnienie, a podniesiony w niej zarzut czyniły złożony środek odwoławczy bezzasadnym w stopniu oczywistym.</p> <p>Sąd Rejonowy w prawidłowy sposób określił wysokość obu zadośćuczynień, które orzekł od oskarżonej na rzecz pokrzywdzonej. Wskazał i uwypuklił powody, dla których uznał taką, a nie inną kwotę za adekwatną i do wagi cierpień doznanych przez pokrzywdzoną. Słusznie Sąd Rejonowy wskazał, że ustalenie wysokości zadośćuczynienia zasądzonego na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 46)">art. 46 § kk</a> za doznaną krzywdę leży w gestii uznania sędziowskiego i zależy od konkretnych okoliczności sprawy, oraz osoby oskarżonego i pokrzywdzonego. Niepodobna przecież wycenić bólu, cierpienia moralnego, strachu. W tej materii prawo karne odwołuje się do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 445;art. 445 § 1)">art. 445 § 1 kc</a>, który to przepis reguluje kwestię przyznania zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. Krzywda jest to zespół ujemnych przeżyć związanych z cierpieniem psychicznym i fizycznym osoby poszkodowanej, wynikających z naruszenia dóbr osobistych polegających na uszkodzeniu ciała lub rozstroju zdrowia. Słusznie Sąd Rejonowy uznał, że mimo iż zadośćuczynienie stanowi formę rekompensaty pieniężnej z tytułu szkody niemajątkowej to jednak nie można tracić z pola widzenia faktu że jest to przede wszystkim środek karny. Pełni on zatem w pierwszym rzędzie rolę represyjną wobec sprawcy czynu, a dopiero w drugim funkcję kompensacyjną względem osoby pokrzywdzonej. Zatem ustalając wysokość zadośćuczynienia jako środka karnego Sąd winien mieć na uwadze wszystkie dyrektywy wymiaru kary i baczyć, by orzeczona kwota nie stanowiła dla oskarżonej nadmiernej represji. Sąd meriti zatem słusznie wziął pod uwagę przy ustalaniu wysokości zadośćuczynień stan zarobkowy, rodzinny i majątkowy oskarżonej, bacząc by nie ustalić zadośćuczynienia w wysokości , której nie byłaby ona w stanie udźwignąć i by ustalona wysokość nie przekraczała stopnia jej zawinienia. Uzasadnienie Sądu Rejonowego w przedmiocie wysokości orzeczonych zadośćuczynień jest wszechstronne i wyczerpujące. Sąd Rejonowy w logiczny i przekonujący sposób wskazał dlaczego ustalił zadośćuczynienie za pierwszy z czynów na kwotę 900 zł, a zadośćuczynienie za drugi z czynów na kwotę 1200 zł.</p> <p>Sąd II instancji w pełni podziela tę argumentację i uważa ją za słuszną. Orzeczone kwoty są wyważone, uwzględniają zarówno sytuację majątkową oskarżonej jak i rozmiar cierpień moralnych i fizycznych doznanych przez <span class="anon-block">D. B.</span>. Wyrok w tej części nie może ulec zmianie zgodnie z żądaniem skarżącego gdyż wówczas zasadzone zadośćuczynienie byłoby zbyt wygórowane , obarczałoby nadmiernym ciężarem oskarżoną, a zarazem nie byłoby współmierne do cierpień pokrzywdzonej.</p> <p>Należy w tym miejscu nadto przywołać zasady zmiany orzeczonej kary i środków karnym przez instancję odwoławczą. Sąd II instancji zmienia orzeczoną karę (środek karny) tylko wówczas gdy razi on łagodnością lub surowością i w odczuciu społecznym uchodziłby za represją niesprawiedliwą. Dla przykładu należy wymienić chociażby Wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z 28 maja 2010r. II Aka 82/10, KZS 2010, nr 6 poz 45, LEX POLONICA nr 2461396 : <em> <!-- -->„Ustawodawca obostrzył pojęcie niewspółmierności kary uzasadniającej zmianę orzeczenia o karze w ramach czwartej podstawy odwoławczej, zawężającym znamieniem „rażącej” po to, by pewne różnice w ocenie łagodności lub surowości kary między sądem a stroną skarżącą (skądinąd naturalne) nie prowadziły w każdym takim wypadku do zmiany w drugiej instancji wysokości kary, a nawet do wnoszenia odwołania od oceny Sądu I instancji. Pojęcie „rażącej niewspółmierności” zostało sprecyzowane w praktyce jako różnica „wyraźna”, „bijąca w oczy” czy „oślepiająca”. </em> </p> <p>Niewątpliwie tezę w/w orzeczenia można i należy odnieść również do ustalania wysokości zadośćuczynień wymierzanych jako środki karne.</p> <p>Stąd też Sąd II instancji nie znajdując powodów do zmiany zaskarżonego wyroku utrzymał go w mocy uznając apelację za oczywiście bezzasadną.</p> <p>W związku z tym, że oskarżycielka posiłkowa korzystała z pomocy obrońcy z urzędu, zasądzono na rzecz wyznaczonego pełnomocnika adw. <span class="anon-block">K. S.</span> zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej w instancji odwoławczej. Z uwagi na trudną sytuację materialną <span class="anon-block">D. B.</span>, Sąd Okręgowy uznał, iż zachodzą przesłanki do zwolnienia oskarżonej od ponoszenia kosztów sądowych, przewidziane w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 624;art. 624 § 1)">art.624§1 k.p.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 634)">art.634 k.p.k.</a> </p> </div>