II AKa 393/14
Суды общей юрисдикции2014-12-30
Номер дела
II AKa 393/14
Дата решения
2014-12-30
Тип
SENTENCE
Судьи
Jerzy Skorupka (PRESIDING_JUDGE)Stanisław RączkowskiWiesław Pędziwiatr
Правовое основание
Текст решения
<p>Sygn. akt II AKa 393/14</p>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
<p>Dnia 30 grudnia 2014 roku</p>
<p>Sąd Apelacyjny we Wrocławiu w II Wydziale Karnym w składzie:</p>
<table>
<colgroup>
<col width="219"/>
<col width="398"/>
</colgroup>
<tr>
<td>
<p>Przewodniczący:</p>
</td>
<td>
<p>SSA Jerzy Skorupka (spr.)</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>Sędziowie:</p>
</td>
<td>
<p>SA Wiesław Pędziwiatr</p>
<p>SA Stanisław Rączkowski</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>Protokolant:</p>
</td>
<td>
<p>Aldona Zięta</p>
</td>
</tr>
</table>
<p>po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2014 roku</p>
<p>sprawy <strong>
<!-- -->
<span class="anon-block">K. C.</span>
</strong>
</p>
<p>oskarżonej z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 286;art. 286 § 1)">art. 286 § 1 k.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 294;art. 294 § 1)">art. 294 § 1 k.k.</a>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<span class="anon-block">W. B.</span> </strong>
</p>
<p>oskarżonego z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 286;art. 286 § 1)">art. 286 § 1 k.k.</a> w zw. z art., 294 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (§ 1)">§ 1 k.k.</a>
</p>
<p>z powodu apelacji wniesionej przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego subsydiarnego</p>
<p>od wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu</p>
<p>z dnia 23 września 2014 roku, sygn. akt III K 18/14</p>
<p>
<strong>
<!-- -->uchyla zaskarżony wyrok i sprawę oskarżonych <span class="anon-block">K. C.</span> i <span class="anon-block">W. B.</span> przekazuje Sądowi Okręgowemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania. </strong>
</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>Sąd Okręgowy we Wrocławiu wyrokiem z dnia 23 września 2014 r., III K 18/14 uniewinnił <span class="anon-block">K. C.</span> i <span class="anon-block">W. B.</span> od popełnienia przestępstwa z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 286;art. 286 § 1)">art. 286§1 KK</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 294;art. 294 § 1)">art. 294§1 KK</a>.</p>
<p>Z wyrokiem tym nie zgodził się adw. <span class="anon-block">A. H.</span> - pełnomocnik oskarżyciela subsydiarnego <span class="anon-block">D. D. (1)</span>, który zaskarżył go w całości, zarzucając:</p>
<p>1.
obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 2;art. 2 § 2)">art. 2§2 KPK</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 7)">art. 7 KPK</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 424)">art. 424 KPK</a>, polegającą na przekroczeniu zasady swobodnej oceny dowodów, w tym w szczególności poprzez niesłuszne uznanie, że kwestia uregulowania odsetek przez <span class="anon-block">D. D. (1)</span> jest przesądzająca z punktu widzenia odpowiedzialności karnej oskarżonych <span class="anon-block">K. C.</span> i <span class="anon-block">W. B.</span>, gdy z okoliczności faktycznych sprawy w sposób jednoznaczny wynika, że 15 września 2008 r. po stronie <span class="anon-block">D. D. (1)</span> istniały dwa niezależne i wymagalne zobowiązania – pierwsze do zwrotu pożyczki i drugie do zapłaty odsetek, a odsetki nie były w jakikolwiek sposób związane z obowiązkiem oskarżonych do ponownego przeniesienia własności nieruchomości położonej w <span class="anon-block">B.</span>, wpisanej przez Sąd Rejonowy w Trzebnicy w księdze wieczystej pod nr <span class="anon-block">(...)</span>/<span class="anon-block"> (...)</span> o wartości 3.800.000 zł.,</p>
<p>2.
obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 2;art. 2 § 2)">art. 2§2 KPK</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 7)">art. 7 KPK</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 424)">art. 424 KPK</a>, polegającą na przekroczeniu zasady swobodnej oceny dowodów, w tym w szczególności poprzez niesłuszną odmowę nadania waloru wiarygodności zeznaniom <span class="anon-block">D. D. (1)</span>, <span class="anon-block">A. Z.</span> i <span class="anon-block">L. S.</span>, pomimo, że były logiczne i spójne, w szczególności, co do faktu posiadania przez <span class="anon-block">D. D. (1)</span> 15 września 2008 r. w Kancelarii Notarialnej <span class="anon-block">A. R.</span> środków finansowych na spłatę odsetek w kwocie 30.000 zł, a zamiast tego danie bezzasadnie wiary wyjaśnieniom <span class="anon-block">K. C.</span> i <span class="anon-block">W. B.</span> pomimo, że zawierały niedające się pogodzić rozbieżności, co doprowadziło do niesłusznego ustalenia, że <span class="anon-block">D. D. (1)</span> nie posiadał 15 września 2008 r. funduszy na spłatę odsetek,</p>
<p>3.
obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 2;art. 2 § 2)">art. 2§2 KPK</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 7)">art. 7 KPK</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 424)">art. 424 KPK</a>, poprzez dokonanie nieprawidłowej oceny materiału dowodowego, co doprowadziło, do niesłusznego uznania, że zachowanie <span class="anon-block">K. C.</span> i <span class="anon-block">W. B.</span> nie wyczerpało znamion przestępstwa z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 286;art. 286 § 1)">art. 286§1 KK</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 294;art. 294 § 1)">art. 294§1 KK</a>,</p>
<p>4.
obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 370;art. 370 § 1)">art. 370§1 KPK</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 175;art. 175 § 1)">art. 175§1 KPK</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 148;art. 148 § 1;art. 148 § 1 pkt. 2)">art. 148§1 pkt 2 KPK</a>, polegającą na uniemożliwieniu pełnomocnikowi oskarżyciela subsydiarnego zadawania pytań oskarżonemu <span class="anon-block">W. B.</span>, a także odmowę protokołowania pytań kierowanych do tego oskarżonego na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2014 r.</p>
<p>Podnosząc wymienione zarzuty skarżący wniósł o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Apelacyjny we <span class="anon-block">W.</span>, co następuje</strong>. Apelacja jest zasadna. W środku odwoławczym trafnie wskazuje się, że sąd pierwszej instancji przekraczając granice swobodnej oceny dowodów z ustalonych faktów, wyprowadził błędne wnioski, co doprowadziło do dokonania ustaleń faktycznych niezgodnych z rzeczywistością.</p>
<p>Zważyć więc należy, że z faktów, których strony nie kwestionują wynika, że 14 września 2007 r. oskarżona <span class="anon-block">K. C.</span> (wcześniej <span class="anon-block">K. B.</span>) udzieliła <span class="anon-block">A. Z.</span> pożyczki w kwocie 500.000 zł. z oprocentowaniem wynoszącym 6% w stosunku rocznym. Termin zwrotu pożyczki ustalono na 15 września 2008 r. Zabezpieczeniem spłaty wierzytelności pożyczkodawcy wynikającej z umowy pożyczki był udział wynoszący ½ części w prawie do nieruchomości gruntowej zabudowanej pałacem zabytkowym oraz parkiem, położonej w <span class="anon-block">B.</span> gm. <span class="anon-block">T.</span>, który <span class="anon-block">A. Z.</span> przeniosła na <span class="anon-block">K. C.</span>. Natomiast <span class="anon-block">K. C.</span> zobowiązała się do powrotnego przeniesienia wymienionego udziału na <span class="anon-block">A. Z.</span>, w terminie 7 dni od dokonania zwrotu pożyczki. Zgodnie z operatem szacunkowy sporządzonym w dniu 12 sierpnia 2008 r. wartość wymienionej nieruchomości wynosiła 3.981.000 zł.</p>
<p>W dniu 15 września 2008 r. w Kancelarii Notarialnej <span class="anon-block">A. R.</span> mieszczącej się na <span class="anon-block">Placu (...)</span> we <span class="anon-block">W.</span> stawiła się <span class="anon-block">A. Z.</span>, <span class="anon-block">L. S.</span> i oskarżyciel posiłkowy <span class="anon-block">D. D. (1)</span> oraz adw. <span class="anon-block">K. K. (1)</span>, jako pełnomocnik <span class="anon-block">K. C.</span> i <span class="anon-block">W. B.</span>. Oskarżona <span class="anon-block">K. C.</span> nie stawiła się, pomimo że tego samego dnia wcześniej, w Kancelarii Notarialnej przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> we <span class="anon-block">W.</span> udzieliła adw. <span class="anon-block">K. K. (1)</span> pełnomocnictwa. Ze znajdującej się na akcie notarialnym adnotacji – opatrzonej okrągłą pieczęcią i podpisem notariusza <span class="anon-block">S. S. (1)</span> – wynika, że akt notarialny, którym udzielono wymienionego pełnomocnictwa został sporządzony, odczytany i podpisany 15 września 2008 r.</p>
<p>Udzielone przez oskarżoną adw. <span class="anon-block">K. K. (2)</span> pełnomocnictwo obejmowało dokonanie wszelkich czynności związanych z odebraniem pożyczki od <span class="anon-block">A. Z.</span>. Nie obejmowało więc czynności związanych ze zwrotnym przeniesieniem na <span class="anon-block">A. Z.</span> prawa do ww. nieruchomości.</p>
<p>W Kancelarii Notarialnej <span class="anon-block">A. R.</span> za <span class="anon-block">A. Z.</span> pożyczkę spłacił <span class="anon-block">D. D. (1)</span>. Pożyczka została spłacona gotówką. Po przeliczeniu w obecności wymienionej notariusz kwoty 500.000 zł. została ona wydana adw. <span class="anon-block">K. K. (2)</span>, który niezwłocznie przekazał ją <span class="anon-block">W. B.</span>. Ten zaś od razu wyszedł z kancelarii notarialnej.</p>
<p>Przed oraz w chwili odbioru kwoty pożyczki, adw. <span class="anon-block">K. K. (2)</span> nie ujawnił, że udzielone mu pełnomocnictwo obejmuje jedynie czynności związane z odbiorem pożyczki. Po odebraniu kwoty 500.000 zł i sporządzeniu na tą okoliczność aktu notarialnego nie opuścił kancelarii notarialnej, pomimo że nie był umocowany do dokonywania żadnych innych czynności. Dopiero, gdy notariusz <span class="anon-block">A. R.</span> przedłożyła kolejny akt notarialny, dotyczący zwrotnego przeniesienia na <span class="anon-block">A. Z.</span> prawa do wymienionej nieruchomości, adw. <span class="anon-block">K. K. (2)</span> ujawnił zakres udzielonego mu pełnomocnictwa, odmawiając jednocześnie podpisania tego aktu notarialnego.</p>
<p>Ponieważ <span class="anon-block">D. D. (1)</span> spłacił za <span class="anon-block">A. Z.</span> pożyczkę, ta przeniosła na niego przysługujące jej prawo do wymienionej nieruchomości. Jednocześnie, <span class="anon-block">D. D. (1)</span> zobowiązał się do zwrotu <span class="anon-block">K. C.</span> należnego oprocentowania od udzielonej pożyczki w dniu 18 września 2008 r. o godz. 12,00, a adw. <span class="anon-block">K. K. (2)</span> oświadczył, że tego dnia <span class="anon-block">K. C.</span> stawi się osobiście w Kancelarii Notarialnej <span class="anon-block">A. R.</span>, bądź stawi się on z prawidłowo udzielonym pełnomocnictwem.</p>
<p>W dniu 18 września 2008 r. w wymienionej kancelarii nie stawiła się oskarżona <span class="anon-block">K. C.</span>, ani jej pełnomocnik adw. <span class="anon-block">K. K. (2)</span>. Wymienione osoby nie stawiły się w tej kancelarii także na kolejny termin, tj. 24 września 2008 r.</p>
<p>Na podstawie wymienionych faktów oskarżyciel posiłkowy <span class="anon-block">D. D. (1)</span> wywodzi, że został oszukany przez <span class="anon-block">K. C.</span> i <span class="anon-block">W. B.</span>, którzy przyjęli od niego 500.000 zł. tytułem zwrotu pożyczki za <span class="anon-block">A. Z.</span>, nie mając zamiaru zwrotnego przeniesienia na niego prawa do udziału w wymienionej nieruchomości. Tym samym, został on doprowadzony do niekorzystnego rozporządzenia mieniem, tj. kwotą 500.000 zł.</p>
<p>Natomiast oskarżona <span class="anon-block">K. C.</span> uważa, że zwrotne przeniesienie udziału w prawie własności nieruchomości położonej w <span class="anon-block">B.</span> może nastąpić dopiero po spłacie odsetek w wysokości 30.000 zł. Od <span class="anon-block">L. S.</span> otrzymywała zaś informacje, że pokrzywdzony nie ma pieniędzy na odsetki. Nie pamiętała jednak, kiedy dowiedziała się, że <span class="anon-block">D. D. (1)</span> ma zwrócić pożyczkę. Nie pamiętała też tego, dlaczego nie poszła do <span class="anon-block"> kancelarii (...)</span>, tylko udzieliła pełnomocnictwa adw. <span class="anon-block">K.</span>. Stanowisko oskarżonej <span class="anon-block">C.</span>, że tzw. zwrotne przeniesienie własności nieruchomości mogło nastąpić dopiero po spłacie odsetek, jako trafne podzielił Sąd Okręgowy we Wrocławiu.</p>
<p>Od razu należy powiedzieć, że ustalenie, że oskarżona wiedziała, że oskarżyciel posiłkowy <span class="anon-block">D. D. (1)</span> nie ma pieniędzy na spłatę odsetek od pożyczki jest dowolne. Przede wszystkim, <span class="anon-block">L. S.</span> twierdził, że to on, a nie <span class="anon-block">D. D. (1)</span>, nie ma pieniędzy na spłatę odsetek, a <span class="anon-block">D. D. (1)</span> w dniu 15 września 2008 r. miał przy sobie pieniądze na spłatę odsetek. Poza tym, oskarżona przed 24 września 2008 r., a tym bardziej przed 15 września 2008 r. nie spotkała się z pokrzywdzonym. Nie mogła więc zweryfikować informacji o wypłacalności pokrzywdzonego, a wszelkie takie wiadomości powinna traktować w kategorii plotki, tym bardziej, że miały one pochodzić od człowieka pozostającego w konflikcie z jej ojcem.</p>
<p>W powyższym kontekście zważyć należy na zeznania oskarżyciela posiłkowego, który podał, że „po przyniesieniu przez notariusza drugiego aktu notarialnego, adw. <span class="anon-block">K.</span> stwierdził, że jego pełnomocnictwo obejmuje jedynie czynności odbioru pożyczki. Zaproponował wyznaczenie nowego terminu, na który stawi się <span class="anon-block">C.</span> osobiście albo on z nowym pełnomocnictwem odpowiednio sporządzonym. Uzgodniliśmy termin na 18 września 2008 r., na który nie stawiła <span class="anon-block">C.</span> i jej pełnomocnik. Później był kolejny termin, na który też nie przyszli. Świadkami, że te 30.000 zł tytułem odsetek leżały obok 500.000 zł były wszystkie osoby, które były u notariusza”.</p>
<p>W perspektywie rozstrzygnięcia o przedmiocie postępowania, a więc o zasadności subsydiarnego aktu oskarżenia, jako istotna jawi kwestia nieobecności oskarżonej <span class="anon-block">K. C.</span> w Kancelarii Notarialnej <span class="anon-block">A. R.</span> w dniach 15 i 18 września 2008 r. oraz zachowanie jej pełnomocnika adw. <span class="anon-block">K. K. (1)</span>. Zważyć bowiem należy, że zgodnie z umową pożyczki, oskarżona <span class="anon-block">C.</span> w dniu 15 września 2008 r. obowiązana była przyjąć spłatę pożyczki i zwrotnie przenieść na pożyczkobiorcę prawo własności do nieruchomości w <span class="anon-block">B.</span>. Obowiązkiem i powinnością oskarżonej było więc stawić się na umówione spotkanie w Kancelarii Notarialnej <span class="anon-block">A. R.</span> i dopełnić wymienionych obowiązków, niezależnie od tego, czy i jakiej treści informacje o wypłacalności <span class="anon-block">L. S.</span> lub <span class="anon-block">A. Z.</span> do niej docierały. Nie mogła wszak wykluczyć, że zamiast <span class="anon-block">A. Z.</span> pożyczkę spłaci kto inny, wstępując w prawa pożyczkobiorcy. Oskarżona nie musiała osobiście dokonywać wymienionych czynności. Do ich dokonania mogła umocować pełnomocnika. W takim wypadku, pełnomocnictwo powinno obejmować zaś obie wymienione czynności, tj. odebranie kwoty pożyczki oraz zwrotne przeniesienie prawa własności do wymienionej nieruchomości.</p>
<p>Krytycznego 15 września 2008 r. oskarżona udzieliła adw. <span class="anon-block">K. K. (1)</span> notarialnego pełnomocnictwa jedynie do czynności odebrania kwoty pożyczki. Wynika stąd, że nie miała zamiaru dokonać drugiej czynności polegającej na zwrotnym przeniesieniu prawa własności, tym bardziej, że nie poszła na spotkanie w Kancelarii Notarialnej <span class="anon-block">A. R.</span>, gdzie ewentualnie osobiście mogła dokonać takiej czynności. Zamiar ten zamanifestowała jeszcze dobitniej nie stawiając się na spotkanie w wymienionej kancelarii w dniu 18 września 2008 r. Wszak tego dnia – jak zostało uzgodnione – <span class="anon-block">D. D. (1)</span> miał mieć przy sobie 30.000 zł, a oskarżona miała dokonać zwrotnego przeniesienia prawa własności. Poza twierdzeniem oskarżonej, że wiedziała, że <span class="anon-block">D. D. (1)</span> nie ma pieniędzy na spłatę odsetek, któremu zaprzecza nie tylko pokrzywdzony, ale także <span class="anon-block">L. S.</span>, <span class="anon-block">A. Z.</span> oraz <span class="anon-block">K. K. (1)</span>, w sprawie nie ma i na rozprawie głównej nie ujawniono żadnego innego dowodu wskazującego na wymienioną okoliczność. O tym, że <span class="anon-block">D. D. (1)</span> przekazał jedynie 500.000 zł. oskarżona <span class="anon-block">C.</span> dowiedziała się bowiem od adw. <span class="anon-block">K. K. (1)</span>, który powiedział jej o tym w rozmowie telefonicznej przeprowadzonej po wyjściu z <span class="anon-block"> kancelarii (...)</span>. <span class="anon-block">A.</span>. <span class="anon-block">K. K. (1)</span> powiedział jej również, że 18 września 2008 r. pokrzywdzony stawi się na spotkanie z kwotą stanowiącą odsetki od pożyczki oraz, że ma nastąpić zwrotne przeniesienie własności nieruchomości w <span class="anon-block">B.</span>.</p>
<p>Wynika stąd, że o tym, że pożyczkobiorcy przekazali jedynie 500.000 zł, oskarżona <span class="anon-block">C.</span> dowiedziała się dopiero od adw. <span class="anon-block">K. K. (1)</span>. Do tej chwili nie wiedziała, że wraz z kwotą główną nie zostaną spłacone odsetki od pożyczki. Pomimo to, nie umocowała wymienionego adwokata do dokonania czynności zwrotnego przeniesienia własności, ani też osobiście nie stawiła się u notariusza, aby takiej czynności dokonać. Zważyć też należy, że adw. <span class="anon-block">K. K. (1)</span> otrzymane od <span class="anon-block">D. D. (1)</span> pieniądze przekazał <span class="anon-block">W. B.</span>, który nie był stroną pożyczki i do czego nie został upoważniony. Wymieniona czynność wykraczała więc poza zakres posiadanego przez niego pełnomocnictwa. Ponadto, wymieniony adwokat był umocowany jedynie do odebrania kwoty pożyczki. Po dokonaniu tej czynności powinien więc opuścić kancelarię notarialną, gdyż żadnych innych czynności nie mógł już dokonać. Tymczasem wymieniony pełnomocnik po odebraniu kwoty pożyczki pełnomocnik oskarżonej nie opuścił kancelarii notarialnej, ale przebywał w niej nadal. Dopiero, gdy notariusz <span class="anon-block">A. R.</span> przedłożyła akt notarialny przenoszący własność nieruchomości w <span class="anon-block">B.</span> z powrotem na <span class="anon-block">A. Z.</span>, adw. <span class="anon-block">K. K. (1)</span> oświadczył, że nie jest umocowany do podpisania tego aktu notarialnego. Wtedy już <span class="anon-block">W. B.</span> nie było w kancelarii. Wymienione okoliczności umknęły sądowi <em>
<!-- -->a quo</em>, co sprawiło, że powody opisanego zachowania pełnomocnika <span class="anon-block">K. C.</span> nie zostały ustalone, pomimo że ma to istotne znaczenie dla rekonstrukcji zdarzenia i dokonania ustaleń faktycznych zgodnych z rzeczywistością. Obraza przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 2;art. 2 § 2)">art. 2§2 KPK</a> miała tym samym wpływ na treść zaskarżonego wyroku. Poza wymienionymi okolicznościami, konieczne jest ustalenie, dlaczego przy przeliczaniu i odbiorze kwoty 500.000 zł, adw. <span class="anon-block">K.</span> nie zwrócił uwagi na brak kwoty odsetek, ale przyjął 500.000 zł i od razu przekazał je oskarżonemu <span class="anon-block">W. B.</span>. Wszak zakres udzielonego mu pełnomocnictwa upoważniał go do zażądania kwoty odsetek razem z kwotą główną. Nie uczynił tego jednak. W ten sposób, z jednej strony - umożliwił oskarżonemu <span class="anon-block">B.</span> wyjście z kancelarii z kwotą 500.000 zł, a z drugiej strony - uniemożliwił zwrotne przeniesienie własności nieruchomości, ponieważ do tej czynności nie posiadał umocowania. W końcu, skoro w treści pełnomocnictwa jest mowa jedynie o odbiorze kwoty pożyczki, którą jest 500.000 zł., dlaczego adw. <span class="anon-block">K.</span> uzależniał zwrotne przeniesienie własności od spłaty odsetek. Wskazane wyżej okoliczności powinny być ustalone w toku ponownego postępowania dowodowego.</p>
<p>Dla rekonstrukcji zdarzenia znamienne wydają się też wyjaśnienia <span class="anon-block">W. B.</span> złożone na rozprawie w dniu 16.04.2014 r., których treść została pominięta przez sąd w procesie ustalania faktów. Wymieniony oskarżony wyjaśnił zaś, że „ta pożyczka nie dotyczyła w ogóle <span class="anon-block">D. D. (1)</span>. To była relacja pomiędzy mną a <span class="anon-block">L. S.</span>. […] Zapytany o odsetki <span class="anon-block">S.</span> uciekł z kancelarii, w której pozostał tylko <span class="anon-block">D.</span>. Ja powiedziałem zdecydowanie, że nie będzie zwrotnego przeniesienia własności bez zwrotu odsetek. […] <span class="anon-block">D.</span> nie był dla mnie partnerem do rozmowy, ja upominałem się o odsetki od <span class="anon-block">S.</span>. […] Ja miałem cały czas kontakt z <span class="anon-block">S.</span>, bo <span class="anon-block">D.</span> nie znam. Ja ustnie kierowałem żądania zwrotu odsetek do <span class="anon-block">S.</span>”.</p>
<p>Z wyjaśnień oskarżonego <span class="anon-block">B.</span> wynika, że żądanie zwrotu odsetek kierowane było do <span class="anon-block">L. S.</span>. Oskarżony nie żądał zapłaty odsetek od <span class="anon-block">D. D. (1)</span> i w ogóle kwestia zapłaty przez niego odsetek od pożyczki nie interesowała go. Z wyjaśnień tych wynika również, że nikt nie pytał pokrzywdzonego, czy posiada fundusze na spłatę odsetek, a nawet więcej, nikt nie wiedział, czy takowe fundusze pokrzywdzony ma przy sobie. Pomimo to, oskarżony <span class="anon-block">B.</span> kategorycznie odmówił zwrotnego przeniesienia własności nieruchomości. Taką decyzję wiązał zaś nie z tym, że pokrzywdzony <span class="anon-block">D. D. (1)</span> nie ma funduszy na spłatę odsetek od pożyczki, ale z tym, że takich funduszy nie miał <span class="anon-block">L. S.</span>, który nie był stroną umowy.</p>
<p>Przez pryzmat wyjaśnień oskarżonego <span class="anon-block">B.</span> powinny być oceniane wyjaśnienia oskarżonej <span class="anon-block">C.</span>, w których podała, że od <span class="anon-block">L. S.</span> wiedziała, że nie posiadał on środków na spłatę odsetek od pożyczki, co było powodem przedmiotowego ograniczenia zakresu pełnomocnictwa udzielonego adw. <span class="anon-block">K. K. (1)</span>. Skoro jednak spłacającym pożyczkę był nie <span class="anon-block">L. S.</span>, ale <span class="anon-block">D. D. (1)</span>, to kwestia braku stosownych środków przez <span class="anon-block">L. S.</span>, nie miała żadnego znaczenia dla zwrotnego przeniesienia własności nieruchomości w <span class="anon-block">B.</span>. Oskarżeni <span class="anon-block">B.</span> i <span class="anon-block">C.</span> nie chcieli jednak tego uczynić, co w dobitny sposób zostało przez nich zamanifestowane 18 września 2008 r. odmową stawienia się u notariusza <span class="anon-block">A. R.</span> i przyjęcia od <span class="anon-block">D. D. (1)</span> kwoty odsetek od pożyczki oraz zwrotnego przeniesienia własności wymienionej nieruchomości.</p>
<p>W apelacji zasadnie zarzuca się sądowi <em>
<!-- -->a quo</em>, że dokonał wadliwej interpretacji umowy pożyczki z 14 września 2007 r. Sąd Okręgowy we Wrocławiu stanowczo wszak stwierdza, że „kwestia spłaty odsetek jest przesądzająca z punktu widzenia odpowiedzialności karnej oskarżonej” (s. 16 uzasadnienia zaskarżonego wyroku). W pisemnych motywach sąd pierwszej instancji wielokrotnie stwierdza, że „<span class="anon-block">K. C.</span>, zgodnie z umową pożyczki z dnia 14 września 2007 r. była zobowiązana do zwrotnego przeniesienia udziału w prawie własności nieruchomości położonej w <span class="anon-block">B.</span>, w terminie 7 dni od spłaty pożyczki w całości, tj. zarówno należności głównej, jak i odsetek”.</p>
<p>Tymczasem treść rzeczonej umowy wcale nie jest tak jednoznaczna, jak przyjmuje to sąd <em>
<!-- -->a quo</em> i pozwala na całkowicie odmienną interpretację. W apelacji trafnie więc zwraca się uwagę, że przedmiotem umowy z 14 września 2007 r. jest pożyczka pieniężna, której przedmiotem jest 500.000 zł. Zgodnie z §8 umowy, oskarżona <span class="anon-block">K. C.</span> zobowiązała się do powrotnego przeniesienia udziału w nieruchomości w <span class="anon-block">B.</span> na <span class="anon-block">A. Z.</span>, w terminie 7 dni od zwrotu pożyczki. Z treści umowy jednoznacznie wynika, że tzw. zwrotne przeniesienie własności aktualizuje się po spłacie pożyczki. Wymieniony zapis nie uzależnia powrotnego przeniesienia udziału w nieruchomości, np. od spłaty pożyczki wraz z odsetkami lub od spłaty wierzytelności wynikających z pożyczki. Stanowi on wyłącznie o spłacie pożyczki, a nie ulega wątpliwości, że pożyczka obejmowała 500.000 zł. Z przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 720)">art. 720 KC</a> wynika, że przedmiotem umowy pożyczki mogą być pieniądze lub rzeczy oznaczone co do gatunku. Kodeksowa definicja pożyczki wskazuje więc, że świadczeniem dającego pożyczkę jest przeniesienie na własność biorącego pożyczkę określonej ilości pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, natomiast świadczeniem biorącego pożyczkę zwrot tej samej ilości pieniędzy albo tej samej ilości rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.</p>
<p>Prawdą jest, że z rzeczonej umowy wynika, że zabezpieczeniem spłaty wierzytelności pożyczkodawcy jest nieruchomość gruntowa pałacowo – parkowa w <span class="anon-block">B.</span> (§5). Taki zapis daje pożyczkodawcy prawo do przymusowego zaspokojenia się z wymienionej nieruchomości, w wypadku braku spłaty pożyczki wraz z odsetkami przez pożyczkobiorcę. Wymieniony zapis nie oznacza jednak i tak nie może być interpretowany, że obowiązek powrotnego przeniesienia udziału we własności wymienionej nieruchomości, powstaje dopiero po spłacie wierzytelności wynikających z pożyczki. Innymi słowy, wymienione zapisy umowy z 14 września 2007 r. dotyczą dwóch różnych kwestii. Pierwsza – zabezpieczenia spłaty wierzytelności pożyczkodawcy wynikającej z umowy pożyczki (§5). Druga – obowiązek powrotnego przeniesienia udziału we własności nieruchomości w <span class="anon-block">B.</span> (§8).</p>
<p>Treść umowy z 14 września 2007 r. sąd a quo zinterpretował więc niezgodnie ze wskazaniami wiedzy i logicznego rozumowania, a więc w sposób niezgodny z kryteriami oceny dowodów, o których mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 7)">art. 7 KPK</a>. Doprowadziło to sąd pierwszej instancji do wadliwych ustaleń faktycznych, niezgodnych z rzeczywistym stanem rzeczy, co z kolei stanowiło naruszenie przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 2;art. 2 § 2)">art. 2§2 KPK</a>. Oba uchybienia przepisom proceduralnym miały niewątpliwy wpływ na treść zaskarżonego wyroku.</p>
<p>Konsekwencją stwierdzonych rażących uchybień proceduralnych, których skutkiem było dokonanie błędnych ustaleń faktycznych relewantnych dla odpowiedzialności karnej i cywilnej oskarżonych <span class="anon-block">W. B.</span> i <span class="anon-block">K. C.</span>, jest uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania.</p>
<p>W toku ponownego rozpoznania sprawy należy przeprowadzić wnikliwe postępowanie dowodowe, wyjaśniając zwłaszcza okoliczności wskazane w niniejszym uzasadnieniu. Natomiast w zakresie dowodów, które nie miały wpływu na uchylenie wyroku, sąd może poprzestać na ich ujawnieniu, stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 442;art. 442 § 2)">art. 442§2 KPK</a>.</p>
<p>Mając na względzie powyższe okoliczności orzeczono, jak na wstępie.</p>
</div>