I Ns 621/13

<p>Sygn. akt I Ns 621/13</p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p>Dnia 2 grudnia 2013 roku</p> <p>Sąd Rejonowy w Kędzierzynie - Koźlu I Wydział Cywilny</p> <p>w składzie:</p> <p>Przewodnicząca: SSR Anna Lipnicka</p> <p>Protokolant: starszy sekretarz sądowy Mariola Strąk</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2013r. w Kędzierzynie - Koźlu</p> <p>na rozprawie</p> <p>sprawy z wniosku <strong> <!-- --> <span class="anon-block">C. M.</span> </strong> </p> <p>z udziałem <strong> <!-- --> <span class="anon-block">J. M.</span> i <span class="anon-block">W. M.</span> </strong> </p> <p>o stwierdzenie nabycia spadku po <span class="anon-block">M. M.</span> </p> <p>1.  stwierdza, że spadek po <span class="anon-block">M. M.</span> </p> <p>zmarłej dnia 21.06.1991r. w <span class="anon-block">Z.</span>,</p> <p>ostatnio stale zamieszkałej w <span class="anon-block">Z.</span> </p> <p>na podstawie ustawy nabyli:</p> <p>syn <span class="anon-block">C. M.</span> zamieszkały <span class="anon-block">Z.</span> <span class="anon-block">ul. (...)</span>,</p> <p>syn <span class="anon-block">E. M.</span>, następnie zmarły,</p> <p>po ½ części każdy z nich.</p> <p>2.  zasądza solidarnie od uczestników postępowania <span class="anon-block">J. M.</span> i <span class="anon-block">W. M.</span> na rzecz wnioskodawcy <span class="anon-block">C. M.</span>, kwotę 63,50 zł (sześćdziesiąt trzy złote 50/100) tytułem częściowego zwrotu kosztów postępowania sądowego.</p> <p>I Ns 621/13</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <span class="anon-block">C. M.</span> (reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika) wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłej w dniu 21 czerwca 1991 r. <span class="anon-block">M. M.</span> wskazując jako uczestników postępowania <span class="anon-block">J. M.</span> i <span class="anon-block">W. M.</span>. Spadek po zmarłej, zgodnie z wnioskiem, dziedziczą z mocy ustawy synowie spadkodawcy, a to <span class="anon-block">C. M.</span> i <span class="anon-block">E. M.</span>, każdy z nich po ½ części. Ponieważ jak argumentował wnioskodawca spadkobierca <span class="anon-block">E. M.</span> zmarł w 2003,r., spadkobiercami są jego synowie - <span class="anon-block">J. M.</span> i <span class="anon-block">W. M.</span>.</p> <p>Wnioskodawca domagał się nadto zwrotu na swoją rzecz kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego.</p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->Sąd ustalił następujący stan faktyczny:</em> </strong> </p> <p>Spadkodawczyni <span class="anon-block">M. M.</span> zmarła dnia 21 czerwca 1991 r. w <span class="anon-block">Z.</span>, gdzie przed śmiercią stale zamieszkiwała. W chwili zgonu spadkodawczyni była wdową, związek małżeński zawierała jeden raz.</p> <p>Ze związku małżeńskiego <span class="anon-block">M. M.</span> miała dwoje dzieci, a to <span class="anon-block">C. M.</span> i <span class="anon-block">E. M.</span>. Wszystkie dzieci spadkodawcy dożyły daty otwarcia spadku.</p> <p> <span class="anon-block">M. M.</span> nie pozostawiła testamentu. Innych dzieci, w tym pozamałżeńskich, przysposobionych, wcześniej zmarłych nie miała. Spadkobiercy nie składali w ustawowym terminie oświadczeń o przyjęciu lub odrzuceniu spadku. Postępowanie spadkowe nie było prowadzone ani też nie zostało sporządzone poświadczenie dziedziczenia w formie notarialnej. Żaden ze spadkodawców nie został na podstawie prawomocnego orzeczenia uznany za niegodnego dziedziczenia. W skład spadku po zmarłej nie wchodzi gospodarstwo rolne lub udział w gospodarstwie rolnym.</p> <p>W 2003 r. zmarł syn <span class="anon-block">M. E.</span> <span class="anon-block">M.</span>, pozostawiając dwoje dzieci – <span class="anon-block">J. M.</span> i <span class="anon-block">W. M.</span>.</p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->Dowody:</em> </strong> </p> <dl> <dt>⚫</dt> <dd> <p>Odpis skrócony aktu zgonu <span class="anon-block">M. M.</span> - k.4,</p> </dd> <dt>⚫</dt> <dd> <p>Zapewnienie spadkowe <span class="anon-block">C. M.</span> – k.31,</p> </dd> <dt>⚫</dt> <dd> <p>Zeznanie wnioskodawcy – k.31</p> </dd> </dl> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->Sąd zważył, co następuje:</em> </strong> </p> <p>Podstawę dziedziczenia wyznaczają przepisy prawa cywilnego materialnego. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 925)">art. 925 kc</a>, spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku co oznacza, że nabycie przez spadkobiercę praw i obowiązków spadkowych następuje w związku ze zdarzeniem jakim jest śmierć spadkodawcy i nie jest uzależnione od złożenia przez spadkobiercę oświadczenia czy uzyskania orzeczenia w tym przedmiocie. Nabycie to następuje z mocy samego prawa i dotyczy wszystkich osób, które należą do kręgu dziedziczących wskazanych w ustawie. Jak wynika natomiast z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 926)">art. 926 kc</a> powołanie do spadku (tytuł prawny do dziedziczenia) wynika z ustawy albo z testamentu. § 2 przepisu stanowi, że dziedziczenie ustawowe co do całości spadku następuje wtedy, gdy spadkodawca nie powołał spadkobiercy albo żadna z osób, które powołał, nie chce lub nie może być spadkobiercą.</p> <p>Od pojęcia nabycia spadku odróżnić należy dwa pojęcia : przyjęcia (lub odrzucenia) spadku oraz stwierdzenia nabycia spadku. Odnosząc się do pierwszego z terminów stwierdzić należy, że o ile nabycie spadku następuje z mocy samego prawa, niejako poza wolą czy nawet wiedzą spadkobiercy z chwilą śmierci spadkodawcy, to już o przyjęciu spadku czy jego zrzeczeniu się decyduje sam spadkobierca składając stosowne oświadczenia woli. Stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 1012)">art. 1012 kc</a> spadkobierca może spadek odrzucić, przy czym oświadczenie takie może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania. Brak takiego oświadczenia jest jednoznaczny z przyjęciem spadku. O stwierdzeniu nabycia postanawia natomiast sąd spadku na podstawie przepisów postępowania cywilnego. Postanowienie to ma charakter deklaratoryjny. O tym, kto dziedziczy po zmarłym sąd spadku orzeka samodzielnie i zgodnie z przepisami prawa oraz wynikami postępowania dowodowego. Postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku uregulowane zostało w przepisach <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 669)">art. 669 kpc</a> i następne. Stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 670)">art. 670 kpc</a> Sąd spadku ma obowiązek ustalenia min. daty śmierci osoby wskazywanej we wniosku jako spadkodawca, co ma o tyle istotne znaczenie, że nie tylko potwierdza zgon danej osoby, ale determinuje także chwilę otwarcia spadku, następnie osoby spadkobiercy spadku i oraz tytuł do takiego dziedziczenia.</p> <p>W przedmiotowej sprawie, na skutek przeprowadzonego postępowania Sąd ustalił, że po zmarłej <span class="anon-block">M. M.</span> powołanie do spadku następuje z ustawy, gdyż zmarła nie pozostawiła testamentu. Żaden ze spadkobierców nie składał oświadczenia o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku w ustawowym terminie. Stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 931;art. 931 § 1)">art. 931 §1 kc</a> w pierwszej kolejności powołane z ustawy są dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek, którzy dziedziczą w częściach równych, przy czym część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku. Ponieważ zmarła w chwili śmierci była wdową i miała dwoje dzieci a to <span class="anon-block">C. M.</span> i <span class="anon-block">E. M.</span>, wobec czego stosownie do treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 931)">art. 931 kpc</a> w pierwszej kolejności to oni jako powołani z ustawy do spadku dziedziczą spadek. Okoliczność, że syn <span class="anon-block">M. E.</span> <span class="anon-block">M.</span> nie żył już w chwili wydawania przez Sąd postanowienia w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku po zmarłej nie wpływa na zdolność jego dziedziczenia po matce. Decydującą bowiem dla oceny praw do spadku i składników spadku jest chwila otwarcia spadku oraz obowiązujące w tym czasie przepisy. Otóż zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 924)">art. 924 kc</a> spadek otwiera się z chwilą śmieci spadkobiercy, co oznacza, że prawa i obowiązki należące do zmarłego z chwilą jego śmierci stają się spadkiem tj. zmieniają swój charakter. Spadkobierca, stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 925)">art. 925 kc</a> nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku. Wedle ustawy, nabycie przez spadkobiercę praw i obowiązków spadkowych następuje w związku ze zdarzeniem jakim jest śmierć spadkodawcy. Nabycie to następuje z mocy samego prawa i dotyczy wszystkich osób, które należą do kręgu dziedziczących wskazanych w ustawie, przy czym <span class="underline"> <!-- -->spadkobiercą może być</span> jedynie <span class="underline"> <!-- -->osoba fizyczna żyjąca w chwili otwarcia spadku</span> (zasada zdolności do dziedziczenia wynikająca z treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 927;art. 927 § 1)">art. 927 §1 kc</a>), a nie w chwili wydania orzeczenia przez Sąd stwierdzającego nabycie spadku. Pozostawanie przez spadkobiercę przy życiu w chwili otwarcia spadku stanowi podstawową przesłankę zdolności do dziedziczenia tj. nabycia praw i obowiązków wchodzących w skład spadku. Powyższe oznacza, że spadkobierca dziedziczy spadek, jeśli dożył chwili otwarcia spadku, chociażby następnie zmarł. Wobec powyższego spadek po <span class="anon-block">M. M.</span> nabył również syn <span class="anon-block">E. M.</span>, następnie zmarły. <span class="anon-block">M. M.</span> innych związków małżeńskich nie zawierała. Innych dzieci tak pozamałżeńskich, przysposobionych, wcześniej zmarłych nie miała. Nie było prowadzone postępowanie spadkowe.</p> <p>W tym stanie rzeczy spadek nabyły w częściach równych wszystkie dzieci <span class="anon-block">M. M.</span> tj. <span class="anon-block">C. M.</span> i <span class="anon-block">E. M.</span> po 1/2 części każdy.</p> <p>W tym stanie rzeczy, mając za podstawę powołane przepisy, Sąd orzekł jak w postanowieniu.</p> <p>Orzeczenie o kosztach uzasadnia treść <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520;art. 520 § 2)">art. 520 §2 kpc</a>, zgodnie z którym jeżeli uczestnicy <span class="underline"> <!-- -->są w różnym stopniu zainteresowani</span> w wyniku postępowania albo ich interesy są sprzeczne, sąd może stosunkowo rozdzielić obowiązek zwrotu kosztów lub włożyć go na jednego z uczestników w całości. Proporcjonalnie zatem do stopnia zainteresowania stron wynikiem postępowania oraz uwzględniając zgłoszony wniosek o zwrot kosztów Sąd w punkcie 2 postanowienia zasądził solidarnie od uczestników postępowania <span class="anon-block">J. M.</span> i <span class="anon-block">W. M.</span> na rzecz wnioskodawcy <span class="anon-block">C. M.</span>, kwotę 63,50 zł tytułem częściowego zwrotu kosztów postępowania sądowego obejmujących opłatę sądową w wysokości 50 zł, opłatę skarbową od dokumentu pełnomocnictwa 17 zł oraz koszt zastępstwa procesowego - 60 zł.</p> </div>