I C 240/13

<p>Sygn. akt I C 240/13</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 2 grudnia 2013 r.</p> <p>Sąd Okręgowy w Gdańsku I Wydział Cywilny</p> <p>w składzie następujacym:</p> <p>Przewodniczący : SSO Barbara Rączka-Sekścińska</p> <p>Protokolant : staż Ewa Krasuska</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2013 r. w Gdańsku</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">M. L.</span> </p> <p>przeciwko Skarbowi Państwa-Prezesowi Sądu Okręgowego w <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p>o zapłatę</p> <p>I. Oddala powództwo ,</p> <p>II. Zasądza od powoda <span class="anon-block">M. L.</span> na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 1.000 zł / jeden tysięc złotych / tytułe, zwrotu kosztów zastępstwa procesowego , w pozostałej części nie obciąża powoda tymi kosztami.</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Powód <span class="anon-block">M. L.</span> wniósł pozew przeciwko Skarbowi Państwa -Prezesowi Sądu Okręgowego w <span class="anon-block">(...)</span> domagając się zasądzenia od pozwanego kwoty 85.000 zł z odsetkami ustawowymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty tytułem zadośćuczynienia za naruszenia dóbr osobistych w postaci prawa do sprawiedliwego procesu sądowego i zakończenia sprawy bez zbędnej zwłoki. Jednocześnie wniósł o zasądzenie solidarnie od pozwanego nawiązki na cele społeczne po 30.000 zł na rzecz <span class="anon-block">(...)</span> Klubu <span class="anon-block">(...)</span> i Związku<span class="anon-block">(...)</span> oraz o zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych.</p> <p>W uzasadnieniu wskazał, iż Prezes Sądu Okręgowego w <span class="anon-block">(...)</span> wyznaczył mu w sprawie karnej niekompetentnego obrońcę, czym naruszył jego prawo do obrony i sprawiedliwego procesu w rozsądnym terminie.</p> <p>W odpowiedzi na pozew pozwany Skarb Państwa - Prezes Sądu Okręgowego w <span class="anon-block">(...)</span> wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa, według norm przepisanych.</p> <p>W ocenie pozwanego nie jest on biernie legitymowanym w przedmiotowym postępowaniu, albowiem Skarb Państwa nie ponosi odpowiedzialności za działanie pełnomocnika z urzędu. Jest on bowiem wyznaczany przez Okręgową Radę Adwokacką lub Okręgową Izbę Radców Prawnych. Sąd decyduje jedynie o tym, czy spełnione były przesłanki wynikające z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 117)">art. 117 k.p.c.</a> Podniósł przy tym również, iż pozew sformułowany został ogólnikowo i nie zostały wykazane przesłanki ewentualnej odpowiedzialności opartej na <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 417)">art. 417 k.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 448)">art. 448 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 24)">art. 24 k.c.</a> Powód nie przedstawił żadnych dowodów na poparcie roszczenia ani nie uzasadnił w jaki sposób dokonał wyliczenia kwot dochodzonych pozwem.</p> <p>Sąd ustalił następujący stan faktyczny:</p> <p>W dniu 25.10.2006 r. Sąd Rejonowy w Elblągu wydał w sprawie</p> <p> <span class="anon-block">(...)</span>wyrok skazujący <span class="anon-block">M. L.</span> na karę 3 lat i 10 miesięcy pozbawienia wolności. Wyrok ten został utrzymany w mocy przez Sąd drugiej instancji. Sąd Najwyższy na skutek kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego uchylił zaskarżony wyrok Sądu drugiej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym Sądowi Okręgowemu w <span class="anon-block">(...)</span>. Sąd ten zmienił wyrok Sądu pierwszej instancji i obniżył karę pozbawienia wolności do 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności. W dniu 8.04.2008 r. Sąd Rejonowy w Elblągu wydał wyrok w sprawie <span class="anon-block">(...)</span> i skazał powoda na karę 3 lat i 6 miesięcy. Wyrok stał się prawomocny w dniu 19.12.2008 r.</p> <p>W postępowaniu kasacyjnym powodowi ustanowiono obrońcę w osobie adwokata <span class="anon-block">D. M.</span>. Po zapoznaniu się ze sprawą uznał on, iż stanowisko zajęte przez Sąd pierwszej instancji w sprawie <span class="anon-block">(...)</span> jak i przez sąd drugiej instancji w sprawie <span class="anon-block">(...)</span> jest zasadne i w związku z tym stwierdził brak podstaw do wniesienia kasacji, o czym zawiadomił Sąd. Kasację od wyroku wniósł Prokurator Generalny i została ona uwzględniona.</p> <p>Okoliczności bezsporne</p> <p>Sąd zważył, co następuje:</p> <p>Powyższy stan faktyczny, w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia przedmiotowego sporu pozostawał między stronami praktycznie bezsporny. W konsekwencji Sąd ustalił go na podstawie oświadczeń stron zawartych w ich pismach procesowych oraz na postawie wyroku Sądu Okręgowego w <span class="anon-block">(...)</span> z dnia 28 września 2011r.</p> <p>W ocenie Sądu powództwo nie zasługuje na uwzględnienie. Pozwany Skarb Państwa - Prezes Sądu Okręgowego w <span class="anon-block">(...)</span> nie jest bowiem biernie legitymowany w niniejszym postępowaniu.</p> <p>Powód, opierając swoje roszczenie na <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 448)">art. 448 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 24;art. 24 § 1)">art. 24 § 1 k.c.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 417)">417 k.c.</a> domagał się od pozwanego zasądzenia zadośćuczynienia oraz należności na wskazany cel społeczny, w związku z faktem nienależytego wykonania obowiązków przez ustanowionego w postępowaniu karnym obrońcę.</p> <p>Przesłanką odpowiedzialności Skarbu Państwa na gruncie wskazanych przepisów jest niezgodne z prawem działanie przy wykonywaniu władzy publicznej przez funkcjonariusza państwowego. Aby jednak mówić o tych przesłankach niezbędne jest wskazanie powiązań pomiędzy ewentualnym bezpośrednim sprawcą szkody a władzą publiczną. Konstrukcja odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej zakłada wyłącznie odpowiedzialność osoby prawnej, która odpowiada za zachowania osób fizycznych, tworzących jej strukturę organizacyjną. Niewątpliwie adwokat nie jest powiązany organizacyjnie z sądem i reprezentującym go Prezesem Sądu. Przynależy do właściwych miejscowo Izb Adwokackich. Zatem, pozwany w niniejszym postępowaniu w żadnej mierze nie ponosi odpowiedzialności za szkodę w działaniu obrońcy z urzędu w postępowaniu sądowym. Nie można obrońcy z urzędu przypisać statusu funkcjonariusza publicznego Skarbu Państwa.</p> <p>Sąd lub Prezes Sądu zarówno na gruncie postępowania cywilnego, jak i karnego podejmują jedynie decyzję procesową co do zaistnienia przesłanek do ustanowienia bądź to pełnomocnika w postępowaniu cywilnym, bądź też obrońcy w postępowaniu karnym. Przepis 81 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (§ 1)">§ 1 k.p.k.</a> normuje tryb ustanawiania obrońcy z urzędu w wypadkach obrony obowiązkowej z przyczyn określonych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 79;art. 80)">art. 79 i 80</a> (sytuacje obligatoryjne) oraz z powodu niezamożności oskarżonego. Ustanowienie obrońcy następuje na mocy decyzji procesowej prezesa sądu właściwego do rozpoznania sprawy. Ma ona postać zarządzenia (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 93;art. 93 § 2)">art. 93 § 2</a>). Jest to jednocześnie upoważnienie określonego adwokata do obrony określonej osoby w procesie karnym. Wyznaczony w ten sposób adwokat nie staje się jednakże jednostką organizacyjną Skarbu Państwa, a w konsekwencji pozwany nie ponosi odpowiedzialności za jego działania.</p> <p>Powyższe skutkowało koniecznością oddalenia powództwa na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 417)">art. 417 k.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 448)">448 k.c.</a> a contrario o czym orzeczono w punkcie I wyroku.</p> <p>O kosztach Sąd orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 99)">art.99 k.p.c.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 108;art. 108 § 1)">art. 108 § 1 k.p.c.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20021631348" title="Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu - Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 (§ 6;§ 6 pkt. 6)">§ 6 pkt 6 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu</a> (Dz. U. z 2013 r. poz. 461), zasądzając od powoda na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 1.000 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, w pozostałej części nie obciążając powoda tymi kosztami. Jakkolwiek powód przegrał w całości sprawę i co do zasady powinien być obciążony kosztami procesu w całości, to jednak Sąd uznał, że z uwagi na jego sytuację majątkową, która uzasadniała częściowe zwolnienie go od kosztów sądowych, istnieją przesłanki by zasądzić od niego tylko część kosztów stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a> </p> </div>